📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
1.42 ਬਾਲਕਾਣ੍ਡ - ਦ੍ਵਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
1.42 Balakanda - Dvichatvarimsha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਦ੍ਵਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਕਾਲਧਰ੍ਮਂ ਗਤੇ ਰਾਮ ਸਗਰੇ ਪ੍ਰਕृਤੀਜਨਾਃ ।
ਰਾਜਾਨਂ ਰੋਚਯਾਮਾਸੁਰਂਸ਼ੁਮਨ੍ਤਂ ਸੁਧਾਰ੍ਮਿਕਮ੍ ॥ 1 ॥
ਸ ਰਾਜਾ ਸੁਮਹਾਨਾਸੀਦਂਸ਼ੁਮਾਨ੍ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ ।
ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਨਾਸੀਦ੍ਦਿਲੀਪ ਇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ ॥ 2 ॥
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸਮਾਵੇਸ਼੍ਯ ਦਿਲੀਪੇ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ ।
ਹਿਮਵਚ੍ਛਿਖਰੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍ ॥ 3 ॥
ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਚ੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਰ੍षਾਣਿ ਸੁਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।
ਤਪੋਵਨਂ ਗਤੋ ਰਾਮ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਲੇਭੇ ਤਪੋਧਨਃ ॥ 4 ॥
ਦਿਲੀਪਸ੍ਤੁ ਮਹਾਤੇਜਾਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪੈਤਾਮਹਂ ਵਧਮ੍ ।
ਦੁਃਖੋਪਹਤਯਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਨਾਧ੍ਯਗਚ੍ਛਤ ॥ 5 ॥
ਕਥਂ ਗਙ੍ਗਾਵਤਰਣਂ ਕਥਂ ਤੇषਾਂ ਜਲਕ੍ਰਿਯਾ ।
ਤਾਰਯੇਯਂ ਕਥਂ ਚੈਤਾਨਿਤਿ ਚਿਨ੍ਤਾਪਰੋऽਭਵਤ੍ ॥ 6 ॥
ਤਸ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਯਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮੇਣ ਵਿਦਿਤਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਪੁਤ੍ਰੋ ਭਗੀਰਥੋ ਨਾਮ ਜਜ੍ਞੇ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਃ ॥ 7 ॥
ਦਿਲੀਪਸ੍ਤੁ ਮਹਾਤੇਜਾ ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰਿष੍ਟਵਾਨ੍ ।
ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਰਾਜਾ ਰਾਜ੍ਯਮਕਾਰਯਤ੍ ॥ 8 ॥
ਅਗਤ੍ਵਾ ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਰਾਜਾ ਤੇषਾਮੁਦ੍ਧਰਣਂ ਪ੍ਰਤਿ ।
ਵ੍ਯਾਧਿਨਾ ਨਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਕਾਲਧਰ੍ਮਮੁਪੇਯਿਵਾਨ੍ ॥ 9 ॥
ਇਨ੍ਦ੍ਰਲੋਕਂ ਗਤੋ ਰਾਜਾ ਸ੍ਵਾਰ੍ਜਿਤੇਨੈਵ ਕਰ੍ਮਣਾ ।
ਰਾਜ੍ਯੇ ਭਗੀਰਥਂ ਪੁਤ੍ਰਮਭਿषਿਚ੍ਯ ਨਰਰ੍षਭਃ ॥ 10 ॥
ਭਗੀਰਥਸ੍ਤੁ ਰਾਜਰ੍षਿਰ੍ਧਾਰ੍ਮਿਕੋ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ ।
ਅਨਪਤ੍ਯੋ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪ੍ਰਜਾਕਾਮਸ੍ਸ ਚਾਪ੍ਰਜਃ ॥ 11 ॥
ਮਨ੍ਤ੍ਰਿष੍ਵਾਧਾਯ ਤਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਗਙ੍ਗਾਵਤਰਣੇ ਰਤਃ ।
ਸ ਤਪੋ ਦੀਰ੍ਘਮਾਤਿष੍ਠਦ੍ਗੋਕਰ੍ਣੇ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ ॥ 12 ॥
ਊਰ੍ਧ੍ਵਬਾਹੁਃ ਪਞ੍ਚਤਪਾ ਮਾਸਾਹਾਰੋ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ ।
ਤਸ੍ਯ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਘੋਰੇ ਤਪਸਿ ਤਿष੍ਠਤਃ ॥ 13 ॥
ਅਤੀਤਾਨਿ ਮਹਾਬਾਹੋ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਸੁਪ੍ਰੀਤੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪਤਿਰੀਸ਼੍ਵਰਃ ॥ 14 ॥
ਤਤਸ੍ਸੁਰਗਣੈਸ੍ਸਾਰ੍ਧਮੁਪਾਗਮ੍ਯ ਪਿਤਾਮਹਃ ।
ਭਗੀਰਥਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਤਪ੍ਯਮਾਨਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 15 ॥
ਭਗੀਰਥ ਮਹਾਭਾਗ ਪ੍ਰੀਤਸ੍ਤੇऽਹਂ ਜਨੇਸ਼੍ਵਰ ।
ਤਪਸਾ ਚ ਸੁਤਪ੍ਤੇਨ ਵਰਂ ਵਰਯ ਸੁਵ੍ਰਤ ॥ 16 ॥
ਤਮੁਵਾਚ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਪਿਤਾਮਹਮ੍ ।
ਭਗੀਰਥੋ ਮਹਾਭਾਗਃ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਰੁਪਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 17 ॥
ਯਦਿ ਮੇ ਭਗਵਨ੍ ਪ੍ਰੀਤੋ ਯਦ੍ਯਸ੍ਤਿ ਤਪਸਃ ਫਲਮ੍ ।
ਸਗਰਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਮਤ੍ਤਸ੍ਸਲਿਲਮਾਪ੍ਨੁਯੁਃ ॥ 18 ॥
ਗਙ੍ਗਾਯਾਸ੍ਸਲਿਲਕ੍ਲਿਨ੍ਨੇ ਭਸ੍ਮਨ੍ਯੇषਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਗਚ੍ਛੇਯੁਰਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵੇ ਮੇ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਾਃ ॥ 19 ॥
ਦੇਯਾ ਚ ਸਨ੍ਤਤਿਰ੍ਦੇਵ ਨਾਵਸੀਦੇਤ੍ਕੁਲਂ ਚ ਨਃ ।
ਇਕ੍ष੍ਵਾਕੂਣਾਂ ਕੁਲੇ ਦੇਵ ਏष ਮੇऽਸ੍ਤੁ ਵਰਃਪਰਃ ॥ 20 ॥
ਉਕ੍ਤਵਾਕ੍ਯਂ ਤੁ ਰਾਜਾਨਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸ਼ੁਭਾਂ ਵਾਣੀਂ ਮਧੁਰਾਂ ਮਧੁਰਾਕ੍षਰਾਮ੍ ॥ 21 ॥
ਮਨੋਰਥੋ ਮਹਾਨੇष ਭਗੀਰਥ ਮਹਾਰਥ ।
ਏਵਂ ਭਵਤੁ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਇਕ੍ष੍ਵਾਕੁਕੁਲਵਰ੍ਧਨ ॥ 22 ॥
ਇਯਂ ਹੈਮਵਤੀ ਗਙ੍ਗਾ ਜ੍ਯੇष੍ਠਾ ਹਿਮਵਤਸ੍ਸੁਤਾ ।
ਤਾਂ ਵੈ ਧਾਰਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਹਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਿਯੁਜ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ 23 ॥
ਗਙ੍ਗਾਯਾਃ ਪਤਨਂ ਰਾਜਨ੍ ਪृਥਿਵੀ ਨ ਸਹਿष੍ਯਤਿ ।
ਤਾਂ ਵੈ ਧਾਰਯਿਤੁਂ ਵੀਰ ਨਾਨ੍ਯਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ੂਲਿਨਃ ॥ 24 ॥
ਤਮੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਗਙ੍ਗਾਂ ਚਾਭਾष੍ਯ ਲੋਕਕृਤ੍ ।
ਜਗਾਮ ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਦੇਵਸ੍ਸਹਦੇਵੈਰ੍ਮਰੁਦ੍ਗਣੈਃ ॥ 25 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਦ੍ਵਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha dvicatvāriṃśassargaḥ |
kāladharmaṃ gate rāma sagare prakṛtījanāḥ |
rājānaṃ rocayāmāsuraṃśumantaṃ sudhārmikam || 1 ||
sa rājā sumahānāsīdaṃśumān raghunandana |
tasya putro mahānāsīddilīpa iti viśrutaḥ || 2 ||
tasmin rājyaṃ samāveśya dilīpe raghunandana |
himavacchikhare puṇye tapastepe sudāruṇam || 3 ||
dvātriṃśacca sahasrāṇi varṣāṇi sumahāyaśāḥ |
tapovanaṃ gato rāma svargaṃ lebhe tapodhanaḥ || 4 ||
dilīpastu mahātejāśśrutvā paitāmahaṃ vadham |
duḥkhopahatayā buddhyā niścayaṃ nādhyagacchata || 5 ||
kathaṃ gaṅgāvataraṇaṃ kathaṃ teṣāṃ jalakriyā |
tārayeyaṃ kathaṃ caitāniti cintāparo'bhavat || 6 ||
tasya cintayato nityaṃ dharmeṇa viditātmanaḥ |
putro bhagīratho nāma jajñe paramadhārmikaḥ || 7 ||
dilīpastu mahātejā yajñairbahubhiriṣṭavān |
triṃśadvarṣasahasrāṇi rājā rājyamakārayat || 8 ||
agatvā niścayaṃ rājā teṣāmuddharaṇaṃ prati |
vyādhinā naraśārdūla kāladharmamupeyivān || 9 ||
indralokaṃ gato rājā svārjitenaiva karmaṇā |
rājye bhagīrathaṃ putramabhiṣicya nararṣabhaḥ || 10 ||
bhagīrathastu rājarṣirdhārmiko raghunandana |
anapatyo mahātejāḥ prajākāmassa cāprajaḥ || 11 ||
mantriṣvādhāya tadrājyaṃ gaṅgāvataraṇe rataḥ |
sa tapo dīrghamātiṣṭhadgokarṇe raghunandana || 12 ||
ūrdhvabāhuḥ pañcatapā māsāhāro jitendriyaḥ |
tasya varṣasahasrāṇi ghore tapasi tiṣṭhataḥ || 13 ||
atītāni mahābāho tasya rājño mahātmanaḥ |
suprīto bhagavān brahmā prajānāṃ patirīśvaraḥ || 14 ||
tatassuragaṇaissārdhamupāgamya pitāmahaḥ |
bhagīrathaṃ mahātmānaṃ tapyamānamathābravīt || 15 ||
bhagīratha mahābhāga prītaste'haṃ janeśvara |
tapasā ca sutaptena varaṃ varaya suvrata || 16 ||
tamuvāca mahātejāḥ sarvalokapitāmaham |
bhagīratho mahābhāgaḥ kṛtāñjalirupasthitaḥ || 17 ||
yadi me bhagavan prīto yadyasti tapasaḥ phalam |
sagarasyātmajāssarve mattassalilamāpnuyuḥ || 18 ||
gaṅgāyāssalilaklinne bhasmanyeṣāṃ mahātmanām |
svargaṃ gaccheyuratyantaṃ sarve me prapitāmahāḥ || 19 ||
deyā ca santatirdeva nāvasīdetkulaṃ ca naḥ |
ikṣvākūṇāṃ kule deva eṣa me'stu varaḥparaḥ || 20 ||
uktavākyaṃ tu rājānaṃ sarvalokapitāmahaḥ |
pratyuvāca śubhāṃ vāṇīṃ madhurāṃ madhurākṣarām || 21 ||
manoratho mahāneṣa bhagīratha mahāratha |
evaṃ bhavatu bhadraṃ te ikṣvākukulavardhana || 22 ||
iyaṃ haimavatī gaṅgā jyeṣṭhā himavatassutā |
tāṃ vai dhārayituṃ śakto harastatra niyujyatām || 23 ||
gaṅgāyāḥ patanaṃ rājan pṛthivī na sahiṣyati |
tāṃ vai dhārayituṃ vīra nānyaṃ paśyāmi śūlinaḥ || 24 ||
tamevamuktvā rājānaṃ gaṅgāṃ cābhāṣya lokakṛt |
jagāma tridivaṃ devassahadevairmarudgaṇaiḥ || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe dvicatvāriṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever