📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
3.60 ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡ - षष੍ਟਿਤਮ ਸਰ੍ਗਃ
3.60 Aranyakanda - Shashtitama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ षष੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਭृਸ਼ਮਾਵ੍ਰਜਮਾਨਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਧੋ ਵਾਮਲੋਚਨਮ੍ ।
ਪ੍ਰਾਸ੍ਫੁਰਚ੍ਚਾਸ੍ਖਲਦ੍ਰਾਮੋ ਵੇਪਥੁਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯ ਜਾਯਤ ॥ 1 ॥
ਉਪਾਲਕ੍ष੍ਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਸੋऽਸ਼ੁਭਾਨਿ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ ।
ਅਪਿ ਕ੍षੇਮਂ ਨੁ ਸੀਤਾਯਾ ਇਤਿ ਵੈ ਵ੍ਯਾਜਹਾਰ ਚ ॥ 2 ॥
ਤ੍ਵਰਮਾਣੋ ਜਗਾਮਾਥ ਸੀਤਾਦਰ੍ਸ਼ਨਲਾਲਸਃ ।
ਸ਼ੂਨ੍ਯਮਾਵਸਥਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬਭੂਵੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਮਾਨਸਃ ॥ 3 ॥
ਉਦ੍ਭ੍ਰਮਨ੍ਨਿਵ ਵੇਗੇਨ ਵਿਕ੍षਿਪਨ੍ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਃ ।
ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੋਟਜਸ੍ਥਾਨਮਭਿਵੀਕ੍षਯ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ॥ 4 ॥
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪਰ੍ਣਸ਼ਾਲਾਂ ਚ ਰਹਿਤਾਂ ਸੀਤਯਾ ਤਦਾ ।
ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਵਿਰਹਿਤਾਂ ਧ੍ਵਸ੍ਤਾਂ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਪਦ੍ਮਿਨੀਮਿਵ ॥ 5 ॥
ਰੁਦਨ੍ਤਮਿਵ ਵृਕ੍षੈਸ਼੍ਚ ਮ੍ਲਾਨਪੁष੍ਪਮृਗਦ੍ਵਿਜਮ੍ ।
ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਵਿਹੀਨਂ ਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤਂ ਸਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਵਨਦੇਵਤਮ੍ ॥ 6 ॥
ਵਿਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣਾਜਿਨਕੁਸ਼ਂ ਵਿਪ੍ਰਵਿਦ੍ਧਬ੍ਰੁਸੀਕਟਮ੍ ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਨਿਜਸ੍ਥਾਨਂ ਵਿਲਲਾਪ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ॥ 7 ॥
ਹृਤਾ ਮृਤਾ ਵਾ ਨष੍ਟਾ ਵਾ ਭਕ੍षਿਤਾ ਵਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।
ਨਿਲੀਨਾਪ੍ਯਥਵਾ ਭੀਰੁਰਥਵਾ ਵਨਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾ ॥ 8 ॥
ਗਤਾ ਵਿਚੇਤੁਂ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਫਲਾਨ੍ਯਪਿ ਚ ਵਾ ਪੁਨਃ ।
ਅਥਵਾ ਪਦ੍ਮਿਨੀਂ ਯਾਤਾ ਜਲਾਰ੍ਥਂ ਵਾ ਨਦੀਂ ਗਤਾ ॥ 9 ॥
ਯਤ੍ਨਾਨ੍ਮृਗਯਮਾਣਸ੍ਤੁ ਨਾਸਸਾਦ ਵਨੇ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍ ।
ਸ਼ੋਕਰਕ੍ਤੇਕ੍षਣਸ਼੍ਸ਼ੋਕਾਦੁਨ੍ਮਤ੍ਤ ਇਵ ਲਕ੍ष੍ਯਤੇ ॥ 10 ॥
ਵृਕ੍षਾਦ੍ਵृਕ੍षਂ ਪ੍ਰਧਾਵਨ੍ਸਗਿਰੇਸ਼੍ਚਾਦ੍ਰਿਂ ਨਦਾਨ੍ਨਦੀਮ੍ ।
ਬਭੂਵ ਵਿਲਪਨ੍ਰਾਮਸ਼੍ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਣਵਪਰਿਪ੍ਲੁਤਃ ॥ 11 ॥
ਅਪਿ ਕਾਚਿਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਦृष੍ਟਾ ਸਾ ਕਦਮ੍ਬਪ੍ਰਿਯਾ ਪ੍ਰਿਯਾ ।
ਕਦਮ੍ਬ ਯਦਿ ਜਾਨੀषੇ ਸ਼ਂਸ ਸੀਤਾਂ ਸ਼ੁਭਾਨਨਾਮ੍ ॥ 12 ॥
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਪਲ੍ਲਵਸਙ੍ਕਾਸ਼ਾ ਪੀਤਕੌਸ਼ੇਯਵਾਸਿਨੀ ।
ਸ਼ਂਸਸ੍ਵ ਯਦਿ ਵਾ ਦृष੍ਟਾ ਬਿਲ੍ਵ ਬਿਲ੍ਵੋਪਮਸ੍ਤਨੀ ॥ 13 ॥
ਅਥਵਾऽਰ੍ਜੁਨ ਸ਼ਂਸ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਤਾਮਰ੍ਜੁਨਪ੍ਰਿਯਾਮ੍ ।
ਜਨਕਸ੍ਯ ਸੁਤਾ ਭੀਰੁਰ੍ਯਦਿ ਜੀਵਤਿ ਵਾ ਨ ਵਾ ॥ 14 ॥
ਕਕੁਭਃ ਕਕੁਭੋਰੂਂ ਤਾਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਜਾਨਾਤਿ ਮੈਥਿਲੀਮ੍ ।
ਯਥਾ ਪਲ੍ਲਵਪੁष੍ਪਾਢ੍ਯੋ ਭਾਤਿ ਹ੍ਯੇष ਵਨਸ੍ਪਤਿਃ ॥ 15 ॥
ਭ੍ਰਮਰੈਰੁਪਗੀਤਸ਼੍ਚ ਯਥਾ ਦ੍ਰੁਮਵਰੋ ਹ੍ਯਯਮ੍ ।
ਏष ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਤਿਲਕਸ੍ਤਿਲਕਪ੍ਰਿਯਾਮ੍ ॥ 16 ॥
ਅਸ਼ੋਕ ਸ਼ੋਕਾਪਨੁਦ ਸ਼ੋਕੋਪਹਤਚੇਤਸਮ੍ ।
ਤ੍ਵਨ੍ਨਾਮਾਨਂ ਕੁਰੁ ਕ੍षਿਪ੍ਰਂ ਪ੍ਰਿਯਾਸਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨ ਮਾਮ੍ ॥ 17 ॥
ਯਦਿ ਤਾਲ ਤ੍ਵਯਾ ਦृष੍ਟਾ ਪਕ੍ਵਤਾਲਫਲਸ੍ਤਨੀ ।
ਕਥਯਸ੍ਵ ਵਰਾਰੋਹਾਂ ਕਾਰੁਣ੍ਯਂ ਯਦਿ ਤੇ ਮਯਿ ॥ 18 ॥
ਯਦਿ ਦृष੍ਟਾ ਤ੍ਵਯਾ ਸੀਤਾ ਜਮ੍ਬੁ ਜਮ੍ਬੂਫਲੋਪਮਾ ।
ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਯਦਿ ਵਿਜਾਨੀषੇ ਨਿਃਸ਼ਙ੍ਕਂ ਕਥਯਸ੍ਵ ਮੇ ॥ 19 ॥
ਅਹੋ ਤ੍ਵਂ ਕਰ੍ਣਿਕਾਰਾਦ੍ਯ ਸੁਪੁष੍ਪੈਸ਼੍ਸ਼ੋਭਸੇ ਭृਸ਼ਮ੍ ।
ਕਰ੍ਣਿਕਾਰਪ੍ਰਿਯਾ ਸਾਧ੍ਵੀ ਸ਼ਂਸ ਦृष੍ਟਾ ਪ੍ਰਿਯਾ ਯਦਿ ॥ 20 ॥
ਚੂਤਨੀਪਮਹਾਸਾਲਾਨ੍ਪਨਸਾਨ੍ਕੁਰਵਾਨ੍ਧਵਾਨ੍ ।
ਦਾਡਿਮਾਨਨਸਾਨ੍ਗਤ੍ਵਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਮੋ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ॥ 21 ॥
ਮਲ੍ਲਿਕਾ ਮਾਧਵੀਸ਼੍ਚੈਵ ਚਮ੍ਪਕਾਨ੍ਕੇਤਕੀਸ੍ਤਥਾ ।
ਪृਚ੍ਛਨ੍ਰਾਮੋ ਵਨੇ ਭਾਨ੍ਤਃ ਉਨ੍ਮਤ੍ਤ ਇਵ ਲਕ੍ष੍ਯਤੇ ॥ 22 ॥
ਅਥਵਾ ਮृਗਸ਼ਾਬਾਕ੍षੀਂ ਮृਗ ਜਾਨਾਸਿ ਮੈਥਿਲੀਮ੍ ।
ਮृਗਵਿਪ੍ਰੇਕ੍षਣੀ ਕਾਨ੍ਤਾ ਮृਗੀਭਿਸ੍ਸਹਿਤਾ ਭਵੇਤ੍ ॥ 23 ॥
ਗਜ ਸਾ ਗਜਨਾਸੋਰੂਰ੍ਯਦਿ ਦृष੍ਟਾ ਤ੍ਵਯਾ ਭਵੇਤ੍ ।
ਤਾਂ ਮਨ੍ਯੇ ਵਿਦਿਤਾਂ ਤੁਭ੍ਯਮਾਖ੍ਯਾਹਿ ਵਰਵਾਰਣ ॥ 24 ॥
ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਯਦਿ ਸਾ ਦृष੍ਟਾ ਪ੍ਰਿਯਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਨਿਭਾਨਨਾ ।
ਮੈਥਿਲੀ ਮਮ ਵਿਸ੍ਰਬ੍ਧਂ ਕਥਯਸ੍ਵ ਨ ਤੇ ਭਯਮ੍ ॥ 25 ॥
ਕਿਂ ਧਾਵਸਿ ਪ੍ਰਿਯੇ ਦੂਰੇ ਦृष੍ਟਾਸਿ ਕਮਲੇਕ੍षਣੇ ।
ਵृਕ੍षੈਰਾਚ੍ਛਾਦ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਕਿਂ ਮਾਂ ਨ ਪ੍ਰਤਿਭਾषਸੇ ॥ 26 ॥
ਤਿष੍ਠ ਤਿष੍ਠ ਵਰਾਰੋਹੇ ਨ ਤੇऽਸ੍ਤਿ ਕਰੁਣਾ ਮਯਿ ।
ਨਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਹਾਸ੍ਯਸ਼ੀਲਾਸਿ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਮਾਮੁਪੇਕ੍षਸੇ ॥ 27 ॥
ਪੀਤਕੌਸ਼ੇਯਕੇਨਾਸਿ ਸੂਚਿਤਾ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ ।
ਧਾਵਨ੍ਤ੍ਯਪਿ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਾ ਤਿष੍ਠ ਯਦ੍ਯਸ੍ਤਿ ਸੌਹृਦਮ੍ ॥ 28 ॥
ਨੈਵ ਸਾ ਨੂਨਮਥਵਾ ਹਿਂਸਿਤਾ ਚਾਰੁਹਾਸਿਨੀ ।
ਕृਚ੍ਛ੍ਰਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਨ ਮਾਂ ਨੂਨਂ ਯਥੋਪੇਕ੍षਿਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ॥ 29 ॥
ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਸਾ ਭਕ੍षਿਤਾ ਬਾਲਾ ਰਾਕ੍षਸੈਃ ਪਿਸ਼ਿਤਾਸ਼ਨੈਃ ।
ਵਿਭਜ੍ਯਾਙ੍ਕਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਮਯਾ ਵਿਰਹਿਤਾ ਪ੍ਰਿਯਾ ॥ 30 ॥
ਨੂਨਂ ਤਚ੍ਛੁਭਦਨ੍ਤੋष੍ਠਂ ਸੁਨਾਸਂ ਚਾਰੁਕੁਣ੍ਡਲਮ੍ ।
ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਨਿਭਂ ਗ੍ਰਸ੍ਤਂ ਮੁਖਨ੍ਨਿष੍ਪ੍ਰਭਤਾਂ ਗਤਮ੍ ॥ 31 ॥
ਸਾ ਹਿ ਚਮ੍ਪਕਵਰ੍ਣਾਭਾ ਗ੍ਰੀਵਾ ਗ੍ਰੈਵੇਯਸ਼ੋਭਿਤਾ ।
ਕੋਮਲਾ ਵਿਲਪਨ੍ਤ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਕਾਨ੍ਤਾਯਾ ਭਕ੍षਿਤਾ ਸ਼ੁਭਾ ॥ 32 ॥
ਨੂਨਂ ਵਿਕ੍षਿਪ੍ਯਮਾਣੌ ਤੌ ਬਾਹੂ ਪਲ੍ਲਵਕੋਮਲੌ ।
ਭਕ੍षਿਤੌ ਵੇਪਮਾਨਾਗ੍ਰੌ ਸਹਸ੍ਤਾਭਰਣਾਙ੍ਗਦੌ ॥ 33 ॥
ਮਯਾ ਵਿਰਹਿਤਾ ਬਾਲਾ ਰਕ੍षਸਾਂ ਭਕ੍षਣਾਯ ਵੈ ।
ਸਾਰ੍ਧੇਨੇਵ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਭਕ੍षਿਤਾ ਬਹੁਬਾਨ੍ਧਵਾ ॥ 34 ॥
ਹਾ ਲਕ੍ष੍ਮਣ ਮਹਾਬਾਹੋ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ।
ਹਾ ਪ੍ਰਿਯੇ ਕ੍ਵ ਗਤਾ ਭਦ੍ਰੇ ਹਾ ਸੀਤੇਤਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ॥ 35 ॥
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਵਿਲਪਨ੍ਰਾਮਃ ਪਰਿਧਾਵਨ੍ਵਨਾਦ੍ਵਨਮ੍ ।
ਕ੍ਵਚਿਦੁਦ੍ਭ੍ਰਮਤੇ ਵੇਗਾਤ੍ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵਿਭ੍ਰਮਤੇ ਬਲਾਤ੍ ॥ 36 ॥
ਕ੍ਵਚਿਨ੍ਮਤ੍ਤ ਇਵਾਭਾਤਿ ਕਾਨ੍ਤਾਨ੍ਵੇषਣਤਤ੍ਪਰਃ ।
ਸ ਵਨਾਨਿ ਨਦੀਸ਼੍ਸ਼ੈਲਾਨ੍ ਗਿਰਿਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਾਨਿ ਚ ॥ 37 ॥
ਕਾਨਨਾਨਿ ਚ ਵੇਗੇਨ ਭ੍ਰਮਤ੍ਯਪਰਿਸਂਸ੍ਥਿਤਃ ।
ਤਥਾ ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਵਿਪੁਲਂ ਮਹਦ੍ਵਨਂ ਪਰੀਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਥ ਮੈਥਿਲੀਂ ਪ੍ਰਤਿ ।
ਅਨਿष੍ਠਿਤਾਸ਼ਸ੍ਸਚਕਾਰ ਮਾਰ੍ਗਣੇ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਿਯਾਯਾਃ ਪਰਮਂ ਪਰਿਸ਼੍ਰਮਮ੍ ॥ 38 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ षष੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha ṣaṣṭitamassargaḥ |
bhṛśamāvrajamānasya tasyādho vāmalocanam |
prāsphuraccāskhaladrāmo vepathuścāpya jāyata || 1 ||
upālakṣya nimittāni so'śubhāni muhurmuhuḥ |
api kṣemaṃ nu sītāyā iti vai vyājahāra ca || 2 ||
tvaramāṇo jagāmātha sītādarśanalālasaḥ |
śūnyamāvasathaṃ dṛṣṭvā babhūvodvignamānasaḥ || 3 ||
udbhramanniva vegena vikṣipanraghunandanaḥ |
tatra tatroṭajasthānamabhivīkṣaya samantataḥ || 4 ||
dadarśa parṇaśālāṃ ca rahitāṃ sītayā tadā |
śriyā virahitāṃ dhvastāṃ hemante padminīmiva || 5 ||
rudantamiva vṛkṣaiśca mlānapuṣpamṛgadvijam |
śriyā vihīnaṃ vidhvastaṃ santyaktavanadevatam || 6 ||
viprakīrṇājinakuśaṃ vipraviddhabrusīkaṭam |
dṛṣṭvā śūnyaṃ nijasthānaṃ vilalāpa punaḥ punaḥ || 7 ||
hṛtā mṛtā vā naṣṭā vā bhakṣitā vā bhaviṣyati |
nilīnāpyathavā bhīrurathavā vanamāśritā || 8 ||
gatā vicetuṃ puṣpāṇi phalānyapi ca vā punaḥ |
athavā padminīṃ yātā jalārthaṃ vā nadīṃ gatā || 9 ||
yatnānmṛgayamāṇastu nāsasāda vane priyām |
śokaraktekṣaṇaśśokādunmatta iva lakṣyate || 10 ||
vṛkṣādvṛkṣaṃ pradhāvansagireścādriṃ nadānnadīm |
babhūva vilapanrāmaśśokārṇavapariplutaḥ || 11 ||
api kācittvayā dṛṣṭā sā kadambapriyā priyā |
kadamba yadi jānīṣe śaṃsa sītāṃ śubhānanām || 12 ||
snigdhapallavasaṅkāśā pītakauśeyavāsinī |
śaṃsasva yadi vā dṛṣṭā bilva bilvopamastanī || 13 ||
athavā'rjuna śaṃsa tvaṃ priyāṃ tāmarjunapriyām |
janakasya sutā bhīruryadi jīvati vā na vā || 14 ||
kakubhaḥ kakubhorūṃ tāṃ vyaktaṃ jānāti maithilīm |
yathā pallavapuṣpāḍhyo bhāti hyeṣa vanaspatiḥ || 15 ||
bhramarairupagītaśca yathā drumavaro hyayam |
eṣa vyaktaṃ vijānāti tilakastilakapriyām || 16 ||
aśoka śokāpanuda śokopahatacetasam |
tvannāmānaṃ kuru kṣipraṃ priyāsandarśanena mām || 17 ||
yadi tāla tvayā dṛṣṭā pakvatālaphalastanī |
kathayasva varārohāṃ kāruṇyaṃ yadi te mayi || 18 ||
yadi dṛṣṭā tvayā sītā jambu jambūphalopamā |
priyāṃ yadi vijānīṣe niḥśaṅkaṃ kathayasva me || 19 ||
aho tvaṃ karṇikārādya supuṣpaiśśobhase bhṛśam |
karṇikārapriyā sādhvī śaṃsa dṛṣṭā priyā yadi || 20 ||
cūtanīpamahāsālānpanasānkuravāndhavān |
dāḍimānanasāngatvā dṛṣṭvā rāmo mahāyaśāḥ || 21 ||
mallikā mādhavīścaiva campakānketakīstathā |
pṛcchanrāmo vane bhāntaḥ unmatta iva lakṣyate || 22 ||
athavā mṛgaśābākṣīṃ mṛga jānāsi maithilīm |
mṛgaviprekṣaṇī kāntā mṛgībhissahitā bhavet || 23 ||
gaja sā gajanāsorūryadi dṛṣṭā tvayā bhavet |
tāṃ manye viditāṃ tubhyamākhyāhi varavāraṇa || 24 ||
śārdūla yadi sā dṛṣṭā priyā candranibhānanā |
maithilī mama visrabdhaṃ kathayasva na te bhayam || 25 ||
kiṃ dhāvasi priye dūre dṛṣṭāsi kamalekṣaṇe |
vṛkṣairācchādya cātmānaṃ kiṃ māṃ na pratibhāṣase || 26 ||
tiṣṭha tiṣṭha varārohe na te'sti karuṇā mayi |
nātyarthaṃ hāsyaśīlāsi kimarthaṃ māmupekṣase || 27 ||
pītakauśeyakenāsi sūcitā varavarṇini |
dhāvantyapi mayā dṛṣṭā tiṣṭha yadyasti sauhṛdam || 28 ||
naiva sā nūnamathavā hiṃsitā cāruhāsinī |
kṛcchraprāptaṃ na māṃ nūnaṃ yathopekṣitumarhati || 29 ||
vyaktaṃ sā bhakṣitā bālā rākṣasaiḥ piśitāśanaiḥ |
vibhajyāṅkāni sarvāṇi mayā virahitā priyā || 30 ||
nūnaṃ tacchubhadantoṣṭhaṃ sunāsaṃ cārukuṇḍalam |
pūrṇacandranibhaṃ grastaṃ mukhanniṣprabhatāṃ gatam || 31 ||
sā hi campakavarṇābhā grīvā graiveyaśobhitā |
komalā vilapantyāstu kāntāyā bhakṣitā śubhā || 32 ||
nūnaṃ vikṣipyamāṇau tau bāhū pallavakomalau |
bhakṣitau vepamānāgrau sahastābharaṇāṅgadau || 33 ||
mayā virahitā bālā rakṣasāṃ bhakṣaṇāya vai |
sārdheneva parityaktā bhakṣitā bahubāndhavā || 34 ||
hā lakṣmaṇa mahābāho paśyasi tvaṃ priyāṃ kvacit |
hā priye kva gatā bhadre hā sīteti punaḥ punaḥ || 35 ||
ityevaṃ vilapanrāmaḥ paridhāvanvanādvanam |
kvacidudbhramate vegātkvacidvibhramate balāt || 36 ||
kvacinmatta ivābhāti kāntānveṣaṇatatparaḥ |
sa vanāni nadīśśailān giriprasravaṇāni ca || 37 ||
kānanāni ca vegena bhramatyaparisaṃsthitaḥ |
tathā sa gatvā vipulaṃ mahadvanaṃ parītya sarvaṃ tvatha maithilīṃ prati |
aniṣṭhitāśassacakāra mārgaṇe punaḥ priyāyāḥ paramaṃ pariśramam || 38 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe ṣaṣṭitamassargaḥ ||