📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
3.10 ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡ - ਦਸ਼ਮ ਸਰ੍ਗਃ
3.10 Aranyakanda - Dashama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਦਸ਼ਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਵਾਕ੍ਯਮੇਤਤ੍ਤੁ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਵ੍ਯਾਹृਤਂ ਭਰ੍ਤृਭਕ੍ਤਯਾ ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚਾਥ ਮੈਥਿਲੀਮ੍ ॥ 1 ॥
ਹਿਤਮੁਕ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦੇਵਿ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਯਾ ਸਦृਸ਼ਂ ਵਚਃ ।
ਕੁਲਂ ਵ੍ਯਪਦਿਸ਼ਨ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੇ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜੇ ॥ 2 ॥
ਕਿਨ੍ਤੁ ਵਕ੍ष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਦੇਵਿ ਤ੍ਵਯੈਵੋਕ੍ਤਮਿਦਂ ਵਚਃ ।
ਕ੍षਤ੍ਰਿਯੈਰ੍ਧਾਰ੍ਯਤੇ ਚਾਪੋ ਨਾਰ੍ਤਸ਼ਬ੍ਦੋ ਭਵੇਦਿਤਿ ॥ 3 ॥
ਤੇ ਚਾਰ੍ਤਾ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯੇ ਮੁਨਯਸ੍ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਾਃ ।
ਮਾਂ ਸੀਤੇ ਸ੍ਵਯਮਾਗਮ੍ਯ ਸ਼ਰਣ੍ਯਾਸ਼੍ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਾਃ ॥ 4 ॥
ਵਸਨ੍ਤੋ ਧਰ੍ਮਨਿਰਤਾ ਵਨੇ ਮੂਲਫਲਾਸ਼ਨਾਃ ।
ਨ ਲਭਨ੍ਤੇ ਸੁਖਂ ਭੀਤਾ ਰਾਕ੍षਸੈਃ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਭਿਃ ॥ 5 ॥
ਕਾਲੇ ਕਾਲੇ ਚ ਨਿਰਤਾ ਨਿਯਮੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਵਨੇ ।
ਭਕ੍ष੍ਯਨ੍ਤੇ ਰਾਕ੍षਸੈਰ੍ਭੀਮੈਰ੍ਨਰਮਾਂਸੋਪਜੀਵਿਭਿਃ ॥ 6 ॥
ਤੇ ਭਕ੍ष੍ਯਮਾਣਾ ਮੁਨਯੋ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯਵਾਸਿਨਃ ।
ਅਸ੍ਮਾਨਭ੍ਯਵਪਦ੍ਯੇਤਿ ਮਾਮੂਚੁਰ੍ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾ ॥ 7 ॥
ਮਯਾ ਤੁ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੇषਾਮੇਵਂ ਮੁਖਾਚ੍ਚ੍ਯੁਤਮ੍ ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਚਰਣਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਾਂ ਵਾਕ੍ਯਮੇਤਦੁਦਾਹृਤਮ੍ ॥ 8 ॥
ਪ੍ਰਸੀਦਨ੍ਤੁ ਭਵਨ੍ਤੋ ਮੇ ਹ੍ਰੀਰੇषਾ ਹਿ ਮਮਾਤੁਲਾ ।
ਯਦੀਦृਸ਼ੈਰਹਂ ਵਿਪ੍ਰੈਰੁਪਸ੍ਥੇਯੈਰੁਪਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 9 ॥
ਕਿਂ ਕਰੋਮੀਤਿ ਚ ਮਯਾ ਵ੍ਯਾਹृਤਂ ਦ੍ਵਿਜਸਨ੍ਨਿਧੌ ।
ਸਰ੍ਵੈਰੇਤੈਸ੍ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਵਾਗਿਯਂ ਸਮੁਦਾਹृਤਾ ॥ 10 ॥
ਰਾਕ੍षਸੈਰ੍ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯੇ ਬਹੁਭਿਃ ਕਾਮਰੂਪਿਭਿਃ ।
ਅਰ੍ਦਿਤਾਸ੍ਸ੍ਮ ਦृਢਂ ਰਾਮ ਭਵਾਨ੍ਨਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰਕ੍षਤੁ ॥ 11 ॥
ਹੋਮਕਾਲੇषੁ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਪਰ੍ਵਕਾਲੇषੁ ਚਾਨਘ ।
ਧਰ੍षਯਨ੍ਤਿ ਸੁਦੁਰ੍ਧਰ੍षਾ ਰਾਕ੍षਸਾਃ ਪਿਸ਼ਿਤਾਸ਼ਨਾਃ ॥ 12 ॥
ਰਾਕ੍षਸੈਰ੍ਧਰ੍षਿਤਾਨਾਂ ਚ ਤਾਪਸਾਨਾਂ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਮ੍ ।
ਗਤਿਂ ਮृਗਯਮਾਣਾਨਾਂ ਭਵਾਨ੍ਨਃ ਪਰਮਾ ਗਤਿਃ ॥ 13 ॥
ਕਾਮਂ ਤਪਃਪ੍ਰਭਾਵੇਨ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਹਨ੍ਤੁਂ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਨ੍ ।
ਚਿਰਾਰ੍ਜਿਤਂ ਤੁ ਨੇਚ੍ਛਾਮਸ੍ਤਪਃ ਖਣ੍ਡਯਿਤੁਂ ਵਯਮ੍ ॥ 14 ॥
ਬਹੁਵਿਘ੍ਨਂ ਤਪੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦੁਸ਼੍ਚਰਂ ਚੈਵ ਰਾਘਵ ।
ਤੇਨ ਸ਼ਾਪਂ ਨ ਮੁਞ੍ਚਾਮੋ ਭਕ੍ष੍ਯਮਾਣਾਸ਼੍ਚ ਰਾਕ੍षਸੈਃ ॥ 15 ॥
ਤਦਰ੍ਧ੍ਯਮਾਨਾਨ੍ਰਕ੍षੋਭਿਰ੍ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯਵਾਸਿਭਿਃ ।
ਰਕ੍ष ਨਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਹ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਤ੍ਵਨ੍ਨਾਥਾ ਹਿ ਵਯਂ ਵਨੇ ॥ 16 ॥
ਮਯਾ ਚੈਤਦ੍ਵਚਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕਾਰ੍ਤ੍ਸ੍ਨ੍ਯੇਨ ਪਰਿਪਾਲਨਮ੍ ।
ऋषੀਣਾਂ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯੇ ਸਂਸ਼੍ਰੁਤਂ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜੇ ॥ 17 ॥
ਸਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਚ ਨ ਸ਼ਕ੍ष੍ਯਾਮਿ ਜੀਵਮਾਨਃ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰਵਮ੍ ।
ਮੁਨੀਨਾਮਨ੍ਯਥਾ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸਤ੍ਯਮਿष੍ਟਂ ਹਿ ਮੇ ਸਦਾ ॥ 18 ॥
ਅਪ੍ਯਹਂ ਜੀਵਿਤਂ ਜਹ੍ਯਾਂ ਤ੍ਵਾਂ ਵਾ ਸੀਤੇ ਸਲਕ੍ष੍ਮਣਾਮ੍ ।
ਨ ਤੁ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਂ ਸਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ॥ 19 ॥
ਤਦਵਸ਼੍ਯਂ ਮਯਾ ਕਾਰ੍ਯਮृषੀਣਾਂ ਪਰਿਪਾਲਨਮ੍ ।
ਅਨੁਕ੍ਤੇਨਾਪਿ ਵੈਦੇਹਿ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਯ ਤੁ ਕਿਂ ਪੁਨਃ ॥ 20 ॥
ਮਮ ਸ੍ਨੇਹਾਚ੍ਚ ਸੌਹਾਰ੍ਦਾਦਿਦਮੁਕ੍ਤਨ੍ਤ੍ਵਯਾऽਨਘੇ ।
ਪਰਿਤੁष੍ਟੋऽਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਸੀਤੇ ਨ ਹ੍ਯਨਿष੍ਟੋऽਨੁਸ਼ਿष੍ਯਤੇ ॥ 21 ॥
ਸਦृਸ਼ਂ ਚਾਨੁਰੂਪਂ ਚ ਕੁਲਸ੍ਯ ਤਵ ਚਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਸਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣੀ ਮੇ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਣੇਭ੍ਯੋऽਪਿ ਗਰੀਯਸੀ ॥ 22 ॥
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਸੀਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਮੈਥਿਲਰਾਜਪੁਤ੍ਰੀਮ੍ ।
ਰਾਮੋ ਧਨੁष੍ਮਾਨ੍ਸਹ ਲਕ੍ष੍ਮਣੇਨ ਜਗਾਮ ਰਮ੍ਯਾਣਿ ਤਪੋਵਨਾਨਿ ॥ 23 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਦਸ਼ਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha daśamassargaḥ |
vākyametattu vaidehyā vyāhṛtaṃ bhartṛbhaktayā |
śrutvā dharme sthito rāmaḥ pratyuvācātha maithilīm || 1 ||
hitamuktaṃ tvayā devi snigdhayā sadṛśaṃ vacaḥ |
kulaṃ vyapadiśantyā ca dharmajñe janakātmaje || 2 ||
kintu vakṣyāmyahaṃ devi tvayaivoktamidaṃ vacaḥ |
kṣatriyairdhāryate cāpo nārtaśabdo bhavediti || 3 ||
te cārtā daṇḍakāraṇye munayassaṃśitavratāḥ |
māṃ sīte svayamāgamya śaraṇyāśśaraṇaṃ gatāḥ || 4 ||
vasanto dharmaniratā vane mūlaphalāśanāḥ |
na labhante sukhaṃ bhītā rākṣasaiḥ krūrakarmabhiḥ || 5 ||
kāle kāle ca niratā niyamairvividhairvane |
bhakṣyante rākṣasairbhīmairnaramāṃsopajīvibhiḥ || 6 ||
te bhakṣyamāṇā munayo daṇḍakāraṇyavāsinaḥ |
asmānabhyavapadyeti māmūcurdvijasattamā || 7 ||
mayā tu vacanaṃ śrutvā teṣāmevaṃ mukhāccyutam |
kṛtvā caraṇaśuśrūṣāṃ vākyametadudāhṛtam || 8 ||
prasīdantu bhavanto me hrīreṣā hi mamātulā |
yadīdṛśairahaṃ viprairupastheyairupasthitaḥ || 9 ||
kiṃ karomīti ca mayā vyāhṛtaṃ dvijasannidhau |
sarvairetaissamāgamya vāgiyaṃ samudāhṛtā || 10 ||
rākṣasairdaṇḍakāraṇye bahubhiḥ kāmarūpibhiḥ |
arditāssma dṛḍhaṃ rāma bhavānnastatra rakṣatu || 11 ||
homakāleṣu samprāptāḥ parvakāleṣu cānagha |
dharṣayanti sudurdharṣā rākṣasāḥ piśitāśanāḥ || 12 ||
rākṣasairdharṣitānāṃ ca tāpasānāṃ tapasvinām |
gatiṃ mṛgayamāṇānāṃ bhavānnaḥ paramā gatiḥ || 13 ||
kāmaṃ tapaḥprabhāvena śaktā hantuṃ niśācarān |
cirārjitaṃ tu necchāmastapaḥ khaṇḍayituṃ vayam || 14 ||
bahuvighnaṃ tapo nityaṃ duścaraṃ caiva rāghava |
tena śāpaṃ na muñcāmo bhakṣyamāṇāśca rākṣasaiḥ || 15 ||
tadardhyamānānrakṣobhirdaṇḍakāraṇyavāsibhiḥ |
rakṣa nastvaṃ saha bhrātrā tvannāthā hi vayaṃ vane || 16 ||
mayā caitadvacaśśrutvā kārtsnyena paripālanam |
ṛṣīṇāṃ daṇḍakāraṇye saṃśrutaṃ janakātmaje || 17 ||
saṃśrutya ca na śakṣyāmi jīvamānaḥ pratiśravam |
munīnāmanyathā kartuṃ satyamiṣṭaṃ hi me sadā || 18 ||
apyahaṃ jīvitaṃ jahyāṃ tvāṃ vā sīte salakṣmaṇām |
na tu pratijñāṃ saṃśrutya brāhmaṇebhyo viśeṣataḥ || 19 ||
tadavaśyaṃ mayā kāryamṛṣīṇāṃ paripālanam |
anuktenāpi vaidehi pratijñāya tu kiṃ punaḥ || 20 ||
mama snehācca sauhārdādidamuktantvayā'naghe |
parituṣṭo'smyahaṃ sīte na hyaniṣṭo'nuśiṣyate || 21 ||
sadṛśaṃ cānurūpaṃ ca kulasya tava cātmanaḥ |
sadharmacāriṇī me tvaṃ prāṇebhyo'pi garīyasī || 22 ||
ityevamuktvā vacanaṃ mahātmā sītāṃ priyāṃ maithilarājaputrīm |
rāmo dhanuṣmānsaha lakṣmaṇena jagāma ramyāṇi tapovanāni || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe daśamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever