📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.112 ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡ - ଦ୍ଵାଦଶାଧିକଶତତମ ସର୍ଗଃ
6.112 Yuddhakanda - Dvadashadhikashatatama Sargah
Valmiki Oriya
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଦ୍ଵାଦଶାଧିକଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଭ୍ରାତରନ୍ନିହତନ୍ଦୃଷ୍ଟଵାଶଯାନନ୍ନିର୍ଜିତଂରଣେ ।
ଶୋକଵେଗପରୀତାତ୍ମାଵିଲଲାପଵିଭୀଷଣଃ ॥ 1 ॥
ଵୀର ଵିକ୍ରାନ୍ତ ଵିଖ୍ଯାତ ପ୍ରଵୀଣ ନଯକୋଵିଦ ।
ମହାର୍ହାଶଯନୋପେତକିଂଶେଷେନିହତୋଭୁଵି ॥ 2 ॥
ଵିକ୍ଷିପ୍ଯଦୀର୍ଘୌନିଶ୍ଚେଷ୍ଟୌଭୁଜାଵଙ୍ଗଭୂଷିତୌ ।
ମୁକୁଟେନାପଵୃତ୍ତେନଭାସ୍କରାକାରଵର୍ଚସା ॥ 3 ॥
ଦଂଵୀରସମ୍ପ୍ରାପ୍ତଂଯନ୍ମଯାପୂର୍ଵମୀରିତମ୍ ।
କାମମୋହପରୀତସ୍ଯଯତ୍ତନ୍ନରୁଚିତନ୍ତଵ ॥ 4 ॥
ଯନ୍ନଦର୍ପାତ୍ପ୍ରହସ୍ତୋଵାନେନ୍ଦ୍ରଜିନ୍ନାପରେଜନାଃ ।
ନ କୁମ୍ବକର୍ଣୋଽତିରଥୋନାତିକାଯୋନରାନ୍ତକଃ ॥ 5 ॥
ନ ସ୍ଵଯନ୍ତ୍ଵମମନ୍ଯେଥାସ୍ତସ୍ଯୋଦର୍କୋଽଯମାଗତଃ ।
ଗତସ୍ସେତୁସ୍ସୁନୀତୀନାଙ୍ଗତୋଧର୍ମସ୍ଯଵିଗ୍ରହଃ ॥ 6 ॥
ଗତସ୍ସତ୍ତ୍ଵସ୍ଯସଙ୍କ୍ଷେପଃପ୍ରସ୍ତାଵାନାଙ୍ଗତିର୍ଗତା ।
ଆଦିତ୍ଯଃପତିତୋଭୂମୌମଗ୍ନସ୍ତମସିଚନ୍ଦ୍ରମାଃ ॥ 7 ॥
ଚିତ୍ରଭାନୁଃପ୍ରଶାନ୍ତାର୍ଚିର୍ଵ୍ଯଵସାଯୋନିରୁଦ୍ଯମଃ ।
ଅସ୍ମିନ୍ନିପତିତେଵୀରେ ଭୂମୌଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂଵରେ ॥ 8 ॥
ସୌମିତ୍ରିଂ ସତ୍ତ୍ଵସମ୍ପନ୍ନଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ଶୁଭଲକ୍ଷଣମ୍ ।
ଵିଭୀଷଣମିମଂ ସୌମ୍ଯ ଲଙ୍କାଯାମଭିଷେଚଯ ॥ 9 ॥
ଧୃତିପ୍ରଵାଲଃପ୍ରସହ୍ଯାଗ୍ଯ୍ରପୁଷ୍ପସ୍ତପୋବଲଶ୍ଶୌର୍ଯନିବଦ୍ଧମୂଲଃ ।
ରଣେମହାନ୍ରାକ୍ଷସରାଜଵୃକ୍ଷଃସମ୍ମର୍ଦିତୋରାଘଵମାରୁତେନ ॥ 10 ॥
ତେଜୋଵିଷାଣଃକୁଲଵଂଶଵଂଶଃକୋପପ୍ରସାଦାପରଗାତ୍ରହସ୍ତଃ ।
ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁସିଂହାଵଗୃହୀତଦେହଃସୁପ୍ତଃକ୍ଷିତୌରାଵଣଗନ୍ଧହସ୍ତୀ ॥ 11 ॥
ପରାକ୍ରମୋତ୍ସାହଵିଜୃମ୍ଭିତାର୍ଚିର୍ନିଃଶ୍ଵାସଧୂମସ୍ସ୍ଵବଲପ୍ରତାପଃ ।
ପ୍ରତାପଵାନ୍ସମ୍ଯତିରାକ୍ଷସାଗ୍ନିର୍ଵିର୍ଵାପିତୋରାମପଯୋଧରେଣ ॥ 12 ॥
ସିଂହରକ୍ଷଲାଙ୍ଗୂଲକକୁଦ୍ଵିଷାଣଃପରାଭିଜିଦ୍ଗନ୍ଧନଗନ୍ଧହସ୍ତୀ ।
ରକ୍ଷୋଵୃଷଶ୍ଚାପଲକର୍ଣଚକ୍ଷୁଃକ୍ଷିତୀଶ୍ଵରଵ୍ଯାଘ୍ରହତୋଽଵସନ୍ନଃ ॥ 13 ॥
ଵଦନ୍ତଂହେତୁମଦ୍ଵାକ୍ଯମ୍ପରିଦୃଷ୍ଟାର୍ଥନିଶ୍ଚଯମ୍ ।
ରାମଃଶୋକସମାଵିଷ୍ଟମିତ୍ଯୁଵାଚଵିଭୀଷଣମ୍ ॥ 14 ॥
ନାଯଂଵିନଷ୍ଟୋନିଶ୍ଚେଷ୍ଟସ୍ସମରେଚଣ୍ଡଵିକ୍ରମଃ ।
ଅତ୍ଯୁନ୍ନତମହୋତ୍ସାହଃପତିତୋଽଯମଶଙ୍କିତଃ ॥ 15 ॥
ନୈଵଂଵିନଷ୍ଟାଃଶୋଚ୍ଯନ୍ତେକ୍ଷତ୍ରଧର୍ମଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ ।
ଵୃଧଦିମାଶଂସମାନାଯେନିପତନ୍ତିରଣାଜିରେ ॥ 16 ॥
ଯେନସେନ୍ଦ୍ରାସ୍ତ୍ରଯୋଲୋକାସ୍ତ୍ରାସିତାଯୁଧିଧୀମତା ।
ତସ୍ମିନ୍କାଲସମାଯୁକ୍ତେ ନ କାଲଃପରିଶୋଚିତୁମ୍ ॥ 17 ॥
ନୈକାନ୍ତଵିଜଯୋଯୁଦ୍ଧେଭୂତପୂର୍ଵଃକଦାଚନ ।
ପରୈରାହନ୍ଯତେଵୀରଃପରାନ୍ଵାହନ୍ତିସଂଯୁଗେ ॥ 18 ॥
ସ ତଦ୍ରାଜ୍ଯଂ ମହତ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ରାମଦତ୍ତଂ ଵିଭୀଷଣଃ ।
ପ୍ରକୃତୀଃ ସାନ୍ତ୍ଯଯିତ୍ଵା ଚ ତତୋ ରାମମୁପାଗମତ୍ ॥ 19 ॥
ତଦେଵନ୍ନିଶ୍ଚଯନ୍ଦୃଷ୍ଟଵାତତ୍ତ୍ଵମାସ୍ଥାଯଵିଜ୍ଵରଃ ।
ଯଦିହାନନ୍ତରଙ୍କାର୍ଯଙ୍କଲ୍ପ୍ଯନ୍ତଦନୁଚିନ୍ତଯ ॥ 20 ॥
ମୁକ୍ତଵାକ୍ଯଂଵିକ୍ରାନ୍ତଂରାଜପୁତ୍ରଂଵିଭୀଷଣଃ ।
ଉଵାଚଶୋକସନ୍ତପ୍ତୋଭ୍ରାତୁର୍ହିତମନନ୍ତରମ୍ ॥ 21 ॥
ଯୋଽଯଂଵିମର୍ଦେଷ୍ଵଵିଭଗ୍ନପୂର୍ଵଃସୁରୈସ୍ସମସ୍ଥେରପିଵାସଵେନ ।
ଭଵନ୍ତମାସାଦ୍ଯରଣେଵିଭଗ୍ନୋଵେଲାମିଵାସାଦ୍ଯଯଥାସମୁଦ୍ରଃ ॥ 22 ॥
ଅନେନଦତ୍ତାନିଵନୀପକେଷୁଭୁକ୍ତାଶ୍ଚଭୋଗାନିଭୃତାଶ୍ଚଭୃତ୍ଯାଃ ।
ଧନାନିମିତ୍ରେଷୁସମର୍ପିତାନିଵୈରାଣ୍ଯମିତ୍ରେଷୁନିପାତିତାନି ॥ 23 ॥
ଏଷୋହିତାଗ୍ନିଶ୍ଚଃମହାତପାଶ୍ଚଵେଦାନ୍ତଗଃକର୍ମସୁଚାଗ୍ଯ୍ରଶୂରଃ ।
ଏତସ୍ଯଯତ୍ପ୍ରେତଗତସ୍ଯକୃତ୍ଯନ୍ତତ୍କର୍ତୁମିଚ୍ଛାମିତଵପ୍ରସାଦାତ୍ ॥ 24 ॥
ମରଣାନ୍ତାନିଵୈରାଣିନିର୍ଵୃତ୍ତଂଵଃପ୍ରଯୋଜନମ୍ ।
କ୍ରିଯତାମସ୍ଯସଂସ୍କାରୋମମାପ୍ଯେଷଯଥାତଵ ॥ 25 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ଦ୍ଵାଦଶାଧିକଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha dvādaśādhikaśatatamassargaḥ |
bhrātarannihatandṛṣṭavāśayānannirjitaṃraṇe |
śokavegaparītātmāvilalāpavibhīṣaṇaḥ || 1 ||
vīra vikrānta vikhyāta pravīṇa nayakovida |
mahārhāśayanopetakiṃśeṣenihatobhuvi || 2 ||
vikṣipyadīrghauniśceṣṭaubhujāvaṅgabhūṣitau |
mukuṭenāpavṛttenabhāskarākāravarcasā || 3 ||
daṃvīrasamprāptaṃyanmayāpūrvamīritam |
kāmamohaparītasyayattannarucitantava || 4 ||
yannadarpātprahastovānendrajinnāparejanāḥ |
na kumbakarṇo'tirathonātikāyonarāntakaḥ || 5 ||
na svayantvamamanyethāstasyodarko'yamāgataḥ |
gatassetussunītīnāṅgatodharmasyavigrahaḥ || 6 ||
gatassattvasyasaṅkṣepaḥprastāvānāṅgatirgatā |
ādityaḥpatitobhūmaumagnastamasicandramāḥ || 7 ||
citrabhānuḥpraśāntārcirvyavasāyonirudyamaḥ |
asminnipatitevīre bhūmauśastrabhṛtāṃvare || 8 ||
saumitriṃ sattvasampannaṃ lakṣmaṇaṃ śubhalakṣaṇam |
vibhīṣaṇamimaṃ saumya laṅkāyāmabhiṣecaya || 9 ||
dhṛtipravālaḥprasahyāgyrapuṣpastapobalaśśauryanibaddhamūlaḥ |
raṇemahānrākṣasarājavṛkṣaḥsammarditorāghavamārutena || 10 ||
tejoviṣāṇaḥkulavaṃśavaṃśaḥkopaprasādāparagātrahastaḥ |
ikṣvākusiṃhāvagṛhītadehaḥsuptaḥkṣitaurāvaṇagandhahastī || 11 ||
parākramotsāhavijṛmbhitārcirniḥśvāsadhūmassvabalapratāpaḥ |
pratāpavānsamyatirākṣasāgnirvirvāpitorāmapayodhareṇa || 12 ||
siṃharakṣalāṅgūlakakudviṣāṇaḥparābhijidgandhanagandhahastī |
rakṣovṛṣaścāpalakarṇacakṣuḥkṣitīśvaravyāghrahato'vasannaḥ || 13 ||
vadantaṃhetumadvākyamparidṛṣṭārthaniścayam |
rāmaḥśokasamāviṣṭamityuvācavibhīṣaṇam || 14 ||
nāyaṃvinaṣṭoniśceṣṭassamarecaṇḍavikramaḥ |
atyunnatamahotsāhaḥpatito'yamaśaṅkitaḥ || 15 ||
naivaṃvinaṣṭāḥśocyantekṣatradharmavyavasthitāḥ |
vṛdhadimāśaṃsamānāyenipatantiraṇājire || 16 ||
yenasendrāstrayolokāstrāsitāyudhidhīmatā |
tasminkālasamāyukte na kālaḥpariśocitum || 17 ||
naikāntavijayoyuddhebhūtapūrvaḥkadācana |
parairāhanyatevīraḥparānvāhantisaṃyuge || 18 ||
sa tadrājyaṃ mahatprāpya rāmadattaṃ vibhīṣaṇaḥ |
prakṛtīḥ sāntyayitvā ca tato rāmamupāgamat || 19 ||
tadevanniścayandṛṣṭavātattvamāsthāyavijvaraḥ |
yadihānantaraṅkāryaṅkalpyantadanucintaya || 20 ||
muktavākyaṃvikrāntaṃrājaputraṃvibhīṣaṇaḥ |
uvācaśokasantaptobhrāturhitamanantaram || 21 ||
yo'yaṃvimardeṣvavibhagnapūrvaḥsuraissamastherapivāsavena |
bhavantamāsādyaraṇevibhagnovelāmivāsādyayathāsamudraḥ || 22 ||
anenadattānivanīpakeṣubhuktāścabhogānibhṛtāścabhṛtyāḥ |
dhanānimitreṣusamarpitānivairāṇyamitreṣunipātitāni || 23 ||
eṣohitāgniścaḥmahātapāścavedāntagaḥkarmasucāgyraśūraḥ |
etasyayatpretagatasyakṛtyantatkartumicchāmitavaprasādāt || 24 ||
maraṇāntānivairāṇinirvṛttaṃvaḥprayojanam |
kriyatāmasyasaṃskāromamāpyeṣayathātava || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe dvādaśādhikaśatatamassargaḥ ||