📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
ਉਦ੍ਧਵਗੀਤਾ - ਦਸ਼ਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
Uddhavagita - Dashamo'dhyayah
Gita Gurmukhi
ਅਥ ਦਸ਼ਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨ੍ ਉਵਾਚ ।
ਮਯਾ ਉਦਿਤੇषੁ ਅਵਹਿਤਃ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮੇषੁ ਮਦਾਸ਼੍ਰਯਃ ।
ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਕੁਲ ਆਚਾਰਂ ਅਕਾਮਾਤ੍ਮਾ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ ॥ 1॥
ਅਨ੍ਵੀਕ੍षੇਤ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਦੇਹਿਨਾਂ ਵਿषਯਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ।
ਗੁਣੇषੁ ਤਤ੍ਤ੍ਵਧ੍ਯਾਨੇਨ ਸਰ੍ਵਾਰਮ੍ਭਵਿਪਰ੍ਯਯਮ੍ ॥ 2॥
ਸੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿषਯਾਲੋਕਃ ਧ੍ਯਾਯਤਃ ਵਾ ਮਨੋਰਥਃ ।
ਨਾਨਾਮਕਤ੍ਵਾਤ੍ ਵਿਫਲਃ ਤਥਾ ਭੇਦਾਤ੍ਮਦੀਃ ਗੁਣੈਃ ॥ 3॥
ਨਿਵृਤ੍ਤਂ ਕਰ੍ਮ ਸੇਵੇਤ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਂ ਮਤ੍ਪਰਃ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ ।
ਜਿਜ੍ਞਾਸਾਯਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਃ ਨ ਅਦ੍ਰਿਯੇਤ੍ ਕਰ੍ਮ ਚੋਦਨਾਮ੍ ॥ 4॥
ਯਮਾਨਭੀਕ੍ष੍ਣਂ ਸੇਵੇਤ ਨਿਯਮਾਨ੍ ਮਤ੍ਪਰਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ।
ਮਦਭਿਜ੍ਞਂ ਗੁਰਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਉਪਾਸੀਤ ਮਦਾਤ੍ਮਕਮ੍ ॥ 5॥
ਅਮਾਨ੍ਯਮਤ੍ਸਰਃ ਦਕ੍षਃ ਨਿਰ੍ਮਮਃ ਦृਢਸੌਹृਦਃ ।
ਅਸਤ੍ਵਰਃ ਅਰ੍ਥਜਿਜ੍ਞਾਸੁਃ ਅਨਸੂਯੌਃ ਅਮੋਘਵਾਕ੍ ॥ 6॥
ਜਾਯਾਪਤ੍ਯਗृਹਕ੍षੇਤ੍ਰਸ੍ਵਜਨਦ੍ਰਵਿਣ ਆਦਿषੁ ।
ਉਦਾਸੀਨਃ ਸਮਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਅਰ੍ਥਂ ਇਵ ਆਤ੍ਮਨਃ ॥ 7॥
ਵਿਲਕ੍षਣਃ ਸ੍ਥੂਲਸੂਕ੍ष੍ਮਾਤ੍ ਦੇਹਾਤ੍ ਆਤ੍ਮੇਕ੍षਿਤਾ ਸ੍ਵਦृਕ੍ ।
ਯਥਾਗ੍ਨਿਃ ਦਾਰੁਣਃ ਦਾਹ੍ਯਾਤ੍ ਦਾਹਕਃ ਅਨ੍ਯਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਃ ॥ 8॥
ਨਿਰੋਧ ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿ ਅਣੁ ਬृਹਨ੍ ਨਾਨਾਤ੍ਵਂ ਤਤ੍ਕृਤਾਨ੍ ਗੁਣਾਨ੍ ।
ਅਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਆਧਤ੍ਤਃ ਏਵਂ ਦੇਹਗੁਣਾਨ੍ ਪਰਃ ॥ 9॥
ਯਃ ਅਸੌ ਗੁਣੈਃ ਵਿਰਚਿਤਃ ਦੇਹਃ ਅਯਂ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਹਿ ।
ਸਂਸਾਰਃ ਤਤ੍ ਨਿਬਨ੍ਧਃ ਅਯਂ ਪੁਂਸਃ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ ਛਿਦਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 10॥
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਜਿਜ੍ਞਾਸਯਾ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਆਤ੍ਮਸ੍ਥਂ ਪਰਮ੍ ।
ਸਙ੍ਗਮ੍ਯ ਨਿਰਸੇਤ੍ ਏਤਤ੍ ਵਸ੍ਤੁਬੁਦ੍ਧਿਂ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ॥ 11॥
ਆਚਾਰ੍ਯਃ ਅਰਣਿਃ ਆਦ੍ਯਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿ ਉਤ੍ਤਰ ਅਰਣਿਃ ।
ਤਤ੍ ਸਨ੍ਧਾਨਂ ਪ੍ਰਵਚਨਂ ਵਿਦ੍ਯਾ ਸਨ੍ਧਿਃ ਸੁਖਾਵਹਃ ॥ 12॥
ਵੈਸ਼ਾਰਦੀ ਸਾ ਅਤਿਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਬੁਦ੍ਧਿਃ
ਧੁਨੋਤਿ ਮਾਯਾਂ ਗੁਣਸਮ੍ਪ੍ਰਸੂਤਾਮ੍ ।
ਗੁਣਾਨ੍ ਚ ਸਨ੍ਦਹ੍ਯ ਯਤ੍ ਆਤ੍ਮਂ ਏਤਤ੍
ਸ੍ਵਯਂ ਚ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ ਅਸਮਿਦ੍ ਯਥਾ ਅਗ੍ਨਿਃ ॥ 13॥
ਅਥ ਏषਾਂ ਕਰ੍ਮਕਰ੍ਤॄਣਾਂ ਭੋਕ੍ਤॄਣਾਂ ਸੁਖਦੁਃਖਯੋਃ ।
ਨਾਨਾਤ੍ਵਂ ਅਥ ਨਿਤ੍ਯਤ੍ਵਂ ਲੋਕਕਾਲਾਗਮ ਆਤ੍ਮਨਾਮ੍ ॥ 14॥
ਮਨ੍ਯਸੇ ਸਰ੍ਵਭਾਵਾਨਾਂ ਸਂਸ੍ਥਾ ਹਿ ਔਤ੍ਪਤ੍ਤਿਕੀ ਯਥਾ ।
ਤਤ੍ ਤਤ੍ ਆਕृਤਿਭੇਦੇਨ ਜਾਯਤੇ ਭਿਦ੍ਯਤੇ ਚ ਧੀਃ ॥ 15॥
ਏਵਂ ਅਪਿ ਅਙ੍ਗ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਦੇਹਿਨਾਂ ਦੇਹਯੋਗਤਃ ।
ਕਾਲ ਅਵਯਵਤਃ ਸਨ੍ਤਿ ਭਾਵਾ ਜਨ੍ਮਾਦਯੋਃ ਅਸਕृਤ੍ ॥ 16॥
ਅਤ੍ਰ ਅਪਿ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਕਰ੍ਤੁਃ ਅਸ੍ਵਾਤਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯਂ ਚ ਲਕ੍ष੍ਯਤੇ ।
ਭੋਕ੍ਤੁਃ ਚ ਦੁਃਖਸੁਖਯੋਃ ਕਃ ਅਨ੍ਵਰ੍ਥਃ ਵਿਵਸ਼ਂ ਭਜੇਤ੍ ॥ 17॥
ਨ ਦੇਹਿਨਾਂ ਸੁਖਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਵਿਦੁषਾਂ ਅਪਿ ।
ਤਥਾ ਚ ਦੁਃਖਂ ਮੂਢਾਨਾਂ ਵृਥਾ ਅਹਙ੍ਕਰਣਂ ਪਰਮ੍ ॥ 18॥
ਯਦਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਂ ਵਿਘਾਤਂ ਚ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਸੁਖਦੁਃਖਯੋਃ ।
ਤੇ ਅਪਿ ਅਦ੍ਧਾ ਨ ਵਿਦੁਃ ਯੋਗਂ ਮृਤ੍ਯੁਃ ਨ ਪ੍ਰਭਵੇਤ੍ ਯਥਾ ॥ 19॥
ਕਃ ਅਨ੍ਵਰ੍ਥਃ ਸੁਖਯਤਿ ਏਨਂ ਕਾਮਃ ਵਾ ਮृਤ੍ਯੁਃ ਅਨ੍ਤਿਕੇ ।
ਆਘਾਤਂ ਨੀਯਮਾਨਸ੍ਯ ਵਧ੍ਯਸਿ ਏਵ ਨ ਤੁष੍ਟਿਦਃ ॥ 20॥
ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਚ ਦृष੍ਟਵਤ੍ ਦੁष੍ਟਂ ਸ੍ਪਰ੍ਧਾ ਅਸੂਯਾ ਅਤ੍ਯਯਵ੍ਯਯੈਃ ।
ਬਹੁ ਅਨ੍ਤਰਾਯ ਕਾਮਤ੍ਵਾਤ੍ ਕृषਿਵਤ੍ ਚ ਅਪਿ ਨਿष੍ਫਲਮ੍ ॥ 21॥
ਅਨ੍ਤਰਾਯੈਃ ਅਵਿਹਤਃ ਯਦਿ ਧਰ੍ਮਃ ਸ੍ਵਨੁष੍ਠਿਤਃ ।
ਤੇਨਾਪਿ ਨਿਰ੍ਜਿਤਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਯਥਾ ਗਚ੍ਛਤਿ ਤਤ੍ ਸ਼੍ਰੁਣੁ ॥ 22॥
ਇष੍ਤ੍ਵਾ ਇਹ ਦੇਵਤਾਃ ਯਜ੍ਞੈਃ ਸ੍ਵਰ੍ਲੋਕਂ ਯਾਤਿ ਯਾਜ੍ਞਿਕਃ ।
ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਦੇਵਵਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਭੋਗਾਨ੍ ਦਿਵ੍ਯਾਨ੍ ਨਿਜ ਅਰ੍ਜਿਤਾਨ੍ ॥ 23॥
ਸ੍ਵਪੁਣ੍ਯ ਉਪਚਿਤੇ ਸ਼ੁਭ੍ਰੇ ਵਿਮਾਨਃ ਉਪਗੀਯਤੇ ।
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਃ ਵਿਹਰਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਦੇਵੀਨਾਂ ਹृਦ੍ਯਵੇषਧृਕ੍ ॥ 24॥
ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਃ ਕਾਮਗਯਾਨੇਨ ਕਿਙ੍ਕਿਣੀਜਾਲਮਾਲਿਨਾ ।
ਕ੍ਰੀਡਨ੍ ਨ ਵੇਦ ਆਤ੍ਮਪਾਤਂ ਸੁਰਾਕ੍ਰੀਡੇषੁ ਨਿਰ੍ਵृਤਃ ॥ 25॥
ਤਾਵਤ੍ ਪ੍ਰਮੋਦਤੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਯਾਵਤ੍ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਮਾਪ੍ਯਤੇ ।
ਕ੍षੀਣਪੁਣ੍ਯਃ ਪਤਤਿ ਅਰ੍ਵਾਕ੍ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ ਕਾਲਚਾਲਿਤਃ ॥ 26॥
ਯਦਿ ਅਧਰ੍ਮਰਤਃ ਸਙ੍ਗਾਤ੍ ਅਸਤਾਂ ਵਾ ਅਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ ।
ਕਾਮਾਤ੍ਮਾ ਕृਪਣਃ ਲੁਬ੍ਧਃ ਸ੍ਤ੍ਰੈਣਃ ਭੂਤਵਿਹਿਂਸਕਃ ॥ 27॥
ਪਸ਼ੂਨ੍ ਅਵਿਧਿਨਾ ਆਲਭ੍ਯ ਪ੍ਰੇਤਭੂਤਗਣਾਨ੍ ਯਜਨ੍ ।
ਨਰਕਾਨ੍ ਅਵਸ਼ਃ ਜਨ੍ਤੁਃ ਗਤ੍ਵਾ ਯਾਤਿ ਉਲ੍ਬਣਂ ਤਮਃ ॥ 28॥
ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਦੁਃਖ ਉਦਰ੍ਕਾਣਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਦੇਹੇਨ ਤੈਃ ਪੁਨਃ ।
ਦੇਹਂ ਆਭਜਤੇ ਤਤ੍ਰ ਕਿਂ ਸੁਖਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯਧਰ੍ਮਿਣਃ ॥ 29॥
ਲੋਕਾਨਾਂ ਲੋਕ ਪਾਲਾਨਾਂ ਮਦ੍ਭਯਂ ਕਲ੍ਪਜੀਵਿਨਾਮ੍ ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਅਪਿ ਭਯਂ ਮਤ੍ਤਃ ਦ੍ਵਿਪਰਾਧਪਰ ਆਯੁषਃ ॥ 30॥
ਗੁਣਾਃ ਸृਜਨ੍ਤਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਗੁਣਃ ਅਨੁਸृਜਤੇ ਗੁਣਾਨ੍ ।
ਜੀਵਃ ਤੁ ਗੁਣਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਕਰ੍ਮਫਲਾਨਿ ਅਸੌ ॥ 31॥
ਯਾਵਤ੍ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਗੁਣਵੈषਮ੍ਯਂ ਤਾਵਤ੍ ਨਾਨਾਤ੍ਵਂ ਆਤ੍ਮਨਃ ।
ਨਾਨਾਤ੍ਵਂ ਆਤ੍ਮਨਃ ਯਾਵਤ੍ ਪਾਰਤਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯਂ ਤਦਾ ਏਵ ਹਿ ॥ 32॥
ਯਾਵਤ੍ ਅਸ੍ਯ ਅਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰਤ੍ਵਂ ਤਾਵਤ੍ ਈਸ਼੍ਵਰਤਃ ਭਯਮ੍ ।
ਯਃ ਏਤਤ੍ ਸਮੁਪਾਸੀਰਨ੍ ਤੇ ਮੁਹ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸ਼ੁਚਾਰ੍ਪਿਤਾਃ ॥ 33॥
ਕਾਲਃ ਆਤ੍ਮਾ ਆਗਮਃ ਲੋਕਃ ਸ੍ਵਭਾਵਃ ਧਰ੍ਮਃ ਏਵ ਚ ।
ਇਤਿ ਮਾਂ ਬਹੁਧਾ ਪ੍ਰਾਹੁਃ ਗੁਣਵ੍ਯਤਿਕਰੇ ਸਤਿ ॥ 34॥
ਉਦ੍ਧਵਃ ਉਵਾਚ ।
ਗੁਣੇषੁ ਵਰ੍ਤਮਾਨਃ ਅਪਿ ਦੇਹਜੇषੁ ਅਨਪਾਵृਤਾਃ ।
ਗੁਣੈਃ ਨ ਬਧ੍ਯਤੇ ਦੇਹੀ ਬਧ੍ਯਤੇ ਵਾ ਕਥਂ ਵਿਭੋ ॥ 35॥
ਕਥਂ ਵਰ੍ਤੇਤ ਵਿਹਰੇਤ੍ ਕੈਃ ਵਾ ਜ੍ਞਾਯੇਤ ਲਕ੍षਣੈਃ ।
ਕਿਂ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਉਤ ਵਿਸृਜੇਤ੍ ਸ਼ਯੀਤ ਆਸੀਤ ਯਾਤਿ ਵਾ ॥ 36॥
ਏਤਤ੍ ਅਚ੍ਯੁਤ ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਵਿਦਾਂ ਵਰ ।
ਨਿਤ੍ਯਮੁਕ੍ਤਃ ਨਿਤ੍ਯਬਦ੍ਧਃ ਏਕਃ ਏਵ ਇਤਿ ਮੇ ਭ੍ਰਮਃ ॥ 37॥
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ
ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੇਕਾਦਸ਼ਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਭਗਵਦੁਦ੍ਧਵਸਂਵਾਦੇ
ਦਸ਼ਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
atha daśamo'dhyāyaḥ |
śrībhagavān uvāca |
mayā uditeṣu avahitaḥ svadharmeṣu madāśrayaḥ |
varṇāśramakula ācāraṃ akāmātmā samācaret || 1||
anvīkṣeta viśuddhātmā dehināṃ viṣayātmanām |
guṇeṣu tattvadhyānena sarvārambhaviparyayam || 2||
suptasya viṣayālokaḥ dhyāyataḥ vā manorathaḥ |
nānāmakatvāt viphalaḥ tathā bhedātmadīḥ guṇaiḥ || 3||
nivṛttaṃ karma seveta pravṛttaṃ matparaḥ tyajet |
jijñāsāyāṃ sampravṛttaḥ na adriyet karma codanām || 4||
yamānabhīkṣṇaṃ seveta niyamān matparaḥ kvacit |
madabhijñaṃ guraṃ śāntaṃ upāsīta madātmakam || 5||
amānyamatsaraḥ dakṣaḥ nirmamaḥ dṛḍhasauhṛdaḥ |
asatvaraḥ arthajijñāsuḥ anasūyauḥ amoghavāk || 6||
jāyāpatyagṛhakṣetrasvajanadraviṇa ādiṣu |
udāsīnaḥ samaṃ paśyan sarveṣu arthaṃ iva ātmanaḥ || 7||
vilakṣaṇaḥ sthūlasūkṣmāt dehāt ātmekṣitā svadṛk |
yathāgniḥ dāruṇaḥ dāhyāt dāhakaḥ anyaḥ prakāśakaḥ || 8||
nirodha utpatti aṇu bṛhan nānātvaṃ tatkṛtān guṇān |
antaḥ praviṣṭaḥ ādhattaḥ evaṃ dehaguṇān paraḥ || 9||
yaḥ asau guṇaiḥ viracitaḥ dehaḥ ayaṃ puruṣasya hi |
saṃsāraḥ tat nibandhaḥ ayaṃ puṃsaḥ vidyāt chidātmanaḥ || 10||
tasmāt jijñāsayā ātmānaṃ ātmasthaṃ param |
saṅgamya niraset etat vastubuddhiṃ yathākramam || 11||
ācāryaḥ araṇiḥ ādyaḥ syāt antevāsi uttara araṇiḥ |
tat sandhānaṃ pravacanaṃ vidyā sandhiḥ sukhāvahaḥ || 12||
vaiśāradī sā ativiśuddhabuddhiḥ
dhunoti māyāṃ guṇasamprasūtām |
guṇān ca sandahya yat ātmaṃ etat
svayaṃ ca śāmyati asamid yathā agniḥ || 13||
atha eṣāṃ karmakartṝṇāṃ bhoktṝṇāṃ sukhaduḥkhayoḥ |
nānātvaṃ atha nityatvaṃ lokakālāgama ātmanām || 14||
manyase sarvabhāvānāṃ saṃsthā hi autpattikī yathā |
tat tat ākṛtibhedena jāyate bhidyate ca dhīḥ || 15||
evaṃ api aṅga sarveṣāṃ dehināṃ dehayogataḥ |
kāla avayavataḥ santi bhāvā janmādayoḥ asakṛt || 16||
atra api karmaṇāṃ kartuḥ asvātantryaṃ ca lakṣyate |
bhoktuḥ ca duḥkhasukhayoḥ kaḥ anvarthaḥ vivaśaṃ bhajet || 17||
na dehināṃ sukhaṃ kiñcit vidyate viduṣāṃ api |
tathā ca duḥkhaṃ mūḍhānāṃ vṛthā ahaṅkaraṇaṃ param || 18||
yadi prāptiṃ vighātaṃ ca jānanti sukhaduḥkhayoḥ |
te api addhā na viduḥ yogaṃ mṛtyuḥ na prabhavet yathā || 19||
kaḥ anvarthaḥ sukhayati enaṃ kāmaḥ vā mṛtyuḥ antike |
āghātaṃ nīyamānasya vadhyasi eva na tuṣṭidaḥ || 20||
śrutaṃ ca dṛṣṭavat duṣṭaṃ spardhā asūyā atyayavyayaiḥ |
bahu antarāya kāmatvāt kṛṣivat ca api niṣphalam || 21||
antarāyaiḥ avihataḥ yadi dharmaḥ svanuṣṭhitaḥ |
tenāpi nirjitaṃ sthānaṃ yathā gacchati tat śruṇu || 22||
iṣtvā iha devatāḥ yajñaiḥ svarlokaṃ yāti yājñikaḥ |
bhuñjīta devavat tatra bhogān divyān nija arjitān || 23||
svapuṇya upacite śubhre vimānaḥ upagīyate |
gandharvaiḥ viharanmadhye devīnāṃ hṛdyaveṣadhṛk || 24||
strībhiḥ kāmagayānena kiṅkiṇījālamālinā |
krīḍan na veda ātmapātaṃ surākrīḍeṣu nirvṛtaḥ || 25||
tāvat pramodate svarge yāvat puṇyaṃ samāpyate |
kṣīṇapuṇyaḥ patati arvāk anicchan kālacālitaḥ || 26||
yadi adharmarataḥ saṅgāt asatāṃ vā ajitendriyaḥ |
kāmātmā kṛpaṇaḥ lubdhaḥ straiṇaḥ bhūtavihiṃsakaḥ || 27||
paśūn avidhinā ālabhya pretabhūtagaṇān yajan |
narakān avaśaḥ jantuḥ gatvā yāti ulbaṇaṃ tamaḥ || 28||
karmāṇi duḥkha udarkāṇi kurvan dehena taiḥ punaḥ |
dehaṃ ābhajate tatra kiṃ sukhaṃ martyadharmiṇaḥ || 29||
lokānāṃ loka pālānāṃ madbhayaṃ kalpajīvinām |
brahmaṇaḥ api bhayaṃ mattaḥ dviparādhapara āyuṣaḥ || 30||
guṇāḥ sṛjanti karmāṇi guṇaḥ anusṛjate guṇān |
jīvaḥ tu guṇasaṃyuktaḥ bhuṅkte karmaphalāni asau || 31||
yāvat syāt guṇavaiṣamyaṃ tāvat nānātvaṃ ātmanaḥ |
nānātvaṃ ātmanaḥ yāvat pāratantryaṃ tadā eva hi || 32||
yāvat asya asvatantratvaṃ tāvat īśvarataḥ bhayam |
yaḥ etat samupāsīran te muhyanti śucārpitāḥ || 33||
kālaḥ ātmā āgamaḥ lokaḥ svabhāvaḥ dharmaḥ eva ca |
iti māṃ bahudhā prāhuḥ guṇavyatikare sati || 34||
uddhavaḥ uvāca |
guṇeṣu vartamānaḥ api dehajeṣu anapāvṛtāḥ |
guṇaiḥ na badhyate dehī badhyate vā kathaṃ vibho || 35||
kathaṃ varteta viharet kaiḥ vā jñāyeta lakṣaṇaiḥ |
kiṃ bhuñjīta uta visṛjet śayīta āsīta yāti vā || 36||
etat acyuta me brūhi praśnaṃ praśnavidāṃ vara |
nityamuktaḥ nityabaddhaḥ ekaḥ eva iti me bhramaḥ || 37||
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ
saṃhitāyāmekādaśaskandhe bhagavaduddhavasaṃvāde
daśamo'dhyāyaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever