📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.41 ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡ - ଏକଚତ୍ଵାରିଂଶ ସର୍ଗଃ
5.41 Sundarakanda - Ekachatvarimsha Sargah
Valmiki Oriya
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ସ ଚ ଵାଗ୍ଭିଃ ପ୍ରଶସ୍ତାଭିର୍ଗମିଷ୍ଯନ୍ପୂଜିତସ୍ତଯା ।
ତସ୍ମାଦ୍ଦେଶାଦପକ୍ରମ୍ଯ ଚିନ୍ତଯାମାସ ଵାନରଃ ॥ 1 ॥
ଅଲ୍ପଶେଷମିଦଂ କାର୍ଯଂ ଦୃଷ୍ଟେଯମସିତେକ୍ଷଣା ।
ତ୍ରୀନୁପାଯାନତିକ୍ରମ୍ଯ ଚତୁର୍ଥଃ ଇହ ଵିଦ୍ଯତେ ॥ 2 ॥
ନ ସାମ ରକ୍ଷସ୍ସୁ ଗୁଣାଯ କଲ୍ପତେ ନ ଦାନମର୍ଥୋପଚିତେଷୁ ଯୁଜ୍ଯତେ ।
ନ ଭେଦସାଧ୍ଯା ବଲଦର୍ପିତା ଜନାଃ ପରାକ୍ରମସ୍ତ୍ଵେଵ ମମେହ ରୋଚତେ ॥ 3 ॥
ନ ଚାସ୍ଯ କାର୍ଯସ୍ଯ ପରାକ୍ରମାଦୃତେ ଵିନିଶ୍ଚଯଃ କଶ୍ଚିଦିହୋପପଦ୍ଯତେ ।
ହତପ୍ରଵୀରା ହି ରଣେ ହି ରାକ୍ଷସାଃ କଥଞ୍ଚିଦୀଯୁର୍ଯଦିହାଦ୍ଯ ମାର୍ଦଵମ୍ ॥ 4 ॥
କାର୍ଯେ କର୍ମଣି ନିର୍ଦିଷ୍ଟେ ଯୋ ବହୂନ୍ଯପି ସାଧଯେତ୍ ।
ପୂର୍ଵକାର୍ଯାଵିରୋଧେନ ସ କାର୍ଯଂ କର୍ତୁମର୍ହତି ॥ 5 ॥
ନ ହ୍ଯେକସ୍ସାଧକୋ ହେତୁସ୍ସ୍ଵଲ୍ପସ୍ଯାପୀହ କର୍ମଣଃ ।
ଯୋ ହ୍ଯର୍ଥଂ ବହୁଧା ଵେଦ ସ ସମର୍ଥୋଽର୍ଥସାଧନେ ॥ 6 ॥
ଇହୈଵ ତାଵତ୍କୃତନିଶ୍ଚଯୋ ହ୍ଯହଂ ଯଦି ଵ୍ରଜେଯଂ ପ୍ଲଵଗେଶ୍ଵରାଲଯମ୍ ।
ପରାତ୍ମସମ୍ମର୍ଦଵିଶେଷତତ୍ତ୍ଵଵିତ୍ତତଃ କୃତଂ ସ୍ଯାନ୍ମମ ଭର୍ତୃଶାସନମ୍ ॥ 7 ॥
କଥଂ ନୁ ଖଲ୍ଵଦ୍ଯ ଭଵେତ୍ସୁଖାଗତଂ ପ୍ରସହ୍ଯ ଯୁଦ୍ଧଂ ମମ ରାକ୍ଷସୈଃ ସହ ।
ତଥୈଵ ଖଲ୍ଵାତ୍ମବଲଂ ଚ ସାରଵତ୍ସମ୍ମାନଯେନ୍ମାଂ ଚ ରଣେ ଦଶାନନଃ ॥ 8 ॥
ତତସ୍ସମାସାଦ୍ଯ ରଣେ ଦଶାନନଂ ସମନ୍ତ୍ରିଵର୍ଗଂ ସବଲପ୍ରଯାଯିନମ୍ ।
ହୃଦି ସ୍ଥିତଂ ତସ୍ଯ ମତଂ ବଲଂ ଚ ଵୈ ସୁଖେନ ମତ୍ତ୍ଵାଽହମିତଃ ପୁନର୍ଵ୍ରଜେ ॥ 9 ॥
ଇଦମସ୍ଯ ନୃଶଂସସ୍ଯ ନନ୍ଦନୋପମମୁତ୍ତମମ୍ ।
ଵନଂ ନେତ୍ରମନଃକାନ୍ତଂ ନାନାଦ୍ରୁମଲତାଯୁତମ୍ ॥ 10 ॥
ଇଦଂ ଵିଧ୍ଵଂସଯିଷ୍ଯାମି ଶୁଷ୍କଂ ଵନମିଵାନଲଃ ।
ଅସ୍ମିନ୍ଭଗ୍ନେ ତତଃ କୋପଂ କରିଷ୍ଯତି ଦଶାନନଃ ॥ 11 ॥
ତତୋ ମହତ୍ସାଶ୍ଵମହାରଥଦ୍ଵିପଂ ବଲଂ ସମାଦେକ୍ଷ୍ଯତି ରାକ୍ଷସାଧିପଃ ।
ତ୍ରିଶୂଲକାଲାଯସପଟ୍ଟିସାଯୁଧଂ ତତୋ ମହଦ୍ଯୁଦ୍ଧମିଦଂ ଭଵିଷ୍ଯତି ॥ 12 ॥
ଅହଂ ତୁ ତୈଃ ସଂଯତି ଚଣ୍ଡଵିକ୍ରମୈ ସ୍ସମେତ୍ଯ ରକ୍ଷୋଭିରସହ୍ଯ ଵିକ୍ରମଃ ।
ନିହତ୍ଯ ତଦ୍ରାଵଣଚୋଦିତଂ ବଲଂ ସୁଖଂ ଗମିଷ୍ଯାମି କପୀଶ୍ଵରାଲଯମ୍ ॥ 13 ॥
ତତୋ ମାରୁତଵତ୍କୃଦ୍ଧୋ ମାରୁତିର୍ଭୀମଵିକ୍ରମଃ ।
ଊରୁଵେଗେନ ମହତା ଦ୍ରୁମାନ୍କ୍ଷେପ୍ତୁମଥାରଭତ୍ ॥ 14 ॥
ତତସ୍ତୁ ହନୁମାନ୍ଵୀରୋ ବଭଞ୍ଜ ପ୍ରମଦାଵନମ୍ ।
ମତ୍ତଦ୍ଵିଜସମାଘୁଷ୍ଟଂ ନାନାଦ୍ରୁମଲତାଯୁତମ୍ ॥ 15 ॥
ତଦ୍ଵନଂ ମଥିତୈର୍ଵୃକ୍ଷୈର୍ଭିନ୍ନୈଶ୍ଚ ସଲିଲାଶଯୈଃ ।
ଚୂର୍ଣିତୈଃ ପର୍ଵତାଗ୍ରୈଶ୍ଚ ବଭୂଵାପ୍ରିଯଦର୍ଶନମ୍ ॥ 16 ॥
ନାନାଶକୁନ୍ତଵିରୁତୈଃ ପ୍ରଭିନ୍ନୈସ୍ସଲିଲାଶଯୈଃ ।
ତାମ୍ରୈଃ କିସଲଯୈଃ କ୍ଲାନ୍ତୈଃ କ୍ଲାନ୍ତଦ୍ରୁମଲତାଯୁତମ୍ ॥ 17 ॥
ନ ବଭୌ ତଦ୍ଵନଂ ତତ୍ର ଦାଵାନଲହତଂ ଯଥା ।
ଵ୍ଯାକୁଲାଵରଣା ରେଜୁର୍ଵିହ୍ଵଲା ଇଵ ତା ଲତାଃ ॥ 18 ॥
ଲତାଗୃହୈଶ୍ଚିତ୍ରଗୃହୈଶ୍ଚ ନାଶିତୈର୍ମହୋରଗୈର୍ଵ୍ଯାଲମୃଗୈଶ୍ଚ ନିର୍ଧୁତୈଃ ।
ଶିଲାଗୃହୈରୁନ୍ମଥିତୈସ୍ତଥା ଗୃହୈଃ ପ୍ରଣଷ୍ଟରୂପଂ ତଦଭୂନ୍ମହଦ୍ଵନମ୍ ॥ 19 ॥
ସା ଵିହ୍ଵଲାଽଶୋକଲତାପ୍ରତାନା ଵନସ୍ଥଲୀ ଶୋକଲତାପ୍ରତାନା ।
ଜାତା ଦଶାସ୍ଯପ୍ରମଦାଵନସ୍ଯ କପେର୍ବଲାଦ୍ଧି ପ୍ରମଦାଵନସ୍ଯ ॥ 20 ॥
ସ ତସ୍ଯ କୃତ୍ଵାର୍ଥପତେର୍ମହାକପିର୍ମହଦ୍ଵ୍ଯଲୀକଂ ମନସୋ ମହାତ୍ମନଃ ।
ଯୁଯୁତ୍ସୁରେକୋ ବହୁଭିର୍ମହାବଲୈଶ୍ଶିଯା ଜ୍ଵଲଂସ୍ତୋରଣମାସ୍ଥିତଃ କପିଃ ॥ 21 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡେ ଏକଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ekacatvāriṃśassargaḥ |
sa ca vāgbhiḥ praśastābhirgamiṣyanpūjitastayā |
tasmāddeśādapakramya cintayāmāsa vānaraḥ || 1 ||
alpaśeṣamidaṃ kāryaṃ dṛṣṭeyamasitekṣaṇā |
trīnupāyānatikramya caturthaḥ iha vidyate || 2 ||
na sāma rakṣassu guṇāya kalpate na dānamarthopaciteṣu yujyate |
na bhedasādhyā baladarpitā janāḥ parākramastveva mameha rocate || 3 ||
na cāsya kāryasya parākramādṛte viniścayaḥ kaścidihopapadyate |
hatapravīrā hi raṇe hi rākṣasāḥ kathañcidīyuryadihādya mārdavam || 4 ||
kārye karmaṇi nirdiṣṭe yo bahūnyapi sādhayet |
pūrvakāryāvirodhena sa kāryaṃ kartumarhati || 5 ||
na hyekassādhako hetussvalpasyāpīha karmaṇaḥ |
yo hyarthaṃ bahudhā veda sa samartho'rthasādhane || 6 ||
ihaiva tāvatkṛtaniścayo hyahaṃ yadi vrajeyaṃ plavageśvarālayam |
parātmasammardaviśeṣatattvavittataḥ kṛtaṃ syānmama bhartṛśāsanam || 7 ||
kathaṃ nu khalvadya bhavetsukhāgataṃ prasahya yuddhaṃ mama rākṣasaiḥ saha |
tathaiva khalvātmabalaṃ ca sāravatsammānayenmāṃ ca raṇe daśānanaḥ || 8 ||
tatassamāsādya raṇe daśānanaṃ samantrivargaṃ sabalaprayāyinam |
hṛdi sthitaṃ tasya mataṃ balaṃ ca vai sukhena mattvā'hamitaḥ punarvraje || 9 ||
idamasya nṛśaṃsasya nandanopamamuttamam |
vanaṃ netramanaḥkāntaṃ nānādrumalatāyutam || 10 ||
idaṃ vidhvaṃsayiṣyāmi śuṣkaṃ vanamivānalaḥ |
asminbhagne tataḥ kopaṃ kariṣyati daśānanaḥ || 11 ||
tato mahatsāśvamahārathadvipaṃ balaṃ samādekṣyati rākṣasādhipaḥ |
triśūlakālāyasapaṭṭisāyudhaṃ tato mahadyuddhamidaṃ bhaviṣyati || 12 ||
ahaṃ tu taiḥ saṃyati caṇḍavikramai ssametya rakṣobhirasahya vikramaḥ |
nihatya tadrāvaṇacoditaṃ balaṃ sukhaṃ gamiṣyāmi kapīśvarālayam || 13 ||
tato mārutavatkṛddho mārutirbhīmavikramaḥ |
ūruvegena mahatā drumānkṣeptumathārabhat || 14 ||
tatastu hanumānvīro babhañja pramadāvanam |
mattadvijasamāghuṣṭaṃ nānādrumalatāyutam || 15 ||
tadvanaṃ mathitairvṛkṣairbhinnaiśca salilāśayaiḥ |
cūrṇitaiḥ parvatāgraiśca babhūvāpriyadarśanam || 16 ||
nānāśakuntavirutaiḥ prabhinnaissalilāśayaiḥ |
tāmraiḥ kisalayaiḥ klāntaiḥ klāntadrumalatāyutam || 17 ||
na babhau tadvanaṃ tatra dāvānalahataṃ yathā |
vyākulāvaraṇā rejurvihvalā iva tā latāḥ || 18 ||
latāgṛhaiścitragṛhaiśca nāśitairmahoragairvyālamṛgaiśca nirdhutaiḥ |
śilāgṛhairunmathitaistathā gṛhaiḥ praṇaṣṭarūpaṃ tadabhūnmahadvanam || 19 ||
sā vihvalā'śokalatāpratānā vanasthalī śokalatāpratānā |
jātā daśāsyapramadāvanasya kaperbalāddhi pramadāvanasya || 20 ||
sa tasya kṛtvārthapatermahākapirmahadvyalīkaṃ manaso mahātmanaḥ |
yuyutsureko bahubhirmahābalaiśśiyā jvalaṃstoraṇamāsthitaḥ kapiḥ || 21 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekacatvāriṃśassargaḥ ||