📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
4.54 ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡ - ਚਤੁਃਪਞ੍ਚਾਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
4.54 Kishkindhakanda - Chatuhpanchasha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਚਤੁਃਪਞ੍ਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਥਾ ਬ੍ਰੁਵਤਿ ਤਾਰੇ ਤੁ ਤਾਰਾਧਿਪਤਿਵਰ੍ਚਸਿ ।
ਅਥ ਮੇਨੇ ਹृਤਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਹਨੂਮਾਨਙ੍ਗਦੇਨ ਤਤ੍ ॥ 1 ॥
ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਹ੍ਯष੍ਟਾਙ੍ਗਯਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਚਤੁਰ੍ਬਲਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਗੁਣਂ ਮੇਨੇ ਹਨੂਮਾਨ੍ਵਾਲਿਨਸ੍ਸੁਤਮ੍ ॥ 2 ॥
ਆਪੂਰ੍ਯਮਾਣਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਚ੍ਚ ਤੇਜੋਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮੈਃ ।
ਸ਼ਸ਼ਿਨਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍षਾਦੌ ਵਰ੍ਧਮਾਨਮਿਵ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ॥ 3 ॥
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸਮਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਵਿਕ੍ਰਮੇ ਸਦृਸ਼ਂ ਪਿਤੁਃ ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਮਾਣਂ ਤਾਰਸ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯੇਵ ਪੁਰਨ੍ਦਰਮ੍ ॥ 4 ॥
ਭਰ੍ਤੁਰਰ੍ਥੇ ਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਦਾਂਵਰਮ੍ ।
ਅਭਿਸਨ੍ਧਾਤੁਮਾਰੇਭੇ ਹਨੂਮਾਨਙ੍ਗਦਂ ਤਤਃ ॥ 5 ॥
ਸ ਚਤੁਰ੍ਣਾਮੁਪਾਯਾਨਾਂ ਤृਤੀਯਮੁਪਵਰ੍ਣਯਨ੍ ।
ਭੇਦਯਾਮਾਸ ਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਵਾਨਰਾਨ੍ਵਾਕ੍ਯਸਮ੍ਪਦਾ ॥ 6 ॥
ਤੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਭਿਨ੍ਨੇषੁ ਤਤੋऽਭੀषਯਦਙ੍ਗਦਮ੍ ।
ਭੀषਣੈਰ੍ਭਹੁਭਿਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਃ ਕੋਪੋਪਾਯਸਮਨ੍ਵਿਤੈਃ ॥ 7 ॥
ਤ੍ਵਂ ਸਮਰ੍ਥਤਰਃ ਪਿਤ੍ਰਾ ਯੁਦ੍ਧੇ ਤਾਰੇਯ ਵੈ ਧੁਰਮ੍ ।
ਦृਢਂ ਧਾਰਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਕਪਿਰਾਜ੍ਯਂ ਯਥਾ ਪਿਤਾ ॥ 8 ॥
ਨਿਤ੍ਯਮਸ੍ਥਿਰਚਿਤ੍ਤਾ ਹਿ ਕਪਯੋ ਹਰਿਪੁਙ੍ਗਵ ।
ਨਾਜ੍ਞਾਪ੍ਯਂ ਵਿषਹਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਾਨ੍ਵਿਨਾ ਤ੍ਵਯਾ ॥ 9 ॥
ਤ੍ਵਾਂ ਨੈਤੇਹ੍ਯਨੁਯੁਞ੍ਜੇਯੁਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍षਂ ਪ੍ਰਵਦਾਮਿ ਤੇ ।
ਯਥਾਯਂ ਜਾਮ੍ਬਵਾਨ੍ਨੀਲਸ੍ਸੁਹੋਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਮਹਾਕਪਿਃ ॥ 10 ॥
ਨ ਹ੍ਯਹਂ ਤੇ ਇਮੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸਾਮਦਾਨਾਦਿਭਿਰ੍ਗੁਣੈਃ ।
ਦਣ੍ਡੇਨ ਵਾ ਤ੍ਵਯਾ ਸ਼ਕ੍ਯਾਸ੍ਸੁਗ੍ਰੀਵਾਦਪਕਰ੍षਿਤਮ੍ ॥ 11 ॥
ਵਿਗृਹ੍ਯਾਸਨਮਪ੍ਯਾਹੁਰ੍ਦੁਰ੍ਬਲੇਨ ਬਲੀਯਸਃ ।
ਆਤ੍ਮਰਕ੍षਾਕਰਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਵਿਗृਹ੍ਣੀਤ ਦੁਰ੍ਬਲਃ ॥ 12 ॥
ਯਾਂ ਚੇਮਾਂ ਮਨ੍ਯਸੇ ਧਾਤ੍ਰੀਮੇਤਦ੍ਬਿਲਮਿਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ।
ਏਤਲ੍ਲਕ੍ष੍ਮਣਬਾਣਾਨਾਮੀषਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਦਾਰਣੇ ॥ 13 ॥
ਸ੍ਵਲ੍ਪਂ ਹਿ ਕृਤਮਿਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਕ੍षਿਪਤਾ ਹ੍ਯਸ਼ਨਿਂ ਪੁਰਾ ।
ਲਕ੍ष੍ਮਣੋ ਨਿਸ਼ਿਤੈਰ੍ਬਾਣੈਰ੍ਭਿਨ੍ਧ੍ਯਾਤ੍ਪਤ੍ਰਪੁਟਂ ਯਥਾ ॥ 14 ॥
ਲਕ੍ष੍ਮਣਸ੍ਯ ਚ ਨਾਰਾਚਾ ਬਹਵਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਤਦ੍ਵਿਧਾਃ ।
ਵਜ੍ਰਾਸ਼ਨਿਸਮਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾ ਗਿਰੀਣਾਮਪਿ ਦਾਰਣਾਃ ॥ 15 ॥
ਅਵਸ੍ਥਾਨੇ ਯਦੈਵ ਤ੍ਵਮਾਸਿष੍ਯਸਿ ਪਰਨ੍ਤਪ ।
ਤਦੈਵ ਹਰਯਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਯਕ੍ष੍ਯਨ੍ਤਿ ਕृਤਨਿਸ਼੍ਚਯਾਃ ॥ 16 ॥
ਸ੍ਮਰਨ੍ਤਃ ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਾਣਾਂ ਨਿਤ੍ਯੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਾ ਬੁਭੁਕ੍षਿਤਾਃ ।
ਖੇਦਿਤਾ ਦੁਃਖਸ਼ਯ੍ਯਾਭਿਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਪृष੍ਠਤਃ ॥ 17 ॥
ਸ ਤ੍ਵਂ ਹੀਨਸ੍ਸੁਹृਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਹਿਤਕਾਮੈਸ਼੍ਚ ਬਨ੍ਧੁਭਿਃ ।
ਤृਣਾਦਪਿ ਭृਸ਼ੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਸ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦਮਾਨਾਦ੍ਭਵਿष੍ਯਸਿ ॥ 18 ॥
ਨ ਚ ਜਾਤੁ ਨ ਹਿਂਸ੍ਯੁਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਘੋਰਾ ਲਕ੍ष੍ਮਣਸਾਯਕਾਃ ।
ਅਪਵृਤ੍ਤਂ ਜਿਘਾਂਸਨ੍ਤੋ ਮਹਾਵੇਗਾ ਦੁਰਾਸਦਾਃ ॥ 19 ॥
ਨ ਚ ਜਾਤੁ ਨ ਹਿਂਸ੍ਯੁਸ੍ਤ੍ਵਾ ਘੋਰਾ ਲਕ੍ष੍ਮਣਸਾਯਕਾਃ ।
ਅਪਾਵृਤ੍ਤਂ ਜਿਘਾਂਸਨ੍ਤੋ ਮਹਾਵੇਗਾ ਦੁਰਾਸਦਾਃ ॥ 20 ॥
ਅਸ੍ਮਾਭਿਸ੍ਤੁ ਗਤਂ ਸਾਰ੍ਧਂ ਵਿਨੀਤਵਦੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।
ਆਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾਤ੍ਤੁ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਰਾਜ੍ਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਸ੍ਥਾਪਯਿष੍ਯਤਿ ॥ 21 ॥
ਧਰ੍ਮਕਾਮਃ ਪਿਤृਵ੍ਯਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰੀਤਿਕਾਮੋ ਦृਢਵ੍ਰਤਃ ।
ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਸਤ੍ਯਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਨ ਤ੍ਵਾਂ ਜਾਤੁ ਜਿਘਾਂਸਤਿ ॥ 22 ॥
ਪ੍ਰਿਯਕਾਮਸ਼੍ਚ ਤੇ ਮਾਤੁਸ੍ਤਦਰ੍ਥਂ ਚਾਸ੍ਯ ਜੀਵਿਤਮ੍ ।
ਤਸ੍ਯਾਪਤ੍ਯਂ ਚ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯਤ੍ਤਸ੍ਮਾਦਙ੍ਗਦ ਗਮ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ 23 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਃਪਞ੍ਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha catuḥpañcāśassargaḥ |
tathā bruvati tāre tu tārādhipativarcasi |
atha mene hṛtaṃ rājyaṃ hanūmānaṅgadena tat || 1 ||
buddhyā hyaṣṭāṅgayā yuktaṃ caturbalasamanvitam |
caturdaśaguṇaṃ mene hanūmānvālinassutam || 2 ||
āpūryamāṇaṃ śaśvacca tejobalaparākramaiḥ |
śaśinaṃ śuklapakṣādau vardhamānamiva śriyā || 3 ||
bṛhaspatisamaṃ buddhyā vikrame sadṛśaṃ pituḥ |
śuśrūṣamāṇaṃ tārasya śakrasyeva purandaram || 4 ||
bharturarthe pariśrāntaṃ sarvaśāstravidāṃvaram |
abhisandhātumārebhe hanūmānaṅgadaṃ tataḥ || 5 ||
sa caturṇāmupāyānāṃ tṛtīyamupavarṇayan |
bhedayāmāsa tānsarvān vānarānvākyasampadā || 6 ||
teṣu sarveṣu bhinneṣu tato'bhīṣayadaṅgadam |
bhīṣaṇairbhahubhirvākyaiḥ kopopāyasamanvitaiḥ || 7 ||
tvaṃ samarthataraḥ pitrā yuddhe tāreya vai dhuram |
dṛḍhaṃ dhārayituṃ śaktaḥ kapirājyaṃ yathā pitā || 8 ||
nityamasthiracittā hi kapayo haripuṅgava |
nājñāpyaṃ viṣahiṣyanti putradārānvinā tvayā || 9 ||
tvāṃ naitehyanuyuñjeyuḥ pratyakṣaṃ pravadāmi te |
yathāyaṃ jāmbavānnīlassuhotraśca mahākapiḥ || 10 ||
na hyahaṃ te ime sarve sāmadānādibhirguṇaiḥ |
daṇḍena vā tvayā śakyāssugrīvādapakarṣitam || 11 ||
vigṛhyāsanamapyāhurdurbalena balīyasaḥ |
ātmarakṣākarastasmānna vigṛhṇīta durbalaḥ || 12 ||
yāṃ cemāṃ manyase dhātrīmetadbilamiti śrutam |
etallakṣmaṇabāṇānāmīṣatkāryaṃ vidāraṇe || 13 ||
svalpaṃ hi kṛtamindreṇa kṣipatā hyaśaniṃ purā |
lakṣmaṇo niśitairbāṇairbhindhyātpatrapuṭaṃ yathā || 14 ||
lakṣmaṇasya ca nārācā bahavassanti tadvidhāḥ |
vajrāśanisamasparśā girīṇāmapi dāraṇāḥ || 15 ||
avasthāne yadaiva tvamāsiṣyasi parantapa |
tadaiva harayassarve tyakṣyanti kṛtaniścayāḥ || 16 ||
smarantaḥ putradārāṇāṃ nityodvignā bubhukṣitāḥ |
kheditā duḥkhaśayyābhistvāṃ kariṣyanti pṛṣṭhataḥ || 17 ||
sa tvaṃ hīnassuhṛdbhiśca hitakāmaiśca bandhubhiḥ |
tṛṇādapi bhṛśodvignasspandamānādbhaviṣyasi || 18 ||
na ca jātu na hiṃsyustvāṃ ghorā lakṣmaṇasāyakāḥ |
apavṛttaṃ jighāṃsanto mahāvegā durāsadāḥ || 19 ||
na ca jātu na hiṃsyustvā ghorā lakṣmaṇasāyakāḥ |
apāvṛttaṃ jighāṃsanto mahāvegā durāsadāḥ || 20 ||
asmābhistu gataṃ sārdhaṃ vinītavadupasthitam |
ānupūrvyāttu sugrīvo rājye tvāṃ sthāpayiṣyati || 21 ||
dharmakāmaḥ pitṛvyaste prītikāmo dṛḍhavrataḥ |
śucissatyapratijñaśca na tvāṃ jātu jighāṃsati || 22 ||
priyakāmaśca te mātustadarthaṃ cāsya jīvitam |
tasyāpatyaṃ ca nāstyanyattasmādaṅgada gamyatām || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe catuḥpañcāśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever