📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.51 ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡ - ଏକପଞ୍ଚାଶ ସର୍ଗଃ
6.51 Yuddhakanda - Ekapanchasha Sargah
Valmiki Oriya
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକପଞ୍ଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତେଷାଂସୁତୁମୁଲଂଶବ୍ଦଂଵାନରାଣାନ୍ତରସ୍ଵିନାମ୍ ।
ନର୍ଦତାଂରାକ୍ଷସୈସ୍ସାର୍ଧନ୍ତଦାଶୁଶ୍ରାଵରାଵଣଃ ॥ 1 ॥
ସ୍ନିଗ୍ଧଗମ୍ଭୀରନିର୍ଘୋଷଂଶ୍ରୁତ୍ଵାସନିନଦମ୍ଭୃଶମ୍ ।
ସଚିଵାନାନ୍ତତସ୍ତେଷାମ୍ମଧ୍ଯେଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 2 ॥
ଯଥାଽସୌସମ୍ପ୍ରହୃଷ୍ଟାନାଂଵାନରାଣାଂସମୁତ୍ଥିତଃ ।
ବହୂନାଂସୁମହାନ୍ନାଦୋମେଘନାମିଵଗର୍ଜିତାମ୍ ॥ 3 ॥
ଵ୍ଯକ୍ତଂସୁମହତୀପ୍ରୀତିରେତେଷାନ୍ନାତ୍ରସଂଶଯଃ ।
ତଥାହିଵିପୁଲୈର୍ନାଦୈଶ୍ଚୁକ୍ଷୁଭେଵରୁଣାଲଯଃ ॥ 4 ॥
ତୌତୁବଦ୍ଧୌଶରୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ଭ୍ରାତରୌରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ।
ଅଯଞ୍ଚସୁମହାନ୍ନାଦଶଙ୍କାଞ୍ଜନଯତୀଵମେ ॥ 5 ॥
ଏତତ୍ତୁଵଚନଞ୍ଚୋକ୍ତ୍ଵାମନ୍ତ୍ରିଣୋରାକ୍ଷସେଶ୍ଵରଃ ।
ଉଵାଚନୈରୃତାଂସ୍ତତ୍ରସମୀପପରିଵର୍ତିନଃ ॥ 6 ॥
ଜ୍ଞାଯତାନ୍ତୂର୍ଣମେତେଷାଂସର୍ଵେଷାଞ୍ଚଵନଚାରିଣାମ୍ ।
ଶୋକକାଲେସମୁତ୍ପନ୍ନହର୍ଷକାରଣମୁତ୍ଥିତମ୍ ॥ 7 ॥
ତଥୋକ୍ତାସ୍ତେନସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତାଃପ୍ରାକାରମଧିରୁହ୍ଯଚ ।
ଦଦୃଶୁଃପାଲିତାଂସେନାଂସୁଗ୍ରୀଵେଣମହାତ୍ମନା ॥ 8 ॥
ତୌଚମୁକ୍ତୌସୁଘୋରେଣଶରବନ୍ଧେନରାଘଵୌ ।
ସମୁତ୍ଥିତୌମହାଭାଗୌଵିଷେଦୁଃପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯରାକ୍ଷସାଃ ॥ 9 ॥
ସନ୍ତ୍ରସ୍ତହୃଦଯାଃସର୍ଵେପ୍ରାକାରାତ୍ ଵରୁହ୍ଯତେ ।
ଵିଷଣ୍ଣଵଦନାଘୋରାରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରମୁପସ୍ଥିତା ॥ 10 ॥
ତଦପ୍ରିଯନ୍ଦୀନମୁଖାରାଵଣସ୍ଯନିଶାଚରାଃ ।
କୃତ୍ସ୍ନନ୍ନିଵେଦଯାମାସୁର୍ଯଥାଵଦ୍ଵାକ୍ଯକୋଵିଦାଃ ॥ 11 ॥
ଯୌତାଵିନ୍ଦ୍ରଜିତାଯୁଦ୍ଧେଭ୍ରାତରୌରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ।
ନିବଦ୍ଧୌଶରବନ୍ଧେନନିଷ୍ପ୍ରକମ୍ପଭୁଜୌକୃତୌ ॥ 12 ॥
ଵିମୁକ୍ତୌଶରବନ୍ଧେନଦୃଶ୍ଯେତେତୌରଣାଜିରେ ।
ପାଶାନିଵଗଜୌଛିତ୍ଵାଗଜେନ୍ଦ୍ରସମଵିକ୍ରମୌ ॥ 13 ॥
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵାଵଚନନ୍ତେଷାଂରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରୋମହାବଲଃ ।
ଚିନ୍ତାରୋଷସମାକ୍ରାନ୍ତୋଵିଷଣ୍ଣଵଦନୋଽଭଵତ୍ ॥ 14 ॥
ଘୋରୈର୍ଦତ୍ତଵରୈର୍ଭଦ୍ଧୌଶରୈରାଶୀଵିଷୋପମୈଃ ।
ଅମୋଘୈସ୍ସୂର୍ଯସଙ୍କାଶୈଃପ୍ରମଥ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଜିତାଯୁଧି ॥ 15 ॥
ତଦସ୍ତ୍ରବନ୍ଧମାସାଦ୍ଯଯଦିମୁକ୍ତୌରିପୂମମ ।
ସଂଶଯସ୍ଥମିଦଂସର୍ଵମନୁପଶ୍ଯାମ୍ଯହମ୍ବଲମ୍ ॥ 16 ॥
ନିଷ୍ଫଲାଃଖଲୁସମ୍ଵୃତ୍ତାଶ୍ଶରାଃଵାସୁକିତେଜସଃ ।
ଅଦତ୍ତଂଯୈସ୍ତୁସଙ୍ଗ୍ରାମେରିପୂଣାଞ୍ଜୀଵିତମ୍ମମ ॥ 17 ॥
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵାତୁସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧୋନିଶ୍ଶ୍ଵସନ୍ନୁରଗୋଯଥା ।
ଅବ୍ରଵୀଦ୍ରକ୍ଷସାମ୍ମଧ୍ଯେଧୂମ୍ରାକ୍ଷନ୍ନାମରାକ୍ଷସମ୍ ॥ 18 ॥
ବଲେନମହତାଯୁକ୍ତୋରାକ୍ଷସୈର୍ଭୀମଵିକ୍ରମଃ ।
ତ୍ଵଂଵଧାଯାଭିନିର୍ଯାହିରାମସ୍ଯସହଵାନରୈଃ ॥ 19 ॥
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁଧୂମ୍ରାକ୍ଷୋରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରେଣଧୀମତା ।
କୃତ୍ଵାପ୍ରଣାମଂସମ୍ହୃଷ୍ଟୋନିର୍ଜଗାମନୃପାଲଯତ୍ ॥ 20 ॥
ଅଭିନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯତଦଦ୍ଵାରମ୍ବଲାଧ୍ଯକ୍ଷମୁଵାଚହ ।
ତ୍ଵରଯସ୍ଵବଲନ୍ତୂର୍ଣଙ୍କିଞ୍ଚିରେଣଯୁଯୁତ୍ସତଃ ॥ 21 ॥
ଧୂମ୍ରାକ୍ଷଵଚନଂଶ୍ରୁତ୍ଵାବଲାଧ୍ଯକ୍ଷୋବଲାନୁଗଃ ।
ବଲମୁଦ୍ଯୋଜଯାମାସରାଵଣସ୍ଯାଜ୍ଞଯାଦ୍ରୁତମ୍ ॥ 22 ॥
ତେବଦ୍ଧଘଣ୍ଟାବଲିନୋଘୋରରୂପାନିଶାଚରାଃ ।
ଵିଗର୍ଜମାନାସ୍ସମ୍ହୃଷ୍ଟାଧୂମ୍ରାକ୍ଷମ୍ପର୍ଯଵାରଯନ୍ ॥ 23 ॥
ଵିଵିଧାଯୁଧହସ୍ତାଶ୍ଚଶୂଲମୁଦ୍ଗରପାଣଯଃ ।
ଗଦାଭିଃପଟ୍ଟସୈର୍ଦଣ୍ଡୈରାଯସୈର୍ମୁସଲୈର୍ଭୃଶମ୍ ॥ 24 ॥
ପରିଘୈର୍ଭିଣ୍ଡିଵାଲୈଶ୍ଚଭଲ୍ଲୈପ୍ରାସୈଃ ପରଶ୍ଵଥୈଃ ।
ନିର୍ଯଯୂରାକ୍ଷସାଦିଭ୍ଯୋନର୍ଧନ୍ତୋଜଲଦାଯଥା ॥ 25 ॥
ରଥୈଃକଵଚିନସ୍ତ୍ଵନ୍ଯେଧ୍ଵଜୈଶ୍ଚସମଲଙ୍କୃତୈଃ ।
ସୁଵର୍ଣଜାଲଵିହିତୈଃଖରୈଶ୍ଚଵିଵିଧାନନୈଃ ॥ 26 ॥
ହଯୈଃପରମଶୀଘ୍ରୈଶ୍ଚଗଜୈଶ୍ଚୈଵମଦୋତ୍କଟୈଃ ।
ନିର୍ଯଯୁର୍ନୈରୃତଵ୍ଯାଘ୍ରାଵ୍ଯାଘ୍ରାଇଵଦୁରାସଦାଃ ॥ 27 ॥
ଵୃକସିଂହମୁଖୈର୍ଯୁକ୍ତଙ୍ଖରୈଃକନକଭୂଷଣୈଃ ।
ଆରୁରୋହରଥନ୍ଦିଵ୍ଯନ୍ଧୂମ୍ରାକ୍ଷଃଖରନିସ୍ସ୍ଵନଃ ॥ 28 ॥
ସନିର୍ଯାତୋମହାଵୀର୍ଯୋଧୂମ୍ରାକ୍ଷୋରାକ୍ଷସୈର୍ଵୃତଃ ।
ପ୍ରହସନ୍ପଶ୍ଚିମଦ୍ଵାରଂହନୁମାନ୍ଯତ୍ରଯୂଥପଃ ॥ 29 ॥
ରଥପ୍ରଵରମାସ୍ଥାଯଖରଯୁକ୍ତଙ୍ଖରସ୍ଵନମ୍ ।
ପ୍ରଯାନ୍ତନ୍ତୁମହାଘୋରଂରାକ୍ଷସମ୍ଭୀମଦର୍ଶନମ୍ ॥ 30 ॥
ଅନ୍ତରିକ୍ଷଗତାଃଘୋରାଶକୁନାଃପ୍ରତ୍ଯଷେଧଯନ୍ ।
ରଥଶୀର୍ଷେମହାନ୍ଭୀମୋଗୃଧ୍ରଶ୍ଚନିପପାତହ ॥ 31 ॥
ଧ୍ଵଜାଗ୍ରେଗ୍ରଥିତାଶ୍ଚୈଵନିପେତୁଃକୁଣପାଶନାଃ ।
ରୁଧିରାର୍ଦ୍ରୋମହାନ୍ ଶ୍ଵେତଃକବନ୍ଧଃପତିତୋଭୁଵି ॥ 32 ॥
ଵିସ୍ଵରଞ୍ଚୋତ୍ସୃଜନ୍ନାଦନ୍ଧୂମ୍ରାକ୍ଷସ୍ଯସମୀପତଃ ।
ଵଵର୍ଷରୁଧିରନ୍ଦେଵସ୍ସଞ୍ଚଚାଲଚମେଦିନୀ ॥ 33 ॥
ପ୍ରତିଲୋମଂଵନୌଵାଯୁର୍ନିର୍ଘାତସମନିସ୍ଵନଃ ।
ତିମିରୌଘଵୃତାସ୍ତତ୍ରଦିଶଶ୍ଚନଚକାଶିରେ ॥ 34 ॥
ସତୂତ୍ପାତାଂସ୍ତଦାଦୃଷ୍ଟଵାରାକ୍ଷସାନାମ୍ଭଯାଵହାନ୍ ।
ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତାନ୍ସୁଘୋରାଂଶ୍ଚଧୂମ୍ରାକ୍ଷୋଵ୍ଯଥିତୋଽଭଵତ୍ ॥ 35 ॥
ମୁମୁହୂରାକ୍ଷସାଃସର୍ଵେଧୂମ୍ରାକ୍ଷସ୍ଯପୁରସ୍ସରାଃ ।
ତତଃସୁଭୀମୋବହୁଭିର୍ନିଶାଚରୈର୍ଵୃତୋଽଭିନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯରଣୋତ୍ସୁକୋବଲୀ ।
ଦଦର୍ଶତାଂରାଘଵବାହୁପାଲିତାମ୍ମହୌଘକଲ୍ପାମ୍ବହୁଵାନରୀଞ୍ଚମୂମ୍ ॥ 36 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ଏକପଞ୍ଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekapañcāśassargaḥ |
teṣāṃsutumulaṃśabdaṃvānarāṇāntarasvinām |
nardatāṃrākṣasaissārdhantadāśuśrāvarāvaṇaḥ || 1 ||
snigdhagambhīranirghoṣaṃśrutvāsaninadambhṛśam |
sacivānāntatasteṣāmmadhyevacanamabravīt || 2 ||
yathā'sausamprahṛṣṭānāṃvānarāṇāṃsamutthitaḥ |
bahūnāṃsumahānnādomeghanāmivagarjitām || 3 ||
vyaktaṃsumahatīprītireteṣānnātrasaṃśayaḥ |
tathāhivipulairnādaiścukṣubhevaruṇālayaḥ || 4 ||
tautubaddhauśaraistīkṣṇairbhrātaraurāmalakṣmaṇau |
ayañcasumahānnādaśaṅkāñjanayatīvame || 5 ||
etattuvacanañcoktvāmantriṇorākṣaseśvaraḥ |
uvācanairṛtāṃstatrasamīpaparivartinaḥ || 6 ||
jñāyatāntūrṇameteṣāṃsarveṣāñcavanacāriṇām |
śokakālesamutpannaharṣakāraṇamutthitam || 7 ||
tathoktāstenasambhrāntāḥprākāramadhiruhyaca |
dadṛśuḥpālitāṃsenāṃsugrīveṇamahātmanā || 8 ||
taucamuktausughoreṇaśarabandhenarāghavau |
samutthitaumahābhāgauviṣeduḥprekṣyarākṣasāḥ || 9 ||
santrastahṛdayāḥsarveprākārāt varuhyate |
viṣaṇṇavadanāghorārākṣasendramupasthitā || 10 ||
tadapriyandīnamukhārāvaṇasyaniśācarāḥ |
kṛtsnannivedayāmāsuryathāvadvākyakovidāḥ || 11 ||
yautāvindrajitāyuddhebhrātaraurāmalakṣmaṇau |
nibaddhauśarabandhenaniṣprakampabhujaukṛtau || 12 ||
vimuktauśarabandhenadṛśyetetauraṇājire |
pāśānivagajauchitvāgajendrasamavikramau || 13 ||
tacchrutvāvacananteṣāṃrākṣasendromahābalaḥ |
cintāroṣasamākrāntoviṣaṇṇavadano'bhavat || 14 ||
ghorairdattavarairbhaddhauśarairāśīviṣopamaiḥ |
amoghaissūryasaṅkāśaiḥpramathyendrajitāyudhi || 15 ||
tadastrabandhamāsādyayadimuktauripūmama |
saṃśayasthamidaṃsarvamanupaśyāmyahambalam || 16 ||
niṣphalāḥkhalusamvṛttāśśarāḥvāsukitejasaḥ |
adattaṃyaistusaṅgrāmeripūṇāñjīvitammama || 17 ||
evamuktvātusaṅkruddhoniśśvasannuragoyathā |
abravīdrakṣasāmmadhyedhūmrākṣannāmarākṣasam || 18 ||
balenamahatāyuktorākṣasairbhīmavikramaḥ |
tvaṃvadhāyābhiniryāhirāmasyasahavānaraiḥ || 19 ||
evamuktastudhūmrākṣorākṣasendreṇadhīmatā |
kṛtvāpraṇāmaṃsamhṛṣṭonirjagāmanṛpālayat || 20 ||
abhiniṣkramyatadadvārambalādhyakṣamuvācaha |
tvarayasvabalantūrṇaṅkiñcireṇayuyutsataḥ || 21 ||
dhūmrākṣavacanaṃśrutvābalādhyakṣobalānugaḥ |
balamudyojayāmāsarāvaṇasyājñayādrutam || 22 ||
tebaddhaghaṇṭābalinoghorarūpāniśācarāḥ |
vigarjamānāssamhṛṣṭādhūmrākṣamparyavārayan || 23 ||
vividhāyudhahastāścaśūlamudgarapāṇayaḥ |
gadābhiḥpaṭṭasairdaṇḍairāyasairmusalairbhṛśam || 24 ||
parighairbhiṇḍivālaiścabhallaiprāsaiḥ paraśvathaiḥ |
niryayūrākṣasādibhyonardhantojaladāyathā || 25 ||
rathaiḥkavacinastvanyedhvajaiścasamalaṅkṛtaiḥ |
suvarṇajālavihitaiḥkharaiścavividhānanaiḥ || 26 ||
hayaiḥparamaśīghraiścagajaiścaivamadotkaṭaiḥ |
niryayurnairṛtavyāghrāvyāghrāivadurāsadāḥ || 27 ||
vṛkasiṃhamukhairyuktaṅkharaiḥkanakabhūṣaṇaiḥ |
āruroharathandivyandhūmrākṣaḥkharanissvanaḥ || 28 ||
saniryātomahāvīryodhūmrākṣorākṣasairvṛtaḥ |
prahasanpaścimadvāraṃhanumānyatrayūthapaḥ || 29 ||
rathapravaramāsthāyakharayuktaṅkharasvanam |
prayāntantumahāghoraṃrākṣasambhīmadarśanam || 30 ||
antarikṣagatāḥghorāśakunāḥpratyaṣedhayan |
rathaśīrṣemahānbhīmogṛdhraścanipapātaha || 31 ||
dhvajāgregrathitāścaivanipetuḥkuṇapāśanāḥ |
rudhirārdromahān śvetaḥkabandhaḥpatitobhuvi || 32 ||
visvarañcotsṛjannādandhūmrākṣasyasamīpataḥ |
vavarṣarudhirandevassañcacālacamedinī || 33 ||
pratilomaṃvanauvāyurnirghātasamanisvanaḥ |
timiraughavṛtāstatradiśaścanacakāśire || 34 ||
satūtpātāṃstadādṛṣṭavārākṣasānāmbhayāvahān |
prādurbhūtānsughorāṃścadhūmrākṣovyathito'bhavat || 35 ||
mumuhūrākṣasāḥsarvedhūmrākṣasyapurassarāḥ |
tataḥsubhīmobahubhirniśācarairvṛto'bhiniṣkramyaraṇotsukobalī |
dadarśatāṃrāghavabāhupālitāmmahaughakalpāmbahuvānarīñcamūm || 36 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekapañcāśassargaḥ ||