📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
4.9 ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡ - ਨਵਮ ਸਰ੍ਗਃ
4.9 Kishkindhakanda - Navama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਨਵਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਵਾਲੀ ਨਾਮ ਮਮ ਭ੍ਰਾਤਾ ਜ੍ਯੇष੍ਠਸ਼੍ਸ਼ਤ੍ਰੁਨਿषੂਦਨਃ ।
ਪਿਤੁਰ੍ਬਹੁਮਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਮਾਪਿ ਚ ਤਥਾ ਪੁਰਾ ॥ 1 ॥
ਪਿਤਰ੍ਯੁਪਰਤੇऽਸ੍ਮਾਕਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠੋऽਯਮਿਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ ।
ਕਪੀਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰੋ ਰਾਜ੍ਯੇ ਕृਤਃ ਪਰਮਸਮ੍ਮਤਃ ॥ 2 ॥
ਰਾਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪਿਤृਪੈਤਾਮਹਂ ਮਹਤ੍ ।
ਅਹਂ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਕਾਲੇषੁ ਪ੍ਰਣਤਃ ਪ੍ਰੇष੍ਯਵਤ੍ ਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 3 ॥
ਮਾਯਾਵੀ ਨਾਮ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਪੂਰ੍ਵਜੋ ਦੁਨ੍ਦੁਭੇਃ ਸੁਤਃ ।
ਤੇਨ ਤਸ੍ਯ ਮਹਦ੍ਵੈਰਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਕृਤਂ ਵਿਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਪੁਰਾ ॥ 4 ॥
ਸ ਤੁ ਸੁਪ੍ਤਜਨੇ ਰਾਤ੍ਰੌ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਦ੍ਵਾਰਮਾਗਤਃ ।
ਨਰ੍ਦਤਿ ਸ੍ਮ ਸੁਸਂਰਬ੍ਧੋ ਵਾਲਿਨਂ ਚਾਹ੍ਵਯਦ੍ਰਣੇ ॥ 5 ॥
ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਸ੍ਤੁ ਮਮ ਭ੍ਰਾਤਾ ਨਰ੍ਦਿਤਂ ਭੈਰਵਸ੍ਵਨਮ੍ ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨ ਮਮृषੇ ਵਾਲੀ ਨਿष੍ਪਪਾਤ ਜਵਾਤ੍ਤਦਾ ॥ 6 ॥
ਸ ਤੁ ਵੈ ਨਿਸ੍ਸृਤਃ ਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ਤਂ ਹਨ੍ਤੁਮਸੁਰੋਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਵਾਰ੍ਯਮਾਣਸ੍ਤਤ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਰ੍ਮਯਾ ਚ ਪ੍ਰਣਤਾਤ੍ਮਨਾ ॥ 7 ॥
ਸ ਤੁ ਨਿਰ੍ਧੂਯ ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਮਹਾਬਲਃ ।
ਤਤੋऽਹਮਪਿ ਸੌਹਾਰ੍ਦਾਨ੍ਨਿਸ੍ਸृਤੋ ਵਾਲਿਨਾ ਸਹ ॥ 8 ॥
ਸ ਤੁ ਮੇ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਾਂ ਚ ਦੂਰਾਦਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।
ਅਸੁਰੋ ਜਾਤਸਨ੍ਤ੍ਰਾਸਃ ਪ੍ਰਦੁਦ੍ਰਾਵ ਤਤੋ ਭृਸ਼ਮ੍ ॥ 9 ॥
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਦ੍ਰਵਤਿ ਸਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤੇ ਹ੍ਯਾਵਾਂ ਦ੍ਰੁਤਤਰਂ ਗਤੌ ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਸ਼੍ਚ ਕृਤੋ ਮਾਰ੍ਗਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੇਣੋਦ੍ਗਚ੍ਛਤਾ ਤਦਾ ॥ 10 ॥
ਸ ਤृਣੈਰਾਵृਤਂ ਦੁਰ੍ਗਂ ਧਰਣ੍ਯਾ ਵਿਵਰਂ ਮਹਤ੍ ।
ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਾਸੁਰੋ ਵੇਗਾਦਾਵਾਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵਿष੍ਠਿਤੌ ॥ 11 ॥
ਤਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਂ ਰਿਪੁਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬਿਲਂ ਰੋषਵਸ਼ਂ ਗਤਃ ।
ਮਾਮੁਵਾਚ ਤਦਾ ਵਾਲੀ ਵਚਨਂ ਕ੍षੁਭਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ ॥ 12 ॥
ਇਹ ਤ੍ਵਂ ਤਿष੍ਠ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਬਿਲਦ੍ਵਾਰਿ ਸਮਾਹਿਤਃ ।
ਯਾਵਤ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਹਂ ਨਿਹਨ੍ਮਿ ਸਹਸਾ ਰਿਪੁਮ੍ ॥ 13 ॥
ਮਯਾ ਤ੍ਵੇਤਦ੍ਵਚਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਯਾਚਿਤਸ੍ਸ ਪਰਨ੍ਤਪਃ ।
ਸ਼ਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਮਾਂ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਬਿਲਂ ਮਹਤ੍ ॥ 14 ॥
ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਸ੍ਯ ਬਿਲਂ ਸਾਗ੍ਰਸ੍ਸਂਵਤ੍ਸਰੋ ਗਤਃ ।
ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯ ਮਮ ਬਿਲਦ੍ਵਾਰਿ ਸ ਕਾਲੋ ਵ੍ਯਤ੍ਯਵਰ੍ਤਤ ॥ 15 ॥
ਅਹਂ ਤੁ ਨष੍ਟਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸ੍ਨੇਹਾਦਾਗਤਸਮ੍ਭ੍ਰਮਃ ।
ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਨ ਚ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪਾਪਾਸ਼ਙ੍ਕਿ ਚ ਮੇ ਮਨਃ ॥ 16 ॥
ਅਥ ਦੀਰ੍ਘਸ੍ਯ ਕਾਲਸ੍ਯ ਬਿਲਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਨਿਸ੍ਸृਤਮ੍ ।
ਸਫੇਨਂ ਰੁਧਿਰਂ ਰਕ੍ਤਮਹਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਦੁਃਖਿਤਃ ॥ 17 ॥
ਨਰ੍ਦਤਾਮਸੁਰਾਣਾਂ ਚ ਧ੍ਵਨਿਰ੍ਮੇ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਮਾਗਤਃ ।
ਨਿਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮੇ ਕ੍ਰੋਸ਼ਤੋਨਿਸ੍ਸ੍ਵਨੋ ਗੁਰੋਃ ॥ 18 ॥
ਅਹਂ ਤ੍ਵਵਗਤੋ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਚਿਹ੍ਨੈਸ੍ਤੈਰ੍ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਹਤਮ੍ ।
ਪਿਧਾਯ ਚ ਬਿਲਦ੍ਵਾਰਂ ਸ਼ਿਲਯਾ ਗਿਰਿਮਾਤ੍ਰਯਾ ॥ 19 ॥
ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤਸ਼੍ਚੋਦਕਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਮਾਗਤਸ੍ਸਖੇ ।
ਗੂਹਮਾਨਸ੍ਯ ਮੇ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਯਤ੍ਨਤੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਭਿਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ॥ 20 ॥
ਤਤੋऽਹਂ ਤੈਸ੍ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਸਮ੍ਮਤੈਰਭਿषੇਚਿਤਃ ।
ਰਾਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨ੍ਯਾਯਤੋ ਮਮ ਰਾਘਵ ॥ 21 ॥
ਆਜਗਾਮ ਰਿਪੁਂ ਹਤ੍ਵਾ ਵਾਲੀ ਤਮਸੁਰੋਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਅਭਿषਿਕ੍ਤਂ ਤੁ ਮਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਾਲੀ ਸਂਰਕ੍ਤਲੋਚਨਃ ।
ਮਦੀਯਾਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣੋ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਪਰੁषਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 22 ॥
ਨਿਗ੍ਰਹੇऽਪਿ ਸਮਰ੍ਥਸ੍ਯ ਤਂ ਪਾਪਂ ਪ੍ਰਤਿ ਰਾਘਵ ।
ਨ ਪ੍ਰਾਵਰ੍ਤਤ ਮੇ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਗੌਰਵਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਾ ॥ 23 ॥
ਹਤ੍ਵਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਂ ਸ ਮੇ ਭ੍ਰਾਤਾ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਪੁਰਂ ਤਦਾ ॥ 24 ॥
ਮਾਨਯਂਸ੍ਤਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਯਥਾਵਚ੍ਚਾਭ੍ਯਵਾਦਯਮ੍ ।
ਉਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਨਾਸ਼ਿषਸ੍ਤੇਨ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟੇਨਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਨਾ ॥ 25 ॥
ਨਤ੍ਵਾ ਪਾਦਾਵਹਂ ਤਸ੍ਯ ਮਕੁਟੇਨਾਸ੍ਪृਸ਼ਂ ਪ੍ਰਭੋ ਅਪਿ ਵਾਲੀ ਮਮ ਕ੍ਰੋਧਾਨ੍ਨ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਚਕਾਰ ਸਃ ॥ 26 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡੇ ਨਵਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha navamassargaḥ |
vālī nāma mama bhrātā jyeṣṭhaśśatruniṣūdanaḥ |
piturbahumato nityaṃ mamāpi ca tathā purā || 1 ||
pitaryuparate'smākaṃ jyeṣṭho'yamiti mantribhiḥ |
kapīnāmīśvaro rājye kṛtaḥ paramasammataḥ || 2 ||
rājyaṃ praśāsatastasya pitṛpaitāmahaṃ mahat |
ahaṃ sarveṣu kāleṣu praṇataḥ preṣyavat sthitaḥ || 3 ||
māyāvī nāma tejasvī pūrvajo dundubheḥ sutaḥ |
tena tasya mahadvairaṃ strīkṛtaṃ viśśrutaṃ purā || 4 ||
sa tu suptajane rātrau kiṣkindhādvāramāgataḥ |
nardati sma susaṃrabdho vālinaṃ cāhvayadraṇe || 5 ||
prasuptastu mama bhrātā narditaṃ bhairavasvanam |
śrutvā na mamṛṣe vālī niṣpapāta javāttadā || 6 ||
sa tu vai nissṛtaḥ krodhāttaṃ hantumasurottamam |
vāryamāṇastata strībhirmayā ca praṇatātmanā || 7 ||
sa tu nirdhūya tāḥ sarvā nirjagāma mahābalaḥ |
tato'hamapi sauhārdānnissṛto vālinā saha || 8 ||
sa tu me bhrātaraṃ dṛṣṭvā māṃ ca dūrādavasthitam |
asuro jātasantrāsaḥ pradudrāva tato bhṛśam || 9 ||
tasmin dravati santraste hyāvāṃ drutataraṃ gatau |
prakāśaśca kṛto mārgaścandreṇodgacchatā tadā || 10 ||
sa tṛṇairāvṛtaṃ durgaṃ dharaṇyā vivaraṃ mahat |
praviveśāsuro vegādāvāmāsādya viṣṭhitau || 11 ||
taṃ praviṣṭaṃ ripuṃ dṛṣṭvā bilaṃ roṣavaśaṃ gataḥ |
māmuvāca tadā vālī vacanaṃ kṣubhitendriyaḥ || 12 ||
iha tvaṃ tiṣṭha sugrīva biladvāri samāhitaḥ |
yāvattatra praviśyāhaṃ nihanmi sahasā ripum || 13 ||
mayā tvetadvacaśśrutvā yācitassa parantapaḥ |
śāpayitvā tu māṃ padbhyāṃ praviveśa bilaṃ mahat || 14 ||
tasya praviṣṭasya bilaṃ sāgrassaṃvatsaro gataḥ |
sthitasya mama biladvāri sa kālo vyatyavartata || 15 ||
ahaṃ tu naṣṭaṃ jñātvā taṃ snehādāgatasambhramaḥ |
bhrātaraṃ na ca paśyāmi pāpāśaṅki ca me manaḥ || 16 ||
atha dīrghasya kālasya bilāttasmādvinissṛtam |
saphenaṃ rudhiraṃ raktamahaṃ dṛṣṭvā suduḥkhitaḥ || 17 ||
nardatāmasurāṇāṃ ca dhvanirme śrotramāgataḥ |
nirastasya ca saṅgrāme krośatonissvano guroḥ || 18 ||
ahaṃ tvavagato buddhyā cihnaistairbhrātaraṃ hatam |
pidhāya ca biladvāraṃ śilayā girimātrayā || 19 ||
śokārtaścodakaṃ kṛtvā kiṣkindhāmāgatassakhe |
gūhamānasya me tattvaṃ yatnato mantribhiśśrutam || 20 ||
tato'haṃ taissamāgamya sammatairabhiṣecitaḥ |
rājyaṃ praśāsatastasya nyāyato mama rāghava || 21 ||
ājagāma ripuṃ hatvā vālī tamasurottamam |
abhiṣiktaṃ tu māṃ dṛṣṭvā vālī saṃraktalocanaḥ |
madīyānmantriṇo baddhvā paruṣaṃ vākyamabravīt || 22 ||
nigrahe'pi samarthasya taṃ pāpaṃ prati rāghava |
na prāvartata me buddhirbhrāturgauravayantritā || 23 ||
hatvā śatruṃ sa me bhrātā praviveśa puraṃ tadā || 24 ||
mānayaṃstaṃ mahātmānaṃ yathāvaccābhyavādayam |
uktāśca nāśiṣastena santuṣṭenāntarātmanā || 25 ||
natvā pādāvahaṃ tasya makuṭenāspṛśaṃ prabho api vālī mama krodhānna prasādaṃ cakāra saḥ || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe navamassargaḥ ||