📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
3.37 ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡ - ਸਪ੍ਤਤ੍ਰਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
3.37 Aranyakanda - Saptatrimsha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਸਪ੍ਤਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਚ੍ਛृਤ੍ਵਾ ਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾਕ੍ਯਵਿਸ਼ਾਰਦਃ ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਮਾਰੀਚੋ ਰਾਕ੍षਸੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ॥ 1 ॥
ਸੁਲਭਾਃ ਪੁਰੁषਾ ਰਾਜਨ੍ਸਤਤਂ ਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਨਃ ।
ਅਪ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਤੁ ਪਥ੍ਯਸ੍ਯ ਵਕ੍ਤਾ ਸ਼੍ਰੋਤਾ ਚ ਦੁਰ੍ਲਭਃ ॥ 2 ॥
ਨ ਨੂਨਂ ਬੁਧ੍ਯਸੇ ਰਾਮਂ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਂ ਗੁਣੋਨ੍ਨਤਮ੍ ।
ਅਯੁਕ੍ਤਚਾਰਸ਼੍ਚਪਲੋ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਵਰੁਣੋਪਮਮ੍ ॥ 3 ॥
ਅਪਿ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਭਵੇਤ੍ਤਾਤ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਭੁਵਿ ਰਕ੍षਸਾਮ੍ ।
ਅਪਿ ਰਾਮੋ ਨਾਸਙ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਕੁਰ੍ਯਾਲ੍ਲੋਕਮਰਾਕ੍षਸਮ੍ ॥ 4 ॥
ਅਪਿ ਤੇ ਜੀਵਿਤਾਨ੍ਤਾਯ ਨੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ ।
ਅਪਿ ਸੀਤਾਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਚ ਨ ਭਵੇਦ੍ਵ੍ਯਸਨਂ ਮਮ ॥ 5 ॥
ਅਪਿ ਤ੍ਵਾਮੀਸ਼੍ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਾਮਵृਤ੍ਤਂ ਨਿਰਙ੍ਕੁਸ਼ਮ੍ ।
ਨ ਵਿਨਸ਼੍ਯੇਤ੍ਪੁਰੀ ਲਙ੍ਕਾ ਤ੍ਵਯਾ ਸਹ ਸਰਾਕ੍षਸਾ ॥ 6 ॥
ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਧਃ ਕਾਮਵृਤ੍ਤੋ ਹਿ ਦੁਸ਼੍ਸ਼ੀਲਃ ਪਾਪਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ ।
ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਸ੍ਵਜਨਂ ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਸ ਰਾਜਾ ਹਨ੍ਤਿ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ ॥ 7 ॥
ਨ ਚ ਪਿਤ੍ਰਾ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਨਾਮਰ੍ਯਾਦਃ ਕਥਞ੍ਚਨ ।
ਨ ਲੁਬ੍ਧੋ ਨ ਚ ਦੁਸ਼੍ਸ਼ੀਲੋ ਨ ਚ ਕ੍षਤ੍ਰਿਯਪਾਂਸਨਃ ॥ 8 ॥
ਨ ਚ ਧਰ੍ਮਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨਃ ਕੌਸਲ੍ਯਾਨਨ੍ਦਵਰ੍ਧਨਃ ।
ਨ ਤੀਕ੍ष੍ਣੋ ਨ ਚ ਭੂਤਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਹਿਤੇ ਰਤਃ ॥ 9 ॥
ਵਞ੍ਚਿਤਂ ਪਿਤਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਮ੍ ।
ਕਰਿष੍ਯਾਮੀਤਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਤਾਤ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜਿਤੋ ਵਨਮ੍ ॥ 10 ॥
ਕੈਕੇਯ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਿਯਕਾਮਾਰ੍ਥਂ ਪਿਤੁਰ੍ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯ ਚ ।
ਹਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚ ਭੋਗਾਂਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਦਣ੍ਡਕਾਵਨਮ੍ ॥ 11 ॥
ਨ ਰਾਮਃ ਕਰ੍ਕਸ਼ਸ੍ਤਾਤ ਨਾਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਨਾਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ ।
ਅਨृਤਂ ਦੁਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਚੈਵ ਨੈਵ ਤ੍ਵਂ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 12 ॥
ਰਾਮੋ ਵਿਗ੍ਰਹਵਾਨ੍ ਧਰ੍ਮਸ੍ਸਾਧੁਸ੍ਸਤ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਃ ।
ਰਾਜਾ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਲੋਕਸ੍ਯ ਦੇਵਾਨਾਂ ਮਘਵਾਨਿਵ ॥ 13 ॥
ਕਥਂ ਤ੍ਵਂ ਤਸ੍ਯ ਵੈਦੇਹੀਂ ਰਕ੍षਿਤਾਂ ਸ੍ਵੇਨ ਤੇਜਸਾ ।
ਇਚ੍ਛਸਿ ਪ੍ਰਸਭਂ ਹਰ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਭਾਮਿਵ ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ ॥ 14 ॥
ਸ਼ਰਾਰ੍ਚਿषਮਾਧृष੍ਯਂ ਚਾਪਖਙ੍ਗੇਨ੍ਧਨਂ ਰਣੇ ।
ਰਾਮਾਗ੍ਨਿਂ ਸਹਸਾ ਦੀਪ੍ਤਂ ਨ ਪ੍ਰਵੇष੍ਟੁਂ ਤ੍ਵਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 15 ॥
ਧਨੁਰ੍ਵ੍ਯਾਦਿਤਦੀਪ੍ਤਾਸ੍ਯਂ ਸ਼ਰਾਰ੍ਚਿषਮਮਰ੍षਣਮ੍ ।
ਚਾਪਬਾਣਧਰਂ ਤੀਕ੍ष੍ਣਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਸੈਨ੍ਯਪ੍ਰਹਾਰਿਣਮ੍ ॥ 16 ॥
ਰਾਜ੍ਯਂ ਸੁਖਂ ਚ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯ ਜੀਵਿਤਂ ਚੇष੍ਟਮਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਨਾਤ੍ਯਾਸਾਦਯਿਤੁਂ ਤਾਤ ਰਾਮਾਨ੍ਤਕਮਿਹਾਰ੍ਹਸਿ ॥ 17 ॥
ਅਪ੍ਰਮੇਯਂ ਹਿ ਤਤ੍ਤੇਜੋ ਯਸ੍ਯ ਸਾ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ ।
ਨ ਤ੍ਵਂ ਸਮਰ੍ਥਸ੍ਤਾਂ ਹਰ੍ਤੁਂ ਰਾਮਚਾਪਾਸ਼੍ਰਯਂ ਵਨੇ ॥ 18 ॥
ਤਸ੍ਯ ਸਾ ਨਰਸਿਂਹਸ੍ਯ ਸਿਂਹੋਰਸ੍ਕਸ੍ਯ ਭਾਮਿਨੀ ।
ਪ੍ਰਾਣੇਭ੍ਯੋऽਪਿ ਪ੍ਰਿਯਤਰਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਨਿਤ੍ਯਮਨੁਵ੍ਰਤਾ ॥ 19 ॥
ਨ ਸਾ ਧਰ੍षਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਮੈਥਿਲ੍ਯੋਜਸ੍ਵਿਨਃ ਪ੍ਰਿਯਾ ।
ਦੀਪ੍ਤਸ੍ਯੇਵ ਹੁਤਾਸ਼ਸ੍ਯ ਸ਼ਿਖਾ ਸੀਤਾ ਸੁਮਧ੍ਯਮਾ ॥ 20 ॥
ਕਿਮੁਦ੍ਯਮਮਿਮਂ ਵ੍ਯਰ੍ਥਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੇ ਰਾਕ੍षਸਾਧਿਪ ।
ਦृष੍ਟਸ਼੍ਚੇਤ੍ਵਂ ਰਣੇ ਤੇਨ ਤਦਨ੍ਤਂ ਤਵ ਜੀਵਿਤਮ੍ ॥ 21 ॥
ਜੀਵਿਤਂ ਚ ਸੁਖਂ ਚੈਵ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚੈਵ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ ।
ਯਦੀਚ੍ਛਸਿ ਚਿਰਂ ਭੋਕ੍ਤੁਂ ਮਾ ਕृਥਾ ਰਾਮਵਿਪ੍ਰਿਯਮ੍ ॥ 22 ॥
ਸ ਸਰ੍ਵੈਸ੍ਸਚਿਵੈਸ੍ਸਾਰ੍ਧਂ ਵਿਭੀषਣਪੁਰੋਗਮੈਃ ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠੈਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਿਸ਼੍ਚਯਮਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 23 ॥
ਦੋषਾਣਾਂ ਚ ਗੁਣਾਨਾਂ ਚ ਸਮ੍ਪ੍ਰਧਾਰ੍ਯ ਬਲਾਬਲਮ੍ ।
ਆਤ੍ਮਨਸ਼੍ਚ ਬਲਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਚ ਤਤ੍ਵਤਃ ॥ 24 ॥
ਹਿਤਾਹਿਤਂ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਕ੍षਮਂ ਤ੍ਵਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।
ਅਹਂ ਤੁ ਮਨ੍ਯੇ ਤਵ ਨ ਕ੍षਮਂ ਰਣੇ ਸਮਾਗਮਂ ਕੋਸਲਰਾਜਸੂਨੁਨਾ ।
ਇਦਂ ਹਿ ਭੂਯਸ਼੍ਸ਼ृਣੁ ਵਾਕ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਂ ਕ੍षਮਂ ਚ ਯੁਕ੍ਤਂ ਚ ਨਿਸ਼ਾਚਰੇਸ਼੍ਵਰ ॥ 25 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha saptatriṃśassargaḥ |
tacchṛtvā rākṣasendrasya vākyaṃ vākyaviśāradaḥ |
pratyuvāca mahāprājño mārīco rākṣaseśvaram || 1 ||
sulabhāḥ puruṣā rājansatataṃ priyavādinaḥ |
apriyasya tu pathyasya vaktā śrotā ca durlabhaḥ || 2 ||
na nūnaṃ budhyase rāmaṃ mahāvīryaṃ guṇonnatam |
ayuktacāraścapalo mahendravaruṇopamam || 3 ||
api svasti bhavettāta sarveṣāṃ bhuvi rakṣasām |
api rāmo nāsaṅkruddhaḥ kuryāllokamarākṣasam || 4 ||
api te jīvitāntāya notpannā janakātmajā |
api sītānimittaṃ ca na bhavedvyasanaṃ mama || 5 ||
api tvāmīśvaraṃ prāpya kāmavṛttaṃ niraṅkuśam |
na vinaśyetpurī laṅkā tvayā saha sarākṣasā || 6 ||
tvadvidhaḥ kāmavṛtto hi duśśīlaḥ pāpamantritaḥ |
ātmānaṃ svajanaṃ rāṣṭraṃ sa rājā hanti durmatiḥ || 7 ||
na ca pitrā parityakto nāmaryādaḥ kathañcana |
na lubdho na ca duśśīlo na ca kṣatriyapāṃsanaḥ || 8 ||
na ca dharmaguṇairhīnaḥ kausalyānandavardhanaḥ |
na tīkṣṇo na ca bhūtānāṃ sarveṣāmahite rataḥ || 9 ||
vañcitaṃ pitaraṃ dṛṣṭvā kaikeyyā satyavādinam |
kariṣyāmīti dharmātmā tāta pravrajito vanam || 10 ||
kaikeyyāḥ priyakāmārthaṃ piturdaśarathasya ca |
hitvā rājyaṃ ca bhogāṃśca praviṣṭo daṇḍakāvanam || 11 ||
na rāmaḥ karkaśastāta nāvidvānnājitendriyaḥ |
anṛtaṃ duśśrutaṃ caiva naiva tvaṃ vaktumarhasi || 12 ||
rāmo vigrahavān dharmassādhussatyaparākramaḥ |
rājā sarvasya lokasya devānāṃ maghavāniva || 13 ||
kathaṃ tvaṃ tasya vaidehīṃ rakṣitāṃ svena tejasā |
icchasi prasabhaṃ hartuṃ prabhāmiva vivasvataḥ || 14 ||
śarārciṣamādhṛṣyaṃ cāpakhaṅgendhanaṃ raṇe |
rāmāgniṃ sahasā dīptaṃ na praveṣṭuṃ tvamarhasi || 15 ||
dhanurvyāditadīptāsyaṃ śarārciṣamamarṣaṇam |
cāpabāṇadharaṃ tīkṣṇaṃ śatrusainyaprahāriṇam || 16 ||
rājyaṃ sukhaṃ ca santyajya jīvitaṃ ceṣṭamātmanaḥ |
nātyāsādayituṃ tāta rāmāntakamihārhasi || 17 ||
aprameyaṃ hi tattejo yasya sā janakātmajā |
na tvaṃ samarthastāṃ hartuṃ rāmacāpāśrayaṃ vane || 18 ||
tasya sā narasiṃhasya siṃhoraskasya bhāminī |
prāṇebhyo'pi priyatarā bhāryā nityamanuvratā || 19 ||
na sā dharṣayituṃ śakyā maithilyojasvinaḥ priyā |
dīptasyeva hutāśasya śikhā sītā sumadhyamā || 20 ||
kimudyamamimaṃ vyarthaṃ kṛtvā te rākṣasādhipa |
dṛṣṭaścetvaṃ raṇe tena tadantaṃ tava jīvitam || 21 ||
jīvitaṃ ca sukhaṃ caiva rājyaṃ caiva sudurlabham |
yadīcchasi ciraṃ bhoktuṃ mā kṛthā rāmavipriyam || 22 ||
sa sarvaissacivaissārdhaṃ vibhīṣaṇapurogamaiḥ |
mantrayitvā tu dharmiṣṭhaiḥ kṛtvā niścayamātmanaḥ || 23 ||
doṣāṇāṃ ca guṇānāṃ ca sampradhārya balābalam |
ātmanaśca balaṃ jñātvā rāghavasya ca tatvataḥ || 24 ||
hitāhitaṃ viniścitya kṣamaṃ tvaṃ kartumarhasi |
ahaṃ tu manye tava na kṣamaṃ raṇe samāgamaṃ kosalarājasūnunā |
idaṃ hi bhūyaśśṛṇu vākyamuttamaṃ kṣamaṃ ca yuktaṃ ca niśācareśvara || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe saptatriṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever