📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ਪਾਰਾਯਣ - ਅष੍ਟਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
Shrimadbhagavadgita Parayana - Ashtamo'dhyayah
Gita Vyasa Gurmukhi
ੴ ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ
ਅਥ ਅष੍ਟਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਅਕ੍षਰਪਰਬ੍ਰਹ੍ਮਯੋਗਃ
ਅਰ੍ਜੁਨ ਉਵਾਚ
ਕਿਂ ਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਕਿਮਧ੍ਯਾਤ੍ਮਂ ਕਿਂ ਕਰ੍ਮ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ ।
ਅਧਿਭੂਤਂ ਚ ਕਿਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮ੍ ਅਧਿਦੈਵਂ ਕਿਮੁਚ੍ਯਤੇ ॥1॥
ਅਧਿਯਜ੍ਞਃ ਕਥਂ ਕੋऽਤ੍ਰ ਦੇਹੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਮਧੁਸੂਦਨ ।
ਪ੍ਰਯਾਣਕਾਲੇ ਚ ਕਥਂ ਜ੍ਞੇਯੋऽਸਿ ਨਿਯਤਾਤ੍ਮਭਿਃ ॥2॥
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨੁਵਾਚ
ਅਕ੍षਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਮਂ ਸ੍ਵਭਾਵੋऽਧ੍ਯਾਤ੍ਮਮੁਚ੍ਯਤੇ ।
ਭੂਤਭਾਵੋਦ੍ਭਵਕਰਃ ਵਿਸਰ੍ਗਃ ਕਰ੍ਮਸਞ੍ਜ੍ਞਿਤਃ ॥3॥
ਅਧਿਭੂਤਂ ਕ੍षਰੋ ਭਾਵਃ ਪੁਰੁषਸ਼੍ਚਾਧਿਦੈਵਤਮ੍ ।
ਅਧਿਯਜ੍ਞੋऽਹਮੇਵਾਤ੍ਰ ਦੇਹੇ ਦੇਹਭृਤਾਂ ਵਰ ॥4॥
ਅਨ੍ਤਕਾਲੇ ਚ ਮਾਮੇਵ ਸ੍ਮਰਨ੍ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਲੇਵਰਮ੍ ।
ਯਃ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਸ ਮਦ੍ਭਾਵਂ ਯਾਤਿ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥5॥
ਯਂ ਯਂ ਵਾਪਿ ਸ੍ਮਰਨ੍ਭਾਵਂ ਤ੍ਯਜਤ੍ਯਨ੍ਤੇ ਕਲੇਵਰਮ੍ ।
ਤਂ ਤਮੇਵੈਤਿ ਕੌਨ੍ਤੇਯ ਸਦਾ ਤਦ੍ਭਾਵਭਾਵਿਤਃ ॥6॥
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵੇषੁ ਕਾਲੇषੁ ਮਾਮਨੁਸ੍ਮਰ ਯੁਧ੍ਯ ਚ ।
ਮਯ੍ਯਰ੍ਪਿਤਮਨੋਬੁਦ੍ਧਿਃ ਮਾਮੇਵੈष੍ਯਸ੍ਯਸਂਸ਼ਯਮ੍ ॥7॥
ਅਭ੍ਯਾਸਯੋਗਯੁਕ੍ਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਨਾਨ੍ਯਗਾਮਿਨਾ ।
ਪਰਮਂ ਪੁਰੁषਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਯਾਤਿ ਪਾਰ੍ਥਾਨੁਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ ॥8॥
ਕਵਿਂ ਪੁਰਾਣਮਨੁਸ਼ਾਸਿਤਾਰਮ੍ ਅਣੋਰਣੀਯਾਂਸਮਨੁਸ੍ਮਰੇਦ੍ਯਃ ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਧਾਤਾਰਮਚਿਨ੍ਤ੍ਯਰੂਪਂ ਆਦਿਤ੍ਯਵਰ੍ਣਂ ਤਮਸਃ ਪਰਸ੍ਤਾਤ੍ ॥9॥
ਪ੍ਰਯਾਣਕਾਲੇ ਮਨਸਾऽਚਲੇਨ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਯੋਗਬਲੇਨ ਚੈਵ ।
ਭ੍ਰੁਵੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਪ੍ਰਾਣਮਾਵੇਸ਼੍ਯ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਸ ਤਂ ਪਰਂ ਪੁਰੁषਮੁਪੈਤਿ ਦਿਵ੍ਯਮ੍ ॥10॥
ਯਦਕ੍षਰਂ ਵੇਦਵਿਦੋ ਵਦਨ੍ਤਿ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਯਦ੍ਯਤਯੋ ਵੀਤਰਾਗਾਃ ।
ਯਦਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਂ ਚਰਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਤੇ ਪਦਂ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੇਣ ਪ੍ਰਵਕ੍ष੍ਯੇ ॥11॥
ਸਰ੍ਵਦ੍ਵਾਰਾਣਿ ਸਂਯਮ੍ਯ ਮਨੋ ਹृਦਿ ਨਿਰੁਧ੍ਯ ਚ ।
ਮੂਰ੍ਧ੍ਨ੍ਯਾਧਾਯਾਤ੍ਮਨਃ ਪ੍ਰਾਣਮ੍ ਆਸ੍ਥਿਤੋ ਯੋਗਧਾਰਣਾਮ੍ ॥12॥
ਓਮਿਤ੍ਯੇਕਾਕ੍षਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵ੍ਯਾਹਰਨ੍ਮਾਮਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ ।
ਯਃ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਤ੍ਯਜਨ੍ਦੇਹਂ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍ ॥13॥
ਅਨਨ੍ਯਚੇਤਾਃ ਸਤਤਂ ਯੋ ਮਾਂ ਸ੍ਮਰਤਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ ।
ਤਸ੍ਯਾਹਂ ਸੁਲਭਃ ਪਾਰ੍ਥ ਨਿਤ੍ਯਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਯੋਗਿਨਃ ॥14॥
ਮਾਮੁਪੇਤ੍ਯ ਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮ ਦੁਃਖਾਲਯਮਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍ ।
ਨਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸਂਸਿਦ੍ਧਿਂ ਪਰਮਾਂ ਗਤਾਃ ॥15॥
ਆਬ੍ਰਹ੍ਮਭੁਵਨਾਲ੍ਲੋਕਾਃ ਪੁਨਰਾਵਰ੍ਤਿਨੋऽਰ੍ਜੁਨ ।
ਮਾਮੁਪੇਤ੍ਯ ਤੁ ਕੌਨ੍ਤੇਯ ਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ॥16॥
ਸਹਸ੍ਰਯੁਗਪਰ੍ਯਨ੍ਤਮ੍ ਅਹਰ੍ਯਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਿਦੁਃ ।
ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਾਨ੍ਤਾਂ ਤੇऽਹੋਰਾਤ੍ਰਵਿਦੋ ਜਨਾਃ ॥17॥
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਾਦ੍ਵ੍ਯਕ੍ਤਯਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਭਵਨ੍ਤ੍ਯਹਰਾਗਮੇ ।
ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾਗਮੇ ਪ੍ਰਲੀਯਨ੍ਤੇ ਤਤ੍ਰੈਵਾਵ੍ਯਕ੍ਤਸਞ੍ਜ੍ਞਕੇ ॥18॥
ਭੂਤਗ੍ਰਾਮਃ ਸ ਏਵਾਯਂ ਭੂਤ੍ਵਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਲੀਯਤੇ ।
ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾਗਮੇऽਵਸ਼ਃ ਪਾਰ੍ਥ ਪ੍ਰਭਵਤ੍ਯਹਰਾਗਮੇ ॥19॥
ਪਰਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੁ ਭਾਵੋऽਨ੍ਯਃ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤੋऽਵ੍ਯਕ੍ਤਾਤ੍ਸਨਾਤਨਃ ।
ਯਃ ਸ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਭੂਤੇषੁ ਨਸ਼੍ਯਤ੍ਸੁ ਨ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ ॥20॥
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤੋऽਕ੍षਰ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਤਮਾਹੁਃ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍ ।
ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨ ਨਿਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਤਦ੍ਧਾਮ ਪਰਮਂ ਮਮ ॥21॥
ਪੁਰੁषਃ ਸ ਪਰਃ ਪਾਰ੍ਥ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਲਭ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਨਨ੍ਯਯਾ ।
ਯਸ੍ਯਾਨ੍ਤਃ ਸ੍ਥਾਨਿ ਭੂਤਾਨਿ ਯੇਨ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਤਤਮ੍ ॥22॥
ਯਤ੍ਰ ਕਾਲੇ ਤ੍ਵਨਾਵृਤ੍ਤਿਮ੍ ਆਵृਤ੍ਤਿਂ ਚੈਵ ਯੋਗਿਨਃ ।
ਪ੍ਰਯਾਤਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਤਂ ਕਾਲਂ ਵਕ੍ष੍ਯਾਮਿ ਭਰਤਰ੍षਭ ॥23॥
ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਜ੍ਯੋਤਿਰਹਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਃ षਣ੍ਮਾਸਾ ਉਤ੍ਤਰਾਯਣਮ੍ ।
ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਯਾਤਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦੋ ਜਨਾਃ ॥24॥
ਧੂਮੋ ਰਾਤ੍ਰਿਸ੍ਤਥਾ ਕृष੍ਣਃ षਣ੍ਮਾਸਾ ਦਕ੍षਿਣਾਯਨਮ੍ ।
ਤਤ੍ਰ ਚਾਨ੍ਦ੍ਰਮਸਂ ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਯੋਗੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨਿਵਰ੍ਤਤੇ ॥25॥
ਸ਼ੁਕ੍ਲਕृष੍ਣੇ ਗਤੀ ਹ੍ਯੇਤੇ ਜਗਤਃ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੇ ਮਤੇ ।
ਏਕਯਾ ਯਾਤ੍ਯਨਾਵृਤ੍ਤਿਮ੍ ਅਨ੍ਯਯਾऽऽਵਰ੍ਤਤੇ ਪੁਨਃ ॥26॥
ਨੈਤੇ ਸृਤੀ ਪਾਰ੍ਥ ਜਾਨਨ੍ ਯੋਗੀ ਮੁਹ੍ਯਤਿ ਕਸ਼੍ਚਨ ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵੇषੁ ਕਾਲੇषੁ ਯੋਗਯੁਕ੍ਤੋ ਭਵਾਰ੍ਜੁਨ ॥27॥
ਵੇਦੇषੁ ਯਜ੍ਞੇषੁ ਤਪਸ੍ਸੁ ਚੈਵ ਦਾਨੇषੁ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਫਲਂ ਪ੍ਰਦਿष੍ਟਮ੍ ।
ਅਤ੍ਯੇਤਿ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਯੋਗੀ ਪਰਂ ਸ੍ਥਾਨਮੁਪੈਤਿ ਚਾਦ੍ਯਮ੍ ॥28॥
॥ ੴ ਤਤ੍ਸਦਿਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾਸੁ ਉਪਨਿषਤ੍ਸੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਯਾਂ
8
ਯੋਗਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਾਰ੍ਜੁਨਸਂਵਾਦੇ ਅਕ੍षਰਪਰਬ੍ਰਹ੍ਮਯੋਗੋ ਨਾਮ ਅष੍ਟਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ॥8
Roman (IAST) Transliteration
oṃ śrī paramātmane namaḥ
atha aṣṭamo'dhyāyaḥ
akṣaraparabrahmayogaḥ
arjuna uvāca
kiṃ tadbrahma kimadhyātmaṃ kiṃ karma puruṣottama |
adhibhūtaṃ ca kiṃ proktam adhidaivaṃ kimucyate ||1||
adhiyajñaḥ kathaṃ ko'tra dehe'sminmadhusūdana |
prayāṇakāle ca kathaṃ jñeyo'si niyatātmabhiḥ ||2||
śrī bhagavānuvāca
akṣaraṃ brahma paramaṃ svabhāvo'dhyātmamucyate |
bhūtabhāvodbhavakaraḥ visargaḥ karmasañjñitaḥ ||3||
adhibhūtaṃ kṣaro bhāvaḥ puruṣaścādhidaivatam |
adhiyajño'hamevātra dehe dehabhṛtāṃ vara ||4||
antakāle ca māmeva smaranmuktvā kalevaram |
yaḥ prayāti sa madbhāvaṃ yāti nāstyatra saṃśayaḥ ||5||
yaṃ yaṃ vāpi smaranbhāvaṃ tyajatyante kalevaram |
taṃ tamevaiti kaunteya sadā tadbhāvabhāvitaḥ ||6||
tasmātsarveṣu kāleṣu māmanusmara yudhya ca |
mayyarpitamanobuddhiḥ māmevaiṣyasyasaṃśayam ||7||
abhyāsayogayuktena cetasā nānyagāminā |
paramaṃ puruṣaṃ divyaṃ yāti pārthānucintayan ||8||
kaviṃ purāṇamanuśāsitāram aṇoraṇīyāṃsamanusmaredyaḥ |
sarvasya dhātāramacintyarūpaṃ ādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt ||9||
prayāṇakāle manasā'calena bhaktyā yukto yogabalena caiva |
bhruvormadhye prāṇamāveśya samyak sa taṃ paraṃ puruṣamupaiti divyam ||10||
yadakṣaraṃ vedavido vadanti viśanti yadyatayo vītarāgāḥ |
yadicchanto brahmacaryaṃ caranti tatte padaṃ saṅgraheṇa pravakṣye ||11||
sarvadvārāṇi saṃyamya mano hṛdi nirudhya ca |
mūrdhnyādhāyātmanaḥ prāṇam āsthito yogadhāraṇām ||12||
omityekākṣaraṃ brahma vyāharanmāmanusmaran |
yaḥ prayāti tyajandehaṃ sa yāti paramāṃ gatim ||13||
ananyacetāḥ satataṃ yo māṃ smarati nityaśaḥ |
tasyāhaṃ sulabhaḥ pārtha nityayuktasya yoginaḥ ||14||
māmupetya punarjanma duḥkhālayamaśāśvatam |
nāpnuvanti mahātmānaḥ saṃsiddhiṃ paramāṃ gatāḥ ||15||
ābrahmabhuvanāllokāḥ punarāvartino'rjuna |
māmupetya tu kaunteya punarjanma na vidyate ||16||
sahasrayugaparyantam aharyadbrahmaṇo viduḥ |
rātriṃ yugasahasrāntāṃ te'horātravido janāḥ ||17||
avyaktādvyaktayaḥ sarvāḥ prabhavantyaharāgame |
rātryāgame pralīyante tatraivāvyaktasañjñake ||18||
bhūtagrāmaḥ sa evāyaṃ bhūtvā bhūtvā pralīyate |
rātryāgame'vaśaḥ pārtha prabhavatyaharāgame ||19||
parastasmāttu bhāvo'nyaḥ avyakto'vyaktātsanātanaḥ |
yaḥ sa sarveṣu bhūteṣu naśyatsu na vinaśyati ||20||
avyakto'kṣara ityuktaḥ tamāhuḥ paramāṃ gatim |
yaṃ prāpya na nivartante taddhāma paramaṃ mama ||21||
puruṣaḥ sa paraḥ pārtha bhaktyā labhyastvananyayā |
yasyāntaḥ sthāni bhūtāni yena sarvamidaṃ tatam ||22||
yatra kāle tvanāvṛttim āvṛttiṃ caiva yoginaḥ |
prayātā yānti taṃ kālaṃ vakṣyāmi bharatarṣabha ||23||
agnirjyotirahaḥ śuklaḥ ṣaṇmāsā uttarāyaṇam |
tatra prayātā gacchanti brahma brahmavido janāḥ ||24||
dhūmo rātristathā kṛṣṇaḥ ṣaṇmāsā dakṣiṇāyanam |
tatra cāndramasaṃ jyotiḥ yogī prāpya nivartate ||25||
śuklakṛṣṇe gatī hyete jagataḥ śāśvate mate |
ekayā yātyanāvṛttim anyayā''vartate punaḥ ||26||
naite sṛtī pārtha jānan yogī muhyati kaścana |
tasmātsarveṣu kāleṣu yogayukto bhavārjuna ||27||
vedeṣu yajñeṣu tapassu caiva dāneṣu yatpuṇyaphalaṃ pradiṣṭam |
atyeti tatsarvamidaṃ viditvā yogī paraṃ sthānamupaiti cādyam ||28||
|| oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsu upaniṣatsu brahmavidyāyāṃ
yogaśāstre śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde akṣaraparabrahmayogo nāma aṣṭamo'dhyāyaḥ ||8