📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.53 ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡ - ତ୍ରିପଞ୍ଚାଶ ସର୍ଗଃ
6.53 Yuddhakanda - Tripanchasha Sargah
Valmiki Oriya
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ତ୍ରିପଞ୍ଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଧୂମ୍ରାକ୍ଷନ୍ନିହତଂଶ୍ରୁତ୍ଵାରାଵଣୋରାକ୍ଷସେଶ୍ଵରଃ ।
କ୍ରୋଧେନମହତାଽଵିଷ୍ଟୋନିଶ୍ଶ୍ଵସନ୍ନୁରଗୋଯଥା ॥ 1 ॥
ଦୀର୍ଘମୁଷ୍ଣଂଵିନିଶ୍ଶ୍ଵସ୍ଯକ୍ରୋଧେନକଲୁଷୀକୃତଃ ।
ଅବ୍ରଵୀଦ୍ରାକ୍ଷସଙ୍କ୍ରୂରଂଵଜ୍ରଦଂଷ୍ଟ୍ରମ୍ମହାବଲମ୍ ॥ 2 ॥
ଗଚ୍ଛତ୍ଵଂଵୀର ନିର୍ଯାହିରାକ୍ଷସୈଃପରିଵାରିତଃ ।
ଜହିଦାଶରଥିଂରାମଂସୁଗ୍ରୀଵଂଵାନରୈଃସହ ॥ 3 ॥
ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଦ୍ରୁତତରମ୍ମାଯାଵୀରାକ୍ଷସେଶ୍ଵରମ୍ ।
ନିର୍ଜଗାମବଲୈସ୍ସାର୍ଦମ୍ବହୁଭିଃପରିଵାରିତଃ ॥ 4 ॥
ନାଗୈରଶ୍ଵୈଃଖରୈରୁଷ୍ଟ୍ରୈଃସଂଯୁକ୍ତସ୍ସୁସମାହିତଃ ।
ପତାକାଧ୍ଵଜଚିତ୍ରୈଶ୍ଚରଥୈଶ୍ଚସମଲଙ୍କୃତଃ ॥ 5 ॥
ତତୋଵିଚିତ୍ରକେଯୂରମୁକୁଟୈଶ୍ଚଵିଭୂଷିତଃ ।
ତନୁତ୍ରାଣିଚସମାଵୃତ୍ଯସଧନୁର୍ନିର୍ଯଯୌଦ୍ରୁତମ୍ ॥ 6 ॥
ପତାକାଲଙ୍କୃତନ୍ଦୀପ୍ତନ୍ତପ୍ତକାଞ୍ଚନଭୂଷିତମ୍ ।
ରଥମ୍ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଙ୍କୃତ୍ଵାସମାରୋହଚ୍ଚମୂପତିଃ ॥ 7 ॥
ଯଷ୍ଟିଭିସ୍ତୋମରୈଚଶିତ୍ରୈଶ୍ଶୂଲୈଶ୍ଚମୁସଲୈରପି ।
ଭିଣ୍ଡିପାଲୈଶ୍ଚପାଶୈଶ୍ଚଶକ୍ତିଭିଃପଟ୍ଟସୈରପି ॥ 8 ॥
ଖଡଗୈଶ୍ଚକ୍ରୈର୍ଗଦାଭିଶ୍ଚନିଶିତୈଶ୍ଚପରଶ୍ଵଧୈଃ ।
ପଦାତଯଶ୍ଚନିର୍ଯାନ୍ତିଵିଵିଧାଃଶସ୍ତ୍ରପାଣଯଃ ॥ 9 ॥
ଵିଚିତ୍ରଵାସସଃ ସର୍ଵେ ଦୀପ୍ତା ରାକ୍ଷସପୁଙ୍ଗଵାଃ ।
ଗଜ ମଦୋତ୍କଟାଃ ଶୂରାଶ୍ଚଲନ୍ତ ଇଵ ପର୍ଵତା ॥ 10 ॥
ତେଯୁଦ୍ଧକୁଶଲୈରୂଢାସ୍ତୋମରାଙ୍କୁଶପାଣିଭିଃ ।
ଅନ୍ଯେଲକ୍ଷଣସଂଯୁକ୍ତାଶ୍ଶୂରାରୂଢାମହାବଲାଃ ॥ 11 ॥
ତଦ୍ରାକ୍ଷସବଲଂସର୍ଵଂଵିପ୍ରସ୍ଥିତମଶୋଭତ ।
ପ୍ରାଵୃଟକାଲେଯଥାମେଘାନର୍ଦମାନାସ୍ସଵିଦ୍ଯୁତଃ ॥ 12 ॥
ନିସ୍ସୃତାଦକ୍ଷିଣଦ୍ଵାରାଦଙ୍ଗଦୋଯତ୍ରଯୂଥପଃ ।
ତେଷାନ୍ନିଷ୍କ୍ରମମାଣାନାମଶୁଭଂସମଜାଯତ ॥ 13 ॥
ଆକାଶାଦ୍ଵିଘନାତ୍ତୀଵ୍ରାଦୁଲ୍କାଶ୍ଚାଭ୍ଯନ୍ଯପତଂସ୍ତଦା ।
ଵମନ୍ତ୍ଯଃପାଵକଜ୍ଵାଲାଶଶିଵାଘୋରଂଵଵାଶିରେ ॥ 14 ॥
ଵ୍ଯାହରନ୍ତମୃଗାଘୋରାରକ୍ଷସାନ୍ନିଧନନ୍ତଦା ।
ସମାପତନ୍ତୋଯୋଧାସ୍ତୁପ୍ରାସ୍ଖଲନ୍ ସ୍ତତ୍ରଦାରୁଣମ୍ ॥ 15 ॥
ଏତାନୌତ୍ପାତିକାନ୍ ଦୃଷ୍ଟଵାଵଜ୍ରଦଂଷ୍ଟ୍ରୋମହାବଲଃ ।
ଧୈର୍ଯମାଲମ୍ଭ୍ଯତେଜସ୍ଵୀନିର୍ଜଗାମରଣୋତ୍ସୁକଃ ॥ 16 ॥
ତାଂସ୍ତୁନିଷ୍କ୍ରମତୋଦୃଷ୍ଟଵାଵାନରାଜିତକାଶିନଃ ।
ପ୍ରଣେଦୁସ୍ସୁମହାନାଦାନ୍ପୂରଯାଂଶ୍ଚଦିଶୋଦଶ ॥ 17 ॥
ତତଃପ୍ରଵୃତ୍ତନ୍ତୁମୁଲଂହରୀଣାଂରାକ୍ଷସୈସ୍ସହ ।
ଘୋରାଣାମ୍ଭୀମରୂପାଣାମନ୍ଯୋନ୍ଯଵଥକାଙ୍ କ୍ଷିଣାମ୍ ॥ 18 ॥
ନିଷ୍ପତନ୍ତୋମହୋତ୍ସାହୋଭିନ୍ନଦେହଶିରୋଧରାଃ ।
ରୁଧିରୋକ୍ଷିତସର୍ଵାଙ୍ଗାନ୍ଯପତନ୍ଥରଣୀତଲେ ॥ 19 ॥
କେଚିଦନ୍ଯୋନ୍ଯମାସାଦ୍ଯଶୂରାଃପରିଘପାଣଯଃ ।
ଚିକ୍ଷିପୁର୍ଵିଵିଧଂଶସ୍ତ୍ରଂସମରେଷ୍ନ୍ଵିଵର୍ତିନଃ ॥ 20 ॥
ଦ୍ରୁମାଣାଞ୍ଚଶିଲାନାଞ୍ଚଶସ୍ତ୍ରାଣାଞ୍ଚାପିନିସ୍ସ୍ଵନଃ ॥ 21 ॥
ଶ୍ରୂଯତେସୁମହାଂସ୍ତତ୍ରଘୋରୋହୃଦଯଭେଦସଃ ।
ରଥନେମିସ୍ଵନସ୍ତତ୍ରଧନୁଷଶ୍ଚାପିନିସ୍ଵସତ୍ ॥ 22 ॥
ଶଙ୍ଖଭେରୀମୃଦଙ୍ଗାନାମ୍ବଭୂଵତୁମୁଲଃସ୍ଵନଃ ।
କେଚିଦସ୍ତ୍ରାଣିସନ୍ସୃଜ୍ଯବାହୁଯୁଦ୍ଧମକୁର୍ଵତ ।
ତଲୈଶ୍ଚଚରଣୈଶ୍ଚାପିମୁଷ୍ଟିଭିଶ୍ଚଦ୍ରୁମୈରପି ॥ 23 ॥
ଜାନୁଭିଶ୍ଚହତାଃକେଚିଦ୍ଭିନ୍ନଦେହାଶ୍ଚରାକ୍ଷସାଃ ।
ଶିଲାଭିଶ୍ଚୂର୍ଣିତାଃକେଚିଦ୍ଵାନରୈର୍ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦୈଃ ॥ 24 ॥
ଶିଲାଭିଶ୍ଚୂର୍ଣିତାଃ କେଚିଦ୍ଵାନରୈର୍ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦୈଃ ।
ଵଜ୍ରଦଂଷ୍ଟ୍ରୋ ଭୃଶଂ ବାନୈ ରଣେ ଵିତ୍ରାସଯନ୍ ହରୀନ୍ ॥ 25 ॥
ବଲଵନ୍ତୋଽସ୍ତ୍ରଵିଦୁଷୋନାନାପ୍ରହରଣାରଣେ ।
ଜଘ୍ନୁର୍ଵାନରସୈନ୍ଯାନିରାକ୍ଷସାଃକ୍ରୋଧମୂର୍ଛିତାଃ ॥ 26 ॥
ଜଘ୍ନର୍ଵାନରସୈନ୍ଯାନି ରାକ୍ଷସାଃ କ୍ରୋଧମୂର୍ଚିତାଃ ।
ଜଘ୍ନେ ତାନ୍ ରାକ୍ଷସାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ଧୃଷ୍ଟୋ ଵାଲିସୁତୋ ରଣେ ॥ 27 ॥
ତାନ୍ ରାକ୍ଷସଗଣାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଵୃକ୍ଷମୁଦ୍ଯମ୍ଯଵୀର୍ଯଵାନ୍ ।
ଅଙ୍ଗଦଃକ୍ରୋଧତାମ୍ରାକ୍ଷଃସିଂହଃକ୍ଷୁଦ୍ରମୃଗାନିଵ ॥ 28 ॥
କାରକଦନଙ୍ଘୋରଂଶକ୍ରତୁଲ୍ଯପରାକ୍ରମଃ ॥ 29 ॥
ଅଙ୍ଗଦାଭିହତାସ୍ତତ୍ରରାକ୍ଷସାଭୀମଵିକ୍ରମାଃ ।
ଵିଭିନ୍ନଶିରସଃପେତୁର୍ଵିକୃତାଇଵପାଦପାଃ ॥ 30 ॥
ରଥୈରଶ୍ଵୈର୍ଧ୍ଵଜୈଶ୍ଚିତ୍ରୈଶ୍ଶରୈର୍ହରିରକ୍ଷସାମ୍ ।
ରୁଧିରେଣସଞ୍ଛନ୍ନାଭୂମିର୍ଭଯକରାତଦା ॥ 31 ॥
ହାରକେଯୂରଵସ୍ସ୍ରୈଶ୍ଚଶତ୍ରୈଶ୍ଚସମଲଙ୍କୃତା ।
ଭୂମିର୍ଭାତିରଣେତତ୍ରଶାରଦୀଵଯଥାନିଶା ॥ 32 ॥
ଅଙ୍ଗଦସ୍ଯଚଵେଗେନତଦ୍ରାକ୍ଷସବଲମ୍ମହତ୍ ।
ପ୍ରାକମ୍ପତତଦାତତ୍ରପଵନେନାମ୍ବୁଦୋଯଥା ॥ 33 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ତ୍ରିପଞ୍ଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha tripañcāśassargaḥ |
dhūmrākṣannihataṃśrutvārāvaṇorākṣaseśvaraḥ |
krodhenamahatā'viṣṭoniśśvasannuragoyathā || 1 ||
dīrghamuṣṇaṃviniśśvasyakrodhenakaluṣīkṛtaḥ |
abravīdrākṣasaṅkrūraṃvajradaṃṣṭrammahābalam || 2 ||
gacchatvaṃvīra niryāhirākṣasaiḥparivāritaḥ |
jahidāśarathiṃrāmaṃsugrīvaṃvānaraiḥsaha || 3 ||
tathetyuktvādrutatarammāyāvīrākṣaseśvaram |
nirjagāmabalaissārdambahubhiḥparivāritaḥ || 4 ||
nāgairaśvaiḥkharairuṣṭraiḥsaṃyuktassusamāhitaḥ |
patākādhvajacitraiścarathaiścasamalaṅkṛtaḥ || 5 ||
tatovicitrakeyūramukuṭaiścavibhūṣitaḥ |
tanutrāṇicasamāvṛtyasadhanurniryayaudrutam || 6 ||
patākālaṅkṛtandīptantaptakāñcanabhūṣitam |
rathampradakṣiṇaṅkṛtvāsamārohaccamūpatiḥ || 7 ||
yaṣṭibhistomaraicaśitraiśśūlaiścamusalairapi |
bhiṇḍipālaiścapāśaiścaśaktibhiḥpaṭṭasairapi || 8 ||
khaḍagaiścakrairgadābhiścaniśitaiścaparaśvadhaiḥ |
padātayaścaniryāntivividhāḥśastrapāṇayaḥ || 9 ||
vicitravāsasaḥ sarve dīptā rākṣasapuṅgavāḥ |
gaja madotkaṭāḥ śūrāścalanta iva parvatā || 10 ||
teyuddhakuśalairūḍhāstomarāṅkuśapāṇibhiḥ |
anyelakṣaṇasaṃyuktāśśūrārūḍhāmahābalāḥ || 11 ||
tadrākṣasabalaṃsarvaṃviprasthitamaśobhata |
prāvṛṭakāleyathāmeghānardamānāssavidyutaḥ || 12 ||
nissṛtādakṣiṇadvārādaṅgadoyatrayūthapaḥ |
teṣānniṣkramamāṇānāmaśubhaṃsamajāyata || 13 ||
ākāśādvighanāttīvrādulkāścābhyanyapataṃstadā |
vamantyaḥpāvakajvālāśaśivāghoraṃvavāśire || 14 ||
vyāharantamṛgāghorārakṣasānnidhanantadā |
samāpatantoyodhāstuprāskhalan statradāruṇam || 15 ||
etānautpātikān dṛṣṭavāvajradaṃṣṭromahābalaḥ |
dhairyamālambhyatejasvīnirjagāmaraṇotsukaḥ || 16 ||
tāṃstuniṣkramatodṛṣṭavāvānarājitakāśinaḥ |
praṇedussumahānādānpūrayāṃścadiśodaśa || 17 ||
tataḥpravṛttantumulaṃharīṇāṃrākṣasaissaha |
ghorāṇāmbhīmarūpāṇāmanyonyavathakāṅ kṣiṇām || 18 ||
niṣpatantomahotsāhobhinnadehaśirodharāḥ |
rudhirokṣitasarvāṅgānyapatantharaṇītale || 19 ||
kecidanyonyamāsādyaśūrāḥparighapāṇayaḥ |
cikṣipurvividhaṃśastraṃsamareṣnvivartinaḥ || 20 ||
drumāṇāñcaśilānāñcaśastrāṇāñcāpinissvanaḥ || 21 ||
śrūyatesumahāṃstatraghorohṛdayabhedasaḥ |
rathanemisvanastatradhanuṣaścāpinisvasat || 22 ||
śaṅkhabherīmṛdaṅgānāmbabhūvatumulaḥsvanaḥ |
kecidastrāṇisansṛjyabāhuyuddhamakurvata |
talaiścacaraṇaiścāpimuṣṭibhiścadrumairapi || 23 ||
jānubhiścahatāḥkecidbhinnadehāścarākṣasāḥ |
śilābhiścūrṇitāḥkecidvānarairyuddhadurmadaiḥ || 24 ||
śilābhiścūrṇitāḥ kecidvānarairyuddhadurmadaiḥ |
vajradaṃṣṭro bhṛśaṃ bānai raṇe vitrāsayan harīn || 25 ||
balavanto'straviduṣonānāpraharaṇāraṇe |
jaghnurvānarasainyānirākṣasāḥkrodhamūrchitāḥ || 26 ||
jaghnarvānarasainyāni rākṣasāḥ krodhamūrcitāḥ |
jaghne tān rākṣasān sarvān dhṛṣṭo vālisuto raṇe || 27 ||
tān rākṣasagaṇānsarvānvṛkṣamudyamyavīryavān |
aṅgadaḥkrodhatāmrākṣaḥsiṃhaḥkṣudramṛgāniva || 28 ||
kārakadanaṅghoraṃśakratulyaparākramaḥ || 29 ||
aṅgadābhihatāstatrarākṣasābhīmavikramāḥ |
vibhinnaśirasaḥpeturvikṛtāivapādapāḥ || 30 ||
rathairaśvairdhvajaiścitraiśśarairharirakṣasām |
rudhireṇasañchannābhūmirbhayakarātadā || 31 ||
hārakeyūravassraiścaśatraiścasamalaṅkṛtā |
bhūmirbhātiraṇetatraśāradīvayathāniśā || 32 ||
aṅgadasyacavegenatadrākṣasabalammahat |
prākampatatadātatrapavanenāmbudoyathā || 33 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe tripañcāśassargaḥ ||