📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.106 ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡ - ଷଡଧିକଶତତମ ସର୍ଗଃ
6.106 Yuddhakanda - Shadadhikashatatama Sargah
Valmiki Oriya
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଷଡଧିକଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ସତୁମୋହାତ୍ସୁସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧଃକୃତାନ୍ତବଲଚୋଦିତଃ ।
କ୍ରୋଧସଂରକ୍ତନଯନୋରାଵଣଂସୂତମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 1 ॥
ହୀନଵୀର୍ଯମିଵାଶକ୍ତମ୍ପୌରୁଷେଣଵିଵର୍ଜିତମ୍ ।
ଭୀରୁଂଲଘୁମିଵାସତ୍ତ୍ଵଂଵିହୀନମିଵତେଜସା ॥ 2 ॥
ଵିମୁକ୍ତମିଵମାଯାଭିରସ୍ତ୍ରୈରିଵବହିଷ୍କୃତମ୍ ।
ମାମଵଜ୍ଞାଯଦୁର୍ବୁଦ୍ଧେସ୍ଵଯାବୁଦ୍ଧ୍ଯାଵିଚେଷ୍ଟସେ ॥ 3 ॥
କିମର୍ଥମ୍ମାମଵଜ୍ଞାଯମଚ୍ଛନ୍ଦମନଵେକ୍ଷ୍ଯ ଚ ।
ତ୍ଵଯାଶତ୍ରୁସମକ୍ଷମ୍ମେରଥୋଽଯମପଵାହିତଃ ॥ 4 ॥
ତ୍ଵଯାଦ୍ଯହିମମାନାର୍ଯ ଚିରକାଲସମାର୍ଜିତମ୍ ।
ଯଶୋଵୀର୍ଯଂ ଚ ତେଜଶ୍ଚପ୍ରତ୍ଯଯଶ୍ଚଵିନାଶିତଃ ॥ 5 ॥
ପ୍ରଖ୍ଯାତଵୀର୍ଯସ୍ଯରଞ୍ଜନୀଯସ୍ଯଵିକ୍ରମୈଃ ।
ପଶ୍ଯତୋଯୁଦ୍ଧଲୁବ୍ଧୋଽହଙ୍କୃତଙ୍କାପୁରୁଷସ୍ତ୍ଵଯା ॥ 6 ॥
ଯସ୍ତ୍ଵଂରଥମିଦମ୍ମୋହାନ୍ନଚେଦ୍ଵହସିଦୁର୍ମତେ ।
ସତ୍ଯୋଽପ୍ରତିତର୍କୋମେପରେଣତ୍ଵମୁପସ୍କୃତଃ ॥ 7 ॥
ନ ହିତଦ୍ଵିଦ୍ଯତେକର୍ମସୁହୃଦୋହିତକାଙ୍କ୍ଷିଣଃ ।
ରିପୂଣାଂସଦୃଶନ୍ତ୍ଵେତଦ୍ଯତତ୍ତ୍ଵଯୈତଦନୁଷ୍ଠିତମ୍ ॥ 8 ॥
ନିଵର୍ତଯରଥଂଶୀଘ୍ରଂଯାଵନ୍ନାପୈତିମେରିପୁଃ ।
ଯଦିଵାଧ୍ଯୁଷିତୋଽସିତ୍ଵଂସ୍ମର୍ଯତେଯଦିମେଗୁଣଃ ॥ 9 ॥
ଏଵମ୍ପୁରୁଷମୁକ୍ତସ୍ତୁହିତବୁଦ୍ଧିବୁଦ୍ଧିନା ।
ଅବ୍ରଵୀଦ୍ରାଵଣଂସୂତୋହିତଂସାନୁନଯଂଵଚଃ ॥ 10 ॥
ନ ଭୀତୋଽସ୍ମି ନ ମୂଢୋଽସ୍ମିନୋପଜପ୍ତୋଽସ୍ମିଶତ୍ରୁଭିଃ ।
ନ ପ୍ରମତ୍ତୋ ନ ନିଃସ୍ନେହୋଵିସ୍ମୃତା ନ ଚ ସତ୍କ୍ରିଯା ॥ 11 ॥
ମଯାତୁହିତକାମେଵଯଶଶ୍ଚପରିରକ୍ଷତା ।
ସ୍ନେହପ୍ରସନ୍ନମନସାହିତମିତ୍ଯପ୍ରିଯଙ୍କୃତମ୍ ॥ 12 ॥
ନାସ୍ମିନ୍ନର୍ଥେମହାରାଜ ତ୍ଵମ୍ମାମ୍ପ୍ରିଯହିତେରତମ୍ ।
କଶ୍ଚିଲ୍ଲଘୁରିଵାନାର୍ଯୋଦୋଷତୋଗନ୍ତୁମର୍ହସି ॥ 13 ॥
ପରିତୁଷ୍ଟଃ ସ ରାମସ୍ଯ ତେନ ଵାକ୍ଯେନ ମାତଲିଃ ।
ପ୍ରଚୋଦଯାମାସ ରଥନ୍ ସୁରସାରଥିସତ୍ତମଃ ॥ 14 ॥
ଶ୍ରମନ୍ତଵାଵଗଚ୍ଛାମିମହତାରଣକର୍ମଣା ।
ନ ହିତେଵୀର୍ଯସୌମୁଖ୍ଯମ୍ପ୍ରକର୍ଷଂଵୋପଧାରଯେ ॥ 15 ॥
ରଥୋଦ୍ଵହନଖିନ୍ନାଶ୍ଚଭଗ୍ନାମେରଥଵାଜିନଃ ।
ଦୀନାଘର୍ମପରିଶ୍ରାନ୍ତାଗାଵୋଵର୍ଷହତାଇଵ ॥ 16 ॥
ନିମିତ୍ତାନି ଚ ଭୂଯିଷ୍ଠଂଯାନିପ୍ରାଦୁର୍ଭଵନ୍ତିନଃ ।
ତେଷୁତେଷ୍ଵଭିପନ୍ନେଷୁଲକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ ॥ 17 ॥
ଦେଶକାଲୌ ଚ ଵିଜ୍ଞେଯୌଲକ୍ଷଣାନୀଙ୍ଗିତାନି ଚ ।
ଦୈନ୍ଯଂହର୍ଷଶ୍ଚଖେଦଶ୍ଚରଥିନଶ୍ଚବଲାବଲମ୍ ॥ 18 ॥
ସ୍ଥଲନିମ୍ନାନିଭୂମେଶ୍ଚସମାନିଵିଷମାଣି ଚ ।
ଯୁଦ୍ଧକାଲଶ୍ଚଵିଜ୍ଞେଯଃପରସ୍ଯାନ୍ତରଦର୍ଶନମ୍ ॥ 19 ॥
ଉପଯାନାପଯାନେ ଚ ସ୍ଥାନମ୍ପ୍ରତ୍ଯପସର୍ପଣମ୍ ।
ସର୍ଵମେତଦ୍ରଥସ୍ଥେନଜ୍ଞେଯଂରଥକୁଟୁମ୍ଭିନା ॥ 20 ॥
ତଵଵିଶ୍ରାମହେତୋସ୍ତୁତଥୈଷାଂରଥଵାଜିନାମ୍ ।
ରୌଦ୍ରଂଵର୍ଜଯତାଖେଦଙ୍କ୍ଷମଙ୍କୃତମିଦମ୍ମଯା ॥ 21 ॥
ସ୍ଵେଚ୍ଛଯାନ ମଯାଵୀରରଥୋଽଯମପଵାହିତଃ ।
ଭର୍ତୃସ୍ନେହପରୀତେନମଯେଦଂଯତ୍କୃତମ୍ପ୍ରଭୋ ॥ 22 ॥
ଆଜ୍ଞାପଯଯଥାତତ୍ତ୍ଵଂଵକ୍ଷ୍ଯସ୍ଯରିନିଷୂଦନ ।
ତତ୍କରିଷ୍ଯାମ୍ଯହଂଵୀରଗତାନୃଣ୍ଯେନଚେତସା ॥ 23 ॥
ସନ୍ତୁଷ୍ଟସ୍ତେନଵାକ୍ଯେନରାଵଣସ୍ତସ୍ଯସାରଥେଃ ।
ପ୍ରଶସ୍ଯୈନମ୍ବହୁଵିଧଂଯୁଦ୍ଧଲୁବ୍ଧୋଽବ୍ରଵୀଦିଦମ୍ ॥ 24 ॥
ରଥଂଶୀଘ୍ରମିଦଂସୂତରାଘଵାଭିମୁଖନ୍ନଯ ।
ନାହତ୍ଵାସମରେଶତ୍ରୂନ୍ନିଵର୍ତିଷ୍ଯତିରାଵଣଃ ॥ 25 ॥
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵାତତସ୍ତୁଷ୍ଟୋରାଵଣୋରାକ୍ଷସେଶ୍ଵରଃ ।
ଦଦୌତସ୍ଯଶୁଭଂହ୍ଯେକଂହସ୍ତାଭରଣମୁତ୍ତମମ୍ ॥ 26 ॥
ଶ୍ରୁତ୍ଵାରାଵଣଵାକ୍ଯାନିସାରଥିସ୍ସନ୍ଯଵର୍ତତ ।
ତତୋଦ୍ରୁତଂରାଵଣଵାକ୍ଯଚୋଦିତଃପ୍ରଚୋଦଯାମାସହଯାନ୍ସସାରଥିଃ ।
ସ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ତତୋ ମହାରଥଃକ୍ଷଣେନରାମସ୍ଯରଥାଗ୍ରତୋଽଭଵତ୍ ॥ 27 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ଷଡଧିକଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaḍadhikaśatatamassargaḥ |
satumohātsusaṅkruddhaḥkṛtāntabalacoditaḥ |
krodhasaṃraktanayanorāvaṇaṃsūtamabravīt || 1 ||
hīnavīryamivāśaktampauruṣeṇavivarjitam |
bhīruṃlaghumivāsattvaṃvihīnamivatejasā || 2 ||
vimuktamivamāyābhirastrairivabahiṣkṛtam |
māmavajñāyadurbuddhesvayābuddhyāviceṣṭase || 3 ||
kimarthammāmavajñāyamacchandamanavekṣya ca |
tvayāśatrusamakṣammeratho'yamapavāhitaḥ || 4 ||
tvayādyahimamānārya cirakālasamārjitam |
yaśovīryaṃ ca tejaścapratyayaścavināśitaḥ || 5 ||
prakhyātavīryasyarañjanīyasyavikramaiḥ |
paśyatoyuddhalubdho'haṅkṛtaṅkāpuruṣastvayā || 6 ||
yastvaṃrathamidammohānnacedvahasidurmate |
satyo'pratitarkomepareṇatvamupaskṛtaḥ || 7 ||
na hitadvidyatekarmasuhṛdohitakāṅkṣiṇaḥ |
ripūṇāṃsadṛśantvetadyatattvayaitadanuṣṭhitam || 8 ||
nivartayarathaṃśīghraṃyāvannāpaitimeripuḥ |
yadivādhyuṣito'sitvaṃsmaryateyadimeguṇaḥ || 9 ||
evampuruṣamuktastuhitabuddhibuddhinā |
abravīdrāvaṇaṃsūtohitaṃsānunayaṃvacaḥ || 10 ||
na bhīto'smi na mūḍho'sminopajapto'smiśatrubhiḥ |
na pramatto na niḥsnehovismṛtā na ca satkriyā || 11 ||
mayātuhitakāmevayaśaścaparirakṣatā |
snehaprasannamanasāhitamityapriyaṅkṛtam || 12 ||
nāsminnarthemahārāja tvammāmpriyahiteratam |
kaścillaghurivānāryodoṣatogantumarhasi || 13 ||
parituṣṭaḥ sa rāmasya tena vākyena mātaliḥ |
pracodayāmāsa rathan surasārathisattamaḥ || 14 ||
śramantavāvagacchāmimahatāraṇakarmaṇā |
na hitevīryasaumukhyamprakarṣaṃvopadhāraye || 15 ||
rathodvahanakhinnāścabhagnāmerathavājinaḥ |
dīnāgharmapariśrāntāgāvovarṣahatāiva || 16 ||
nimittāni ca bhūyiṣṭhaṃyāniprādurbhavantinaḥ |
teṣuteṣvabhipanneṣulakṣyāmyapradakṣiṇam || 17 ||
deśakālau ca vijñeyaulakṣaṇānīṅgitāni ca |
dainyaṃharṣaścakhedaścarathinaścabalābalam || 18 ||
sthalanimnānibhūmeścasamāniviṣamāṇi ca |
yuddhakālaścavijñeyaḥparasyāntaradarśanam || 19 ||
upayānāpayāne ca sthānampratyapasarpaṇam |
sarvametadrathasthenajñeyaṃrathakuṭumbhinā || 20 ||
tavaviśrāmahetostutathaiṣāṃrathavājinām |
raudraṃvarjayatākhedaṅkṣamaṅkṛtamidammayā || 21 ||
svecchayāna mayāvīraratho'yamapavāhitaḥ |
bhartṛsnehaparītenamayedaṃyatkṛtamprabho || 22 ||
ājñāpayayathātattvaṃvakṣyasyariniṣūdana |
tatkariṣyāmyahaṃvīragatānṛṇyenacetasā || 23 ||
santuṣṭastenavākyenarāvaṇastasyasāratheḥ |
praśasyainambahuvidhaṃyuddhalubdho'bravīdidam || 24 ||
rathaṃśīghramidaṃsūtarāghavābhimukhannaya |
nāhatvāsamareśatrūnnivartiṣyatirāvaṇaḥ || 25 ||
evamuktvātatastuṣṭorāvaṇorākṣaseśvaraḥ |
dadautasyaśubhaṃhyekaṃhastābharaṇamuttamam || 26 ||
śrutvārāvaṇavākyānisārathissanyavartata |
tatodrutaṃrāvaṇavākyacoditaḥpracodayāmāsahayānsasārathiḥ |
sa rākṣasendrasya tato mahārathaḥkṣaṇenarāmasyarathāgrato'bhavat || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaḍadhikaśatatamassargaḥ ||