📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.89 ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡ - ਏਕੋਨਨਵਤਿਤਮ ਸਰ੍ਗਃ
2.89 Ayodhyakanda - Ekonanavatitama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕੋਨਨਵਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਉष੍ਯ ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਤੁ ਤਤ੍ਰੈਵ ਗਙ੍ਗਾਕੂਲੇ ਸ ਰਾਘਵਃ ।
ਭਰਤਃ ਕਾਲ੍ਯਮੁਤ੍ਥਾਯ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 1 ॥
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋਤ੍ਤਿष੍ਠ ਕਿਂ ਸ਼ੇषੇ ਨਿषਾਦਾਧਿਪਤਿਂ ਗੁਹਮ੍ ।
ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਨਯ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਤਾਰਯਿष੍ਯਤਿ ਵਾਹਿਨੀਮ੍ ॥ 2 ॥
ਜਾਗਰ੍ਮਿ ਨਾਹਂ ਸ੍ਵਪਿਮਿ ਤਮੇਵਾऽਰ੍ਯਂ ਵਿਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮਬ੍ਰਵੀਦ੍ਭ੍ਰਾਤ੍ਤਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋऽਪਿ ਪ੍ਰਚੋਦਿਤਃ ॥ 3 ॥
ਇਤਿ ਸਂਵਦਤੋਰੇਵਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਨਰਸਿਂਹਯੋਃ ।
ਆਗਮ੍ਯ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਃ ਕਾਲੇ ਗੁਹੋ ਭਰਤਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 4 ॥
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਸੁਖਂ ਨਦੀਤੀਰੇऽਵਾਤ੍ਸੀਃ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਸ਼ਰ੍ਵਰੀਮ੍ ।
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਤੇ ਸਹ ਸੈਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤਾਵਤ੍ਸਰ੍ਵਮਨਾਮਯਮ੍ ॥ 5 ॥
ਗੁਹਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਤੁ ਸ੍ਨੇਹਾਦੁਦੀਰਿਤਮ੍ ।
ਰਾਮਸ੍ਯਾਨੁਵਸ਼ੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਭਰਤੋऽਪੀਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 6 ॥
ਸੁਖਾ ਨ ਸ਼੍ਸ਼ਰ੍ਵਰੀ ਰਾਜਨ੍ ਪੂਜਿਤਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤੇ ਵਯਮ੍ ।
ਗਙ੍ਗਾਂ ਤੁ ਨੌਭਿਰ੍ਬਹ੍ਵੀਭਿਰ੍ਦਾਸ਼ਾਸ੍ਸਨ੍ਤਾਰਯਨ੍ਤੁ ਨਃ ॥ 7 ॥
ਤਤੋ ਗੁਹ ਸ੍ਸਨ੍ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਰਤਸ਼ਾਸਨਮ੍ ।
ਪ੍ਰਤਿ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਨਗਰਂ ਤਂ ਜ੍ਞਾਤਿਜਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 8 ॥
ਉਤ੍ਤਿष੍ਠਤ ਪ੍ਰਬੁਧ੍ਯਧ੍ਵਂ ਭਦ੍ਰਮਸ੍ਤੁ ਚ ਵਸ੍ਸਦਾ ।
ਨਾਵ ਸ੍ਸਮਨੁਕਰ੍षਧ੍ਵਂ ਤਾਰਯਿष੍ਯਾਮ ਵਾਹਿਨੀਮ੍ ॥ 9 ॥
ਤੇ ਤਥੋਕ੍ਤਾ ਸ੍ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਤ੍ਵਰਿਤਾ ਰਾਜਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ ।
ਪਞ੍ਚਨਾਵਾਂ ਸ਼ਤਾਨ੍ਯਾਸ਼ੁ ਸਮਾਨਿਨ੍ਯੁਸ੍ਸਮਨ੍ਤਤਃ ॥ 10 ॥
ਅਨ੍ਯਾ ਸ੍ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਮਹਾਘਣ੍ਟਾਧਰਾ ਵਰਾਃ ।
ਸ਼ੋਭਮਾਨਾਃ ਪਤਾਕਾਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਵਾਤਾਸ੍ਸੁਸਂਹਤਾਃ ॥ 11 ॥
ਤਤ ਸ੍ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਵਿਜ੍ਞੇਯਾਂ ਪਾਣ੍ਡੁਕਮ੍ਬਲਸਂਵृਤਾਮ੍ ।
ਸਨਨ੍ਦਿਘੋषਾਂ ਕਲ੍ਯਾਣੀਂ ਗੁਹੋ ਨਾਵਮੁਪਾਹਰਤ੍ ॥ 12 ॥
ਤਾਮਾਰੁਰੋਹ ਭਰਤਸ਼੍ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਲਃ ।
ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਚ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਚ ਯਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾ ਰਾਜਯੋषਿਤਃ ॥ 13 ॥
ਪੁਰੋਹਿਤਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਗੁਰਵੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ।
ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਰਾਜਦਾਰਾਸ੍ਤਦੈਵ ਸ਼ਕਟਾਪਣਾਃ ॥ 14 ॥
ਆਵਾਸਮਾਦੀਪਯਤਾਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਚਾਪ੍ਯਵਗਾਹਤਾਮ੍ ।
ਭਾਣ੍ਡਾਨਿ ਚਾਦਦਾਨਾਨਾਂ ਘੋषਸ੍ਤ੍ਰਿਦਿਵਮਸ੍ਪृਸ਼ਤ੍ ॥ 15 ॥
ਪਤਾਕਿਨ੍ਯਸ੍ਤੁ ਤਾ ਨਾਵਸ੍ਸ੍ਵਯਂ ਦਾਸ਼ੈਰਧਿष੍ਠਿਤਾਃ ।
ਵਹਨ੍ਤ੍ਯੋ ਜਨਮਾਰੂਢਂ ਤਦਾ ਸਮ੍ਪੇਤੁਰਾਸ਼ੁਗਾਃ ॥ 16 ॥
ਨਾਰੀਣਾਮਭਿਪੂਰ੍ਣਾ ਸ੍ਤੁ ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਕਾਸ਼੍ਚਿਚ੍ਚ ਵਾਜਿਨਾਮ੍ ।
ਕਾਸ਼੍ਚਿਦਤ੍ਰ ਵਹਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਯਾਨਯੁਗ੍ਯਂ ਮਹਾਧਨਮ੍ ॥ 17 ॥
ਤਾ ਸ੍ਸ੍ਮ ਗਤ੍ਵਾ ਪਰਂ ਤੀਰਮਵਰੋਪ੍ਯ ਚ ਤਂ ਜਨਮ੍ ।
ਨਿਵृਤ੍ਤਾਃ ਕਾਣ੍ਡਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਕ੍ਰਿਯਨ੍ਤੇ ਦਾਸ਼ਬਨ੍ਧੁਭਿਃ ॥ 18 ॥
ਸਵੈਜਯਨ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਗਜਾ ਗਜਾਰੋਹਪ੍ਰਚੋਦਿਤਾਃ ।
ਤਰਨ੍ਤ ਸ੍ਸ੍ਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ੍ਤੇ ਸਧ੍ਵਜਾ ਇਵ ਪਰ੍ਵਤਾਃ ॥ 19 ॥
ਨਾਵਸ੍ਤ੍ਵਾਰੁਰੁਹੁਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਪ੍ਲਵੈਸ੍ਤੇਰੁ ਸ੍ਤਥਾਪਰੇ ।
ਅਨ੍ਯੇ ਕੁਮ੍ਭਘਟੈਸ੍ਤੇਰੁਰਨ੍ਯੇਤੇਰੁਸ਼੍ਚ ਬਾਹੁਭਿਃ ॥ 20 ॥
ਸਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਧ੍ਵਜਿਨੀ ਗਙ੍ਗਾਂ ਦਾਸ਼ੈਸ੍ਸਨ੍ਤਾਰਿਤਾ ਸ੍ਵਯਮ੍ ।
ਮੈਤ੍ਰੇ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਪ੍ਰਯਯੌ ਪ੍ਰਯਾਗਵਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ 21 ॥
ਆਸ਼੍ਵਾਸਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਚਮੂਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਨਿਵੇਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਯਥੋਪਜੋषਮ੍ ।
ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਭਰਦ੍ਵਾਜਮृषਿਪ੍ਰਵਰ੍ਯ ਮृਤ੍ਵਿਗ੍ਵृਤਸ੍ਸਨ੍ਭਰਤਃ ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੇ ॥ 22 ॥
ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯਾऽਸ਼੍ਰਮਮਭ੍ਯੁਪੇਤ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੋ ਦੇਵਪੁਰੋਹਿਤਸ੍ਯ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਰਮ੍ਯੋਟਜਵृਕ੍षषਣ੍ਡਂ ਮਹਦ੍ਵਨਂ ਵਿਪ੍ਰਵਰਸ੍ਯ ਰਮ੍ਯਮ੍ ॥ 23 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕੋਨਨਵਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha ekonanavatitamassargaḥ |
uṣya rātriṃ tu tatraiva gaṅgākūle sa rāghavaḥ |
bharataḥ kālyamutthāya śatrughnamidamabravīt || 1 ||
śatrughnottiṣṭha kiṃ śeṣe niṣādādhipatiṃ guham |
śīghramānaya bhadraṃ te tārayiṣyati vāhinīm || 2 ||
jāgarmi nāhaṃ svapimi tamevā'ryaṃ vicintayan |
ityevamabravīdbhrāttā śatrughno'pi pracoditaḥ || 3 ||
iti saṃvadatorevamanyonyaṃ narasiṃhayoḥ |
āgamya prāñjaliḥ kāle guho bharatamabravīt || 4 ||
kaccitsukhaṃ nadītīre'vātsīḥ kākutstha śarvarīm |
kaccitte saha sainyasya tāvatsarvamanāmayam || 5 ||
guhasya vacanaṃ śrutvā tattu snehādudīritam |
rāmasyānuvaśo vākyaṃ bharato'pīdamabravīt || 6 ||
sukhā na śśarvarī rājan pūjitāścāpi te vayam |
gaṅgāṃ tu naubhirbahvībhirdāśāssantārayantu naḥ || 7 ||
tato guha ssantvaritaṃ śrutvā bharataśāsanam |
prati praviśya nagaraṃ taṃ jñātijanamabravīt || 8 ||
uttiṣṭhata prabudhyadhvaṃ bhadramastu ca vassadā |
nāva ssamanukarṣadhvaṃ tārayiṣyāma vāhinīm || 9 ||
te tathoktā ssamutthāya tvaritā rājaśāsanāt |
pañcanāvāṃ śatānyāśu samāninyussamantataḥ || 10 ||
anyā ssvastikavijñeyā mahāghaṇṭādharā varāḥ |
śobhamānāḥ patākābhiryuktavātāssusaṃhatāḥ || 11 ||
tata ssvastikavijñeyāṃ pāṇḍukambalasaṃvṛtām |
sanandighoṣāṃ kalyāṇīṃ guho nāvamupāharat || 12 ||
tāmāruroha bharataśśatrughnaśca mahābalaḥ |
kausalyā ca sumitrā ca yāścānyā rājayoṣitaḥ || 13 ||
purohitaśca tatpūrvaṃ guravo brāhmaṇāśca ye |
anantaraṃ rājadārāstadaiva śakaṭāpaṇāḥ || 14 ||
āvāsamādīpayatāṃ tīrthaṃ cāpyavagāhatām |
bhāṇḍāni cādadānānāṃ ghoṣastridivamaspṛśat || 15 ||
patākinyastu tā nāvassvayaṃ dāśairadhiṣṭhitāḥ |
vahantyo janamārūḍhaṃ tadā sampeturāśugāḥ || 16 ||
nārīṇāmabhipūrṇā stu kāścit kāścicca vājinām |
kāścidatra vahanti sma yānayugyaṃ mahādhanam || 17 ||
tā ssma gatvā paraṃ tīramavaropya ca taṃ janam |
nivṛttāḥ kāṇḍacitrāṇi kriyante dāśabandhubhiḥ || 18 ||
savaijayantāstu gajā gajārohapracoditāḥ |
taranta ssma prakāśante sadhvajā iva parvatāḥ || 19 ||
nāvastvāruruhuścānye plavaisteru stathāpare |
anye kumbhaghaṭaisteruranyeteruśca bāhubhiḥ || 20 ||
sā puṇyā dhvajinī gaṅgāṃ dāśaissantāritā svayam |
maitre muhūrte prayayau prayāgavanamuttamam || 21 ||
āśvāsayitvā ca camūṃ mahātmā niveśayitvā ca yathopajoṣam |
draṣṭuṃ bharadvājamṛṣipravarya mṛtvigvṛtassanbharataḥ pratasthe || 22 ||
sa brāhmaṇasyā'śramamabhyupetya mahātmano devapurohitasya |
dadarśa ramyoṭajavṛkṣaṣaṇḍaṃ mahadvanaṃ vipravarasya ramyam || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe ekonanavatitamassargaḥ ||