📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
3.19 ଅରଣ୍ଯକାଣ୍ଡ - ଏକୋନଵିଂଶ ସର୍ଗଃ
3.19 Aranyakanda - Ekonavimsha Sargah
Valmiki Oriya
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ଅରଣ୍ଯକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକୋନଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତାଂ ତଥା ପତିତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିରୂପାଂ ଶୋଣିତୋକ୍ଷିତାମ୍ ।
ଭଗିନୀଂ କ୍ରୋଧସନ୍ତପ୍ତଃ ଖରଃ ପପ୍ରଚ୍ଛ ରାକ୍ଷସଃ ॥ 1 ॥
ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ତାଵଦାଖ୍ଯାହି ପ୍ରମୋହଂ ଜହି ସମ୍ଭ୍ରମମ୍ ।
ଵ୍ଯକ୍ତମାଖ୍ଯାହି କେନ ତ୍ଵମେଵଂ ରୂପା ଵିରୂପିତା ॥ 2 ॥
କଃ କୃଷ୍ଣସର୍ପମାସୀନମାଶୀଵିଷମନାଗସମ୍ ।
ତୁଦତ୍ଯଭିସମାପନ୍ନମଙ୍ଗୁଲ୍ଯଗ୍ରେଣ ଲୀଲଯା ॥ 3 ॥
କଃ କାଲପାଶଂ ସମାସଜ୍ଯ କଣ୍ଠେ ମୋହାନ୍ନ ବୁଧ୍ଯତେ ।
ଯସ୍ତ୍ଵାମଦ୍ଯ ସମାସାଦ୍ଯ ପୀତଵାନ୍ଵିଷମୁତ୍ତମମ୍ ॥ 4 ॥
ବଲଵିକ୍ରମସମ୍ପନ୍ନା କାମଗା କାମରୂପିଣୀ ।
ଇମାମଵସ୍ଥାଂ ନୀତା ତ୍ଵଂ କେନାନ୍ତକସମାଗତା ॥ 5 ॥
ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵଭୂତାନାମୃଷୀଣାଂ ଚ ମହାତ୍ମନାମ୍ ।
କୋଽଯମେଵଂ ଵିରୂପାଂ ତ୍ଵାଂ ମହାଵୀର୍ଯଶ୍ଚକାର ହ ॥ 6 ॥
ନ ହି ପଶ୍ଯାମ୍ଯହଂ ଲୋକେ ଯଃ କୁର୍ଯାନ୍ମମ ଵିପ୍ରିଯମ୍ ।
ଅମରେଷୁ ସହସ୍ରାକ୍ଷଂ ମହେନ୍ଦ୍ରଂ ପାକଶାସନମ୍ ॥ 7 ॥
ଅଦ୍ଯାହଂ ମାର୍ଗଣୈଃ ପ୍ରାଣାନାଦାସ୍ଯେ ଜୀଵିତାନ୍ତକୈଃ ।
ସଲିଲେ କ୍ଷୀରମାସକ୍ତଂ ନିଷ୍ପିବନ୍ନିଵ ସାରସଃ ॥ 8 ॥
ନିହତସ୍ଯ ମଯା ସଙ୍ଖ୍ଯେ ଶରସଙ୍କୃତ୍ତମର୍ମଣଃ ।
ସଫେନଂ ରୁଧିରଂ ରକ୍ତଂ ମେଦିନୀ କସ୍ଯ ପାସ୍ଯତି ॥ 9 ॥
କସ୍ଯ ପତ୍ରରଥାଃ କାଯାନ୍ମାଂସମୁତ୍କୃତ୍ଯ ସଙ୍ଗତାଃ ।
ପ୍ରହୃଷ୍ଟା ଭକ୍ଷଯିଷ୍ଯନ୍ତି ନିହତସ୍ଯ ମଯା ରଣେ ॥ 10 ॥
ତଂ ନ ଦେଵା ନ ଗନ୍ଧର୍ଵା ନ ପିଶାଚା ନ ରାକ୍ଷସାଃ ।
ମଯାପକୃଷ୍ଟଂ କୃପଣଂ ଶକ୍ତାସ୍ତ୍ରାତୁଂ ମହାହଵେ ॥ 11 ॥
ଉପଲଭ୍ଯ ଶନୈସ୍ସଞ୍ଜ୍ଞାଂ ତଂ ମେ ଶଂସିତୁମର୍ହସି ।
ଯେନ ତ୍ଵଂ ଦୁର୍ଵିନୀତେନ ଵନେ ଵିକ୍ରମ୍ଯ ନିର୍ଜିତା ॥ 12 ॥
ଇତି ଭ୍ରାତୁର୍ଵଚଶ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵା କ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ଯ ଚ ଵିଶେଷତଃ ।
ତତଶ୍ଶୂର୍ପଣଖା ଵାକ୍ଯଂ ସବାଷ୍ପମିଦମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 13 ॥
ତରୁଣୌ ରୂପସମ୍ପନ୍ନୌ ସୁକୁମାରୌ ମହାବଲୌ ।
ପୁଣ୍ଡରୀକଵିଶାଲାକ୍ଷୌ ଚୀରକୃଷ୍ଣାଜିନାମ୍ବରୌ ॥ 14 ॥
ଫଲମୂଲାଶନୌ ଦାନ୍ତୌ ତାପସୌ ଧର୍ମଚାରିଣୌ ।
ପୁତ୍ରୌ ଦଶରଥସ୍ଯାସ୍ତାଂ ଭ୍ରାତରୌ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ॥ 15 ॥
ଗନ୍ଧର୍ଵରାଜପ୍ରତିମୌ ପାର୍ଥିଵଵ୍ଯଞ୍ଜନାନ୍ଵିତୌ ।
ଦେଵୌ ଵା ମାନୁଷୌ ଵା ତୌ ନ ତର୍କଯିତୁମୁତ୍ସହେ ॥ 16 ॥
ତରୁଣୀ ରୂପସମ୍ପନ୍ନା ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତା ।
ଦୃଷ୍ଟା ତତ୍ର ମଯା ନାରୀ ତଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ସୁମଧ୍ଯମା ॥ 17 ॥
ତାଭ୍ଯାମୁଭାଭ୍ଯାଂ ସମ୍ଭୂଯ ପ୍ରମଦାମଧିକୃତ୍ଯ ତାମ୍ ।
ଇମାମଵସ୍ଥାଂ ନୀତାହଂ ଯଥାନାଥାସତୀ ତଥା ॥ 18 ॥
ତସ୍ଯାଶ୍ଚାନୃଜୁଵୃତ୍ତାଯାସ୍ତଯୋଶ୍ଚ ହତଯୋରହମ୍ ।
ସଫେନଂ ପାତୁମିଚ୍ଛାମି ରୁଧିରଂ ରଣମୂର୍ଧନି ॥ 19 ॥
ଏଷ ମେ ପ୍ରଥମଃ କାମଃ କୃତସ୍ତାତ ତ୍ଵଯା ଭଵେତ୍ ।
ତସ୍ଯାସ୍ତଯୋଶ୍ଚ ରୁଧିରଂ ପିବେଯମହମାହଵେ ॥ 20 ॥
ଇତି ତସ୍ଯାଂ ବ୍ରୁଵାଣାଯାଂ ଚତୁର୍ଦଶ ମହାବଲାନ୍ ।
ଵ୍ଯାଦିଦେଶ ଖରଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ରାକ୍ଷସାନନ୍ତକୋପମାନ୍ ॥ 21 ॥
ମାନୁଷୌ ଶସ୍ତ୍ରସମ୍ପନ୍ନୌ ଚୀରକୃଷ୍ଣାଜିନାମ୍ବରୌ ।
ପ୍ରଵିଷ୍ଟୌ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ଯଂ ଘୋରଂ ପ୍ରମଦଯା ସହ ॥ 22 ॥
ତୌ ହତ୍ଵା ତାଂ ଚ ଦୁର୍ଵୃତ୍ତାମପାଵର୍ତିତୁମର୍ହଥ ।
ଇଯଂ ଚ ରୁଧିରଂ ତେଷାଂ ଭଗିନୀ ମମ ପାସ୍ଯତି ॥ 23 ॥
ମନୋରଥୋଽଯମିଷ୍ଟୋଽସ୍ଯା ଭଗିନ୍ଯା ମମ ରାକ୍ଷସାଃ ।
ଶୀଘ୍ରଂ ସମ୍ପାଦ୍ଯତାଂ ତୌ ଚ ପ୍ରମଥ୍ଯ ସ୍ଵେନ ତେଜସା ॥ 24 ॥
ଇତି ପ୍ରତିସମାଦିଷ୍ଟା ରାକ୍ଷସାସ୍ତେ ଚତୁର୍ଦଶ ।
ତତ୍ର ଜଗ୍ମୁସ୍ତଯା ସାର୍ଧଂ ଘନା ଵାତେରିତା ଯଥା ॥ 25 ॥
ତତସ୍ତୁ ତେ ତଂ ସମୁଦଗ୍ରତେଜସଂ ତଥାପିଽତୀକ୍ଷ୍ଣପ୍ରଦରା ନିଶାଚରାଃ ।
ନ ଶେକୁରେନଂ ସହସା ପ୍ରମର୍ଦିତୁଂ ଵନଦ୍ଵିପା ଦୀପ୍ତମିଵାଗ୍ନିମୁତ୍ଥିତମ୍ ॥ 26 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଅରଣ୍ଯକାଣ୍ଡେ ଏକୋନଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha ekonaviṃśassargaḥ |
tāṃ tathā patitāṃ dṛṣṭvā virūpāṃ śoṇitokṣitām |
bhaginīṃ krodhasantaptaḥ kharaḥ papraccha rākṣasaḥ || 1 ||
uttiṣṭha tāvadākhyāhi pramohaṃ jahi sambhramam |
vyaktamākhyāhi kena tvamevaṃ rūpā virūpitā || 2 ||
kaḥ kṛṣṇasarpamāsīnamāśīviṣamanāgasam |
tudatyabhisamāpannamaṅgulyagreṇa līlayā || 3 ||
kaḥ kālapāśaṃ samāsajya kaṇṭhe mohānna budhyate |
yastvāmadya samāsādya pītavānviṣamuttamam || 4 ||
balavikramasampannā kāmagā kāmarūpiṇī |
imāmavasthāṃ nītā tvaṃ kenāntakasamāgatā || 5 ||
devagandharvabhūtānāmṛṣīṇāṃ ca mahātmanām |
ko'yamevaṃ virūpāṃ tvāṃ mahāvīryaścakāra ha || 6 ||
na hi paśyāmyahaṃ loke yaḥ kuryānmama vipriyam |
amareṣu sahasrākṣaṃ mahendraṃ pākaśāsanam || 7 ||
adyāhaṃ mārgaṇaiḥ prāṇānādāsye jīvitāntakaiḥ |
salile kṣīramāsaktaṃ niṣpibanniva sārasaḥ || 8 ||
nihatasya mayā saṅkhye śarasaṅkṛttamarmaṇaḥ |
saphenaṃ rudhiraṃ raktaṃ medinī kasya pāsyati || 9 ||
kasya patrarathāḥ kāyānmāṃsamutkṛtya saṅgatāḥ |
prahṛṣṭā bhakṣayiṣyanti nihatasya mayā raṇe || 10 ||
taṃ na devā na gandharvā na piśācā na rākṣasāḥ |
mayāpakṛṣṭaṃ kṛpaṇaṃ śaktāstrātuṃ mahāhave || 11 ||
upalabhya śanaissañjñāṃ taṃ me śaṃsitumarhasi |
yena tvaṃ durvinītena vane vikramya nirjitā || 12 ||
iti bhrāturvacaśśrutvā kruddhasya ca viśeṣataḥ |
tataśśūrpaṇakhā vākyaṃ sabāṣpamidamabravīt || 13 ||
taruṇau rūpasampannau sukumārau mahābalau |
puṇḍarīkaviśālākṣau cīrakṛṣṇājināmbarau || 14 ||
phalamūlāśanau dāntau tāpasau dharmacāriṇau |
putrau daśarathasyāstāṃ bhrātarau rāmalakṣmaṇau || 15 ||
gandharvarājapratimau pārthivavyañjanānvitau |
devau vā mānuṣau vā tau na tarkayitumutsahe || 16 ||
taruṇī rūpasampannā sarvābharaṇabhūṣitā |
dṛṣṭā tatra mayā nārī tayormadhye sumadhyamā || 17 ||
tābhyāmubhābhyāṃ sambhūya pramadāmadhikṛtya tām |
imāmavasthāṃ nītāhaṃ yathānāthāsatī tathā || 18 ||
tasyāścānṛjuvṛttāyāstayośca hatayoraham |
saphenaṃ pātumicchāmi rudhiraṃ raṇamūrdhani || 19 ||
eṣa me prathamaḥ kāmaḥ kṛtastāta tvayā bhavet |
tasyāstayośca rudhiraṃ pibeyamahamāhave || 20 ||
iti tasyāṃ bruvāṇāyāṃ caturdaśa mahābalān |
vyādideśa kharaḥ kruddho rākṣasānantakopamān || 21 ||
mānuṣau śastrasampannau cīrakṛṣṇājināmbarau |
praviṣṭau daṇḍakāraṇyaṃ ghoraṃ pramadayā saha || 22 ||
tau hatvā tāṃ ca durvṛttāmapāvartitumarhatha |
iyaṃ ca rudhiraṃ teṣāṃ bhaginī mama pāsyati || 23 ||
manoratho'yamiṣṭo'syā bhaginyā mama rākṣasāḥ |
śīghraṃ sampādyatāṃ tau ca pramathya svena tejasā || 24 ||
iti pratisamādiṣṭā rākṣasāste caturdaśa |
tatra jagmustayā sārdhaṃ ghanā vāteritā yathā || 25 ||
tatastu te taṃ samudagratejasaṃ tathāpi'tīkṣṇapradarā niśācarāḥ |
na śekurenaṃ sahasā pramardituṃ vanadvipā dīptamivāgnimutthitam || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe ekonaviṃśassargaḥ ||