📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
1.46 ਬਾਲਕਾਣ੍ਡ - षਟ੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
1.46 Balakanda - Shatchatvarimsha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ षਟ੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਹਤੇषੁ ਤੇषੁ ਪੁਤ੍ਰੇषੁ ਦਿਤਿਃ ਪਰਮਦੁਃਖਿਤਾ ।
ਮਾਰੀਚਂ ਕਾਸ਼੍ਯਪਂ ਰਾਮ ਭਰ੍ਤਾਰਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 1 ॥
ਹਤਪੁਤ੍ਰਾऽਸ੍ਮਿ ਭਗਵਂਸ੍ਤਵ ਪੁਤ੍ਰੈਰ੍ਮਹਾਬਲੈਃ ।
ਸ਼ਕ੍ਰਹਨ੍ਤਾਰਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਪੁਤ੍ਰਂ ਦੀਰ੍ਘਤਪੋऽਰ੍ਜਿਤਮ੍ ॥ 2 ॥
ਸਾऽਹਂ ਤਪਸ਼੍ਚਰਿष੍ਯਾਮਿ ਗਰ੍ਭਂ ਮੇ ਦਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।
ਈਸ਼੍ਵਰਂ ਸ਼ਕ੍ਰਹਨ੍ਤਾਰਂ ਤ੍ਵਮਨੁਜ੍ਞਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 3 ॥
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਾਰੀਚਃ ਕਾਸ਼੍ਯਪਸ੍ਤਦਾ ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮਹਾਤੇਜਾ ਦਿਤਿਂ ਪਰਮਦੁਃਖਿਤਾਮ੍ ॥ 4 ॥
ਏਵਂ ਭਵਤੁ, ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭਵ ਤਪੋਧਨੇ ।
ਜਨਯਿष੍ਯਸਿ ਪੁਤ੍ਰਂ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਕ੍ਰਹਨ੍ਤਾਰਮਾਹਵੇ ॥ 5 ॥
ਪੂਰ੍ਣੇ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰੇ ਤੁ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਯਦਿ ਭਵਿष੍ਯਸਿ ।
ਪੁਤ੍ਰਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਭਰ੍ਤਾਰਂ ਮਤ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਜਨਯਿष੍ਯਸਿ ॥ 6 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪਾਣਿਨਾ ਸ ਮਮਾਰ੍ਜ ਤਾਮ੍ ।
ਸਮਾਲਭ੍ਯ ਤਤਸ੍ਸ੍ਵਸ੍ਤੀਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਤਪਸੇ ਯਯੌ ॥ 7 ॥
ਗਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਰਸ਼੍ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਦਿਤਿਃ ਪਰਮਹਰ੍षਿਤਾ ।
ਕੁਸ਼ਪ੍ਲਵਨਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍ ॥ 8 ॥
ਤਪਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਹਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਪਰਿਚਰ੍ਯਾਂ ਚਕਾਰ ਹ ।
ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍षੋ ਨਰਸ਼੍ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਪਰਯਾ ਗੁਣਸਮ੍ਪਦਾ ॥ 9 ॥
ਅਗ੍ਨਿਂ ਕੁਸ਼ਾਨ੍ ਕਾष੍ਠਮਪਃ ਫਲਂ ਮੂਲਂ ਤਥੈਵ ਚ ।
ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍षੋ ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਦਪਿ ਕਾਙ੍ਕ੍षਿਤਮ੍ ॥ 10 ॥
ਗਾਤ੍ਰਸਂਵਹਨਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼੍ਰਮਾਪਨਯਨੈਸ੍ਤਥਾ ।
ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਸਰ੍ਵੇषੁ ਕਾਲੇषੁ ਦਿਤਿਂ ਪਰਿਚਚਾਰ ਹ ॥ 11 ॥
ਅਥ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰੇ ਤੁ ਦਸ਼ੋਨੇ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ ।
ਦਿਤਿਃ ਪਰਮਸਮ੍ਪ੍ਰੀਤਾ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍षਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 12 ॥
ਯਾਚਿਤੇਨ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤਵ ਪਿਤ੍ਰਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ।
ਵਰੋ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਦਤ੍ਤੋ ਮਮ ਸੁਤਂ ਪ੍ਰਤਿ ॥ 13 ॥
ਤਪਸ਼੍ਚਰਨ੍ਤ੍ਯਾ ਵਰ੍षਾਣਿ ਦਸ਼ ਵੀਰ੍ਯਵਤਾਂ ਵਰ ।
ਅਵਸ਼ਿष੍ਟਾਨਿ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਦ੍ਰਕ੍ष੍ਯਸੇ ਤਤਃ ॥ 14 ॥
ਤਮਹਂ ਤ੍ਵਤ੍ਕृਤੇ ਪੁਤ੍ਰ ਸਮਾਧਾਸ੍ਯੇ ਜਯੋਤ੍ਸੁਕਮ੍ ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਿਜਯਂ ਪੁਤ੍ਰ ਸਹ ਭੋਕ੍ष੍ਯਸਿ ਵਿਜ੍ਵਰਃ ॥ 15 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦਿਤਿਸ਼੍ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਮਧ੍ਯਂ ਦਿਵਾਕਰੇ ।
ਨਿਦ੍ਰਯਾऽਪਹृਤਾ ਦੇਵੀ ਪਾਦੌ ਕृਤ੍ਵਾऽਥ ਸ਼ੀਰ੍षਤਃ ॥ 16 ॥
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਮਸ਼ੁਚਿਂ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਪਾਦਤਃ ਕृਤਮੂਰ੍ਧਜਾਮ੍ ।
ਸ਼ਿਰਸ੍ਸ੍ਥਾਨੇ ਕृਤੌ ਪਾਦੌ ਜਹਾਸ ਚ ਮੁਮੋਦ ਚ ॥ 17 ॥
ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਸ਼ਰੀਰਵਿਵਰਂ ਵਿਵੇਸ਼ ਚ ਪੁਰਨ੍ਦਰਃ ।
ਗਰ੍ਭਂ ਚ ਸਪ੍ਤਧਾ ਰਾਮ ਬਿਭੇਦ ਪਰਮਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ ॥ 18 ॥
ਭਿਦ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤਤੋ ਗਰ੍ਭੋ ਵਜ੍ਰੇਣ ਸ਼ਤਪਰ੍ਵਣਾ ।
ਰੁਰੋਦ ਸੁਸ੍ਵਰਂ ਰਾਮ ਤਤੋ ਦਿਤਿਰਬੁਧ੍ਯਤ ॥ 19 ॥
ਮਾ ਰੁਦੋ ਮਾ ਰੁਦਸ਼੍ਚੇਤਿ ਗਰ੍ਭਂ ਸ਼ਕ੍ਰੋऽਭ੍ਯਭਾषਤ ।
ਬਿਭੇਦ ਚ ਮਹਾਤੇਜਾ ਰੁਦਨ੍ਤਮਪਿ ਵਾਸਵਃ ॥ 20 ॥
ਨ ਹਨ੍ਤਵ੍ਯੋ ਨ ਹਨ੍ਤਵ੍ਯ ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਦਿਤਿਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਨਿष੍ਪਪਾਤ ਤਤਸ਼੍ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਮਾਤੁਰ੍ਵਚਨਗੌਰਵਾਤ੍ ॥ 21 ॥
ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਵਜ੍ਰਸਹਿਤੋ ਦਿਤਿਂ ਸ਼ਕ੍ਰੋऽਭ੍ਯਭਾषਤ ।
ਅਸ਼ੁਚਿਰ੍ਦੇਵਿ ਸੁਪ੍ਤਾऽਸਿ ਪਾਦਯੋਃ ਕृਤਮੂਰ੍ਧਜਾ ॥ 22 ॥
ਤਦਨ੍ਤਰਮਹਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਰਹਨ੍ਤਾਰਮਾਹਵੇ ।
ਅਭਿਦਂ ਸਪ੍ਤਧਾ ਦੇਵਿ ਤਨ੍ਮੇ ਤ੍ਵਂ ਕ੍षਨ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 23 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ षਟ੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha ṣaṭcatvāriṃśassargaḥ |
hateṣu teṣu putreṣu ditiḥ paramaduḥkhitā |
mārīcaṃ kāśyapaṃ rāma bhartāramidamabravīt || 1 ||
hataputrā'smi bhagavaṃstava putrairmahābalaiḥ |
śakrahantāramicchāmi putraṃ dīrghatapo'rjitam || 2 ||
sā'haṃ tapaścariṣyāmi garbhaṃ me dātumarhasi |
īśvaraṃ śakrahantāraṃ tvamanujñātumarhasi || 3 ||
tasyāstadvacanaṃ śrutvā mārīcaḥ kāśyapastadā |
pratyuvāca mahātejā ditiṃ paramaduḥkhitām || 4 ||
evaṃ bhavatu, bhadraṃ te śucirbhava tapodhane |
janayiṣyasi putraṃ tvaṃ śakrahantāramāhave || 5 ||
pūrṇe varṣasahasre tu śuciryadi bhaviṣyasi |
putraṃ trailokyabhartāraṃ mattastvaṃ janayiṣyasi || 6 ||
evamuktvā mahātejāḥ pāṇinā sa mamārja tām |
samālabhya tatassvastītyuktvā sa tapase yayau || 7 ||
gate tasminnaraśśreṣṭha ditiḥ paramaharṣitā |
kuśaplavanamāsādya tapastepe sudāruṇam || 8 ||
tapastasyāṃ hi kurvantyāṃ paricaryāṃ cakāra ha |
sahasrākṣo naraśśreṣṭha parayā guṇasampadā || 9 ||
agniṃ kuśān kāṣṭhamapaḥ phalaṃ mūlaṃ tathaiva ca |
nyavedayatsahasrākṣo yaccānyadapi kāṅkṣitam || 10 ||
gātrasaṃvahanaścaiva śramāpanayanaistathā |
śakrassarveṣu kāleṣu ditiṃ paricacāra ha || 11 ||
atha varṣasahasre tu daśone raghunandana |
ditiḥ paramasamprītā sahasrākṣamathābravīt || 12 ||
yācitena suraśreṣṭha tava pitrā mahātmanā |
varo varṣasahasrānte datto mama sutaṃ prati || 13 ||
tapaścarantyā varṣāṇi daśa vīryavatāṃ vara |
avaśiṣṭāni bhadraṃ te bhrātaraṃ drakṣyase tataḥ || 14 ||
tamahaṃ tvatkṛte putra samādhāsye jayotsukam |
trailokyavijayaṃ putra saha bhokṣyasi vijvaraḥ || 15 ||
evamuktvā ditiśśakraṃ prāpte madhyaṃ divākare |
nidrayā'pahṛtā devī pādau kṛtvā'tha śīrṣataḥ || 16 ||
dṛṣṭvā tāmaśuciṃ śakraḥ pādataḥ kṛtamūrdhajām |
śirassthāne kṛtau pādau jahāsa ca mumoda ca || 17 ||
tasyāśśarīravivaraṃ viveśa ca purandaraḥ |
garbhaṃ ca saptadhā rāma bibheda paramātmavān || 18 ||
bhidyamānastato garbho vajreṇa śataparvaṇā |
ruroda susvaraṃ rāma tato ditirabudhyata || 19 ||
mā rudo mā rudaśceti garbhaṃ śakro'bhyabhāṣata |
bibheda ca mahātejā rudantamapi vāsavaḥ || 20 ||
na hantavyo na hantavya ityevaṃ ditirabravīt |
niṣpapāta tataśśakro māturvacanagauravāt || 21 ||
prāñjalirvajrasahito ditiṃ śakro'bhyabhāṣata |
aśucirdevi suptā'si pādayoḥ kṛtamūrdhajā || 22 ||
tadantaramahaṃ labdhvā śakrahantāramāhave |
abhidaṃ saptadhā devi tanme tvaṃ kṣantumarhasi || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ṣaṭcatvāriṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever