śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekonaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |
evamuktātuvaidehiparuṣaṃromaharṣaṇam |
rāghaveṇasaroṣeṇaśrutvāpravyathitā'bhavat || 1 ||
sātadaśrutapūrvaṃhijanemahatimaithilī |
śrutvābhartṛrvacorūkṣaṃlajjayāvanatābhavat || 2 ||
praviśantīvagātrāṇisvānisājanakātmajā |
vākṣaraisssaiḥsaśalyevabhṛśamāśrūṇyavartayat || 3 ||
tatobāṣpapariklinnampramārjantīsvamānanam |
śanairgadgadayāvācābhartāramidamabravīt || 4 ||
kimmāmasadṛśaṃvākyamīdṛśaṃśrotradāruṇam |
rūkṣaṃśrāvayasevīra prākṛtaḥprākṛtamiva || 5 ||
na tathāsmimahābāho yathāmāmavagacchasi |
pratyayaṅgacchamesvenacāritreṇaivateśape || 6 ||
pṛthakastrīṇāmpracāreṇajātintvampariśaṅkase |
parityajaināṃśaṅkāntuyadite'hamparīkṣitā || 7 ||
yadahaṅgātrasamparśaṅgatāsmiviśavāprabho |
kāmakāro na metatradaivantatrāparādhyati || 8 ||
madadhīnantuyattanmehṛdayantvayivartate |
parādhīneṣugātreṣukiṅkariṣyāmyanīśvarī || 9 ||
sahasamvṛddhabhāvenasaṃsargeṇa ca mānada |
yadite'haṃ na vijñātāhatātenāsmiśāśvatam || 10 ||
preṣitastemahāvīrohanumānavalokakaḥ |
laṅkāsthāhantvayārājankintadā na visarjitā || 11 ||
pratyakṣaṃvānarasyāsyatadvākyasamanantaram |
tvayāsantyaktayāvīratyaktaṃsyājajīvitammayā || 12 ||
na vṛthāteśramo'yaṃsyātsaṃśayenyasyajīvitam |
suhṛjjanaparikleśo na cāyaṃvipulastava || 13 ||
tvayātunṛpaśārdūladoṣamevānuvartatā |
laghunevamanuṣyeṇastrītvamevapuraskṛtam || 14 ||
apadeśenajanakādutpatatirvasuthātalāt |
mamavṛttaṃ ca vṛttajñabahute na puraskṛtam || 15 ||
na pramāṇīkṛtampāṇirbhālyemamanipīḍitaḥ |
mamabhaktiścaśīlaṃ ca sarvantepṛṣṭhataḥkṛtam || 16 ||
itibruvantīrudatībāṣpagadgagabhāṣiṇī |
uvācalakṣmaṇaṃsītādīnandhyānaparāyaṇam || 17 ||
citāmmekurusaumitrevyavanasyāsyabheṣajam |
midhyāpavādopahatānāhañjīvitumutsahe || 18 ||
aprītenaguṇairbhartrātyaktāyājanasaṃsadi |
yākṣamāmegatirgantumpravekṣyehavyavāhanam || 19 ||
evamuktastuvaidehyālakṣmaṇaḥparavīrahā |
amarṣavaśamāpannorāghavaṃsamudaikṣata || 20 ||
sa vijñāyatataśchandaṃrāmasyākārasūcitam |
citāñcakārasaumitrirmaterāmasyavīryavān || 21 ||
nahirāmantadākaścitkālāntakayamopamam |
anunetumathovaktundraṣṭuṃvāpyaśakatsuhṛt || 22 ||
adhomukhaṃsthitaṃrāmantataḥkṛtvāpradakṣiṇam |
upāvartatavaidehīdīpyamānaṃhutāśanam || 23 ||
praṇamyadaivatebhyaścabrāhmaṇebhyaścamaithilī |
baddhāñjalipuṭācedamuvācānagisamīpataḥ || 24 ||
yathāmehṛdayannityannāpasarpatirāghavāt |
tathālokasyasākṣīmāṃsarvataḥpātupāvakaḥ || 25 ||
yathāmāṃśuddhacaritānduṣṭāñjānātirāghavaḥ |
tathālokasyasākṣīmāṃsarvataḥpātupāvakaḥ || 26 ||
karmaṇāmanasāvācāyathānāticarāmyaham |
rāghavaṃsarvadharmajñantathāmāmpātupāvakaḥ || 27 ||
ādityobhagavānvāyurdhiśaścandrastathaiva ca |
ahaścāpitathāsandhyerātriścapṛthivītathaā || 28 ||
yathānye'pivijānantitathācāritrasaṃyutām |
evamuktvātuvaidehīparikramyahutāśanam |
viveśajvalanandīptanniḥśaṅkenāntarātmanā || 29 ||
naścasumahāṃstatrabālavṛddhasamākulaḥ || 30 ||
dadarśamaithilīndīptāmpraviśantīṃhutāśanam |
sātaptanavahemābhātaptakāñcanabhūṣaṇā || 31 ||
papātajvalanandīptaṃsarvalokasyasannidhau |
dadṛśustāṃviśālākṣīmpatantīṃhavyavāhanam || 32 ||
sītāṃsarvāṇirūpāṇirukmavedinibhāntadā |
dadṛśustāmmahābhāgāmpraviśantīṃhutāśanam || 33 ||
sītāṅkṛtsnāstrayolokāḥpuṇyāmājyāhutīmiva |
pracukruśuḥstriyaḥsarvāstāndṛṣṭavāhavyavāhave || 34 ||
patantīṃsaṃskṛtāmmanranssairvasordārāmivādhvare |
dadṛśustāntrayolokādevagandharvadānavāḥ || 35 ||
śastāmpatantīnnirayetrivivāddhevatāmiva |
tasyāmagniṃviśantyāntuhāhetivipulaḥsvanaḥ || 36 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekonaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||