📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.10 ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡ - ଦଶମ ସର୍ଗଃ
5.10 Sundarakanda - Dashama Sargah
Valmiki Oriya
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଦଶମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତତ୍ର ଦିଵ୍ଯୋପମଂ ମୁଖ୍ଯଂ ସ୍ଫାଟିକଂ ରତ୍ନଭୂଷିତମ୍ ।
ଅଵେକ୍ଷମାଣୋ ହନୁମାନ୍ ଦଦର୍ଶ ଶଯନାସନମ୍ ॥ 1 ॥
ଦାନ୍ତକାଞ୍ଚନଚିତ୍ରାଙ୍ଗୈର୍ଵୈଡୂର୍ଯୈଶ୍ଚ ଵରାସନୈଃ ।
ମହାର୍ହାସ୍ତରଣୋପେତୈରୁପପନ୍ନଂ ମହାଧନୈଃ ॥ 2 ॥
ତସ୍ଯ ଚୈକତମେ ଦେଶେ ସୋଽଗ୍ଯ୍ରମାଲାଵିଭୂଷିତମ୍ ।
ଦଦର୍ଶ ପାଣ୍ଡୁରଂ ଛତ୍ରଂ ତାରାଧିପତିସନ୍ନିଭମ୍ ॥ 3 ॥
ଜାତରୂପପରିକ୍ଷିପ୍ତଂ ଚିତ୍ରଭାନୁସମପ୍ରଭମ୍ ।
ଅଶୋକମାଲାଵିତତଂ ଦଦର୍ଶ ପରମାସନମ୍ ॥ 4 ॥
ଵାଲଵ୍ଯଜନହସ୍ତାଭିର୍ଵୀଜ୍ଯମାନଂ ସମନ୍ତତଃ ।
ଗନ୍ଧୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈର୍ଜୁଷ୍ଟଂ ଵରଧୂପେନ ଧୂପିତମ୍ ॥ 5 ॥
ପରମାସ୍ତରଣାସ୍ତୀର୍ଣମାଵିକାଜିନସଂଵୃତମ୍ ।
ଦାମଭିର୍ଵରମାଲ୍ଯାନାଂ ସମନ୍ତାଦୁପଶୋଭିତମ୍ ॥ 6 ॥
ତସ୍ମିନ୍ ଜୀମୂତସଙ୍କାଶଂ ପ୍ରଦୀପ୍ତୋତ୍ତମକୁଣ୍ଡଲମ୍ ।
ଲୋହିତାକ୍ଷଂ ମହାବାହୁଂ ମହାରଜତଵାସସମ୍ ॥ 7 ॥
ଲୋହିତେନାନୁଲିପ୍ତାଙ୍ଗଂ ଚନ୍ଦନେନ ସୁଗନ୍ଧିନା ।
ସନ୍ଧ୍ଯାରକ୍ତମିଵାକାଶେ ତୋଯଦଂ ସତଟିଦ୍ଗଣମ୍ ॥ 8 ॥
ଵୃତମାଭରଣୈର୍ଦିଵ୍ଯୈଃ ସୁରୂପଂ କାମରୂପିଣମ୍ ।
ସଵୃକ୍ଷଵନଗୁଲ୍ମାଢ୍ଯଂ ପ୍ରସୁପ୍ତମିଵ ମନ୍ଦରମ୍ ॥ 9 ॥
କ୍ରୀଡିତ୍ଵୋପରତଂ ରାତ୍ରୌ ଵରାଭରଣଭୂଷିତମ୍ ।
ପ୍ରିଯଂ ରାକ୍ଷସକନ୍ଯାନାଂ ରାକ୍ଷସାନାଂ ସୁଖାଵହମ୍ ॥ 10 ॥
ପୀତ୍ଵାଽପ୍ଯୁପରତଂ ଚାପି ଦଦର୍ଶ ସ ମହାକପିଃ ।
ଭାସ୍ଵରେ ଶଯନେ ଵୀରଂ ପ୍ରସୁପ୍ତଂ ରାକ୍ଷସାଧିପମ୍ ॥ 11 ॥
ନିଃଶ୍ଵସନ୍ତଂ ଯଥା ନାଗଂ ରାଵଣଂ ଵାନରର୍ଷଭଃ ।
ଆସାଦ୍ଯ ପରମୋଦ୍ଵିଗ୍ନସ୍ସୋପାସର୍ପତ୍ସୁଭୀତଵତ୍ ॥ 12 ॥
ଅଥାଽଽରୋହଣମାସାଦ୍ଯ ଵେଦିକାଽନ୍ତରମାଶ୍ରିତଃ ।
ସୁପ୍ତଂ ରାକ୍ଷସଶାର୍ଦୂଲଂ ପ୍ରେକ୍ଷତେ ସ୍ମ ମହାକପିଃ ॥ 13 ॥
ଶୁଶୁଭେ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ସ୍ଵପତଃ ଶଯନୋତ୍ତମମ୍ ।
ଗନ୍ଧହସ୍ତିନି ସଂଵିଷ୍ଟେ ଯଥା ପ୍ରସ୍ରଵଣଂ ମହତ୍ ॥ 14 ॥
କାଞ୍ଚନାଙ୍ଗଦସନ୍ନଧ୍ଦୈ ଚ ଦଦର୍ଶ ସ ମହାତ୍ମନଃ ।
ଵିକ୍ଷିପ୍ତୌ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଭୁଜାଵିନ୍ଦ୍ରଧ୍ଵଜୋପମୌ ॥ 15 ॥
ଐରାଵତଵିଷାଣାଗ୍ରୈରାପୀଡନକୃତଵ୍ରଣୌ ।
ଵଜ୍ରୋଲ୍ଲିଖିତପୀନାଂସୌ ଵିଷ୍ଣୁଚକ୍ରପରିକ୍ଷତୌ ॥ 16 ॥
ପୀନୌ ସମସୁଜାତାଂସୌ ସଙ୍ଗତୌ ବଲସଂଯୁତୌ ।
ସୁଲକ୍ଷଣନଖାଙ୍ଗୁଷ୍ଠା ସ୍ଵଙ୍ଗୁଲୀତଲଲକ୍ଷିତୌ ॥ 17 ॥
ସଂହତୌ ପରିଘାକାରୌ ଵୃତ୍ତୌ କରିକରୋପମୌ ।
ଵିକ୍ଷିପ୍ତୌ ଶଯନେ ଶୁଭ୍ରେ ପଞ୍ଚଶୀର୍ଷାଵିଵୋରଗୌ ॥ 18 ॥
ଶଶକ୍ଷତଜକଲ୍ପେନ ସୁଶୀତେନ ସୁଗନ୍ଧିନା ।
ଚନ୍ଦନେନ ପରାର୍ଧ୍ଯେନ ସ୍ଵନୁଲିପ୍ତୌ ସ୍ଵଲଙ୍କୃତୌ ॥ 19 ॥
ଉତ୍ତମସ୍ତ୍ରୀଵିମୃଦିତୌ ଗନ୍ଧୋତ୍ତମନିଷେଵିତୌ ।
ଯକ୍ଷପନ୍ନଗଗନ୍ଧର୍ଵଦେଵଦାନଵରାଵିଣୌ ॥ 20 ॥
ଦଦର୍ଶ ସ କପିସ୍ତତ୍ର ବାହୂ ଶଯନସଂସ୍ଥିତୌ ।
ମନ୍ଦରସ୍ଯାନ୍ତରେ ସୁପ୍ତୌ ମହାହୀ ରୁଷିତାଵିଵ ॥ 21 ॥
ତାଭ୍ଯାଂ ସ ପରିପୂର୍ଣାଭ୍ଯାଂ ଭୁଜାଭ୍ଯାଂ ରାକ୍ଷସେଶ୍ଵରଃ ।
ଶୁଶୁଭେଽଚଲସଙ୍କାଶଃ ଶୃଙ୍ଗାଭ୍ଯାମିଵ ମନ୍ଦରଃ ॥ 22 ॥
ଚୂତପୁନ୍ନାଗସୁରଭିର୍ଵକୁଲୋତ୍ତମସଂଯୁତଃ ।
ମୃଷ୍ଟାନ୍ନରସସଂଯୁକ୍ତଃ ପାନଗନ୍ଧପୁରସ୍କୃତଃ ॥ 23 ॥
ତସ୍ଯ ରାକ୍ଷସସିଂହସ୍ଯ ନିଶ୍ଚକ୍ରାମ ମହାମୁଖାତ୍ ।
ଶଯାନସ୍ଯ ଵିନିଃଶ୍ଵାସଃ ପୂରଯନ୍ନିଵ ତଦ୍ ଗୃହମ୍ ॥ 24 ॥
ମୁକ୍ତାମଣିଵିଚିତ୍ରେଣ କାଞ୍ଚନେନ ଵିରାଜିତମ୍ ।
ମକୁଟେନାପଵୃତ୍ତେନ କୁଣ୍ଡଲୋଜ୍ଵଲିତାନନମ୍ ॥ 25 ॥
ରକ୍ତଚନ୍ଦନଦିଗ୍ଧେନ ତଥା ହାରେଣ ଶୋଭିନା ।
ପୀନାଯତଵିଶାଲେନ ଵକ୍ଷସାଽଭିଵିରାଜିତମ୍ ॥ 26 ॥
ପାଣ୍ଡରେଣାପଵିଦ୍ଧେନ କ୍ଷୌମେଣ କ୍ଷତଜେକ୍ଷଣମ୍ ।
ମହାର୍ହେଣ ସୁସଂଵୀତଂ ପୀତେନୋତ୍ତମଵାସସା ॥ 27 ॥
ମାଷରାଶିପ୍ରତୀକାଶଂ ନିଶ୍ଶ୍ଵସନ୍ତଂ ଭୁଜଙ୍ଗଵତ୍ ।
ଗାଙ୍ଗେ ମହତି ତୋଯାନ୍ତେ ପ୍ରସୁପ୍ତମିଵ କୁଞ୍ଜରମ୍ ॥ 28 ॥
ଚତୁର୍ଭିଃ କାଞ୍ଚନୈର୍ଦୀପୈଦ୍ଧୀପ୍ଯମାନଚତୁର୍ଦିଶମ୍ ।
ପ୍ରକାଶୀକୃତସର୍ଵାଙ୍ଗଂ ମେଘଂ ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଗଣୈରିଵ ॥ 29 ॥
ପାଦମୂଲଗତାଶ୍ଚାପି ଦଦର୍ଶ ସୁମହାତ୍ମନଃ ।
ପତ୍ନୀଃ ସ ପ୍ରିଯଭାର୍ଯସ୍ଯ ତସ୍ଯ ରକ୍ଷଃପତେର୍ଗୃହେ ॥ 30 ॥
ଶଶିପ୍ରକାଶଵଦନାଶ୍ଚାରୁକୁଣ୍ଡଲଭୂଷିତାଃ ।
ଅମ୍ଲାନମାଲ୍ଯାଭରଣା ଦଦର୍ଶ ହରିଯୂଥପଃ ॥ 31 ॥
ନୃତ୍ତଵାଦିତ୍ରକୁଶଲା ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରଭୁଜାଙ୍କଗାଃ ।
ଵରାଭରଣଧାରିଣ୍ଯୋ ନିଷଣ୍ଣା ଦଦୃଶେ ହରିଃ ॥ 32 ॥
ଵଜ୍ରଵୈଡୂର୍ଯଗର୍ଭାଣି ଶ୍ରଵଣାନ୍ତେଷୁ ଯୋଷିତାମ୍ ।
ଦଦର୍ଶ ତାପନୀଯାନି କୁଣ୍ଡଲାନ୍ଯଙ୍ଗଦାନି ଚ ॥ 33 ॥
ତାସାଂ ଚନ୍ଦ୍ରୋପମୈର୍ଵକ୍ତ୍ରୈଶ୍ଶୁଭୈର୍ଲଲିତକୁଣ୍ଡଲୈଃ ।
ଵିରରାଜ ଵିମାନଂ ତନ୍ନଭସ୍ତାରାଗଣୈରିଵ ॥ 34 ॥
ମଦଵ୍ଯାଯାମଖିନ୍ନାସ୍ତା ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଯୋଷିତଃ ।
ତେଷୁ ତେଷ୍ଵଵକାଶେଷୁ ପ୍ରସୁପ୍ତାସ୍ତନୁମଧ୍ଯମାଃ ॥ 35 ॥
ଅଙ୍ଗହାରୈସ୍ତଥୈଵାନ୍ଯା କୋମଲୈର୍ନୃତ୍ତଶାଲିନୀ ।
ଵିନ୍ଯସ୍ତଶୁଭସର୍ଵାଙ୍ଗୀ ପ୍ରସୁପ୍ତା ଵରଵର୍ଣିନୀ ॥ 36 ॥
କାଚିଦ୍ଵୀଣାଂ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ପ୍ରସୁପ୍ତା ସମ୍ପ୍ରକାଶତେ ।
ମହାନଦୀପ୍ରକୀର୍ଣେଵ ନଲିନୀ ପୋତମାଶ୍ରିତା ॥ 37 ॥
ଅନ୍ଯା କକ୍ଷଗତେନୈଵ ମଡ୍ଡୁକେନାସିତେକ୍ଷଣା ।
ପ୍ରସୁପ୍ତା ଭାମିନୀ ଭାତି ବାଲପୁତ୍ରେଵ ଵତ୍ସଲା ॥ 38 ॥
ପଟହଂ ଚାରୁସର୍ଵାଙ୍ଗୀ ପୀଡ୍ଯ ଶେତେ ଶୁଭସ୍ତନୀ ।
ଚିରସ୍ଯ ରମଣଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯେଵ ଭାମିନୀ ॥ 39 ॥
କାଚିଦ୍ଵଂଶଂ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ସୁପ୍ତା କମଲଲୋଚନା ।
ରହଃ ପ୍ରିଯତମଂ ଗୃହ୍ଯ ସକାମେଵ ଚ କାମିନୀ ॥ 40 ॥
ଵିପଞ୍ଚୀଂ ପରିଗୃହ୍ଯାନ୍ଯା ନିଯତା ନୃତ୍ତଶାଲିନୀ ।
ନିଦ୍ରାଵଶମନୁପ୍ରାପ୍ତା ସହ କାନ୍ତେଵ ଭାମିନୀ ॥ 41 ॥
ଅନ୍ଯା କନକସଙ୍କାଶୈର୍ମୃଦୁପୀନୈର୍ମନୋରମୈଃ ।
ମୃଦଙ୍ଗଂ ପରିପୀଡ୍ଯାଙ୍ଗୈଃ ପ୍ରସୁପ୍ତା ମତ୍ତଲୋଚନା ॥ 42 ॥
ଭୁଜପାର୍ଶ୍ଵାନ୍ତରସ୍ଥେନ କକ୍ଷଗେନ କୃଶୋଦରୀ ।
ପଣଵେଵ ସହାନିନ୍ଦ୍ଯା ସୁପ୍ତା ମଦକୃତଶ୍ରମା ॥ 43 ॥
ଡିଣ୍ଡିମଂ ପରିଗୃହ୍ଯାନ୍ଯା ତଥୈଵାସକ୍ତଡିଣ୍ଡିମା ।
ପ୍ରସୁପ୍ତା ତରୁଣଂ ଵତ୍ସମୁପଗୂହ୍ଯେଵ ଭାମିନୀ ॥ 44 ॥
କାଚିଦାଡମ୍ବରଂ ନାରୀ ଭୁଜସଂଯୋଗପୀଡିତମ୍ ।
କୃତ୍ଵା କମଲପତ୍ରାକ୍ଷୀ ପ୍ରସୁପ୍ତା ମଦମୋହିତା ॥ 45 ॥
କଲଶୀମପଵିଧ୍ଯାନ୍ଯା ପ୍ରସୁପ୍ତା ଭାତି ଭାମିନୀ ।
ଵସନ୍ତେ ପୁଷ୍ପଶବଲା ମାଲେଵ ପରିମାର୍ଜିତା ॥ 46 ॥
ପାଣିଭ୍ଯାଂ ଚ କୁଚୌ କାଚିତ୍ସୁଵର୍ଣକଲଶୋପମୌ ।
ଉପଗୂହ୍ଯାବଲା ସୁପ୍ତା ନିଦ୍ରାବଲପରାଜିତା ॥ 47 ॥
ଅନ୍ଯା କମଲପତ୍ରାକ୍ଷୀ ପୂର୍ଣେନ୍ଦୁସଦୃଶାନନା ।
ଅନ୍ଯାମାଲିଙ୍ଗ୍ଯ ସୁଶ୍ରୋଣୀଂ ପ୍ରସୁପ୍ତା ମଦଵିହ୍ଵଲା ॥ 48 ॥
ଆତୋଦ୍ଯାନି ଵିଚିତ୍ରାଣି ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଵରସ୍ତ୍ରିଯଃ ।
ନିପୀଡ୍ଯ ଚ କୁଚୈସ୍ସୁପ୍ତା କାମିନ୍ଯଃ କାମୁକାନିଵ ॥ 49 ॥
ତାସାମେକାନ୍ତଵିନ୍ଯସ୍ତେ ଶଯାନାଂ ଶଯନେ ଶୁଭେ ।
ଦଦର୍ଶ ରୂପସମ୍ପନ୍ନାମପରାଂ ସ କପିଃ ସ୍ତ୍ରିଯମ୍ ॥ 50 ॥
ମୁକ୍ତାମଣିସମାଯୁକ୍ତୈର୍ଭୂଷଣୈଃ ସୁଵିଭୂଷିତାମ୍ ।
ଵିଭୂଷଯନ୍ତୀମିଵ ତତ୍ସ୍ଵଶ୍ରିଯା ଭଵନୋତ୍ତମମ୍ ॥ 51 ॥
ଗୌରୀଂ କନକଵର୍ଣାଭାମିଷ୍ଟାମନ୍ତଃ ପୁରେଶ୍ଵରୀମ୍ ।
କପିର୍ମନ୍ଦୋଦରୀଂ ତତ୍ର ଶଯାନାଂ ଚାରୁରୂପିଣୀମ୍ ॥ 52 ॥
ସ ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହାବାହୁର୍ଭୂଷିତାଂ ମାରୁତାତ୍ମଜଃ ।
ତର୍କଯାମାସ ସୀତେତି ରୂପଯୌଵନସମ୍ପଦା ॥ 53 ॥
ହର୍ଷେଣ ମହତା ଯୁକ୍ତୋ ନନନ୍ଦ ହରିଯୂଥପଃ ।
ଆସ୍ଫୋଟଯାମାସ ଚୁଚୁମ୍ବ ପୁଚ୍ଛଂ ନନନ୍ଦ ଚିକ୍ରୀଡ ଜଗୌ ଜଗାମ ।
ସ୍ତମ୍ଭାନରୋହନ୍ନିପପାତ ଭୂମୌ ନିଦର୍ଶଯନ୍ ସ୍ଵାଂ ପ୍ରକୃତିଂ କପୀନାମ୍ ॥ 54 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡେ ଦଶମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha daśamassargaḥ |
tatra divyopamaṃ mukhyaṃ sphāṭikaṃ ratnabhūṣitam |
avekṣamāṇo hanumān dadarśa śayanāsanam || 1 ||
dāntakāñcanacitrāṅgairvaiḍūryaiśca varāsanaiḥ |
mahārhāstaraṇopetairupapannaṃ mahādhanaiḥ || 2 ||
tasya caikatame deśe so'gyramālāvibhūṣitam |
dadarśa pāṇḍuraṃ chatraṃ tārādhipatisannibham || 3 ||
jātarūpaparikṣiptaṃ citrabhānusamaprabham |
aśokamālāvitataṃ dadarśa paramāsanam || 4 ||
vālavyajanahastābhirvījyamānaṃ samantataḥ |
gandhaiśca vividhairjuṣṭaṃ varadhūpena dhūpitam || 5 ||
paramāstaraṇāstīrṇamāvikājinasaṃvṛtam |
dāmabhirvaramālyānāṃ samantādupaśobhitam || 6 ||
tasmin jīmūtasaṅkāśaṃ pradīptottamakuṇḍalam |
lohitākṣaṃ mahābāhuṃ mahārajatavāsasam || 7 ||
lohitenānuliptāṅgaṃ candanena sugandhinā |
sandhyāraktamivākāśe toyadaṃ sataṭidgaṇam || 8 ||
vṛtamābharaṇairdivyaiḥ surūpaṃ kāmarūpiṇam |
savṛkṣavanagulmāḍhyaṃ prasuptamiva mandaram || 9 ||
krīḍitvoparataṃ rātrau varābharaṇabhūṣitam |
priyaṃ rākṣasakanyānāṃ rākṣasānāṃ sukhāvaham || 10 ||
pītvā'pyuparataṃ cāpi dadarśa sa mahākapiḥ |
bhāsvare śayane vīraṃ prasuptaṃ rākṣasādhipam || 11 ||
niḥśvasantaṃ yathā nāgaṃ rāvaṇaṃ vānararṣabhaḥ |
āsādya paramodvignassopāsarpatsubhītavat || 12 ||
athā''rohaṇamāsādya vedikā'ntaramāśritaḥ |
suptaṃ rākṣasaśārdūlaṃ prekṣate sma mahākapiḥ || 13 ||
śuśubhe rākṣasendrasya svapataḥ śayanottamam |
gandhahastini saṃviṣṭe yathā prasravaṇaṃ mahat || 14 ||
kāñcanāṅgadasannadhdai ca dadarśa sa mahātmanaḥ |
vikṣiptau rākṣasendrasya bhujāvindradhvajopamau || 15 ||
airāvataviṣāṇāgrairāpīḍanakṛtavraṇau |
vajrollikhitapīnāṃsau viṣṇucakraparikṣatau || 16 ||
pīnau samasujātāṃsau saṅgatau balasaṃyutau |
sulakṣaṇanakhāṅguṣṭhā svaṅgulītalalakṣitau || 17 ||
saṃhatau parighākārau vṛttau karikaropamau |
vikṣiptau śayane śubhre pañcaśīrṣāvivoragau || 18 ||
śaśakṣatajakalpena suśītena sugandhinā |
candanena parārdhyena svanuliptau svalaṅkṛtau || 19 ||
uttamastrīvimṛditau gandhottamaniṣevitau |
yakṣapannagagandharvadevadānavarāviṇau || 20 ||
dadarśa sa kapistatra bāhū śayanasaṃsthitau |
mandarasyāntare suptau mahāhī ruṣitāviva || 21 ||
tābhyāṃ sa paripūrṇābhyāṃ bhujābhyāṃ rākṣaseśvaraḥ |
śuśubhe'calasaṅkāśaḥ śṛṅgābhyāmiva mandaraḥ || 22 ||
cūtapunnāgasurabhirvakulottamasaṃyutaḥ |
mṛṣṭānnarasasaṃyuktaḥ pānagandhapuraskṛtaḥ || 23 ||
tasya rākṣasasiṃhasya niścakrāma mahāmukhāt |
śayānasya viniḥśvāsaḥ pūrayanniva tad gṛham || 24 ||
muktāmaṇivicitreṇa kāñcanena virājitam |
makuṭenāpavṛttena kuṇḍalojvalitānanam || 25 ||
raktacandanadigdhena tathā hāreṇa śobhinā |
pīnāyataviśālena vakṣasā'bhivirājitam || 26 ||
pāṇḍareṇāpaviddhena kṣaumeṇa kṣatajekṣaṇam |
mahārheṇa susaṃvītaṃ pītenottamavāsasā || 27 ||
māṣarāśipratīkāśaṃ niśśvasantaṃ bhujaṅgavat |
gāṅge mahati toyānte prasuptamiva kuñjaram || 28 ||
caturbhiḥ kāñcanairdīpaiddhīpyamānacaturdiśam |
prakāśīkṛtasarvāṅgaṃ meghaṃ vidyudgaṇairiva || 29 ||
pādamūlagatāścāpi dadarśa sumahātmanaḥ |
patnīḥ sa priyabhāryasya tasya rakṣaḥpatergṛhe || 30 ||
śaśiprakāśavadanāścārukuṇḍalabhūṣitāḥ |
amlānamālyābharaṇā dadarśa hariyūthapaḥ || 31 ||
nṛttavāditrakuśalā rākṣasendrabhujāṅkagāḥ |
varābharaṇadhāriṇyo niṣaṇṇā dadṛśe hariḥ || 32 ||
vajravaiḍūryagarbhāṇi śravaṇānteṣu yoṣitām |
dadarśa tāpanīyāni kuṇḍalānyaṅgadāni ca || 33 ||
tāsāṃ candropamairvaktraiśśubhairlalitakuṇḍalaiḥ |
virarāja vimānaṃ tannabhastārāgaṇairiva || 34 ||
madavyāyāmakhinnāstā rākṣasendrasya yoṣitaḥ |
teṣu teṣvavakāśeṣu prasuptāstanumadhyamāḥ || 35 ||
aṅgahāraistathaivānyā komalairnṛttaśālinī |
vinyastaśubhasarvāṅgī prasuptā varavarṇinī || 36 ||
kācidvīṇāṃ pariṣvajya prasuptā samprakāśate |
mahānadīprakīrṇeva nalinī potamāśritā || 37 ||
anyā kakṣagatenaiva maḍḍukenāsitekṣaṇā |
prasuptā bhāminī bhāti bālaputreva vatsalā || 38 ||
paṭahaṃ cārusarvāṅgī pīḍya śete śubhastanī |
cirasya ramaṇaṃ labdhvā pariṣvajyeva bhāminī || 39 ||
kācidvaṃśaṃ pariṣvajya suptā kamalalocanā |
rahaḥ priyatamaṃ gṛhya sakāmeva ca kāminī || 40 ||
vipañcīṃ parigṛhyānyā niyatā nṛttaśālinī |
nidrāvaśamanuprāptā saha kānteva bhāminī || 41 ||
anyā kanakasaṅkāśairmṛdupīnairmanoramaiḥ |
mṛdaṅgaṃ paripīḍyāṅgaiḥ prasuptā mattalocanā || 42 ||
bhujapārśvāntarasthena kakṣagena kṛśodarī |
paṇaveva sahānindyā suptā madakṛtaśramā || 43 ||
ḍiṇḍimaṃ parigṛhyānyā tathaivāsaktaḍiṇḍimā |
prasuptā taruṇaṃ vatsamupagūhyeva bhāminī || 44 ||
kācidāḍambaraṃ nārī bhujasaṃyogapīḍitam |
kṛtvā kamalapatrākṣī prasuptā madamohitā || 45 ||
kalaśīmapavidhyānyā prasuptā bhāti bhāminī |
vasante puṣpaśabalā māleva parimārjitā || 46 ||
pāṇibhyāṃ ca kucau kācitsuvarṇakalaśopamau |
upagūhyābalā suptā nidrābalaparājitā || 47 ||
anyā kamalapatrākṣī pūrṇendusadṛśānanā |
anyāmāliṅgya suśroṇīṃ prasuptā madavihvalā || 48 ||
ātodyāni vicitrāṇi pariṣvajya varastriyaḥ |
nipīḍya ca kucaissuptā kāminyaḥ kāmukāniva || 49 ||
tāsāmekāntavinyaste śayānāṃ śayane śubhe |
dadarśa rūpasampannāmaparāṃ sa kapiḥ striyam || 50 ||
muktāmaṇisamāyuktairbhūṣaṇaiḥ suvibhūṣitām |
vibhūṣayantīmiva tatsvaśriyā bhavanottamam || 51 ||
gaurīṃ kanakavarṇābhāmiṣṭāmantaḥ pureśvarīm |
kapirmandodarīṃ tatra śayānāṃ cārurūpiṇīm || 52 ||
sa tāṃ dṛṣṭvā mahābāhurbhūṣitāṃ mārutātmajaḥ |
tarkayāmāsa sīteti rūpayauvanasampadā || 53 ||
harṣeṇa mahatā yukto nananda hariyūthapaḥ |
āsphoṭayāmāsa cucumba pucchaṃ nananda cikrīḍa jagau jagāma |
stambhānarohannipapāta bhūmau nidarśayan svāṃ prakṛtiṃ kapīnām || 54 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe daśamassargaḥ ||