📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
3.7 ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡ - ਸਪ੍ਤਮ ਸਰ੍ਗਃ
3.7 Aranyakanda - Saptama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਸਪ੍ਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਰਾਮਸ੍ਤੁ ਸਹਿਤੋ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਸੀਤਯਾ ਚ ਪਰਨ੍ਤਪਃ ।
ਸੁਤੀਕ੍ष੍ਣਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਪਦਂ ਜਗਾਮ ਸਹ ਤੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜੈਃ ॥ 1 ॥
ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਦੀਰ੍ਘਮਧ੍ਵਾਨਂ ਨਦੀਸ੍ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਬਹੂਦਕਾਃ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਵਿਮਲਂ ਸ਼ੈਲਂ ਮਹਾਮੇਘਮਿਵੋਨ੍ਨਤਮ੍ ॥ 2 ॥
ਤਤ ਸ੍ਤਦਿਕ੍ष੍ਵਾਕੁਵਰੌ ਸਨ੍ਤਤਂ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਦ੍ਰੁਮੈਃ ।
ਕਾਨਨਂ ਤੌ ਵਿਵਿਸ਼ਤੁਸ੍ਸੀਤਯਾ ਸਹ ਰਾਘਵੌ ॥ 3 ॥
ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਸ੍ਤੁ ਵਨਂ ਘੋਰਂ ਬਹੁਪੁष੍ਪਫਲਦ੍ਰੁਮਮ੍ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਰਮਮੇਕਾਨ੍ਤੇ ਚੀਰਮਾਲਾਪਰਿष੍ਕृਤਮ੍ ॥ 4 ॥
ਤਤ੍ਰ ਤਾਪਸਮਾਸੀਨਂ ਮਲਪਙ੍ਕਜਟਾਧਰਮ੍ ।
ਰਾਮਸ੍ਸੁਤੀਕ੍ष੍ਣਂ ਵਿਧਿਵਤ੍ਤਪੋਵृਦ੍ਧਮਭਾषਤ ॥ 5 ॥
ਰਾਮੋऽਹਮਸ੍ਮਿ ਭਗਵਨ੍ਭਵਨ੍ਤਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਾਗਤਃ ।
ਤ੍ਵਂ ਮਾਭਿਵਦ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਮਹਰ੍षੇ ਸਤ੍ਯਵਿਕ੍ਰਮ ॥ 6 ॥
ਸ ਨਿਰੀਕ੍ष੍ਯ ਤਤੋ ਧੀਰੋ ਰਾਮਂ ਧਰ੍ਮਭृਤਾਂ ਵਰਮ੍ ।
ਸਮਾਸ਼੍ਲਿष੍ਯ ਚ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਮਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 7 ॥
ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਤੇ ਰਘੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਰਾਮ ਸਤ੍ਯਭृਤਾਂ ਵਰ ।
ਆਸ਼੍ਰਮੋऽਯਂ ਤ੍ਵਯਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਸ੍ਸਨਾਥ ਇਵ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍ ॥ 8 ॥
ਪ੍ਰਤੀਕ੍षਮਾਣਸ੍ਤ੍ਵਾਮੇਵ ਨਾਰੋਹੇऽਹਂ ਮਹਾਯਸ਼ਃ ।
ਦੇਵਲੋਕਮਿਤੋ ਵੀਰ ਦੇਹਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹੀਤਲੇ ।
ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਮੁਪਾਦਾਯ ਰਾਜ੍ਯਭ੍ਰष੍ਟੋऽਸਿ ਮੇ ਸ਼੍ਰੁਤਃ ॥ 9 ॥
ਇਹੋਪਯਾਤਃ ਕਾਕੁਤ੍ਥ੍ਸ ਦੇਵਰਾਜਸ਼੍ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਃ ॥ 10 ॥
ਉਪਾਗਮ੍ਯ ਚ ਮੇ ਦੇਵੋ ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਲੋਕਾਞ੍ਜਿਤਾਨਾਹ ਮਮ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ ॥ 11 ॥
ਤੇषੁ ਦੇਵਰ੍षਿਜੁष੍ਟੇषੁ ਜਿਤੇषੁ ਤਪਸਾ ਮਯਾ ।
ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਸਭਾਰ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਿਹਰਸ੍ਵ ਸਲਕ੍ष੍ਮਣਃ ॥ 12 ॥
ਤਮੁਗ੍ਰਤਪਸਾਯੁਕ੍ਤਂ ਮਹਰ੍षਿਂ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਮ੍ ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ਰਾਮੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਿਵ ਕਾਸ਼੍ਯਪਃ ॥ 13 ॥
ਅਹਮੇਵਾਹਰਿष੍ਯਾਮਿ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਲੋਕਾਨ੍ਮਹਾਮੁਨੇ ।
ਆਵਾਸਂ ਤ੍ਵਹਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਪ੍ਰਦਿष੍ਟਮਿਹ ਕਾਨਨੇ ॥ 14 ॥
ਭਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਕੁਸ਼ਲਸ੍ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤੇ ਰਤਃ ।
ਆਖ੍ਯਾਤਸ਼੍ਸ਼ਰਭਙ੍ਗੇਣ ਗੌਤਮੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ॥ 15 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਰਾਮੇਣ ਮਹਰ੍षਿਰ੍ਲੋਕਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ ।
ਅਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਧੁਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਹਰ੍षੇਣ ਮਹਤਾऽਪ੍ਲੁਤਃ ॥ 16 ॥
ਅਯਮੇਵਾਸ਼੍ਰਮੋ ਰਾਮ ਗੁਣਵਾਨ੍ਰਮ੍ਯਤਾਮਿਹ ।
ऋषਿਸਙ੍ਘਾਨੁਚਰਿਤਸ੍ਸਦਾ ਮੂਲਫਲੈਰ੍ਯੁਤਃ ॥ 17 ॥
ਇਮਮਾਸ਼੍ਰਮਮਾਗਮ੍ਯ ਮृਗਸਙ੍ਘਾ ਮਹਾਯਸ਼ਃ ।
ਅਹਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਲੋਭਯਿਤ੍ਵਾऽਕੁਤੋਭਯਾਃ ॥ 18 ॥
ਨਾਨ੍ਯਦ੍ਧੋषਂ ਭਵੇਦਤ੍ਰ ਮृਗੇਭ੍ਯੋऽਨ੍ਯਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਧਿ ਵੈ ।
ਤਚ੍ਛृਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯ ਮਹਰ੍षੇਰ੍ਲਕ੍ष੍ਮਣਾਗ੍ਰਜਃ ॥ 19 ॥
ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਧੀਰੋ ਵਿਕृष੍ਯ ਸਸ਼ਰਂ ਧਨੁਃ ।
ਤਾਨਹਂ ਸੁਮਹਾਭਾਗ ਮृਗਸਙ੍ਘਾਨ੍ਸਮਾਗਤਾਨ੍ ॥ 20 ॥
ਹਨ੍ਯਾਂ ਨਿਸ਼ਿਤਧਾਰੇਣ ਸ਼ਰੇਣਾਸ਼ਨਿਵਰ੍ਚਸਾ ।
ਭਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰਾਭਿषਜ੍ਯੇਤ ਕਿਂਸ੍ਯਾਤ੍ਕृਚ੍ਛ੍ਰਤਰਂ ਤਤਃ ॥ 21 ॥
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਾਸ਼੍ਰਮੇ ਵਾਸਂ ਚਿਰਂ ਤੁ ਨ ਸਮਰ੍ਥਯੇ ।
ਤਮੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵੋਪਰਮਂ ਰਾਮਸ੍ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਮੁਪਾਗਮਤ੍ ॥ 22 ॥
ਅਨ੍ਵਾਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਂ ਸ੍ਨਧ੍ਯਾਂ ਤਤ੍ਰ ਵਾਸਮਕਲ੍ਪਯਤ੍ ।
ਸੁਤੀਕ੍ष੍ਣਸ੍ਯਾऽਸ਼੍ਰਮੇ ਰਮ੍ਯੇ ਸੀਤਯਾ ਲਕ੍ष੍ਮਣੇਨ ਚ ॥ 23 ॥
ਤਮੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵੋਪਰਮਂ ਰਾਮਸ੍ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਮੁਪਾਗਮਤ੍ ॥ 24 ॥
ਅਨ੍ਵਾਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਂ ਸਨ੍ਨ੍ਧ੍ਯਾਂ ਤਤ੍ਰ ਵਾਸਮਕਲ੍ਪਯਤ੍ ।
ਸੁਤੀਕ੍ष੍ਣਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੇ ਰਮ੍ਯੇ ਸੀਤਯਾ ਲਕ੍ष੍ਮਣੇਨ ਚ ॥ 25 ॥
ਤਤਸ਼੍ਸ਼ੁਭਂ ਤਾਪਸਭੋਜ੍ਯਮਨ੍ਨਂ ਸ੍ਵਯਂ ਸੁਤੀਕ੍ष੍ਣਃ ਪੁਰੁषਰ੍षਭਾਭ੍ਯਾਮ੍ ।
ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸੁਸਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਦਦੌ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਨਿਵृਤ੍ਤੌ ਰਜਨੀਂ ਮਵੇਕ੍ष੍ਯ ॥ 26 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha saptamassargaḥ |
rāmastu sahito bhrātrā sītayā ca parantapaḥ |
sutīkṣṇasyāśramapadaṃ jagāma saha tairdvijaiḥ || 1 ||
sa gatvā dīrghamadhvānaṃ nadīstīrtvā bahūdakāḥ |
dadarśa vimalaṃ śailaṃ mahāmeghamivonnatam || 2 ||
tata stadikṣvākuvarau santataṃ vividhairdrumaiḥ |
kānanaṃ tau viviśatussītayā saha rāghavau || 3 ||
praviṣṭastu vanaṃ ghoraṃ bahupuṣpaphaladrumam |
dadarśāśramamekānte cīramālāpariṣkṛtam || 4 ||
tatra tāpasamāsīnaṃ malapaṅkajaṭādharam |
rāmassutīkṣṇaṃ vidhivattapovṛddhamabhāṣata || 5 ||
rāmo'hamasmi bhagavanbhavantaṃ draṣṭumāgataḥ |
tvaṃ mābhivada dharmajña maharṣe satyavikrama || 6 ||
sa nirīkṣya tato dhīro rāmaṃ dharmabhṛtāṃ varam |
samāśliṣya ca bāhubhyāmidaṃ vacanamabravīt || 7 ||
svāgataṃ te raghuśreṣṭha rāma satyabhṛtāṃ vara |
āśramo'yaṃ tvayākrāntassanātha iva sāmpratam || 8 ||
pratīkṣamāṇastvāmeva nārohe'haṃ mahāyaśaḥ |
devalokamito vīra dehaṃ tyaktvā mahītale |
citrakūṭamupādāya rājyabhraṣṭo'si me śrutaḥ || 9 ||
ihopayātaḥ kākutthsa devarājaśśatakratuḥ || 10 ||
upāgamya ca me devo mahādevassureśvaraḥ |
sarvān lokāñjitānāha mama puṇyena karmaṇā || 11 ||
teṣu devarṣijuṣṭeṣu jiteṣu tapasā mayā |
matprasādātsabhāryastvaṃ viharasva salakṣmaṇaḥ || 12 ||
tamugratapasāyuktaṃ maharṣiṃ satyavādinam |
pratyuvācātmavānrāmo brahmāṇamiva kāśyapaḥ || 13 ||
ahamevāhariṣyāmi sarvān lokānmahāmune |
āvāsaṃ tvahamicchāmi pradiṣṭamiha kānane || 14 ||
bhavānsarvatra kuśalassarvabhūtahite rataḥ |
ākhyātaśśarabhaṅgeṇa gautamena mahātmanā || 15 ||
evamuktastu rāmeṇa maharṣirlokaviśrutaḥ |
abravīnmadhuraṃ vākyaṃ harṣeṇa mahatā'plutaḥ || 16 ||
ayamevāśramo rāma guṇavānramyatāmiha |
ṛṣisaṅghānucaritassadā mūlaphalairyutaḥ || 17 ||
imamāśramamāgamya mṛgasaṅghā mahāyaśaḥ |
ahatvā pratigacchanti lobhayitvā'kutobhayāḥ || 18 ||
nānyaddhoṣaṃ bhavedatra mṛgebhyo'nyatra viddhi vai |
tacchṛtvā vacanaṃ tasya maharṣerlakṣmaṇāgrajaḥ || 19 ||
uvāca vacanaṃ dhīro vikṛṣya saśaraṃ dhanuḥ |
tānahaṃ sumahābhāga mṛgasaṅghānsamāgatān || 20 ||
hanyāṃ niśitadhāreṇa śareṇāśanivarcasā |
bhavāṃstatrābhiṣajyeta kiṃsyātkṛcchrataraṃ tataḥ || 21 ||
etasminnāśrame vāsaṃ ciraṃ tu na samarthaye |
tamevamuktvoparamaṃ rāmassandhyāmupāgamat || 22 ||
anvāsya paścimāṃ snadhyāṃ tatra vāsamakalpayat |
sutīkṣṇasyā'śrame ramye sītayā lakṣmaṇena ca || 23 ||
tamevamuktvoparamaṃ rāmassandhyāmupāgamat || 24 ||
anvāsya paścimāṃ sanndhyāṃ tatra vāsamakalpayat |
sutīkṣṇasyāśrame ramye sītayā lakṣmaṇena ca || 25 ||
tataśśubhaṃ tāpasabhojyamannaṃ svayaṃ sutīkṣṇaḥ puruṣarṣabhābhyām |
tābhyāṃ susatkṛtya dadau mahātmā sandhyānivṛttau rajanīṃ mavekṣya || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe saptamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever