📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
3.32 ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡ - ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
3.32 Aranyakanda - Dvatrimsha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਤਸ਼੍ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ।
ਹਤਾਨ੍ਯੇਕੇਨ ਰਾਮੇਣ ਰਕ੍षਸਾਂ ਭੀਮਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ ॥ 1 ॥
ਦੂषਣਂ ਚ ਖਰਂ ਚੈਵ ਹਤਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਸਾ ਸਹ ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਨਰ੍ਮਹਾਨਾਦਂ ਨਨਾਦ ਜਲਦੋ ਯਥਾ ॥ 2 ॥
ਸਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮ ਰਾਮਸ੍ਯ ਕृਤਮਨ੍ਯੈਸ੍ਸੁਦੁष੍ਕਰਮ੍ ।
ਜਗਾਮ ਪਰਮੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਾ ਲਙ੍ਕਾਂ ਰਾਵਣਪਾਲਿਤਾਮ੍ ॥ 3 ॥
ਸਾ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਵਿਮਾਨਾਗ੍ਰੇ ਰਾਵਣਂ ਦੀਪ੍ਤਤੇਜਸਮ੍ ।
ਉਪੋਪਵਿष੍ਟਂ ਸਚਿਵੈਰ੍ਮਰੁਦ੍ਭਿਰਿਵ ਵਾਸਵਮ੍ ॥ 4 ॥
ਆਸੀਨਂ ਸੂਰ੍ਯਸਙ੍ਕਾਸ਼ੇ ਕਾਞ੍ਚਨੇ ਪਰਮਾਸਨੇ ।
ਰੁਕ੍ਮਵੇਦਿਗਤਂ ਪ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਮਿਵ ਪਾਵਕਮ੍ ॥ 5 ॥
ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਮृषੀਣਾਂ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ।
ਅਜੇਯਂ ਸਮਰੇ ਸ਼ੂਰਂ ਵ੍ਯਾਤ੍ਤਾਨਨਮਿਵਾਨ੍ਤਕਮ੍ ॥ 6 ॥
ਦੇਵਾਸੁਰਵਿਮਰ੍ਦੇषੁ ਵਜ੍ਰਾਸ਼ਨਿਕृਤਵ੍ਰਣਮ੍ ।
ਐਰਾਵਤਵਿषਾਣਗ੍ਰੈਰੁਦ੍ਘृष੍ਟਕਿਣਵਕ੍षਸਮ੍ ॥ 7 ॥
ਵਿਂਸ਼ਦ੍ਭੁਜਂ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨੀਯਪਰਿਚ੍ਛਦਮ੍ ।
ਵਿਸ਼ਾਲਵਕ੍षਸਂ ਵੀਰਂ ਰਾਜਲਕ੍षਣ ਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ ॥ 8 ॥
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਵੈਡੂਰ੍ਯਸਙ੍ਕਾਸ਼ਂ ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਕੁਣ੍ਡਲਮ੍ ।
ਸੁਭੁਜਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਦਸ਼ਨਂ ਮਹਾਸ੍ਯਂ ਪਰ੍ਵਤੋਪਮਮ੍ ॥ 9 ॥
ਵਿष੍ਣੁਚਕ੍ਰਨਿਪਾਤੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਦੇਵਸਂਯੁਗੇ ।
ਅਨ੍ਯੈਸ਼੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਹਾਰੈਸ਼੍ਚ ਮਹਾਯੁਦ੍ਧੇषੁ ਤਾਡਿਤਮ੍ ॥ 10 ॥
ਅਹਤਾਙ੍ਗਂ ਸਮਸ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਦੇਵਪ੍ਰਹਰਣੈਸ੍ਤਥਾ ।
ਅਕ੍षੋਭ੍ਯਾਣਾਂ ਸਮੁਦ੍ਰਾਣਾਂ ਕ੍षੋਭਣਂ ਕ੍षਿਪ੍ਰਕਾਰਿਣਮ੍ ॥ 11 ॥
ਕ੍षੇਪ੍ਤਾਰਂ ਪਰ੍ਵਤੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਸੁਰਾਣਾਂ ਚ ਪ੍ਰਮਰ੍ਦਨਮ੍ ।
ਉਚ੍ਛੇਤ੍ਤਾਰਂ ਚ ਧਰ੍ਮਾਣਾਂ ਪਰਦਾਰਾਭਿਮਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ॥ 12 ॥
ਸਰ੍ਵਦਿਵ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋਕ੍ਤਾਰਂ ਯਜ੍ਞਵਿਘ੍ਨਕਰਂ ਸਦਾ ।
ਪੁਰੀਂ ਭੋਗਵਤੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪਰਾਜਿਤ੍ਯ ਚ ਵਾਸੁਕਿਮ੍ ॥ 13 ॥
ਤਕ੍षਕਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਪਰਾਜਿਤ੍ਯ ਜਹਾਰ ਯਃ ।
ਕੈਲਾਸਪਰ੍ਵਤਂ ਗਤ੍ਵਾ ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਨਰਵਾਹਨਮ੍ ।
ਵਿਮਾਨਂ ਪੁष੍ਪਕਂ ਤਸ੍ਯ ਕਾਮਗਂ ਵੈ ਜਹਾਰ ਯਃ ॥ 14 ॥
ਵਨਂ ਚੈਤ੍ਰਰਥਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਨਲਿਨੀਂ ਨਨ੍ਦਨਂ ਵਨਮ੍ ।
ਵਿਨਾਸ਼ਯਤਿ ਯਃ ਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ਦੇਵੋਦ੍ਯਾਨਾਨਿ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ॥ 15 ॥
ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯੌ ਮਹਾਭਾਗਾਵੁਤ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੌ ਪਰਨ੍ਤਪੌ ।
ਨਿਵਾਰਯਤਿ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਯਸ਼੍ਸ਼ੈਲਸ਼ਿਖਰੋਪਮਃ ॥ 16 ॥
ਦਸ਼ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਵਾ ਮਹਾਵਨੇ ।
ਪੁਰਾ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵੇ ਧੀਰਸ਼੍ਸ਼ਿਰਾਂਸ੍ਯੁਪਜਹਾਰ ਯਃ ॥ 17 ॥
ਦੇਵਦਾਨਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਪਿਸ਼ਾਚਪਤਗੋਰਗੈਃ ।
ਅਭਯਂ ਯਸ੍ਯ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮੇ ਮृਤ੍ਯੁਤੋ ਮਾਨੁषਾਦृਤੇ ॥ 18 ॥
ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਰਭਿष੍ਟੁਤਂ ਪੁਣ੍ਯਮਧ੍ਵਰੇषੁ ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਭਿਃ ।
ਹਵਿਰ੍ਧਾਨੇषੁ ਯਸ੍ਸੋਮਮੁਪਹਨ੍ਤਿ ਮਹਾਬਲਃ ॥ 19 ॥
ਆਪ੍ਤਯਜ੍ਞਹਰਂ ਕ੍ਰੂਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਘ੍ਨਂ ਦੁष੍ਟਚਾਰਿਣਮ੍ ।
ਕਰ੍ਕਸ਼ਂ ਨਿਰਨੁਕ੍ਰੋਸ਼ਂ ਪ੍ਰਜਾਨਾਮਹਿਤੇ ਰਤਮ੍ ॥ 20 ॥
ਰਾਵਣਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਭਯਾਵਹਮ੍ ।
ਰਾਕ੍षਸੀ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਸ਼ੂਰਂ ਸਾ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਮਹਾਬਲਮ੍ ॥ 21 ॥
ਤਂ ਦਿਵ੍ਯਵਸ੍ਤ੍ਰਾਭਰਣਂ ਦਿਵ੍ਯਮਾਲ੍ਯੋਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ ।
ਆਸਨੇ ਸੂਪਵਿष੍ਟਂ ਚ ਕਾਲਕਾਲਮਿਵੋਦ੍ਯਤਮ੍ ॥ 22 ॥
ਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਮਹਾਭਾਗਂ ਪੌਲਸ੍ਤ੍ਯਕੁਲਨਨ੍ਦਨਮ੍ ॥ 23 ॥
ਰਾਵਣਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਹਨ੍ਤਾਰਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਮ੍ ।
ਅਭਿਗਮ੍ਯਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਰਾਕ੍षਸੀ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲਾ ॥ 24 ॥
ਤਮਬ੍ਰਵੀਦ੍ਦੀਪ੍ਤਵਿਸ਼ਾਲਲੋਚਨਂ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾ ਭਯਮੋਹਮੂਰ੍ਛਿਤਾ ।
ਸੁਦਾਰੁਣਂ ਵਾਕ੍ਯਮਭੀਤਚਾਰਿਣੀ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖਾ ਵਿਰੂਪਿਤਾ ॥ 25 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha dvātriṃśassargaḥ |
tataśśūrpaṇakhā dṛṣṭvā sahasrāṇi caturdaśa |
hatānyekena rāmeṇa rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām || 1 ||
dūṣaṇaṃ ca kharaṃ caiva hataṃ triśirasā saha |
dṛṣṭvā punarmahānādaṃ nanāda jalado yathā || 2 ||
sā dṛṣṭvā karma rāmasya kṛtamanyaissuduṣkaram |
jagāma paramodvignā laṅkāṃ rāvaṇapālitām || 3 ||
sā dadarśa vimānāgre rāvaṇaṃ dīptatejasam |
upopaviṣṭaṃ sacivairmarudbhiriva vāsavam || 4 ||
āsīnaṃ sūryasaṅkāśe kāñcane paramāsane |
rukmavedigataṃ prājyaṃ jvalantamiva pāvakam || 5 ||
devagandharvabhūtānāmṛṣīṇāṃ ca mahātmanām |
ajeyaṃ samare śūraṃ vyāttānanamivāntakam || 6 ||
devāsuravimardeṣu vajrāśanikṛtavraṇam |
airāvataviṣāṇagrairudghṛṣṭakiṇavakṣasam || 7 ||
viṃśadbhujaṃ daśagrīvaṃ darśanīyaparicchadam |
viśālavakṣasaṃ vīraṃ rājalakṣaṇa śobhitam || 8 ||
snigdhavaiḍūryasaṅkāśaṃ taptakāñcanakuṇḍalam |
subhujaṃ śukladaśanaṃ mahāsyaṃ parvatopamam || 9 ||
viṣṇucakranipātaiśca śataśo devasaṃyuge |
anyaiśśastraprahāraiśca mahāyuddheṣu tāḍitam || 10 ||
ahatāṅgaṃ samastaiśca devapraharaṇaistathā |
akṣobhyāṇāṃ samudrāṇāṃ kṣobhaṇaṃ kṣiprakāriṇam || 11 ||
kṣeptāraṃ parvatendrāṇāṃ surāṇāṃ ca pramardanam |
ucchettāraṃ ca dharmāṇāṃ paradārābhimarśanam || 12 ||
sarvadivyāstrayoktāraṃ yajñavighnakaraṃ sadā |
purīṃ bhogavatīṃ prāpya parājitya ca vāsukim || 13 ||
takṣakasya priyāṃ bhāryāṃ parājitya jahāra yaḥ |
kailāsaparvataṃ gatvā vijitya naravāhanam |
vimānaṃ puṣpakaṃ tasya kāmagaṃ vai jahāra yaḥ || 14 ||
vanaṃ caitrarathaṃ divyaṃ nalinīṃ nandanaṃ vanam |
vināśayati yaḥ krodhāddevodyānāni vīryavān || 15 ||
candrasūryau mahābhāgāvuttiṣṭhantau parantapau |
nivārayati bāhubhyāṃ yaśśailaśikharopamaḥ || 16 ||
daśavarṣasahasrāṇi tapastapvā mahāvane |
purā svayambhuve dhīraśśirāṃsyupajahāra yaḥ || 17 ||
devadānavagandharvapiśācapatagoragaiḥ |
abhayaṃ yasya saṅgrāme mṛtyuto mānuṣādṛte || 18 ||
mantrairabhiṣṭutaṃ puṇyamadhvareṣu dvijātibhiḥ |
havirdhāneṣu yassomamupahanti mahābalaḥ || 19 ||
āptayajñaharaṃ krūraṃ brahmaghnaṃ duṣṭacāriṇam |
karkaśaṃ niranukrośaṃ prajānāmahite ratam || 20 ||
rāvaṇaṃ sarvabhūtānāṃ sarvalokabhayāvaham |
rākṣasī bhrātaraṃ śūraṃ sā dadarśa mahābalam || 21 ||
taṃ divyavastrābharaṇaṃ divyamālyopaśobhitam |
āsane sūpaviṣṭaṃ ca kālakālamivodyatam || 22 ||
rākṣasendraṃ mahābhāgaṃ paulastyakulanandanam || 23 ||
rāvaṇaṃ śatruhantāraṃ mantribhiḥ parivāritam |
abhigamyābravīdvākyaṃ rākṣasī bhayavihvalā || 24 ||
tamabravīddīptaviśālalocanaṃ pradarśayitvā bhayamohamūrchitā |
sudāruṇaṃ vākyamabhītacāriṇī mahātmanā śūrpaṇakhā virūpitā || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe dvātriṃśassargaḥ ||