📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
3.34 ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡ - ਚਤੁਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
3.34 Aranyakanda - Chatustrimsha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਚਤੁਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਤਸ਼੍ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤੀਂ ਪਰੁषਂ ਵਚਃ ।
ਅਮਾਤ੍ਯਮਧ੍ਯੇ ਸਙ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਪਰਿਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਰਾਵਣਃ ॥ 1 ॥
ਕਸ਼੍ਚ ਰਾਮਃ ਕਥਂਵੀਰ੍ਯਃ ਕਿਂਰੂਪਃ ਕਿਮ੍ਪਰਾਕ੍ਰਮਃ ।
ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਸ੍ਸੁਦੁਰਾਸਦਮ੍ ॥ 2 ॥
ਆਯੁਧਂ ਕਿਞ੍ਚ ਰਾਮਸ੍ਯ ਨਿਹਤਾ ਯੇਨ ਰਾਕ੍षਸਾਃ ।
ਖਰਸ਼੍ਚ ਨਿਹਤਸ੍ਸਙ੍ਖ੍ਯੇ ਦੂषਣਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾਸ੍ਤਥਾ ॥ 3 ॥
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਰਾਕ੍षਸੀ ਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਛਿਤਾ ।
ਤਤੋ ਰਾਮਂ ਯਥਾਤਤ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ ॥ 4 ॥
ਦੀਰ੍ਘਬਾਹੁਰ੍ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ष ਸ਼੍ਚੀਰਕृष੍ਣਾਜਿਨਾਮ੍ਬਰਃ ।
ਕਨ੍ਦਰ੍ਪਸਮਰੂਪਸ਼੍ਚ ਰਾਮੋ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 5 ॥
ਸ਼ਕ੍ਰਚਾਪਨਿਭਂ ਚਾਪਂ ਵਿਕृष੍ਯ ਕਨਕਾਙ੍ਗਦਮ੍ ।
ਦੀਪ੍ਤਾਨ੍ ਕ੍षਿਪਤਿ ਨਾਰਾਚਾਨ੍ਸਰ੍ਪਾਨਿਵ ਮਹਾਵਿषਾਨ੍ ॥ 6 ॥
ਨਾਦਦਾਨਂ ਸ਼ਰਾਨ੍ਘੋਰਾਨ੍ਨਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤਂ ਸ਼ਿਲੀਮੁਖਾਨ੍ ।
ਨ ਕਾਰ੍ਮੁਕਂ ਵਿਕਰ੍षਨ੍ਤਂ ਰਾਮਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਂਯੁਗੇ ॥ 7 ॥
ਹਨ੍ਯਮਾਨਂ ਤੁ ਤਤ੍ਸੈਨ੍ਯਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ਰਵृष੍ਟਿਭਿਃ ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰੇਣੇਵੋਤ੍ਤਮਂ ਸਸ੍ਯਮਾਹਤਨ੍ਤ੍ਵਸ਼੍ਮਵृष੍ਟਿਭਿਃ ॥ 8 ॥
ਰਕ੍षਸਾਂ ਭੀਮਰੂਪਾਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ।
ਨਿਹਤਾਨਿ ਸ਼ਰੈ ਸ੍ਤੀਕ੍ष੍ਣੈਸ੍ਤੇਨੈਕੇਨ ਪਦਾਤਿਨਾ ॥ 9 ॥
ਅਰ੍ਧਾਧਿਕਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨ ਖਰਸ਼੍ਚ ਸਹਦੂषਣਃ ।
ऋषੀਣਾਮਭਯਂ ਦਤ੍ਤਂ ਕृਤਕ੍षੇਮਾਸ਼੍ਚ ਦਣ੍ਡਕਾਃ ॥ 10 ॥
ਏਕਾ ਕਥਞ੍ਚਿਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਹਂ ਪਰਿਭੂਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਧਂ ਸ਼ਙ੍ਕਮਾਨੇਨ ਰਾਮੇਣ ਵਿਦਿਤਾਤ੍ਮਨਾ ॥ 11 ॥
ਭ੍ਰਾਤਾ ਚਾਸ੍ਯ ਮਹਾਤੇਜਾ ਗੁਣਤਸ੍ਤੁਲ੍ਯਵਿਕ੍ਰਮਃ ।
ਅਨੁਰਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਲਕ੍ष੍ਮਣੋ ਨਾਮ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ॥ 12 ॥
ਅਮਰ੍षੀ ਦੁਰ੍ਜਯੋ ਜੇਤਾ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ਬਲੀ ।
ਰਾਮਸ੍ਯ ਦਕ੍षਿਣੋ ਬਾਹੁਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਣੋ ਬਹਿਸ਼੍ਚਰਃ ॥ 13 ॥
ਰਾਮਸ੍ਯ ਤੁ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍षੀ ਪੂਰ੍ਣੇਨ੍ਦੁਸਦृਸ਼ਾਨਨਾ ।
ਧਰ੍ਮਪਤ੍ਨੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਿਯਹਿਤੇ ਰਤਾ ॥ 14 ॥
ਸਾ ਸੁਕੇਸ਼ੀ ਸੁਨਾਸੋਰੁਸ੍ਸੁਰੂਪਾ ਚ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ ।
ਦੇਵਤੇਵ ਵਨਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਰਾਜਤੇ ਸ਼੍ਰੀਰਿਵਾਪਰਾ ॥ 15 ॥
ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਵਰ੍ਣਾਭਾ ਰਕ੍ਤਤੁਙ੍ਗਨਖੀ ਸ਼ੁਭਾ ।
ਸੀਤਾ ਨਾਮ ਵਰਾਰੋਹਾ ਵੈਦੇਹੀ ਤਨੁਮਧ੍ਯਮਾ ॥ 16 ॥
ਨੈਵ ਦੇਵੀ ਨ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੀ ਨ ਯਕ੍षੀ ਨ ਚ ਕਿਨ੍ਨਰੀ ।
ਨੈਵਂਰੂਪਾ ਮਯਾ ਨਾਰੀ ਦृष੍ਟਪੂਰ੍ਵਾ ਮਹੀਤਲੇ ॥ 17 ॥
ਯਸ੍ਯ ਸੀਤਾ ਭਵੇਦ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਯਂ ਚ ਹृष੍ਟਾ ਪਰਿष੍ਵਜੇਤ੍ ।
ਅਤਿਜੀਵੇਤ੍ਸ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਲੋਕੇष੍ਵਪਿ ਪੁਰਨ੍ਦਰਾਤ੍ ॥ 18 ॥
ਸਾ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਵਪੁਸ਼੍ਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯਾ ਰੂਪੇਣਾਪ੍ਰਤਿਮਾ ਭੁਵਿ ।
ਤਵਾਨੁਰੂਪਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਥਾ ਪਤਿਃ ॥ 19 ॥
ਤਾਂ ਤੁ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਜਘਨਾਂ ਪੀਨਸ਼੍ਰੋਣਿਪਯੋਧਰਾਮ੍ ।
ਭਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਚ ਤਵਾਨੇਤੁਮੁਦ੍ਯਤਾਹਂ ਵਰਾਨਨਾਮ੍ ॥ 20 ॥
ਵਿਰੂਪਿਤਾਸ੍ਮਿ ਕ੍ਰੂਰੇਣ ਲਕ੍ष੍ਮਣੇਨ ਮਹਾਭੁਜ ।
ਤਾਂ ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾਦ੍ਯ ਵੈਦੇਹੀਂ ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਨਿਭਾਨਨਾਮ੍ ।
ਮਨ੍ਮਥਸ੍ਯ ਸ਼ਰਾਣਾਂ ਵੈ ਤ੍ਵਂ ਵਿਧੇਯੋ ਭਵਿष੍ਯਸਿ ॥ 21 ॥
ਯਦਿ ਤਸ੍ਯਾਮਭਿਪ੍ਰਾਯੋ ਭਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਤਵ ਜਾਯਤੇ ।
ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੁਦ੍ਧ੍ਰਿਯਤਾਂ ਪਾਦੋ ਜਯਾਰ੍ਥਮਿਹ ਦਕ੍षਿਣਃ ॥ 22 ॥
ਕੁਰੁ ਪ੍ਰਿਯਂ ਤਥਾ ਤੇषਾਂ ਰਕ੍षਸਾਂ ਰਾਕ੍षਸੇਸ਼੍ਵਰ ।
ਵਧਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਨृਸ਼ਂਸਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਵਾਸਿਨਃ ॥ 23 ॥
ਤਂ ਸ਼ਰੈਰ੍ਨਿਸ਼ਿਤੈਰ੍ਹਤ੍ਵਾ ਲਕ੍ष੍ਮਣਂ ਚ ਮਹਾਰਥਮ੍ ।
ਹਤਨਾਥਾਂ ਸੁਖਂ ਸੀਤਾਂ ਯਥਾਵਦੁਪਭੋਕ੍ष੍ਯਸਿ ॥ 24 ॥
ਰੋਚਤੇ ਯਤਿ ਤੇ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮਮੈਤਦ੍ਰਾਕ੍षਸੇਸ਼੍ਵਰ ।
ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ਙ੍ਕੇਨ ਵਚਨਂ ਮਮ ਰਾਵਣ ॥ 25 ॥
ਵਿਜ੍ਞਾਯੇਹਾਤ੍ਮਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਚ ਹ੍ਰਿਯਤਾਮਬਲਾ ਬਲਾਤ੍ ।
ਸੀਤਾ ਸਰ੍ਵਾਨਵਦ੍ਯਾਙ੍ਗੀ ਭਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਰਾਕ੍षਸੇਸ਼੍ਵਰ ॥ 26 ॥
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਰਾਮੇਣ ਸ਼ਰੈਰਜਿਹ੍ਮਗੈ ਰ੍ਹਤਾਨ੍ ਜਨਸ੍ਥਾਨਗਤਾਨ੍ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਨ੍ ।
ਖਰਂ ਚ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਨਿਹਤਂ ਚ ਦੂषਣਂ ਤ੍ਵਮਤ੍ਰ ਕृਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 27 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha catustriṃśassargaḥ |
tataśśūrpaṇakhāṃ dṛṣṭvā bruvantīṃ paruṣaṃ vacaḥ |
amātyamadhye saṅkruddhaḥ paripapraccha rāvaṇaḥ || 1 ||
kaśca rāmaḥ kathaṃvīryaḥ kiṃrūpaḥ kimparākramaḥ |
kimarthaṃ daṇḍakāraṇyaṃ praviṣṭassudurāsadam || 2 ||
āyudhaṃ kiñca rāmasya nihatā yena rākṣasāḥ |
kharaśca nihatassaṅkhye dūṣaṇastriśirāstathā || 3 ||
ityuktā rākṣasendreṇa rākṣasī krodhamūrchitā |
tato rāmaṃ yathātatvamākhyātumupacakrame || 4 ||
dīrghabāhurviśālākṣa ścīrakṛṣṇājināmbaraḥ |
kandarpasamarūpaśca rāmo daśarathātmajaḥ || 5 ||
śakracāpanibhaṃ cāpaṃ vikṛṣya kanakāṅgadam |
dīptān kṣipati nārācānsarpāniva mahāviṣān || 6 ||
nādadānaṃ śarānghorānnamuñcantaṃ śilīmukhān |
na kārmukaṃ vikarṣantaṃ rāmaṃ paśyāmi saṃyuge || 7 ||
hanyamānaṃ tu tatsainyaṃ paśyāmi śaravṛṣṭibhiḥ |
indreṇevottamaṃ sasyamāhatantvaśmavṛṣṭibhiḥ || 8 ||
rakṣasāṃ bhīmarūpāṇāṃ sahasrāṇi caturdaśa |
nihatāni śarai stīkṣṇaistenaikena padātinā || 9 ||
ardhādhikamuhūrtena kharaśca sahadūṣaṇaḥ |
ṛṣīṇāmabhayaṃ dattaṃ kṛtakṣemāśca daṇḍakāḥ || 10 ||
ekā kathañcinmuktāhaṃ paribhūya mahātmanā |
strīvadhaṃ śaṅkamānena rāmeṇa viditātmanā || 11 ||
bhrātā cāsya mahātejā guṇatastulyavikramaḥ |
anuraktaśca bhaktaśca lakṣmaṇo nāma vīryavān || 12 ||
amarṣī durjayo jetā vikrānto buddhimānbalī |
rāmasya dakṣiṇo bāhurnityaṃ prāṇo bahiścaraḥ || 13 ||
rāmasya tu viśālākṣī pūrṇendusadṛśānanā |
dharmapatnī priyā bharturnityaṃ priyahite ratā || 14 ||
sā sukeśī sunāsorussurūpā ca yaśasvinī |
devateva vanasyāsya rājate śrīrivāparā || 15 ||
taptakāñcanavarṇābhā raktatuṅganakhī śubhā |
sītā nāma varārohā vaidehī tanumadhyamā || 16 ||
naiva devī na gandharvī na yakṣī na ca kinnarī |
naivaṃrūpā mayā nārī dṛṣṭapūrvā mahītale || 17 ||
yasya sītā bhavedbhāryā yaṃ ca hṛṣṭā pariṣvajet |
atijīvetsa sarveṣu lokeṣvapi purandarāt || 18 ||
sā suśīlā vapuśślāghyā rūpeṇāpratimā bhuvi |
tavānurūpā bhāryā syāttvaṃ ca tasyāstathā patiḥ || 19 ||
tāṃ tu vistīrṇajaghanāṃ pīnaśroṇipayodharām |
bhāryārthe ca tavānetumudyatāhaṃ varānanām || 20 ||
virūpitāsmi krūreṇa lakṣmaṇena mahābhuja |
tāṃ tu dṛṣṭvādya vaidehīṃ pūrṇacandranibhānanām |
manmathasya śarāṇāṃ vai tvaṃ vidheyo bhaviṣyasi || 21 ||
yadi tasyāmabhiprāyo bhāryārthe tava jāyate |
śīghramuddhriyatāṃ pādo jayārthamiha dakṣiṇaḥ || 22 ||
kuru priyaṃ tathā teṣāṃ rakṣasāṃ rākṣaseśvara |
vadhāttasya nṛśaṃsasya rāmasyāśramavāsinaḥ || 23 ||
taṃ śarairniśitairhatvā lakṣmaṇaṃ ca mahāratham |
hatanāthāṃ sukhaṃ sītāṃ yathāvadupabhokṣyasi || 24 ||
rocate yati te vākyaṃ mamaitadrākṣaseśvara |
kriyatāṃ nirviśaṅkena vacanaṃ mama rāvaṇa || 25 ||
vijñāyehātmaśaktiṃ ca hriyatāmabalā balāt |
sītā sarvānavadyāṅgī bhāryārthe rākṣaseśvara || 26 ||
niśamya rāmeṇa śarairajihmagai rhatān janasthānagatānniśācarān |
kharaṃ ca buddhvā nihataṃ ca dūṣaṇaṃ tvamatra kṛtyaṃ pratipattumarhasi || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe catustriṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever