📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
4.46 ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡ - षਟ੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
4.46 Kishkindhakanda - Shatchatvarimsha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ षਟ੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਗਤੇषੁ ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰੇषੁ ਰਾਮਸ੍ਸੁਗ੍ਰੀਵਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਕਥਂ ਭਵਾਨ੍ਵਿਜਾਨੀਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਵੈ ਮਣ੍ਡਲਂ ਭੁਵਃ ॥ 1 ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਤੁ ਤਤੋ ਰਾਮਮੁਵਾਚ ਪ੍ਰਣਤਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯੇ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਨਰਰ੍षਭ ॥ 2 ॥
ਯਦਾ ਤੁ ਦੁਨ੍ਦੁਭਿਂ ਨਾਮ ਦਾਨਵਂ ਮਹਿषਾਕृਤਿਮ੍ ।
ਪਰਿਕਾਲਯਤੇ ਵਾਲੀ ਮਲਯਂ ਪ੍ਰਤਿ ਪਰ੍ਵਤਮ੍ ॥ 3 ॥
ਤਦਾ ਵਿਵੇਸ਼ ਮਹਿषੋ ਮਲਯਸ੍ਯ ਗੁਹਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ।
ਵਿਵੇਸ਼ ਵਾਲੀ ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਮਲਯਂ ਤਜ੍ਜਿਘਾਂਸਯਾ ॥ 4 ॥
ਤਤੋऽਹਂ ਤਤ੍ਰ ਨਿਕ੍षਿਪ੍ਤੋ ਗੁਹਾਦ੍ਵਾਰਿ ਵਿਨੀਤਵਤ੍ ।
ਨ ਚ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਮਤੇ ਵਾਲੀ ਤਦਾ ਸਂਵਤ੍ਸਰੇ ਗਤੇ ॥ 5 ॥
ਤਤਃ ਕ੍षਤਜਵੇਗੇਨ ਆਪੁਪੂਰੇ ਤਦਾ ਬਿਲਮ੍ ।
ਤਦਹਂ ਵਿਸ੍ਮਿਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭ੍ਰਾਤृਸ਼ੋਕਵਿषਾਰ੍ਦਿਤਃ ॥ 6 ॥
ਅਥਾऽਹਂ ਕृਤਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤੁ ਸੁਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਨਿਹਤੋ ਗੁਰੁਃ ।
ਸ਼ਿਲਾ ਪਰ੍ਵਤਸਙ੍ਕਾਸ਼ਾ ਬਿਲਦ੍ਵਾਰਿ ਮਯਾ ਕृਤਾ ॥ 7 ॥
ਅਸ਼ਕ੍ਨੁਵ ਨ੍ਨਿष੍ਕ੍ਰਮਿਤੁਂ ਮਹਿषੋ ਵਿਨਸ਼ੇਦਿਤਿ ।
ਤਤੋऽਹਮਾਗਾਂ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਂ ਨਿਰਾਸ਼ਸ੍ਤਸ੍ਯ ਜੀਵਿਤੇ ॥ 8 ॥
ਰਾਜ੍ਯਂ ਚ ਸੁਮਹਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਾਰਯਾ ਰੁਮਯਾ ਸਹ ।
ਮਿਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਸਹਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਸਾਮਿ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਃ ॥ 9 ॥
ਆਜਗਾਮ ਤਤੋ ਵਾਲੀ ਹਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦਾਨਵਰ੍षਭਮ੍ ।
ਤਤੋऽਹਮਦਦਾਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਗੌਰਵਾਦ੍ਭਯਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ ॥ 10 ॥
ਸ ਮਾਂ ਜਿਘਾਂਸੁਰ੍ਦੁष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਵ੍ਯਥਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ ।
ਪਰਿਕਾਲਯਤੇ ਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ਧਾਵਨ੍ਤਂ ਸਚਿਵੈਸ੍ਸਹ ॥ 11 ॥
ਤਤੋऽਹਂ ਵਾਲਿਨਾ ਤੇਨ ਸਾऽਨੁਬਦ੍ਧਃ ਪ੍ਰਧਾਵਿਤਃ ।
ਨਦੀਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਵਨਾਨਿ ਨਗਰਾਣਿ ਚ ॥ 12 ॥
ਆਦਰ੍ਸ਼ਤਲਸਙ੍ਕਾਸ਼ਾ ਤਤੋ ਵੈ ਪृਥਿਵੀ ਮਯਾ ।
ਅਲਾਤਚਕ੍ਰਪ੍ਰਤਿਮਾ ਦृष੍ਟਾ ਗੋष੍ਪਦਵਤ੍ਤਦਾ ॥ 13 ॥
ਪੂਰ੍ਵਾਂ ਦਿਸ਼ਂ ਤਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ ਦ੍ਰੁਮਾਨ੍ ।
ਪਰ੍ਵਤਨ੍ਸ਼੍ਚ ਨਦੀ ਰਮ੍ਯਾਸ੍ਸਰਾਂਸਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ ॥ 14 ॥
ਉਦਯਂ ਤਤ੍ਰ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪਰ੍ਵਤਂ ਧਾਤੁਮਣ੍ਡਿਤਮ੍ ।
ਕ੍षੀਰੋਦਂ ਸਾਗਰਂ ਚੈਵ ਨਿਤ੍ਯਮਪ੍ਸਰਸਾਲਯਮ੍ ॥ 15 ॥
ਪਰਿਕਾਲਯਮਾਨਸ੍ਤੁ ਵਾਲਿਨਾऽਭਿਦ੍ਰੁਤ ਸ੍ਤਦਾ ।
ਪੁਨਰਾਵृਤ੍ਯ ਸਹਸਾ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋऽਹਂ ਤਦਾ ਵਿਭੋ ॥ 16 ॥
ਪੁਨਰਾਵਰ੍ਤਮਾਨਸ੍ਤੁ ਵਾਲਿਨਾऽਭਿਦ੍ਰੁਤੋਦ੍ਰੁਤਮ੍ ।
ਦਿਸ਼ਸ੍ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਤੋ ਭੂਯਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਦਕ੍षਿਣਾਂ ਦਿਸ਼ਮ੍ ।
ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਪਾਦਪਸਙ੍ਕੀਰ੍ਣਾਂ ਚਨ੍ਦਨਦ੍ਰੁਮਸ਼ੋਭਿਤਾਮ੍ ॥ 17 ॥
ਦ੍ਰੁਮਸ਼ੈਲਾਂਸ੍ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਭੂਯੋ ਦਕ੍षਿਣਤੋऽਪਰਾਮ੍ ।
ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਂ ਚ ਦਿਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਵਾਲਿਨਾ ਸਮਭਿਦ੍ਰੁਤਃ ॥ 18 ॥
ਸਮ੍ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਦੇਸ਼ਾਨਸ੍ਤਂ ਚ ਗਿਰਿਸਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਚਾਸ੍ਤਂ ਗਿਰਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮੁਤ੍ਤਰਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਧਾਵਿਤਃ ॥ 19 ॥
ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਚ ਮੇਰੁਂ ਚ ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਚ ਤਥੋਤ੍ਤਰਮ੍ ।
ਯਦਾ ਨ ਵਿਨ੍ਦਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵਾਲਿਨਾ ਸਮਭਿਦ੍ਰੁਤਃ ॥ 20 ॥
ਤਦਾ ਮਾਂ ਬੁਦ੍ਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹਨੂਮਾਨ੍ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਇਦਾਨੀਂ ਮੇ ਸ੍ਮृਤਂ ਰਾਜਨ੍ਯਥਾ ਵਾਲੀ ਹਰੀਸ਼੍ਵਰਃ ॥ 21 ॥
ਮਤਙ੍ਗੇਨ ਤਦਾ ਸ਼ਪ੍ਤੋ ਹ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਾਸ਼੍ਰਮਮਣ੍ਡਲੇ ।
ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਦ੍ਯਦਿ ਵੈ ਵਾਲੀ ਮੂਰ੍ਧਾऽਸ੍ਯ ਸ਼ਤਧਾ ਭਵੇਤ੍ ॥ 22 ॥
ਤਤ੍ਰ ਵਾਸਸ੍ਸੁਖੋऽਸ੍ਮਾਕਂ ਨਿਰੁਦ੍ਵਿਗ੍ਨੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।
ਤਤਃ ਪਰ੍ਵਤਮਾਸਾਦ੍ਯ ऋष੍ਯਮੂਕਂ ਨृਪਾਤ੍ਮਜ ॥ 23 ॥
ਨ ਵਿਵੇਸ਼ ਤਦਾ ਵਾਲੀ ਮਤਙ੍ਗਸ੍ਯ ਭਯਾਤ੍ਤਦਾ ।
ਏਵਂ ਮਯਾ ਤਦਾ ਰਾਜਨ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍षਮੁਪਲਕ੍षਿਤਮ੍ ॥ 24 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡੇ षਟ੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha ṣaṭcatvāriṃśassargaḥ |
gateṣu vānarendreṣu rāmassugrīvamabravīt |
kathaṃ bhavānvijānīte sarvaṃ vai maṇḍalaṃ bhuvaḥ || 1 ||
sugrīvastu tato rāmamuvāca praṇatātmavān |
śrūyatāṃ sarvamākhyāsye vistareṇa nararṣabha || 2 ||
yadā tu dundubhiṃ nāma dānavaṃ mahiṣākṛtim |
parikālayate vālī malayaṃ prati parvatam || 3 ||
tadā viveśa mahiṣo malayasya guhāṃ prati |
viveśa vālī tatrāpi malayaṃ tajjighāṃsayā || 4 ||
tato'haṃ tatra nikṣipto guhādvāri vinītavat |
na ca niṣkrāmate vālī tadā saṃvatsare gate || 5 ||
tataḥ kṣatajavegena āpupūre tadā bilam |
tadahaṃ vismito dṛṣṭvā bhrātṛśokaviṣārditaḥ || 6 ||
athā'haṃ kṛtabuddhistu suvyaktaṃ nihato guruḥ |
śilā parvatasaṅkāśā biladvāri mayā kṛtā || 7 ||
aśaknuva nniṣkramituṃ mahiṣo vinaśediti |
tato'hamāgāṃ kiṣkindhāṃ nirāśastasya jīvite || 8 ||
rājyaṃ ca sumahatprāpya tārayā rumayā saha |
mitraiśca sahitastatra vasāmi vigatajvaraḥ || 9 ||
ājagāma tato vālī hatvā taṃ dānavarṣabham |
tato'hamadadāṃ rājyaṃ gauravādbhayayantritaḥ || 10 ||
sa māṃ jighāṃsurduṣṭātmā vālī pravyathitendriyaḥ |
parikālayate krodhāddhāvantaṃ sacivaissaha || 11 ||
tato'haṃ vālinā tena sā'nubaddhaḥ pradhāvitaḥ |
nadīśca vividhāḥ paśyanvanāni nagarāṇi ca || 12 ||
ādarśatalasaṅkāśā tato vai pṛthivī mayā |
alātacakrapratimā dṛṣṭā goṣpadavattadā || 13 ||
pūrvāṃ diśaṃ tato gatvā paśyāmi vividhān drumān |
parvatanśca nadī ramyāssarāṃsi vividhāni ca || 14 ||
udayaṃ tatra paśyāmi parvataṃ dhātumaṇḍitam |
kṣīrodaṃ sāgaraṃ caiva nityamapsarasālayam || 15 ||
parikālayamānastu vālinā'bhidruta stadā |
punarāvṛtya sahasā prasthito'haṃ tadā vibho || 16 ||
punarāvartamānastu vālinā'bhidrutodrutam |
diśastasyāstato bhūyaḥ prasthito dakṣiṇāṃ diśam |
vindhyapādapasaṅkīrṇāṃ candanadrumaśobhitām || 17 ||
drumaśailāṃstataḥ paśyanbhūyo dakṣiṇato'parām |
paścimāṃ ca diśaṃ prāptā vālinā samabhidrutaḥ || 18 ||
sampaśyanvividhāndeśānastaṃ ca girisattamam |
prāpya cāstaṃ giriśreṣṭhamuttarāṃ sampradhāvitaḥ || 19 ||
himavantaṃ ca meruṃ ca samudraṃ ca tathottaram |
yadā na vindaṃ śaraṇaṃ vālinā samabhidrutaḥ || 20 ||
tadā māṃ buddhisampanno hanūmānvākyamabravīt |
idānīṃ me smṛtaṃ rājanyathā vālī harīśvaraḥ || 21 ||
mataṅgena tadā śapto hyasminnāśramamaṇḍale |
praviśedyadi vai vālī mūrdhā'sya śatadhā bhavet || 22 ||
tatra vāsassukho'smākaṃ nirudvigno bhaviṣyati |
tataḥ parvatamāsādya ṛṣyamūkaṃ nṛpātmaja || 23 ||
na viveśa tadā vālī mataṅgasya bhayāttadā |
evaṃ mayā tadā rājanpratyakṣamupalakṣitam || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe ṣaṭcatvāriṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever