📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
3.75 ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡ - ਪਞ੍ਚਸਪ੍ਤਤਿਤਮ ਸਰ੍ਗਃ
3.75 Aranyakanda - Panchasaptatitama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਪਞ੍ਚਸਪ੍ਤਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਦਿਵਂ ਤੁ ਤਸ੍ਯਾਂ ਯਾਤਾਯਾਂ ਸ਼ਬਰ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵੇਨ ਤੇਜਸਾ ।
ਲਕ੍ष੍ਮਣੇਨ ਸਹ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਰਾਘਵਃ ॥ 1 ॥
ਸ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਤਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ।
ਹਿਤਕਾਰਿਣਮੇਕਾਗ੍ਰਂ ਲਕ੍ष੍ਮਣਂ ਰਾਘਵੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 2 ॥
ਦृष੍ਟੋऽਯਮਾਸ਼੍ਰਮਸ੍ਸੌਮ੍ਯ ਬਹ੍ਵਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ।
ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਤਮृਗਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਨਾਨਾਵਿਹਗਸੇਵਿਤਃ ॥ 3 ॥
ਸਪ੍ਤਾਨਾਂ ਚ ਸਮੁਦ੍ਰਾਣਾਮੇषੁ ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਲਕ੍ष੍ਮਣ ।
ਉਪਸ੍ਪृष੍ਟਂ ਚ ਵਿਧਿਵਤ੍ਪਿਤਰਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤਰ੍ਪਿਤਾਃ ॥ 4 ॥
ਪ੍ਰਣष੍ਟਮਸ਼ੁਭਂ ਤਤ੍ਤਤ੍ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।
ਤੇਨ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਹृष੍ਟਂ ਮੇ ਮਨੋ ਲਕ੍ष੍ਮਣ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿ ॥ 5 ॥
ਹृਦਯੇ ਹਿ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਸ਼ੁਭਮਾਵਿਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।
ਤਦਾਗਚ੍ਛ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਪਮ੍ਪਾਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਾਮ੍ ॥ 6 ॥
ऋष੍ਯਮੂਕੋ ਗਿਰਿਰ੍ਯਤ੍ਰ ਨਾਤਿਦੂਰੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਵਸਤਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋਂऽਸ਼ੁਮਤਸ੍ਸੁਤਃ ॥ 7 ॥
ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਾਲਿਭਯਾਤ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਸ੍ਸਹ ਵਾਨਰੈਃ ।
ਅਭਿਤ੍ਵਰੇ ਚ ਤਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਵਾਨਰਰ੍षਭਮ੍ ॥ 8 ॥
ਤਦਧੀਨਂ ਹਿ ਮੇ ਸੌਮ੍ਯ ਸੀਤਾਯਾਃ ਪਰਿਮਾਰ੍ਗਣਮ੍ ।
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣਂ ਤਂ ਧੀਰਂ ਰਾਮਂ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 9 ॥
ਗਚ੍ਛਾਵਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਤਤ੍ਰ ਮਮਾਪਿ ਤ੍ਵਰਤੇ ਮਨਃ ।
ਆਸ਼੍ਰਮਾਤ੍ਤੁ ਤਤ ਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸ ਵਿਸ਼ਾਮ੍ਪਤਿਃ ॥ 10 ॥
ਆਜਗਾਮ ਤਤਃ ਪਮ੍ਪਾਂ ਲਕ੍ष੍ਮਣੇਨ ਸਹ ਪ੍ਰਭੁਃ ।
ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਤਃ ਪੁਣ੍ਯਾਮੁਦਾਰਜਨਸੇਵਿਤਾਮ੍ ॥ 11 ॥
ਨਾਨਾਦ੍ਰੁਮਲਤਾਕੀਰ੍ਣਾਂ ਪਮ੍ਪਾਂ ਪਾਨੀਯਵਾਹਿਨੀਮ੍ ।
ਪਦ੍ਮੈਸ੍ਸੌਗਨ੍ਧਿਕੈਸ੍ਤਾਮ੍ਰਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਂ ਕੁਮੁਦਮਣ੍ਡਲੈਃ ॥ 12 ॥
ਨੀਲਾਂ ਕੁਵਲਯੋਦ੍ਘਾਟੈਰ੍ਬਹੁਵਰ੍ਣਾਂ ਕੁਥਾਮਿਵ ।
ਸ ਤਾਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵੈ ਰਾਮੋ ਦੂਰਾਦੁਦਕਵਾਹਿਨੀਮ੍ ॥ 13 ॥
ਮਤਙ੍ਗਸਰਸਂ ਨਾਮ ਹ੍ਰਦਂ ਸਮਵਗਾਹਤ ।
ਅਰਵਿਨ੍ਦੋਤ੍ਪਲਵਤੀਂ ਪਦ੍ਮਸੌਗਨ੍ਧਿਕਾਯੁਤਾਮ੍ ॥ 14 ॥
ਪੁष੍ਪਿਤਾਮ੍ਰਵਣੋਪੇਤਾਂ ਬਰ੍ਹਿਣੋਦ੍ਘੁष੍ਟਨਾਦਿਤਾਮ੍ ।
ਤਿਲਕੈਰ੍ਬੀਜਪੂਰੈਸ਼੍ਚ ਧਵੈਸ਼੍ਸ਼ੁਕ੍ਲਦ੍ਰੁਮੈਸ੍ਤਥਾ ॥ 15 ॥
ਪੁष੍ਪਿਤੈਃ ਕਰਵੀਰੈਸ਼੍ਚ ਪੁਨ੍ਨਾਗੈਸ਼੍ਚ ਸੁਪੁष੍ਪਿਤੈਃ ।
ਮਾਲਤੀਕੁਨ੍ਦਗੁਲ੍ਮੈਸ਼੍ਚ ਭਾਣ੍ਡੀਰੈਰ੍ਨਿਚੁਲੈਸ੍ਤਥਾ ॥ 16 ॥
ਅਸ਼ੋਕੈਸ੍ਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਕੇਤਕੈਰਤਿਮੁਕ੍ਤਕੈਃ ।
ਅਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਵृਕ੍षੈਃ ਪ੍ਰਮਦਾਮਿਵ ਭੂषਿਤਾਮ੍ ॥ 17 ॥
ਸਮੀਕ੍षਮਾਣੌ ਪੁषਪਾਢ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਤੋ ਵਿਪੁਲਦ੍ਰੁਮਮ੍ ।
ਕੋਯष੍ਟਿਕੈਸ਼੍ਚਾਰ੍ਜੁਨਕੈਸ਼੍ਸ਼ਤਪਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਕੀਰਕੈਃ ॥ 18 ॥
ਏਤੈਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਵਿਹਗੈਰ੍ਨਾਦਿਤਂ ਤੁ ਵਨਂ ਮਹਤ੍ ।
ਤਤੋ ਜਗ੍ਮਤੁਰਵ੍ਯਗ੍ਰੌ ਰਾਘਵੌ ਸੁਸਮਾਹਿਤੌ ॥ 19 ॥
ਤਦ੍ਵਨਂ ਚੈਵ ਸਰਸਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੈ ਸ਼ਕੁਨੈਰ੍ਯੁਤਮ੍ ।
ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਤਃ ਪਮ੍ਪਾਂ ਸ਼ੀਤਵਾਰਿਨਿਧਿਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍ ॥ 20 ॥
ਤਿਲਕਾਸ਼ੋਕਪੁਨ੍ਨਾਗਵਕੁਲੋਦ੍ਦਾਲਕਾਸ਼ਿਨੀਮ੍ ।
ਸ ਰਾਮੋ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਵृਕ੍षਾਨ੍ਸਰਾਂਸਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ ॥ 21 ॥
ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਕਾਮਾਭਿਸਨ੍ਤਪ੍ਤੋ ਜਗਾਮ ਪਰਮਂ ਹ੍ਰਦਮ੍ ।
ਪੁष੍ਪਿਤੋਪਵਨੋਪੇਤਾਂ ਸਾਲਚਮ੍ਪਕਸ਼ੋਭਿਤਾਮ੍ ॥ 22 ॥
षਟ੍ਪਦੌਘਸਮਾਵਿष੍ਟਾਂ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀਮਤੁਲਪ੍ਰਭਾਮ੍ ।
ਸ੍ਫਟਿਕੋਪਮਤੋਯਾਢ੍ਯਾਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ष੍ਣਵਾਲੁਕਸਨ੍ਤਤਾਮ੍ ॥ 23 ॥
ਸ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਪਮ੍ਪਾਂ ਪਦ੍ਮਸੌਗਨ੍ਘਿਕੈਰ੍ਯੁਤਾਮ੍ ।
ਇਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਦਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਲਕ੍ष੍ਮਣਂ ਸਤ੍ਯਵਿਕ੍ਰਮਃ ॥ 24 ॥
ਅਸ੍ਯਾਸ੍ਤੀਰੇ ਤੁ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਃ ਪਰ੍ਵਤੋ ਧਾਤੁਮਣ੍ਡਿਤਃ ।
ऋष੍ਯਮੂਕ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਃ ਪੁਣ੍ਯਃ ਪੁष੍ਪਿਤਪਾਦਪਃ ॥ 25 ॥
ਹਰੇਃ ऋਕ੍षਰਜੋਨਾਮ੍ਨਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਅਧ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਤਂ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਸ੍ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ ॥ 26 ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵਮਭਿਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਨਰਰ੍षਭ ।
ਇਤ੍ਯੁਵਾਚ ਪੁਨਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਲਕ੍ष੍ਮਣਂ ਸਤ੍ਯਵਿਕ੍ਰਮਮ੍ ॥ 27 ॥
ਰਾਜ੍ਯਭ੍ਰष੍ਟੇਨ ਦੀਨੇਨ ਤਸ੍ਯਾਮਾਸਕ੍ਤਚੇਤਸਾ ।
ਕਥਂ ਮਯਾ ਵਿਨਾ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਸੀਤਾਂ ਲਕ੍ष੍ਮਣ ਜੀਵਿਤੁਮ੍ ॥ 28 ॥
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਦਨਾਭਿਪੀਡਿਤਃ ਸ ਲਕ੍ष੍ਮਣਂ ਵਾਕ੍ਯਮਨਨ੍ਯਚੇਤਸਮ੍ ।
ਵਿਵੇਸ਼ ਪਮ੍ਪਾਂ ਨਲਿਨੀਂ ਮਨੋਰਮਾਂ ਰਘੂਤ੍ਤਮਸ਼੍ਸ਼ੋਕਵਿषਾਦਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ ॥ 29 ॥
ਤਤੋ ਮਹਦ੍ਵਰ੍ਤ੍ਮ ਸੁਦੂਰਸਙ੍ਕ੍ਰਮਂ ਕ੍ਰਮੇਣ ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵਿਲੋਕਯਨ੍ਵਨਮ੍ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪਮ੍ਪਾਂ ਸ਼ੁਭਦਰ੍ਸ਼ਕਾਨਨਾਮਨੇਕਨਾਨਾਵਿਧਪਕ੍षਿਜਾਲਕਾਮ੍ ॥ 30 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਸਪ੍ਤਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha pañcasaptatitamassargaḥ |
divaṃ tu tasyāṃ yātāyāṃ śabaryāṃ svena tejasā |
lakṣmaṇena saha bhrātrā cintayāmāsa rāghavaḥ || 1 ||
sa cintayitvā dharmātmā prabhāvaṃ taṃ mahātmanām |
hitakāriṇamekāgraṃ lakṣmaṇaṃ rāghavo'bravīt || 2 ||
dṛṣṭo'yamāśramassaumya bahvāścaryo mahātmanām |
viśvastamṛgaśārdūlo nānāvihagasevitaḥ || 3 ||
saptānāṃ ca samudrāṇāmeṣu tīrtheṣu lakṣmaṇa |
upaspṛṣṭaṃ ca vidhivatpitaraścāpi tarpitāḥ || 4 ||
praṇaṣṭamaśubhaṃ tattatkalyāṇaṃ samupasthitam |
tena tattvena hṛṣṭaṃ me mano lakṣmaṇa samprati || 5 ||
hṛdaye hi naravyāghra śubhamāvirbhaviṣyati |
tadāgaccha gamiṣyāmi pampāṃ tāṃ priyadarśanām || 6 ||
ṛṣyamūko giriryatra nātidūre prakāśate |
yasminvasati dharmātmā sugrīvoṃ'śumatassutaḥ || 7 ||
nityaṃ vālibhayāttrastaścaturbhissaha vānaraiḥ |
abhitvare ca taṃ draṣṭuṃ sugrīvaṃ vānararṣabham || 8 ||
tadadhīnaṃ hi me saumya sītāyāḥ parimārgaṇam |
evaṃ bruvāṇaṃ taṃ dhīraṃ rāmaṃ saumitrirabravīt || 9 ||
gacchāvastvaritaṃ tatra mamāpi tvarate manaḥ |
āśramāttu tata stasmānniṣkramya sa viśāmpatiḥ || 10 ||
ājagāma tataḥ pampāṃ lakṣmaṇena saha prabhuḥ |
sa dadarśa tataḥ puṇyāmudārajanasevitām || 11 ||
nānādrumalatākīrṇāṃ pampāṃ pānīyavāhinīm |
padmaissaugandhikaistāmrāṃ śuklāṃ kumudamaṇḍalaiḥ || 12 ||
nīlāṃ kuvalayodghāṭairbahuvarṇāṃ kuthāmiva |
sa tāmāsādya vai rāmo dūrādudakavāhinīm || 13 ||
mataṅgasarasaṃ nāma hradaṃ samavagāhata |
aravindotpalavatīṃ padmasaugandhikāyutām || 14 ||
puṣpitāmravaṇopetāṃ barhiṇodghuṣṭanāditām |
tilakairbījapūraiśca dhavaiśśukladrumaistathā || 15 ||
puṣpitaiḥ karavīraiśca punnāgaiśca supuṣpitaiḥ |
mālatīkundagulmaiśca bhāṇḍīrairniculaistathā || 16 ||
aśokaissaptaparṇaiśca ketakairatimuktakaiḥ |
anyaiśca vividhairvṛkṣaiḥ pramadāmiva bhūṣitām || 17 ||
samīkṣamāṇau puṣapāḍhyaṃ sarvato vipuladrumam |
koyaṣṭikaiścārjunakaiśśatapatraiśca kīrakaiḥ || 18 ||
etaiścānyaiśca vihagairnāditaṃ tu vanaṃ mahat |
tato jagmaturavyagrau rāghavau susamāhitau || 19 ||
tadvanaṃ caiva sarasaḥ paśyantai śakunairyutam |
sa dadarśa tataḥ pampāṃ śītavārinidhiṃ śubhām || 20 ||
tilakāśokapunnāgavakuloddālakāśinīm |
sa rāmo vividhānvṛkṣānsarāṃsi vividhāni ca || 21 ||
paśyankāmābhisantapto jagāma paramaṃ hradam |
puṣpitopavanopetāṃ sālacampakaśobhitām || 22 ||
ṣaṭpadaughasamāviṣṭāṃ śrīmatīmatulaprabhām |
sphaṭikopamatoyāḍhyāṃ ślakṣṇavālukasantatām || 23 ||
sa tāṃ dṛṣṭvā punaḥ pampāṃ padmasauganghikairyutām |
ityuvāca tadā vākyaṃ lakṣmaṇaṃ satyavikramaḥ || 24 ||
asyāstīre tu pūrvoktaḥ parvato dhātumaṇḍitaḥ |
ṛṣyamūka iti khyātaḥ puṇyaḥ puṣpitapādapaḥ || 25 ||
hareḥ ṛkṣarajonāmnaḥ putrastasya mahātmanaḥ |
adhyāste taṃ mahāvīryassugrīva iti viśrutaḥ || 26 ||
sugrīvamabhigaccha tvaṃ vānarendraṃ nararṣabha |
ityuvāca punarvākyaṃ lakṣmaṇaṃ satyavikramam || 27 ||
rājyabhraṣṭena dīnena tasyāmāsaktacetasā |
kathaṃ mayā vinā śakyaṃ sītāṃ lakṣmaṇa jīvitum || 28 ||
ityevamuktvā madanābhipīḍitaḥ sa lakṣmaṇaṃ vākyamananyacetasam |
viveśa pampāṃ nalinīṃ manoramāṃ raghūttamaśśokaviṣādayantritaḥ || 29 ||
tato mahadvartma sudūrasaṅkramaṃ krameṇa gatvā pravilokayanvanam |
dadarśa pampāṃ śubhadarśakānanāmanekanānāvidhapakṣijālakām || 30 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe pañcasaptatitamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever