📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.40 ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡ - ଚତ୍ଵାରିଂଶ ସର୍ଗଃ
5.40 Sundarakanda - Chatvarimsha Sargah
Valmiki Oriya
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଵଚନଂ ତସ୍ଯ ଵାଯୁସୂନୋର୍ମହାତ୍ମନଃ ।
ଉଵାଚାତ୍ମହିତଂ ଵାକ୍ଯଂ ସୀତା ସୁରସୁତୋପମା ॥ 1 ॥
ତ୍ଵାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରିଯଵକ୍ତାରଂ ସମ୍ପ୍ରହୃଷ୍ଯାମି ଵାନରଃ ।
ଅର୍ଧସଞ୍ଜାତସସ୍ଯେଵ ଵୃଷ୍ଟିଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵସୁନ୍ଧରା ॥ 2 ॥
ଯଥା ତଂ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରଂ ଗାତ୍ରୈଶ୍ଶୋକାଭିକର୍ଶିତୈଃ ।
ସଂସ୍ପୃଶେଯଂ ସକାମାହଂ ତଥା କୁରୁ ଦଯାଂ ମଯି ॥ 3 ॥
ଅଭିଜ୍ଞାନଂ ଚ ରାମସ୍ଯ ଦଦ୍ଯା ହରିଗଣୋତ୍ତମ ।
କ୍ଷିପ୍ତାମିଷୀକାଂ କାକସ୍ଯ କୋପାଦେକାକ୍ଷିଶାତନୀମ୍ ॥ 4 ॥
ମନଶ୍ଶିଲାଯାସ୍ତିଲକୋ ଗଣ୍ଡପାର୍ଶ୍ଵେ ନିଵେଶିତଃ ।
ତ୍ଵଯା ପ୍ରଣଷ୍ଟେ ତିଲକେ ତଂ କିଲ ସ୍ମର୍ତୁମର୍ହସି ॥ 5 ॥
ସ ଵୀର୍ଯଵାନ୍କଥଂ ସୀତାଂ ହୃତାଂ ସମନୁମନ୍ଯସେ ।
ଵସନ୍ତୀଂ ରକ୍ଷସାଂ ମଧ୍ଯେ ମହେନ୍ଦ୍ରଵରୁଣୋପମଃ ॥ 6 ॥
ଏଷ ଚୂଡାମଣିର୍ଦିଵ୍ଯୋ ମଯା ସୁପରିରକ୍ଷିତଃ ।
ଏତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରହୃଷ୍ଯାମି ଵ୍ଯସନେ ତ୍ଵାମିଵାନଘ ॥ 7 ॥
ଏଷ ନିର୍ଯାତିତଶ୍ଶ୍ରୀମାନ୍ମଯା ତେ ଵାରିସମ୍ଭଵଃ ।
ଅତଃ ପରଂ ନ ଶକ୍ଷ୍ଯାମି ଜୀଵିତୁଂ ଶୋକଲାଲସା ॥ 8 ॥
ଅସହ୍ଯାନି ଚ ଦୁଃଖାନି ଵାଚଶ୍ଚ ହୃଦଯଚ୍ଛିଦଃ ।
ରାକ୍ଷସୀନାଂ ସୁଘୋରାଣାଂ ତ୍ଵତ୍କୃତେ ମର୍ଷଯାମ୍ଯହମ୍ ॥ 9 ॥
ଧାରଯିଷ୍ଯାମି ମାସଂ ତୁ ଜୀଵିତଂ ଶତ୍ରୁସୂଦନ ।
ଊର୍ଧ୍ଵଂ ମାସାନ୍ନ ଜୀଵିଷ୍ଯେ ତ୍ଵଯା ହୀନା ନୃପାତ୍ମଜ ॥ 10 ॥
ଘୋରୋ ରାକ୍ଷସରାଜୋଽଯଂ ଦୃଷ୍ଟିଶ୍ଚ ନ ସୁଖା ମଯି ।
ତ୍ଵାଂ ଚ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିପଦ୍ଯନ୍ତଂ ନ ଜୀଵେଯମହଂ କ୍ଷଣମ୍ ॥ 11 ॥
ଵୈଦେହ୍ଯା ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କରୁଣଂ ସାଶ୍ରୁ ଭାଷିତମ୍ ।
ଅଥାବ୍ରଵୀନ୍ମହାତେଜା ହନୁମାନ୍ମାରୁତାତ୍ମଜଃ ॥ 12 ॥
ତ୍ଵଚ୍ଛୋକଵିମୁଖୋ ରାମୋ ଦେଵି ସତ୍ଯେନ ତେ ଶପେ ।
ରାମେ ଦୁଃଖାଭିଭୂତେ ତୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ପରିତପ୍ଯତେ ॥ 13 ॥
କଥଞ୍ଚିଦ୍ଭଵତୀ ଦୃଷ୍ଟା ନ କାଲଃ ପରିଶୋଚିତୁମ୍ ।
ଇମଂ ମୁହୂର୍ତଂ ଦୁଃଖାନାମନ୍ତଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ଭାମିନି ॥ 14 ॥
ତାଵୁଭୌ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରୌ ରାଜପୁତ୍ରାଵରିନ୍ଦମୌ ।
ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ଶନକୃତୋତ୍ସାହୌ ଲଙ୍କାଂ ଭସ୍ମୀକରିଷ୍ଯତଃ ॥ 15 ॥
ହତ୍ତ୍ଵା ଚ ସମରେ କ୍ରୂରଂ ରାଵଣଂ ସହବାନ୍ଧଵମ୍ ।
ରାଘଵୌ ତ୍ଵାଂ ଵିଶାଲାକ୍ଷି ସ୍ଵାଂ ପୁରୀଂ ପ୍ରାପଯିଷ୍ଯତଃ ॥ 16 ॥
ଯତ୍ତୁ ରାମୋ ଵିଜାନୀଯାଦଭିଜ୍ଞାନମନିନ୍ଦିତେ ।
ପ୍ରୀତିସଞ୍ଜନନଂ ତସ୍ଯ ଭୂଯସ୍ତ୍ଵଂ ଦାତୁମର୍ହସି ॥ 17 ॥
ସାବ୍ରଵୀଦ୍ଦତ୍ତମେଵେତି ମଯାଭିଜ୍ଞାନମୁତ୍ତମମ୍ ।
ଏତଦେଵ ହି ରାମସ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମତ୍କେଶଭୂଷଣମ୍ ॥ 18 ॥
ଶ୍ରଦ୍ଧେଯଂ ହନୁମନ୍ଵାକ୍ଯଂ ତଵ ଵୀର ଭଵିଷ୍ଯତି ।
ସ ତଂ ମଣିଵରଂ ଗୃହ୍ଯ ଶ୍ରୀମାନ୍ପ୍ଲଵଗସତ୍ତମଃ ॥ 19 ॥
ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସା ଦେଵୀଂ ଗମନାଯୋପଚକ୍ରମେ ।
ତମୁତ୍ପାତକୃତୋତ୍ସାହମଵେକ୍ଷ୍ଯ ହରିପୁଙ୍ଗଵମ୍ ॥ 20 ॥
ଵର୍ଧମାନଂ ମହାଵେଗମୁଵାଚ ଜନକାତ୍ମଜା ।
ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣମୁଖୀ ଦୀନା ବାଷ୍ପଗଦ୍ଗଦଯା ଗିରା ॥ 21 ॥
ହନୁମନ୍ସିଂହସଙ୍କାଶୌ ଭ୍ରାତରୌ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ।
ସୁଗ୍ରୀଵଂ ଚ ସହାମାତ୍ଯଂ ସର୍ଵାନ୍ ବ୍ରୂଯାହ୍ଯନାମଯମ୍ ॥ 22 ॥
ଯଥା ଚ ସ ମହାବାହୁର୍ମାଂ ତାରଯତି ରାଘଵଃ ।
ଅସ୍ମାଦ୍ଦୁଃଖାମ୍ବୁସମ୍ରୋଧାତ୍ତ୍ଵଂ ସମାଧାତୁମର୍ହସି ॥ 23 ॥
ଇମଂ ଚ ତୀଵ୍ରଂ ମମ ଶୋକଵେଗଂ ରକ୍ଷୋଭିରେଭିଃ ପରିଭର୍ତ୍ସନଂ ଚ ।
ବ୍ରୂଯାସ୍ତୁ ରାମସ୍ଯ ଗତସ୍ସମୀପଂ ଶିଵଶ୍ଚ ତେଽଧ୍ଵାଽସ୍ତୁ ହରିପ୍ରଵୀର ॥ 24 ॥
ସ ରାଜପୁତ୍ର୍ଯ୍ରାପ୍ରତିଵେଦିତାର୍ଥଃ କପିଃ କୃତାର୍ଥଃ ପରିହୃଷ୍ଟଚେତାଃ ।
ଅଲ୍ପାଵଶେଷଂ ପ୍ରସମୀକ୍ଷ୍ଯ କାର୍ଯଂ ଦିଶଂ ହ୍ଯୁଦୀଚୀଂ ମନସା ଜଗାମ ॥ 25 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡେ ଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha catvāriṃśassargaḥ |
śrutvā tu vacanaṃ tasya vāyusūnormahātmanaḥ |
uvācātmahitaṃ vākyaṃ sītā surasutopamā || 1 ||
tvāṃ dṛṣṭvā priyavaktāraṃ samprahṛṣyāmi vānaraḥ |
ardhasañjātasasyeva vṛṣṭiṃ prāpya vasundharā || 2 ||
yathā taṃ puruṣavyāghraṃ gātraiśśokābhikarśitaiḥ |
saṃspṛśeyaṃ sakāmāhaṃ tathā kuru dayāṃ mayi || 3 ||
abhijñānaṃ ca rāmasya dadyā harigaṇottama |
kṣiptāmiṣīkāṃ kākasya kopādekākṣiśātanīm || 4 ||
manaśśilāyāstilako gaṇḍapārśve niveśitaḥ |
tvayā praṇaṣṭe tilake taṃ kila smartumarhasi || 5 ||
sa vīryavānkathaṃ sītāṃ hṛtāṃ samanumanyase |
vasantīṃ rakṣasāṃ madhye mahendravaruṇopamaḥ || 6 ||
eṣa cūḍāmaṇirdivyo mayā suparirakṣitaḥ |
etaṃ dṛṣṭvā prahṛṣyāmi vyasane tvāmivānagha || 7 ||
eṣa niryātitaśśrīmānmayā te vārisambhavaḥ |
ataḥ paraṃ na śakṣyāmi jīvituṃ śokalālasā || 8 ||
asahyāni ca duḥkhāni vācaśca hṛdayacchidaḥ |
rākṣasīnāṃ sughorāṇāṃ tvatkṛte marṣayāmyaham || 9 ||
dhārayiṣyāmi māsaṃ tu jīvitaṃ śatrusūdana |
ūrdhvaṃ māsānna jīviṣye tvayā hīnā nṛpātmaja || 10 ||
ghoro rākṣasarājo'yaṃ dṛṣṭiśca na sukhā mayi |
tvāṃ ca śrutvā vipadyantaṃ na jīveyamahaṃ kṣaṇam || 11 ||
vaidehyā vacanaṃ śrutvā karuṇaṃ sāśru bhāṣitam |
athābravīnmahātejā hanumānmārutātmajaḥ || 12 ||
tvacchokavimukho rāmo devi satyena te śape |
rāme duḥkhābhibhūte tu lakṣmaṇaḥ paritapyate || 13 ||
kathañcidbhavatī dṛṣṭā na kālaḥ pariśocitum |
imaṃ muhūrtaṃ duḥkhānāmantaṃ drakṣyasi bhāmini || 14 ||
tāvubhau puruṣavyāghrau rājaputrāvarindamau |
tvaddarśanakṛtotsāhau laṅkāṃ bhasmīkariṣyataḥ || 15 ||
hattvā ca samare krūraṃ rāvaṇaṃ sahabāndhavam |
rāghavau tvāṃ viśālākṣi svāṃ purīṃ prāpayiṣyataḥ || 16 ||
yattu rāmo vijānīyādabhijñānamanindite |
prītisañjananaṃ tasya bhūyastvaṃ dātumarhasi || 17 ||
sābravīddattameveti mayābhijñānamuttamam |
etadeva hi rāmasya dṛṣṭvā matkeśabhūṣaṇam || 18 ||
śraddheyaṃ hanumanvākyaṃ tava vīra bhaviṣyati |
sa taṃ maṇivaraṃ gṛhya śrīmānplavagasattamaḥ || 19 ||
praṇamya śirasā devīṃ gamanāyopacakrame |
tamutpātakṛtotsāhamavekṣya haripuṅgavam || 20 ||
vardhamānaṃ mahāvegamuvāca janakātmajā |
aśrupūrṇamukhī dīnā bāṣpagadgadayā girā || 21 ||
hanumansiṃhasaṅkāśau bhrātarau rāmalakṣmaṇau |
sugrīvaṃ ca sahāmātyaṃ sarvān brūyāhyanāmayam || 22 ||
yathā ca sa mahābāhurmāṃ tārayati rāghavaḥ |
asmādduḥkhāmbusamrodhāttvaṃ samādhātumarhasi || 23 ||
imaṃ ca tīvraṃ mama śokavegaṃ rakṣobhirebhiḥ paribhartsanaṃ ca |
brūyāstu rāmasya gatassamīpaṃ śivaśca te'dhvā'stu haripravīra || 24 ||
sa rājaputryrāprativeditārthaḥ kapiḥ kṛtārthaḥ parihṛṣṭacetāḥ |
alpāvaśeṣaṃ prasamīkṣya kāryaṃ diśaṃ hyudīcīṃ manasā jagāma || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe catvāriṃśassargaḥ ||