📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
4.14 ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡ - ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
4.14 Kishkindhakanda - Chaturdasha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਗਤ੍ਵਾ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਂ ਵਾਲਿ ਪਾਲਿਤਾਮ੍ ।
ਵृਕ੍षੈਰਾਤ੍ਮਾਨਮਾਵृਤ੍ਯ ਵ੍ਯਤਿष੍ਠਨ੍ ਗਹਨੇ ਵਨੇ ॥ 1 ॥
ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਸਰ੍ਵਤੋ ਦृष੍ਟਿਂ ਕਾਨਨੇ ਕਾਨਨਪ੍ਰਿਯਃ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਵਿਪੁਲਗ੍ਰੀਵਃ ਕ੍ਰੋਧਮਾਹਾਰਯਦ੍ਭृਸ਼ਮ੍ ॥ 2 ॥
ਤਤਸ੍ਸ ਨਿਨਦਂ ਘੋਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਚਾਹ੍ਵਯਤ੍ ।
ਪਰਿਵਾਰੈਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਨਾਦੈਰ੍ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਨਿਵਾਮ੍ਬਰਮ੍ ॥ 3 ॥
ਗਰ੍ਜਨ੍ਨਿਵ ਮਹਾਮੇਘੋ ਵਾਯੁਵੇਗਪੁਰਸ੍ਸਰਃ ।
ਅਥ ਬਾਲਾਰ੍ਕਸਦृਸ਼ੋ ਦृਪ੍ਤਸਿਂਹਗਤਿਸ੍ਤਦਾ ॥ 4 ॥
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਮਂ ਕ੍ਰਿਯਾਦਕ੍षਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਹਰਿਵਾਗੁਰਯਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾਂ ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਤੋਰਣਾਮ੍ ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਸ੍ਮ ਧ੍ਵਜਯਨ੍ਤ੍ਰਾਢ੍ਯਾਂ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਂ ਵਾਲਿਨਃ ਪੁਰੀਮ੍ ॥ 5 ॥
ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਵੀਰ ਕृਤਾ ਵਾਲਿਵਧੇ ਪੁਰਾ ।
ਸਫਲਾਂ ਕੁਰੁ ਤਾਂ ਕ੍षਿਪ੍ਰਂ ਲਤਾਂ ਕਾਲ ਇਵਾਗਤਃ ॥ 6 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਸ ਰਾਘਵਃ ।
ਤਮੇਵੋਵਾਚ ਵਚਨਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਸੂਦਨਃ ॥ 7 ॥
ਕृਤਾਭਿਜ੍ਞਾਨਚਿਹ੍ਨਸ੍ਤ੍ਵ ਮਨਯਾ ਗਜਸਾਹ੍ਵਯਾ ।
ਲਕ੍ष੍ਮਣੇਨ ਸਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਯੈषਾ ਕਣ੍ਠੇ ਕृਤਾ ਤਵ ॥ 8 ॥
ਸ਼ੋਭਸੇऽਹ੍ਯਧਿਕਂ ਵੀਰ ਲਤਯਾ ਕਣ੍ਠਸਕ੍ਤਯਾ ।
ਵਿਪਰੀਤ ਇਵਾਕਾਸ਼ੇ ਸੂਰ੍ਯੋ ਨਕ੍षਤ੍ਰਮਾਲਯਾ ॥ 9 ॥
ਅਦ੍ਯ ਵਾਲਿਸਮੁਤ੍ਥਂ ਤੇ ਭਯਂ ਵੈਰਂ ਚ ਵਾਨਰ ।
ਏਕੇਨਾਹਂ ਪ੍ਰਮੋਕ੍ष੍ਯਾਮਿ ਬਾਣਮੋਕ੍षੇਣ ਸਂਯੁਗੇ ॥ 10 ॥
ਮਮ ਦਰ੍ਸ਼ਯ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਵੈਰਿਣਂ ਭ੍ਰਾਤृਰੂਪਿਣਮ੍ ।
ਵਾਲੀ ਵਿਨਿਹਤੋ ਯਾਵਦ੍ਵਨੇ ਪਾਂਸੁषੁ ਵੇष੍ਟਤੇ ॥ 11 ॥
ਯਦਿ ਦृष੍ਟਿਪਥਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਜੀਵਨ੍ਸ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤਤੇ ।
ਤਤੋ ਦੋषੇਣ ਮਾ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਸਦ੍ਯੋ ਗਰ੍ਹੇਚ੍ਚ ਮਾ ਭਵਾਨ੍ ॥ 12 ॥
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍षਂ ਸਪ੍ਤ ਤੇ ਸਾਲਾ ਮਯਾ ਬਾਣੇਨ ਦਾਰਿਤਾਃ ।
ਤੇਨਾਵੇਹਿ ਬਲੇਨਾਦ੍ਯ ਵਾਲਿਨਂ ਨਿਹਤਂ ਮਯਾ ॥ 13 ॥
ਅਨृਤਂ ਨੋਕ੍ਤਪੂਰ੍ਵਂ ਮੇ ਵੀਰ ਕृਚ੍ਛ੍ਰੇऽਪਿ ਤਿष੍ਟਤਾ ।
ਧਰ੍ਮਲੋਭਪਰੀਤੇਨ ਨ ਚ ਵਕ੍ष੍ਯੇ ਕਥਞ੍ਚਨ ॥ 14 ॥
ਸਫਲਾਂ ਚ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਂ ਜਹਿ ਸਮ੍ਭ੍ਰਮਮ੍ ।
ਪ੍ਰਸੂਤਂ ਕਲਮਂ ਕ੍षੇਤ੍ਰੇ ਵਰ੍षੇਣੇਵ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਃ ॥ 15 ॥
ਤਦਾਹ੍ਵਾਨਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਤ੍ਵਂ ਵਾਲਿਨੋ ਹੇਮਮਾਲਿਨਃ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਕੁਰੁ ਤਂ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਨਿष੍ਪਤੇਦ੍ਯੇਨ ਵਾਨਰਃ ॥ 16 ॥
ਜਿਤਕਾਸ਼ੀ ਬਲਸ਼੍ਲਾਘੀ ਤ੍ਵਯਾ ਚਾਧਰ੍षਿਤਃ ਪੁਰਾ ।
ਨਿष੍ਪਤਿष੍ਯਤ੍ਯਸਙ੍ਗੇਨ ਵਾਲੀ ਸ ਪ੍ਰਿਯਸਂਯੁਗਃ ॥ 17 ॥
ਰਿਪੂਣਾਂ ਧਰ੍षਿਣ ਸ਼ੂਰਾ ਮਰ੍षਯਨ੍ਤਿ ਨ ਸਂਯੁਗੇ ।
ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਤੁ ਸ੍ਵਕਂ ਵੀਰ੍ਯਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸਮਕ੍षਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ॥ 18 ॥
ਸ ਤੁ ਰਾਮਵਚਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਹੇਮਪਿਙ੍ਗਲਃ ।
ਨਨਰ੍ਦ ਕ੍ਰੂਰਨਾਦੇਨ ਵਿਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਨਿਵਾਮ੍ਬਰਮ੍ ॥ 19 ॥
ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਵਿਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਗਾਵੋ ਯਾਨ੍ਤਿ ਹਤਪ੍ਰਭਾਃ ।
ਰਾਜਦੋषਪਰਾਮृष੍ਟਾਃ ਕੁਲਸ੍ਤ੍ਰਿਯ ਇਵਾਕੁਲਾਃ ॥ 20 ॥
ਦ੍ਰਵਨ੍ਤਿ ਚ ਮृਗਾਸ਼੍ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਭਗ੍ਨਾ ਇਵ ਰਣੇ ਹਯਾਃ ।
ਪਤਨ੍ਤਿ ਚ ਖਗਾ ਭੂਮੌ ਕ੍षੀਣਪੁਣ੍ਯਾ ਇਵ ਗ੍ਰਹਾਃ ॥ 21 ॥
ਤਤਸ੍ਸਜੀਮੂਤਗਣਪ੍ਰਣਾਦੋ ਨਾਦਂ ਹ੍ਯਮੁਞ੍ਚਤ੍ਤ੍ਵਰਯਾ ਪ੍ਰਤੀਤਃ ।
ਸੂਰ੍ਯਾਤ੍ਮਜਸ਼੍ਸ਼ੌਰ੍ਯਵਿਵृਦ੍ਧਤੇਜਾਃ ਸਰਿਤ੍ਪਤਿਰ੍ਵਾऽਨਿਲਚਞ੍ਚਲੋਰ੍ਮਿਃ ॥ 22 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha caturdaśassargaḥ |
sarve te tvaritaṃ gatvā kiṣkindhāṃ vāli pālitām |
vṛkṣairātmānamāvṛtya vyatiṣṭhan gahane vane || 1 ||
vicārya sarvato dṛṣṭiṃ kānane kānanapriyaḥ |
sugrīvo vipulagrīvaḥ krodhamāhārayadbhṛśam || 2 ||
tatassa ninadaṃ ghoraṃ kṛtvā yuddhāya cāhvayat |
parivāraiḥ parivṛto nādairbhindannivāmbaram || 3 ||
garjanniva mahāmegho vāyuvegapurassaraḥ |
atha bālārkasadṛśo dṛptasiṃhagatistadā || 4 ||
dṛṣṭvā rāmaṃ kriyādakṣaṃ sugrīvo vākyamabravīt |
harivāgurayā vyāptāṃ taptakāñcanatoraṇām |
prāptāḥ sma dhvajayantrāḍhyāṃ kiṣkindhāṃ vālinaḥ purīm || 5 ||
pratijñā yā tvayā vīra kṛtā vālivadhe purā |
saphalāṃ kuru tāṃ kṣipraṃ latāṃ kāla ivāgataḥ || 6 ||
evamuktastu dharmātmā sugrīveṇa sa rāghavaḥ |
tamevovāca vacanaṃ sugrīvaṃ śatrusūdanaḥ || 7 ||
kṛtābhijñānacihnastva manayā gajasāhvayā |
lakṣmaṇena samutpāṭya yaiṣā kaṇṭhe kṛtā tava || 8 ||
śobhase'hyadhikaṃ vīra latayā kaṇṭhasaktayā |
viparīta ivākāśe sūryo nakṣatramālayā || 9 ||
adya vālisamutthaṃ te bhayaṃ vairaṃ ca vānara |
ekenāhaṃ pramokṣyāmi bāṇamokṣeṇa saṃyuge || 10 ||
mama darśaya sugrīva vairiṇaṃ bhrātṛrūpiṇam |
vālī vinihato yāvadvane pāṃsuṣu veṣṭate || 11 ||
yadi dṛṣṭipathaṃ prāpto jīvansa vinivartate |
tato doṣeṇa mā gacchetsadyo garhecca mā bhavān || 12 ||
pratyakṣaṃ sapta te sālā mayā bāṇena dāritāḥ |
tenāvehi balenādya vālinaṃ nihataṃ mayā || 13 ||
anṛtaṃ noktapūrvaṃ me vīra kṛcchre'pi tiṣṭatā |
dharmalobhaparītena na ca vakṣye kathañcana || 14 ||
saphalāṃ ca kariṣyāmi pratijñāṃ jahi sambhramam |
prasūtaṃ kalamaṃ kṣetre varṣeṇeva śatakratuḥ || 15 ||
tadāhvānanimittaṃ tvaṃ vālino hemamālinaḥ |
sugrīva kuru taṃ śabdaṃ niṣpatedyena vānaraḥ || 16 ||
jitakāśī balaślāghī tvayā cādharṣitaḥ purā |
niṣpatiṣyatyasaṅgena vālī sa priyasaṃyugaḥ || 17 ||
ripūṇāṃ dharṣiṇa śūrā marṣayanti na saṃyuge |
jānantastu svakaṃ vīryaṃ strīsamakṣaṃ viśeṣataḥ || 18 ||
sa tu rāmavacaśśrutvā sugrīvo hemapiṅgalaḥ |
nanarda krūranādena vinirbhindannivāmbaram || 19 ||
tasya śabdena vitrastā gāvo yānti hataprabhāḥ |
rājadoṣaparāmṛṣṭāḥ kulastriya ivākulāḥ || 20 ||
dravanti ca mṛgāśśīghraṃ bhagnā iva raṇe hayāḥ |
patanti ca khagā bhūmau kṣīṇapuṇyā iva grahāḥ || 21 ||
tatassajīmūtagaṇapraṇādo nādaṃ hyamuñcattvarayā pratītaḥ |
sūryātmajaśśauryavivṛddhatejāḥ saritpatirvā'nilacañcalormiḥ || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe caturdaśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever