📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.56 ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡ - ଷଟ୍ପଞ୍ଚାଶ ସର୍ଗଃ
5.56 Sundarakanda - Shatpanchasha Sargah
Valmiki Oriya
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଷଟ୍ପଞ୍ଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତତସ୍ତୁ ଶିଂଶୁପାମୂଲେ ଜାନକୀଂ ପର୍ଯୁପସ୍ଥିତାମ୍ ।
ଅଭିଵାଦ୍ଯାବ୍ରଵୀଦ୍ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ପଶ୍ଯାମି ତ୍ଵାମିହାକ୍ଷତାମ୍ ॥ 1 ॥
ତତସ୍ତଂ ପ୍ରସ୍ଥିତଂ ସୀତା ଵୀକ୍ଷମାଣା ପୁନଃ ପୁନଃ ।
ଭର୍ତୃସ୍ନେହାନ୍ଵିତଂ ଵାକ୍ଯଂ ହନୁମନ୍ତମଭାଷତ ॥ 2 ॥
କାମମସ୍ଯ ତ୍ଵମେଵୈକଃ କାର୍ଯସ୍ଯ ପରିସାଧନେ ।
ପର୍ଯାପ୍ତଃ ପରଵୀରଘ୍ନ ଯଶସ୍ଯସ୍ତେ ବଲୋଦଯଃ ॥ 3 ॥
ଶରୈସ୍ତୁ ସଙ୍କୁଲାଂ କୃତ୍ଵା ଲଙ୍କାଂ ପରବଲାର୍ଦନଃ ।
ମାଂ ନଯେଦ୍ଯଦି କାକୁତ୍ସ୍ଥସ୍ତତ୍ତସ୍ଯ ସଦୃଶଂ ଭଵେତ୍ ॥ 4 ॥
ତଦ୍ଯଥା ତସ୍ଯ ଵିକ୍ରାନ୍ତମନୁରୂପଂ ମହାତ୍ମନଃ ।
ଭଵତ୍ଯାହଵଶୂରସ୍ଯ ତଥା ତ୍ଵମୁପପାଦଯ ॥ 5 ॥
ତଦର୍ଥୋପହିତଂ ଵାକ୍ଯଂ ପ୍ରଶ୍ରିତଂ ହେତୁସଂହିତମ୍ ।
ନିଶମ୍ଯ ହନୁମାଂସ୍ତସ୍ଯା ଵାକ୍ଯମୁତ୍ତରମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 6 ॥
କ୍ଷିପ୍ରମେଷ୍ଯତି କାକୁତ୍ସ୍ଥଃ ହର୍ଯୃକ୍ଷପ୍ରଵରୈର୍ଵୃତଃ ।
ଯସ୍ତେ ଯୁଧି ଵିଜିତ୍ଯାରୀନ୍ ଶୋକଂ ଵ୍ଯପନଯିଷ୍ଯତି ॥ 7 ॥
ଏଵମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ଵୈଦେହୀଂ ହନୁମାନ୍ ମାରୁତାତ୍ମଜଃ ।
ଗମନାଯ ମତିଂ କୃତ୍ଵା ଵୈଦେହୀମଭ୍ଯଵାଦଯତ୍ ॥ 8 ॥
ତତସ୍ସ କପିଶାର୍ଦୂଲଃ ସ୍ଵାମିସନ୍ଦର୍ଶନୋତ୍ସୁକଃ ।
ଆରୁରୋହ ଗିରିଶ୍ରେଷ୍ଠମରିଷ୍ଟମରିମର୍ଦନଃ ॥ 9 ॥
ତୁଙ୍ଗପଦ୍ମକଜୁଷ୍ଟାଭିର୍ନୀଲାଭିର୍ଵନରାଜିଭିଃ ।
ସୋତ୍ତରୀଯମିଵାମ୍ଭୋଦୈଃ ଶୃଙ୍ଗାନ୍ତରଵିଲମ୍ବିଭିଃ ॥ 10 ॥
ବୋଧ୍ଯମାନମିଵ ପ୍ରୀତ୍ଯା ଦିଵାକରକରୈଶ୍ଶୁଭୈଃ ।
ଉନ୍ମିଷନ୍ତମିଵୋଦ୍ଧୂତୈର୍ଲୋଚନୈରିଵ ଧାତୁଭିଃ ॥ 11 ॥
ତୋଯୌଘନନିସ୍ସ୍ଵନୈର୍ମନ୍ଦ୍ରୈଃ ପ୍ରାଧୀତମିଵ ପର୍ଵତମ୍ ।
ପ୍ରଗୀତମିଵ ଵିସ୍ପଷ୍ଟୈର୍ନାନାପ୍ରସ୍ରଵଣସ୍ଵନୈଃ ॥ 12 ॥
ଦେଵଦାରୁଭିରତ୍ଯୁଚ୍ଚୈରୂର୍ଧ୍ଵବାହୁମିଵ ସ୍ଥିତମ୍ ।
ପ୍ରପାତଜଲନିର୍ଘୋଷୈଃ ପ୍ରାକ୍ରୁଷ୍ଟମିଵ ସର୍ଵତଃ ॥ 13 ॥
ଵେପମାନମିଵ ଶ୍ଯାମୈଃ କମ୍ପମାନୈଶ୍ଶରଦ୍ଵନୈଃ ।
ଵେଣୁଭିର୍ମାରୁତୋଦ୍ଧୂତୈଃ କୂଜନ୍ତମିଵ କୀଚକୈଃ ॥ 14 ॥
ନିଶ୍ଶ୍ଵସନ୍ତମିଵାମର୍ଷାଦ୍ଘୋରୈରାଶୀଵିଷୋତ୍ତମୈଃ ।
ନୀହାରକୃତଗମ୍ଭୀରୈର୍ଧ୍ଯାଯନ୍ତମିଵ ଗହ୍ଵରୈଃ ॥ 15 ॥
ମେଘପାଦନିଭୈଃ ପାଦୈଃ ପ୍ରକ୍ରାନ୍ତମିଵ ସର୍ଵତଃ ।
ଜୃମ୍ମ୍ଭମାଣମିଵାଽକାଶେ ଶିଖରୈରଭ୍ରମାଲିଭିଃ ॥ 16 ॥
କୂଟୈଶ୍ଚ ବହୁଧା କୀର୍ଣୈଶ୍ଶୋଭିତଂ ବହୁକନ୍ଦରୈଃ ।
ସାଲତାଲାଶ୍ଵକର୍ଣୈଶ୍ଚ ଵଂଶୈଶ୍ଚ ବହୁଭିର୍ଵୃତମ୍ ॥ 17 ॥
ଲତାଵିତାନୈର୍ଵିତତୈଃ ପୁଷ୍ପଵଦ୍ଭିରଲଙ୍କୃତମ୍ ।
ନାନାମୃଗଗଣାକୀର୍ଣଂ ଧାତୁନିଷ୍ଯନ୍ଦଭୂଷିତମ୍ ॥ 18 ॥
ବହୁପ୍ରସ୍ରଵଣୋପେତଂ ଶିଲାସଞ୍ଚଯସଙ୍କଟମ୍ ।
ମହର୍ଷିଯକ୍ଷଗନ୍ଧର୍ଵକିନ୍ନରୋରଗସେଵିତମ୍ ॥ 19 ॥
ଲତାପାଦପସଙ୍ଘାତଂ ସିଂହାଧ୍ଯୁଷିତକନ୍ଦରମ୍ ।
ଵ୍ଯାଘ୍ରସଙ୍ଘସମାକୀର୍ଣଂ ସ୍ଵାଦୁମୂଲଫଲଦ୍ରୁମମ୍ ॥ 20 ॥
ତମାରୁରୋହ ହନୁମାନ୍ ପର୍ଵତଂ ପଵନାତ୍ମଜଃ ।
ରାମଦର୍ଶନଶୀଘ୍ରେଣ ପ୍ରହର୍ଷେଣାଭିଚୋଦିତଃ ॥ 21 ॥
ତେନ ପାଦତଲାକ୍ରାନ୍ତା ରମ୍ଯେଷୁ ଗିରିସାନୁଷୁ ।
ସଘୋଷାସ୍ସମଶୀର୍ଯନ୍ତ ଶିଲାଶ୍ଚୂର୍ଣୀକୃତାସ୍ତତଃ ॥ 22 ॥
ସ ତମାରୁହ୍ଯ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରଂ ଵ୍ଯଵର୍ଧତ ମହାକପିଃ ।
ଦକ୍ଷିଣାଦୁତ୍ତରଂ ପାରଂ ପ୍ରାର୍ଥଯନ୍ ଲଵଣାମ୍ଭସଃ ॥ 23 ॥
ଅଧିରୁହ୍ଯ ତତୋ ଵୀରଃ ପର୍ଵତଂ ପଵନାତ୍ମଜଃ ।
ଦଦର୍ଶ ସାଗରଂ ଭୀମଂ ମୀନୋରଗନିଷେଵିତମ୍ ॥ 24 ॥
ସ ମାରୁତ ଇଵାଽକାଶଂ ମାରୁତସ୍ଯାତ୍ମସମ୍ଭଵଃ ।
ପ୍ରପେଦେ ହରିଶାର୍ଦୂଲୋ ଦକ୍ଷିଣାଦୁତ୍ତରାଂ ଦିଶମ୍ ॥ 25 ॥
ସ ତଦା ପୀଡିତସ୍ତେନ କପିନା ପର୍ଵତୋତ୍ତମଃ ।
ରରାସ ସହ ତୈର୍ଭୂତୈଃ ପ୍ରଵିଶନ୍ଵସୁଧାତଲମ୍ ॥ 26 ॥
କମ୍ପମାନୈଶ୍ଚ ଶିଖରୈଃ ପତଦ୍ଭିରପି ଚ ଦ୍ରୁମୈଃ ।
ତସ୍ଯୋରୁଵେଗୋନ୍ମଥିତାଃ ପାଦପାଃ ପୁଷ୍ପଶାଲିନଃ ॥ 27 ॥
ନିପେତୁର୍ଭୂତଲେ ରୁଗ୍ଣାଶ୍ଶକ୍ରାଯୁଧହତା ଇଵ ।
କନ୍ଦରାନ୍ତରସଂସ୍ଥାନାଂ ପୀଡିତାନାଂ ମହୌଜସାମ୍ ॥ 28 ॥
ସିଂହାନାଂ ନିନଦୋ ଭୀମୋ ନଭୋ ଭିନ୍ଦନ୍ ସ ଶୁଶ୍ରୁଵେ ।
ତ୍ରସ୍ତଵ୍ଯାଵୃତ୍ତଵସନା ଵ୍ଯାକୁଲୀକୃତଭୂଷଣାଃ ॥ 29 ॥
ଵିଦ୍ଯାଧର୍ଯଃ ସମୁତ୍ପେତୁସ୍ସହସା ଧରଣୀଧରାତ୍ ।
ଅତିପ୍ରମାଣା ବଲିନୋ ଦୀପ୍ତଜିହ୍ଵା ମହାଵିଷାଃ ॥ 30 ॥
ନିପୀଡିତଶିରୋଗ୍ରୀଵା ଵ୍ଯଚେଷ୍ଟନ୍ତ ମହାହଯଃ ।
କିନ୍ନରୋରଗନ୍ଧର୍ଵଯକ୍ଷଵିଦ୍ଯାଧରାସ୍ତଦା ॥ 31 ॥
ପୀଡିତଂ ତଂ ନଗଵରଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଗଗନମାସ୍ଥିତାଃ ।
ସ ଚ ଭୂମିଧରଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ବଲିନା ତେନ ପୀଡିତଃ ॥ 32 ॥
ସଵୃକ୍ଷଶିଖରୋଦଗ୍ରଃ ପ୍ରଵିଵେଶ ରସାତଲମ୍ ।
ଦଶଯୋଜନଵିସ୍ତାରସ୍ତ୍ରିଂଶଦ୍ଯୋଜନମୁଚ୍ଛ୍ରିତଃ ॥ 33 ॥
ଧରଣ୍ଯାଂ ସମତାଂ ଯାତଃ ସ ବଭୂଵ ଧରାଧରଃ ।
ସ ଲିଲଙ୍ଘଯିଷୁର୍ଭୀମଂ ସଲୀଲଂ ଲଵଣାର୍ଣଵମ୍ ॥ 34 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡେ ଷଟ୍ପଞ୍ଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ṣaṭpañcāśassargaḥ |
tatastu śiṃśupāmūle jānakīṃ paryupasthitām |
abhivādyābravīddiṣṭyā paśyāmi tvāmihākṣatām || 1 ||
tatastaṃ prasthitaṃ sītā vīkṣamāṇā punaḥ punaḥ |
bhartṛsnehānvitaṃ vākyaṃ hanumantamabhāṣata || 2 ||
kāmamasya tvamevaikaḥ kāryasya parisādhane |
paryāptaḥ paravīraghna yaśasyaste balodayaḥ || 3 ||
śaraistu saṅkulāṃ kṛtvā laṅkāṃ parabalārdanaḥ |
māṃ nayedyadi kākutsthastattasya sadṛśaṃ bhavet || 4 ||
tadyathā tasya vikrāntamanurūpaṃ mahātmanaḥ |
bhavatyāhavaśūrasya tathā tvamupapādaya || 5 ||
tadarthopahitaṃ vākyaṃ praśritaṃ hetusaṃhitam |
niśamya hanumāṃstasyā vākyamuttaramabravīt || 6 ||
kṣiprameṣyati kākutsthaḥ haryṛkṣapravarairvṛtaḥ |
yaste yudhi vijityārīn śokaṃ vyapanayiṣyati || 7 ||
evamāśvāsya vaidehīṃ hanumān mārutātmajaḥ |
gamanāya matiṃ kṛtvā vaidehīmabhyavādayat || 8 ||
tatassa kapiśārdūlaḥ svāmisandarśanotsukaḥ |
āruroha giriśreṣṭhamariṣṭamarimardanaḥ || 9 ||
tuṅgapadmakajuṣṭābhirnīlābhirvanarājibhiḥ |
sottarīyamivāmbhodaiḥ śṛṅgāntaravilambibhiḥ || 10 ||
bodhyamānamiva prītyā divākarakaraiśśubhaiḥ |
unmiṣantamivoddhūtairlocanairiva dhātubhiḥ || 11 ||
toyaughananissvanairmandraiḥ prādhītamiva parvatam |
pragītamiva vispaṣṭairnānāprasravaṇasvanaiḥ || 12 ||
devadārubhiratyuccairūrdhvabāhumiva sthitam |
prapātajalanirghoṣaiḥ prākruṣṭamiva sarvataḥ || 13 ||
vepamānamiva śyāmaiḥ kampamānaiśśaradvanaiḥ |
veṇubhirmārutoddhūtaiḥ kūjantamiva kīcakaiḥ || 14 ||
niśśvasantamivāmarṣādghorairāśīviṣottamaiḥ |
nīhārakṛtagambhīrairdhyāyantamiva gahvaraiḥ || 15 ||
meghapādanibhaiḥ pādaiḥ prakrāntamiva sarvataḥ |
jṛmmbhamāṇamivā'kāśe śikharairabhramālibhiḥ || 16 ||
kūṭaiśca bahudhā kīrṇaiśśobhitaṃ bahukandaraiḥ |
sālatālāśvakarṇaiśca vaṃśaiśca bahubhirvṛtam || 17 ||
latāvitānairvitataiḥ puṣpavadbhiralaṅkṛtam |
nānāmṛgagaṇākīrṇaṃ dhātuniṣyandabhūṣitam || 18 ||
bahuprasravaṇopetaṃ śilāsañcayasaṅkaṭam |
maharṣiyakṣagandharvakinnaroragasevitam || 19 ||
latāpādapasaṅghātaṃ siṃhādhyuṣitakandaram |
vyāghrasaṅghasamākīrṇaṃ svādumūlaphaladrumam || 20 ||
tamāruroha hanumān parvataṃ pavanātmajaḥ |
rāmadarśanaśīghreṇa praharṣeṇābhicoditaḥ || 21 ||
tena pādatalākrāntā ramyeṣu girisānuṣu |
saghoṣāssamaśīryanta śilāścūrṇīkṛtāstataḥ || 22 ||
sa tamāruhya śailendraṃ vyavardhata mahākapiḥ |
dakṣiṇāduttaraṃ pāraṃ prārthayan lavaṇāmbhasaḥ || 23 ||
adhiruhya tato vīraḥ parvataṃ pavanātmajaḥ |
dadarśa sāgaraṃ bhīmaṃ mīnoraganiṣevitam || 24 ||
sa māruta ivā'kāśaṃ mārutasyātmasambhavaḥ |
prapede hariśārdūlo dakṣiṇāduttarāṃ diśam || 25 ||
sa tadā pīḍitastena kapinā parvatottamaḥ |
rarāsa saha tairbhūtaiḥ praviśanvasudhātalam || 26 ||
kampamānaiśca śikharaiḥ patadbhirapi ca drumaiḥ |
tasyoruvegonmathitāḥ pādapāḥ puṣpaśālinaḥ || 27 ||
nipeturbhūtale rugṇāśśakrāyudhahatā iva |
kandarāntarasaṃsthānāṃ pīḍitānāṃ mahaujasām || 28 ||
siṃhānāṃ ninado bhīmo nabho bhindan sa śuśruve |
trastavyāvṛttavasanā vyākulīkṛtabhūṣaṇāḥ || 29 ||
vidyādharyaḥ samutpetussahasā dharaṇīdharāt |
atipramāṇā balino dīptajihvā mahāviṣāḥ || 30 ||
nipīḍitaśirogrīvā vyaceṣṭanta mahāhayaḥ |
kinnaroragandharvayakṣavidyādharāstadā || 31 ||
pīḍitaṃ taṃ nagavaraṃ tyaktvā gaganamāsthitāḥ |
sa ca bhūmidharaḥ śrīmānbalinā tena pīḍitaḥ || 32 ||
savṛkṣaśikharodagraḥ praviveśa rasātalam |
daśayojanavistārastriṃśadyojanamucchritaḥ || 33 ||
dharaṇyāṃ samatāṃ yātaḥ sa babhūva dharādharaḥ |
sa lilaṅghayiṣurbhīmaṃ salīlaṃ lavaṇārṇavam || 34 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ṣaṭpañcāśassargaḥ ||