📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.4 ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡ - ଚତୁର୍ଥ ସର୍ଗଃ
5.4 Sundarakanda - Chaturtha Sargah
Valmiki Oriya
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଚତୁର୍ଥସ୍ସର୍ଗଃ ।
ସ ନିର୍ଜିତ୍ଯ ପୁରୀଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଂ ଲଙ୍କାଂ ତାଂ କାମରୂପିଣୀମ୍ ।
ଵିକ୍ରମେଣ ମହାତେଜା ହନୁମାନ୍ କପିସତ୍ତମଃ ॥ 1 ॥
ଅଦ୍ଵାରେଣ ଚ ମହାବାହୁଃ ପ୍ରାକାରମଭିପୁପ୍ଲୁଵେ ।
ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ନଗରୀଂ ଲଙ୍କାଂ କପିରାଜହିତଙ୍କରଃ ॥ 2 ॥
ଚକ୍ରେଽଥ ପାଦଂ ସଵ୍ଯଂ ଚ ଶତ୍ରୂଣାଂ ସ ତୁ ମୂର୍ଧନି ।
ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ ସତ୍ତ୍ଵସମ୍ପନ୍ନୋ ନିଶାଯାଂ ମାରୁତାତ୍ମଜଃ ॥ 3 ॥
ସ ମହାପଥମାସ୍ଥାଯ ମୁକ୍ତାପୁଷ୍ପଵିରାଜିତମ୍ ।
ତତସ୍ତୁ ତାଂ ପୁରୀଂ ଲଙ୍କାଂ ରମ୍ଯାମଭିଯଯୌ କପିଃ ॥ 4 ॥
ହସିତୋତ୍କୃଷ୍ଟନିନଦୈସ୍ତୂର୍ଯଘୋଷପୁରସ୍ସରୈଃ ।
ଵଜ୍ରାଙ୍କୁଶନିକାଶୈଶ୍ଚ ଵଜ୍ରଜାଲଵିଭୂଷିତୈଃ ॥ 5 ॥
ଗୃହମେଘୈଃ ପୁରୀ ରମ୍ଯା ବଭାସେ ଦ୍ଯୌରିଵାମ୍ବୁଦୈଃ ।
ପ୍ରଜଜ୍ଵାଲ ତତୋ ଲଙ୍କା ରକ୍ଷୋଗଣଗୃହୈଃ ଶୁଭୈଃ ॥ 6 ॥
ସିତାଭ୍ରସଦୃଶୈଶ୍ଚିତ୍ରୈଃ ପଦ୍ମସ୍ଵସ୍ତିକସଂସ୍ଥିତୈଃ ।
ଵର୍ଧମାନଗୃହୈଶ୍ଚାପି ସର୍ଵତଃ ସୁଵିଭୂଷିତା ॥ 7 ॥
ତାଂ ଚିତ୍ରମାଲ୍ଯାଭରଣାଂ କପିରାଜହିତଙ୍କରଃ ।
ରାଘଵାର୍ଥଂ ଚରନ୍ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଦଦର୍ଶ ଚ ନନନ୍ଦ ଚ ॥ 8 ॥
ଭଵନାଦ୍ଭଵନଂ ଗଚ୍ଛନ୍ ଦଦର୍ଶ ପଵନାତ୍ମଜଃ ।
ଵିଵିଧାକୃତିରୂପାଣି ଭଵନାନି ତତସ୍ତତଃ ॥ 9 ॥
ଶୁଶ୍ରାଵ ମଧୁରଂ ଗୀତଂ ତ୍ରିସ୍ଥାନସ୍ଵରଭୂଷିତମ୍ ।
ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ମଦସମୃଦ୍ଧାନାଂ ଦିଵି ଚାପ୍ସରସାମିଵ ॥ 10 ॥
ଶୁଶ୍ରାଵ କାଞ୍ଚୀନିନଦଂ ନୂପୁରାଣାଂ ଚ, ନିଃସ୍ଵନମ୍ ।
ସୋପାନନିନଦାଂଶ୍ଚୈଵ ଭଵନେଷୁ ମହାତ୍ମନାମ୍ ॥ 11 ॥
ଅସ୍ଫୋଟିତନିନାଦାଂଶ୍ଚ କ୍ଷ୍ଵେଲିତାଂଶ୍ଚ ତତସ୍ତତଃ ।
ଶୁଶ୍ରାଵ ଜପତାଂ ତତ୍ର ମନ୍ତ୍ରାନ୍ ରକ୍ଷୋଗୃହେଷୁ ଵୈ ॥ 12 ॥
ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯନିରତାଂଶ୍ଚୈଵ ଯାତୁଧାନାନ୍ ଦଦର୍ଶ ସଃ ।
ରାଵଣସ୍ତଵସଂଯୁକ୍ତାନ୍ ଗର୍ଜତୋ ରାକ୍ଷସାନପି ॥ 13 ॥
ରାଜମାର୍ଗଂ ସମାଵୃତ୍ଯ ସ୍ଥିତଂ ରକ୍ଷୋବଲଂ ମହତ୍ ।
ଦଦର୍ଶ ମଧ୍ଯମେ ଗୁଲ୍ମେ ରାଵଣସ୍ଯ ଚରାନ୍ ବହୂନ୍ ॥ 14 ॥
ଦୀକ୍ଷିତାନ୍ ଜଟିଲାନ୍ ମୁଣ୍ଡାନ୍ ଗୋଜିନାମ୍ବରଵାସସଃ ।
ଦର୍ଭମୁଷ୍ଟିପ୍ରହରଣାନଗ୍ନିକୁଣ୍ଡାଯୁଘାଂସ୍ତଥା ॥ 15 ॥
କୂଟମୁଦ୍ଗରପାଣୀଂଶ୍ଚ ଦଣ୍ଡାଯୁଧଧରାନପି ।
ଏକାକ୍ଷାନେକକର୍ଣାଂଶ୍ଚ ଲମ୍ବୋଦରପଯୋଧରାନ୍ ॥ 16 ॥
କରାଲାନ୍ ଭୁଗ୍ନଵକ୍ତ୍ରାଂଶ୍ଚ ଵିକଟାନ୍ ଵାମନାଂସ୍ତଥା ।
ଧନ୍ଵିନଃ ଖଙ୍ଗିନଶ୍ଚୈଵ ଶତଘ୍ନୀମୁସଲାଯୁଧାନ୍ ॥ 17 ॥
ପରିଘୋତ୍ତମହସ୍ତାଂଶ୍ଚ ଵିଚିତ୍ରକଵଚୋଜ୍ଜ୍ଵଲାନ୍ ।
ନାତିସ୍ଥୂଲାନ୍ନାତିକୃଶାନ୍ନାତିଦୀର୍ଘାତିହ୍ରସ୍ଵକାନ୍ ॥ 18 ॥
ନାତିଗୌରାନ୍ନାତିକୃଷ୍ଣାନ୍ନାତିକୁବ୍ଜାନ୍ନ ଵାମନାନ୍ ।
ଵିରୂପାନ୍ ବହୁରୂପାଂଶ୍ଚ ସୁରୂପାଂଶ୍ଚ ସୁଵର୍ଚସଃ ॥ 19 ॥
ଧ୍ଵଜୀନ୍ ପତାକିନଶ୍ଚୈଵ ଦଦର୍ଶ ଵିଵିଧାଯୁଧାନ୍ ।
ଶକ୍ତିଵୃକ୍ଷାଯୁଧାଂଶ୍ଚୈଵ ପଟ୍ଟିସାଶନିଧାରିଣଃ ॥ 20 ॥
କ୍ଷେପଣୀପାଶହସ୍ତାଂଶ୍ଚ ଦଦର୍ଶ ସ ମହାକପିଃ ।
ସ୍ରଗ୍ଵିଣସ୍ତ୍ଵନୁଲିପ୍ତାଂଶ୍ଚ ଵରାଭରଣଭୂଷିତାନ୍ ॥ 21 ॥
ନାନାଵେଷସମାଯୁକ୍ତାନ୍ ଯଥାସ୍ସ୍ଵୈରଗତାନ୍ ବହୂନ୍ ।
ତୀକ୍ଷ୍ଣଶୂଲଧରାଂଶ୍ଚୈଵ ଵଜ୍ରିଣଶ୍ଚ ମହାବଲାନ୍ ॥ 22 ॥
ଶତସାହସ୍ରମଵ୍ଯଗ୍ରମାରକ୍ଷଂ ମଧ୍ଯମଂ କପିଃ ।
ରକ୍ଷୋଧିପତିନିର୍ଦିଷ୍ଟଂ ଦଦର୍ଶାନ୍ତଃପୁରାଗ୍ରତଃ ॥ 23 ॥
ସ ତଦା ତଦ୍ଗୃହଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହାହାଟକତୋରଣମ୍ ।
ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଵିଖ୍ଯାତମଦ୍ରିମୂର୍ଧ୍ନି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ ॥ 24 ॥
ପୁଣ୍ଡରୀକାଵତଂସାଭିଃ ପରିଖାଭିରଲଙ୍କୃତମ୍ ।
ପ୍ରାକାରାଵୃତମତ୍ଯନ୍ତଂ ଦଦର୍ଶ ସ ମହାକପିଃ ॥ 25 ॥
ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପନିଭଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଦିଵ୍ଯନାଦନିନାଦିତମ୍ ।
ଵାଜିହେଷିତସଙ୍ଘୁଷ୍ଟଂ ନାଦିତଂ ଭୂଷଣୈସ୍ତଥା ॥ 26 ॥
ରଥୈର୍ଯାନୈର୍ଵିମାନୈଶ୍ଚ ତଥା ହଯଗଜୈଃ ଶୁଭୈଃ ।
ଵାରଣୈଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଥନ୍ତୈଃ ଶ୍ଵେତାଭ୍ରନିଚଯୋପମୈଃ ॥ 27 ॥
ଭୂଷିତଂ ରୁଚିରଦ୍ଵାରଂ ମତ୍ତୈଶ୍ଚ ମୃଗପକ୍ଷିଭିଃ ।
ରକ୍ଷିତଂ ସୁମହାଵୀର୍ଯୈର୍ଯାତୁଧାନୈଃ ସହସ୍ରଶଃ ।
ରାକ୍ଷସାଧିପତେର୍ଗୁପ୍ତମାଵିଵେଶ ମହାକପିଃ ॥ 28 ॥
ସହେମଜାମ୍ବୂନଦଚକ୍ରଵାଲଂ ମହାର୍ହମୁକ୍ତାମଣିଭୂଷିତାନ୍ତମ୍ ।
ପରାର୍ଥ୍ଯକାଲାଗୁରୁଚନ୍ଦନାକ୍ତଂ ସ ରାଵଣାନ୍ତଃପୁରମାଵିଵେଶ ॥ 29 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡେ ଚତୁର୍ଥସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha caturthassargaḥ |
sa nirjitya purīṃ śreṣṭhāṃ laṅkāṃ tāṃ kāmarūpiṇīm |
vikrameṇa mahātejā hanumān kapisattamaḥ || 1 ||
advāreṇa ca mahābāhuḥ prākāramabhipupluve |
praviśya nagarīṃ laṅkāṃ kapirājahitaṅkaraḥ || 2 ||
cakre'tha pādaṃ savyaṃ ca śatrūṇāṃ sa tu mūrdhani |
praviṣṭaḥ sattvasampanno niśāyāṃ mārutātmajaḥ || 3 ||
sa mahāpathamāsthāya muktāpuṣpavirājitam |
tatastu tāṃ purīṃ laṅkāṃ ramyāmabhiyayau kapiḥ || 4 ||
hasitotkṛṣṭaninadaistūryaghoṣapurassaraiḥ |
vajrāṅkuśanikāśaiśca vajrajālavibhūṣitaiḥ || 5 ||
gṛhameghaiḥ purī ramyā babhāse dyaurivāmbudaiḥ |
prajajvāla tato laṅkā rakṣogaṇagṛhaiḥ śubhaiḥ || 6 ||
sitābhrasadṛśaiścitraiḥ padmasvastikasaṃsthitaiḥ |
vardhamānagṛhaiścāpi sarvataḥ suvibhūṣitā || 7 ||
tāṃ citramālyābharaṇāṃ kapirājahitaṅkaraḥ |
rāghavārthaṃ caran śrīmān dadarśa ca nananda ca || 8 ||
bhavanādbhavanaṃ gacchan dadarśa pavanātmajaḥ |
vividhākṛtirūpāṇi bhavanāni tatastataḥ || 9 ||
śuśrāva madhuraṃ gītaṃ tristhānasvarabhūṣitam |
strīṇāṃ madasamṛddhānāṃ divi cāpsarasāmiva || 10 ||
śuśrāva kāñcīninadaṃ nūpurāṇāṃ ca, niḥsvanam |
sopānaninadāṃścaiva bhavaneṣu mahātmanām || 11 ||
asphoṭitaninādāṃśca kṣvelitāṃśca tatastataḥ |
śuśrāva japatāṃ tatra mantrān rakṣogṛheṣu vai || 12 ||
svādhyāyaniratāṃścaiva yātudhānān dadarśa saḥ |
rāvaṇastavasaṃyuktān garjato rākṣasānapi || 13 ||
rājamārgaṃ samāvṛtya sthitaṃ rakṣobalaṃ mahat |
dadarśa madhyame gulme rāvaṇasya carān bahūn || 14 ||
dīkṣitān jaṭilān muṇḍān gojināmbaravāsasaḥ |
darbhamuṣṭipraharaṇānagnikuṇḍāyughāṃstathā || 15 ||
kūṭamudgarapāṇīṃśca daṇḍāyudhadharānapi |
ekākṣānekakarṇāṃśca lambodarapayodharān || 16 ||
karālān bhugnavaktrāṃśca vikaṭān vāmanāṃstathā |
dhanvinaḥ khaṅginaścaiva śataghnīmusalāyudhān || 17 ||
parighottamahastāṃśca vicitrakavacojjvalān |
nātisthūlānnātikṛśānnātidīrghātihrasvakān || 18 ||
nātigaurānnātikṛṣṇānnātikubjānna vāmanān |
virūpān bahurūpāṃśca surūpāṃśca suvarcasaḥ || 19 ||
dhvajīn patākinaścaiva dadarśa vividhāyudhān |
śaktivṛkṣāyudhāṃścaiva paṭṭisāśanidhāriṇaḥ || 20 ||
kṣepaṇīpāśahastāṃśca dadarśa sa mahākapiḥ |
sragviṇastvanuliptāṃśca varābharaṇabhūṣitān || 21 ||
nānāveṣasamāyuktān yathāssvairagatān bahūn |
tīkṣṇaśūladharāṃścaiva vajriṇaśca mahābalān || 22 ||
śatasāhasramavyagramārakṣaṃ madhyamaṃ kapiḥ |
rakṣodhipatinirdiṣṭaṃ dadarśāntaḥpurāgrataḥ || 23 ||
sa tadā tadgṛhaṃ dṛṣṭvā mahāhāṭakatoraṇam |
rākṣasendrasya vikhyātamadrimūrdhni pratiṣṭhitam || 24 ||
puṇḍarīkāvataṃsābhiḥ parikhābhiralaṅkṛtam |
prākārāvṛtamatyantaṃ dadarśa sa mahākapiḥ || 25 ||
triviṣṭapanibhaṃ divyaṃ divyanādanināditam |
vājiheṣitasaṅghuṣṭaṃ nāditaṃ bhūṣaṇaistathā || 26 ||
rathairyānairvimānaiśca tathā hayagajaiḥ śubhaiḥ |
vāraṇaiśca caturthantaiḥ śvetābhranicayopamaiḥ || 27 ||
bhūṣitaṃ ruciradvāraṃ mattaiśca mṛgapakṣibhiḥ |
rakṣitaṃ sumahāvīryairyātudhānaiḥ sahasraśaḥ |
rākṣasādhipaterguptamāviveśa mahākapiḥ || 28 ||
sahemajāmbūnadacakravālaṃ mahārhamuktāmaṇibhūṣitāntam |
parārthyakālāgurucandanāktaṃ sa rāvaṇāntaḥpuramāviveśa || 29 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe caturthassargaḥ ||