📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.13 ਬਾਲਕਾਣ੍ਡ - ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
1.13 Balakanda - Trayodasha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਵਸਨ੍ਤੇ ਤੁ ਪੂਰ੍ਣਸ੍ਸਂਵਤ੍ਸਰੋऽਭਵਤ੍ ।
ਪ੍ਰਸਵਾਰ੍ਥਂ ਗਤੋ ਯष੍ਟੁਂ ਹਯਮੇਧੇਨ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ॥ 1 ॥
ਅਭਿਵਾਦ੍ਯ ਵਸਿष੍ਠਂ ਚ ਨ੍ਯਾਯਤਃ ਪਰਿਪੂਜ੍ਯ ਚ ।
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸਵਾਰ੍ਥਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ 2 ॥
ਯਜ੍ਞੋ ਮੇ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵ ।
ਯਥਾ ਨ ਵਿਘ੍ਨਃ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਯਜ੍ਞਾਙ੍ਗੇषੁ ਵਿਧੀਯਤਾਮ੍ ॥ 3 ॥
ਭਵਾਨ੍ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਸੁਹृਨ੍ਮਹ੍ਯਂ ਗੁਰੁਸ਼੍ਚ ਪਰਮੋ ਮਹਾਨ੍ ।
ਓਢਵ੍ਯੋ ਭਵਤਾ ਚੈਵ ਭਾਰੋ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਚੋਦ੍ਯਤਃ ॥ 4 ॥
ਤਥੇਤਿ ਚ ਸ ਰਾਜਾਨਮਬ੍ਰਵੀਦ੍ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਃ ।
ਕਰਿष੍ਯੇ ਸਰ੍ਵਮੇਵੈਤਦ੍ਭਵਤਾ ਯਤ੍ਸਮਰ੍ਥਿਤਮ੍ ॥ 5 ॥
ਤਤੋऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ਵृਦ੍ਧਾਨ੍ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮਸੁ ਨਿष੍ਠਿਤਾਨ੍ ।
ਸ੍ਥਾਪਤ੍ਯੇ ਨਿष੍ਠਿਤਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਵृਦ੍ਧਾਨ੍ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਾਨ੍ ॥ 6 ॥
ਕਰ੍ਮਾਨ੍ਤਿਕਾਨ੍ ਸ਼ਿਲ੍ਪਕਰਾਨ੍ਵਰ੍ਧਕੀਨ੍ ਖਨਕਾਨਪਿ ।
ਗਣਕਾਨ੍ਸ਼ਿਲ੍ਪਿਨਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥੈਵ ਨਟਨਰ੍ਤਕਾਨ੍ ॥ 7 ॥
ਤਥਾ ਸ਼ੁਚੀਨ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਦਃ ਪੁਰੁषਾਨ੍ ਸੁਬਹੁਸ਼੍ਰੁਤਾਨ੍ ।
ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮ ਸਮੀਹਨ੍ਤਾਂ ਭਵਨ੍ਤੋ ਰਾਜਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ ॥ 8 ॥
ਇष੍ਟਕਾ ਬਹੁ ਸਾਹਸ੍ਰਾਸ਼੍ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਨੀਯਤਾਮਿਤਿ ।
0 ਉਪਕਾਰ੍ਯਾਃ ਕ੍ਰਿਯਨ੍ਤਾਂ ਚ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਬਹੁਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ॥ 9 ॥
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਵਸਥਾਸ਼੍ਚੈਵ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾਸ਼੍ਸ਼ਤਸ਼ਸ਼੍ਸ਼ੁਭਾਃ ।
ਭਕ੍ष੍ਯਾਨ੍ਨਪਾਨੈਰ੍ਬਹੁਭਿਸ੍ਸਮੁਪੇਤਾਸ੍ਸੁਨਿष੍ਠਿਤਾਃ ॥ 10 ॥
ਤਥਾ ਪੌਰਜਨਸ੍ਯਾਪਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਬਹੁਵਿਸ੍ਤਰਾਃ ।
ਆਵਾਸਾ ਬਹੁਭਕ੍ष੍ਯਾ ਵੈ ਸਰ੍ਵਕਾਮੈਰੁਪਸ੍ਥਿਤਾਃ ॥ 11 ॥
ਤਥਾ ਜਾਨਪਦਸ੍ਯਾਪਿ ਜਨਸ੍ਯ ਬਹੁਸ਼ੋਭਨਮ੍ ।
ਦਾਤਵ੍ਯਮਨ੍ਨਂ ਵਿਧਿਵਤ੍ਸਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਨ ਤੁ ਲੀਲਯਾ ॥ 12 ॥
ਸਰ੍ਵੇ ਵਰ੍ਣਾ ਯਥਾ ਪੂਜਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਸੁਸਤ੍ਕृਤਾਃ ।
ਨ ਚਾਵਜ੍ਞਾ ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਾ ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਾਦਪਿ ॥ 13 ॥
ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮਸੁ ਯੇ ਵ੍ਯਗ੍ਰਾਃ ਪੁਰੁषਾਸ਼੍ਸ਼ਿਲ੍ਪਿਨਸ੍ਤਥਾ ।
ਤੇषਾਮਪਿ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਪੂਜਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ॥ 14 ॥
ਤੇ ਚ ਸ੍ਯੁਸ੍ਸਮ੍ਭृਤਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਵਸੁਭਿਰ੍ਭੋਜਨੇਨ ਚ ।
ਯਥਾ ਸਰ੍ਵਂ ਸੁਵਿਹਿਤਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਪਰਿਹੀਯਤੇ ॥ 15 ॥
ਤਥਾ ਭਵਨ੍ਤਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੁ ਪ੍ਰੀਤਿਸ੍ਨਿਗ੍ਧੇਨ ਚੇਤਸਾ ।
ਤਤਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਵਸਿष੍ਠਮਿਦਮਬ੍ਰੁਵਨ੍ ॥ 16 ॥
ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਤਤ੍ਸੁਵਿਹਿਤਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਪਰਿਹੀਯਤੇ ।
ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਤਤ੍ਕਰਿष੍ਯਾਮੋ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਪਰਿਹਾਸ੍ਯਤੇ ॥ 17 ॥
ਤਤਸ੍ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਮਾਨੀਯ ਵਸਿष੍ਠੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰਯਸ੍ਵ ਨृਪਤੀਨ੍ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਯੇ ਚ ਧਾਰ੍ਮਿਕਾਃ ॥ 18 ॥
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਕ੍षਤ੍ਰਿਯਾਨ੍ਵੈਸ਼੍ਯਾਞ੍ਛੂਦ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ।
ਸਮਾਨਯਸ੍ਵ ਸਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਦੇਸ਼ੇषੁ ਮਾਨਵਾਨ੍ ॥ 19 ॥
ਮਿਥਿਲਾਧਿਪਤਿਂ ਸ਼ੂਰਂ ਜਨਕਂ ਸਤ੍ਯਵਿਕ੍ਰਮਮ੍ ।
ਨਿष੍ਠਿਤਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਤਥਾ ਵੇਦੇषੁ ਨਿष੍ਠਿਤਮ੍ ॥ 20 ॥
ਤਮਾਨਯ ਮਹਾਭਾਗਂ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਸੁਸਤ੍ਕृਤਮ੍ ।
ਪੂਰ੍ਵਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਨਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ ॥ 21 ॥
ਤਥਾ ਕਾਸ਼ੀਪਤਿਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਸਤਤਂ ਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਨਮ੍ ।
ਵਯਸ੍ਯਂ ਰਾਜਸਿਂਹਸ੍ਯ ਸ੍ਵਯਮੇਵਾਨਯਸ੍ਵ ਹ ॥ 22 ॥
ਤਥਾ ਕੇਕਯਰਾਜਾਨਂ ਵृਦ੍ਧਂ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਮ੍ ।
ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਂ ਰਾਜਸਿਂਹਸ੍ਯ ਸਪੁਤ੍ਰਂ ਤ੍ਵਮਿਹਾਨਯ ॥ 23 ॥
ਅਙ੍ਗੇਸ਼੍ਵਰਂ ਮਹਾਭਾਗਂ ਰੋਮਪਾਦਂ ਸੁਸਤ੍ਕृਤਮ੍ ।
ਵਯਸ੍ਯਂ ਰਾਜਸਿਂਹਸ੍ਯ ਸਮਾਨਯ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਮ੍ ॥ 24 ॥
ਪ੍ਰਾਚੀਨਾਨ੍ਸਿਨ੍ਧੁ ਸੌਵੀਰਾਨ੍ਸੌਰਾष੍ਟ੍ਰੇਯਾਂਸ਼੍ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਨ੍ ।
ਦਾਕ੍षਿਣਾਤ੍ਯਾਨ੍ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਸਮਸ੍ਤਾਨਾਨਯਸ੍ਵ ਹ ॥ 25 ॥
ਸਨ੍ਤਿ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਰਾਜਾਨਃ ਪृਥਿਵੀਤਲੇ ।
ਤਾਨਾਨਯ ਯਥਾਕ੍षਿਪ੍ਰਂ ਸਾਨੁਗਾਨ੍ਸਹ ਬਾਨ੍ਧਵਾਨ੍ ॥ 26 ॥
ਵਸਿष੍ਠਵਾਕ੍ਯਂ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤਸ੍ਤਦਾ ।
ਵ੍ਯਾਦਿਸ਼ਤ੍ਪੁਰੁषਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰਾਜ੍ਞਾਮਾਨਯਨੇ ਸ਼ੁਭਾਨ੍ ॥ 27 ॥
ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਹਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਯਯੌ ਮੁਨਿਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ ।
ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਮਾਨੇਤੁਂ ਮਹੀਕ੍षਿਤਃ ॥ 28 ॥
ਤੇ ਚ ਕਰ੍ਮਾਨ੍ਤਿਕਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਵਸਿष੍ਠਾਯ ਚ ਧੀਮਤੇ ।
ਸਰ੍ਵਂ ਨਿਵੇਦਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਯਜ੍ਞੇ ਯਦੁਪਕਲ੍ਪਿਤਮ੍ ॥ 29 ॥
ਤਤਃਪ੍ਰੀਤੋ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਸ੍ਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਅਵਜ੍ਞਯਾ ਨ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਕਸ੍ਯਚਿਲ੍ਲੀਲਯਾऽਪਿ ਵਾ ॥ 30 ॥
ਅਵਜ੍ਞਯਾ ਕृਤਂ ਹਨ੍ਯਾਦ੍ਦਾਤਾਰਂ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ।
28 ਤਤਃ ਕੈਸ਼੍ਚਿਦਹੋਰਾਤ੍ਰੈਰੁਪਯਾਤਾ ਮਹੀਕ੍षਿਤਃ ॥ 31 ॥
ਬਹੂਨਿ ਰਤ੍ਨਾਨ੍ਯਾਦਾਯ ਰਾਜ੍ਞੋ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯ ਵੈ ।
ਤਤੋ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਸੁਪ੍ਰੀਤੋ ਰਾਜਾਨਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 32 ॥
ਉਪਯਾਤਾ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਰਾਜਾਨਸ੍ਤਵ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ ।
ਮਯਾਪਿ ਸਤ੍ਕृਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਥਾਰ੍ਹਂ ਰਾਜਸਤ੍ਤਮਾਃ ॥ 33 ॥
ਯਜ੍ਞੀਯਂ ਚ ਕृਤਂ ਰਾਜਨ੍ ਪੁਰੁषੈਸ੍ਸੁਸਮਾਹਿਤੈਃ ।
ਨਿਰ੍ਯਾਤੁ ਚ ਭਵਾਨ੍ਯष੍ਟੁਂ ਯਜ੍ਞਾਯਤਨਮਨ੍ਤਿਕਾਤ੍ ॥ 34 ॥
ਸਰ੍ਵਕਾਮੈਰੁਪਹृਤੈਰੁਪੇਤਂ ਚ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ।
ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਰ੍ਹਸਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਮਨਸੇਵ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍ ॥ 35 ॥
ਤਥਾ ਵਸਿष੍ਠਵਚਨਾਦृਸ਼੍ਯਸ਼ृਙ੍ਗਸ੍ਯ ਚੋਭਯੋਃ ।
ਸ਼ੁਭੇ ਦਿਵਸਨਕ੍षਤ੍ਰੇ ਨਿਰ੍ਯਾਤੋ ਜਗਤੀਪਤਿਃ ॥ 36 ॥
ਤਤੋ ਵਸਿष੍ਠਪ੍ਰਮੁਖਾਸ੍ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ ।
ऋਸ਼੍ਯਸ਼ृਙ੍ਗਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮਾਰਭਨ੍ ਤਦਾ ॥ 37 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha trayodaśassargaḥ |
punaḥ prāpte vasante tu pūrṇassaṃvatsaro'bhavat |
prasavārthaṃ gato yaṣṭuṃ hayamedhena vīryavān || 1 ||
abhivādya vasiṣṭhaṃ ca nyāyataḥ paripūjya ca |
abravītpraśritaṃ vākyaṃ prasavārthaṃ dvijottamam || 2 ||
yajño me kriyatāṃ brahmanyathoktaṃ munipuṅgava |
yathā na vighnaḥ kriyate yajñāṅgeṣu vidhīyatām || 3 ||
bhavān snigdhassuhṛnmahyaṃ guruśca paramo mahān |
oḍhavyo bhavatā caiva bhāro yajñasya codyataḥ || 4 ||
tatheti ca sa rājānamabravīddvijasattamaḥ |
kariṣye sarvamevaitadbhavatā yatsamarthitam || 5 ||
tato'bravīdvijānvṛddhānyajñakarmasu niṣṭhitān |
sthāpatye niṣṭhitāṃścaiva vṛddhānparamadhārmikān || 6 ||
karmāntikān śilpakarānvardhakīn khanakānapi |
gaṇakānśilpinaścaiva tathaiva naṭanartakān || 7 ||
tathā śucīnśāstravidaḥ puruṣān subahuśrutān |
yajñakarma samīhantāṃ bhavanto rājaśāsanāt || 8 ||
iṣṭakā bahu sāhasrāśśīghramānīyatāmiti |
0 upakāryāḥ kriyantāṃ ca rājñāṃ bahuguṇānvitāḥ || 9 ||
brāhmaṇāvasathāścaiva kartavyāśśataśaśśubhāḥ |
bhakṣyānnapānairbahubhissamupetāssuniṣṭhitāḥ || 10 ||
tathā paurajanasyāpi kartavyā bahuvistarāḥ |
āvāsā bahubhakṣyā vai sarvakāmairupasthitāḥ || 11 ||
tathā jānapadasyāpi janasya bahuśobhanam |
dātavyamannaṃ vidhivatsatkṛtya na tu līlayā || 12 ||
sarve varṇā yathā pūjāṃ prāpnuvanti susatkṛtāḥ |
na cāvajñā prayoktavyā kāmakrodhavaśādapi || 13 ||
yajñakarmasu ye vyagrāḥ puruṣāśśilpinastathā |
teṣāmapi viśeṣeṇa pūjā kāryā yathākramam || 14 ||
te ca syussambhṛtāssarve vasubhirbhojanena ca |
yathā sarvaṃ suvihitaṃ na kiñcitparihīyate || 15 ||
tathā bhavantaḥ kurvantu prītisnigdhena cetasā |
tatassarve samāgamya vasiṣṭhamidamabruvan || 16 ||
yathoktaṃ tatsuvihitaṃ na kiñcitparihīyate |
yathoktaṃ tatkariṣyāmo na kiñcitparihāsyate || 17 ||
tatassumantramānīya vasiṣṭho vākyamabravīt |
nimantrayasva nṛpatīnpṛthivyāṃ ye ca dhārmikāḥ || 18 ||
brāhmaṇānkṣatriyānvaiśyāñchūdrāṃścaiva sahasraśaḥ |
samānayasva satkṛtya sarvadeśeṣu mānavān || 19 ||
mithilādhipatiṃ śūraṃ janakaṃ satyavikramam |
niṣṭhitaṃ sarvaśāstreṣu tathā vedeṣu niṣṭhitam || 20 ||
tamānaya mahābhāgaṃ svayameva susatkṛtam |
pūrvasambandhinaṃ jñātvā tataḥ pūrvaṃ bravīmi te || 21 ||
tathā kāśīpatiṃ snigdhaṃ satataṃ priyavādinam |
vayasyaṃ rājasiṃhasya svayamevānayasva ha || 22 ||
tathā kekayarājānaṃ vṛddhaṃ paramadhārmikam |
śvaśuraṃ rājasiṃhasya saputraṃ tvamihānaya || 23 ||
aṅgeśvaraṃ mahābhāgaṃ romapādaṃ susatkṛtam |
vayasyaṃ rājasiṃhasya samānaya yaśasvinam || 24 ||
prācīnānsindhu sauvīrānsaurāṣṭreyāṃśca pārthivān |
dākṣiṇātyānnarendrāṃśca samastānānayasva ha || 25 ||
santi snigdhāśca ye cānye rājānaḥ pṛthivītale |
tānānaya yathākṣipraṃ sānugānsaha bāndhavān || 26 ||
vasiṣṭhavākyaṃ tacchrutvā sumantrastvaritastadā |
vyādiśatpuruṣāṃstatra rājñāmānayane śubhān || 27 ||
svayameva hi dharmātmā prayayau muniśāsanāt |
sumantrastvarito bhūtvā samānetuṃ mahīkṣitaḥ || 28 ||
te ca karmāntikāssarve vasiṣṭhāya ca dhīmate |
sarvaṃ nivedayanti sma yajñe yadupakalpitam || 29 ||
tataḥprīto dvijaśreṣṭhastān sarvānidamabravīt |
avajñayā na dātavyaṃ kasyacillīlayā'pi vā || 30 ||
avajñayā kṛtaṃ hanyāddātāraṃ nātra saṃśayaḥ |
28 tataḥ kaiścidahorātrairupayātā mahīkṣitaḥ || 31 ||
bahūni ratnānyādāya rājño daśarathasya vai |
tato vasiṣṭhassuprīto rājānamidamabravīt || 32 ||
upayātā naravyāghra rājānastava śāsanāt |
mayāpi satkṛtāḥ sarve yathārhaṃ rājasattamāḥ || 33 ||
yajñīyaṃ ca kṛtaṃ rājan puruṣaissusamāhitaiḥ |
niryātu ca bhavānyaṣṭuṃ yajñāyatanamantikāt || 34 ||
sarvakāmairupahṛtairupetaṃ ca samantataḥ |
draṣṭumarhasi rājendra manaseva vinirmitam || 35 ||
tathā vasiṣṭhavacanādṛśyaśṛṅgasya cobhayoḥ |
śubhe divasanakṣatre niryāto jagatīpatiḥ || 36 ||
tato vasiṣṭhapramukhāssarva eva dvijottamāḥ |
ṛśyaśṛṅgaṃ puraskṛtya yajñakarmārabhan tadā || 37 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe trayodaśassargaḥ ||