📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.42 ବାଲକାଣ୍ଡ - ଦ୍ଵିଚତ୍ଵାରିଂଶ ସର୍ଗଃ
1.42 Balakanda - Dvichatvarimsha Sargah
Valmiki Oriya
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ବାଲକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଦ୍ଵିଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
କାଲଧର୍ମଂ ଗତେ ରାମ ସଗରେ ପ୍ରକୃତୀଜନାଃ ।
ରାଜାନଂ ରୋଚଯାମାସୁରଂଶୁମନ୍ତଂ ସୁଧାର୍ମିକମ୍ ॥ 1 ॥
ସ ରାଜା ସୁମହାନାସୀଦଂଶୁମାନ୍ ରଘୁନନ୍ଦନ ।
ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ମହାନାସୀଦ୍ଦିଲୀପ ଇତି ଵିଶ୍ରୁତଃ ॥ 2 ॥
ତସ୍ମିନ୍ ରାଜ୍ଯଂ ସମାଵେଶ୍ଯ ଦିଲୀପେ ରଘୁନନ୍ଦନ ।
ହିମଵଚ୍ଛିଖରେ ପୁଣ୍ଯେ ତପସ୍ତେପେ ସୁଦାରୁଣମ୍ ॥ 3 ॥
ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶଚ୍ଚ ସହସ୍ରାଣି ଵର୍ଷାଣି ସୁମହାଯଶାଃ ।
ତପୋଵନଂ ଗତୋ ରାମ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଲେଭେ ତପୋଧନଃ ॥ 4 ॥
ଦିଲୀପସ୍ତୁ ମହାତେଜାଶ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୈତାମହଂ ଵଧମ୍ ।
ଦୁଃଖୋପହତଯା ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ନିଶ୍ଚଯଂ ନାଧ୍ଯଗଚ୍ଛତ ॥ 5 ॥
କଥଂ ଗଙ୍ଗାଵତରଣଂ କଥଂ ତେଷାଂ ଜଲକ୍ରିଯା ।
ତାରଯେଯଂ କଥଂ ଚୈତାନିତି ଚିନ୍ତାପରୋଽଭଵତ୍ ॥ 6 ॥
ତସ୍ଯ ଚିନ୍ତଯତୋ ନିତ୍ଯଂ ଧର୍ମେଣ ଵିଦିତାତ୍ମନଃ ।
ପୁତ୍ରୋ ଭଗୀରଥୋ ନାମ ଜଜ୍ଞେ ପରମଧାର୍ମିକଃ ॥ 7 ॥
ଦିଲୀପସ୍ତୁ ମହାତେଜା ଯଜ୍ଞୈର୍ବହୁଭିରିଷ୍ଟଵାନ୍ ।
ତ୍ରିଂଶଦ୍ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ରାଜା ରାଜ୍ଯମକାରଯତ୍ ॥ 8 ॥
ଅଗତ୍ଵା ନିଶ୍ଚଯଂ ରାଜା ତେଷାମୁଦ୍ଧରଣଂ ପ୍ରତି ।
ଵ୍ଯାଧିନା ନରଶାର୍ଦୂଲ କାଲଧର୍ମମୁପେଯିଵାନ୍ ॥ 9 ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକଂ ଗତୋ ରାଜା ସ୍ଵାର୍ଜିତେନୈଵ କର୍ମଣା ।
ରାଜ୍ଯେ ଭଗୀରଥଂ ପୁତ୍ରମଭିଷିଚ୍ଯ ନରର୍ଷଭଃ ॥ 10 ॥
ଭଗୀରଥସ୍ତୁ ରାଜର୍ଷିର୍ଧାର୍ମିକୋ ରଘୁନନ୍ଦନ ।
ଅନପତ୍ଯୋ ମହାତେଜାଃ ପ୍ରଜାକାମସ୍ସ ଚାପ୍ରଜଃ ॥ 11 ॥
ମନ୍ତ୍ରିଷ୍ଵାଧାଯ ତଦ୍ରାଜ୍ଯଂ ଗଙ୍ଗାଵତରଣେ ରତଃ ।
ସ ତପୋ ଦୀର୍ଘମାତିଷ୍ଠଦ୍ଗୋକର୍ଣେ ରଘୁନନ୍ଦନ ॥ 12 ॥
ଊର୍ଧ୍ଵବାହୁଃ ପଞ୍ଚତପା ମାସାହାରୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ।
ତସ୍ଯ ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଘୋରେ ତପସି ତିଷ୍ଠତଃ ॥ 13 ॥
ଅତୀତାନି ମହାବାହୋ ତସ୍ଯ ରାଜ୍ଞୋ ମହାତ୍ମନଃ ।
ସୁପ୍ରୀତୋ ଭଗଵାନ୍ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଜାନାଂ ପତିରୀଶ୍ଵରଃ ॥ 14 ॥
ତତସ୍ସୁରଗଣୈସ୍ସାର୍ଧମୁପାଗମ୍ଯ ପିତାମହଃ ।
ଭଗୀରଥଂ ମହାତ୍ମାନଂ ତପ୍ଯମାନମଥାବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 15 ॥
ଭଗୀରଥ ମହାଭାଗ ପ୍ରୀତସ୍ତେଽହଂ ଜନେଶ୍ଵର ।
ତପସା ଚ ସୁତପ୍ତେନ ଵରଂ ଵରଯ ସୁଵ୍ରତ ॥ 16 ॥
ତମୁଵାଚ ମହାତେଜାଃ ସର୍ଵଲୋକପିତାମହମ୍ ।
ଭଗୀରଥୋ ମହାଭାଗଃ କୃତାଞ୍ଜଲିରୁପସ୍ଥିତଃ ॥ 17 ॥
ଯଦି ମେ ଭଗଵନ୍ ପ୍ରୀତୋ ଯଦ୍ଯସ୍ତି ତପସଃ ଫଲମ୍ ।
ସଗରସ୍ଯାତ୍ମଜାସ୍ସର୍ଵେ ମତ୍ତସ୍ସଲିଲମାପ୍ନୁଯୁଃ ॥ 18 ॥
ଗଙ୍ଗାଯାସ୍ସଲିଲକ୍ଲିନ୍ନେ ଭସ୍ମନ୍ଯେଷାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ ।
ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗଚ୍ଛେଯୁରତ୍ଯନ୍ତଂ ସର୍ଵେ ମେ ପ୍ରପିତାମହାଃ ॥ 19 ॥
ଦେଯା ଚ ସନ୍ତତିର୍ଦେଵ ନାଵସୀଦେତ୍କୁଲଂ ଚ ନଃ ।
ଇକ୍ଷ୍ଵାକୂଣାଂ କୁଲେ ଦେଵ ଏଷ ମେଽସ୍ତୁ ଵରଃପରଃ ॥ 20 ॥
ଉକ୍ତଵାକ୍ଯଂ ତୁ ରାଜାନଂ ସର୍ଵଲୋକପିତାମହଃ ।
ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ଶୁଭାଂ ଵାଣୀଂ ମଧୁରାଂ ମଧୁରାକ୍ଷରାମ୍ ॥ 21 ॥
ମନୋରଥୋ ମହାନେଷ ଭଗୀରଥ ମହାରଥ ।
ଏଵଂ ଭଵତୁ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁକୁଲଵର୍ଧନ ॥ 22 ॥
ଇଯଂ ହୈମଵତୀ ଗଙ୍ଗା ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ହିମଵତସ୍ସୁତା ।
ତାଂ ଵୈ ଧାରଯିତୁଂ ଶକ୍ତୋ ହରସ୍ତତ୍ର ନିଯୁଜ୍ଯତାମ୍ ॥ 23 ॥
ଗଙ୍ଗାଯାଃ ପତନଂ ରାଜନ୍ ପୃଥିଵୀ ନ ସହିଷ୍ଯତି ।
ତାଂ ଵୈ ଧାରଯିତୁଂ ଵୀର ନାନ୍ଯଂ ପଶ୍ଯାମି ଶୂଲିନଃ ॥ 24 ॥
ତମେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ରାଜାନଂ ଗଙ୍ଗାଂ ଚାଭାଷ୍ଯ ଲୋକକୃତ୍ ।
ଜଗାମ ତ୍ରିଦିଵଂ ଦେଵସ୍ସହଦେଵୈର୍ମରୁଦ୍ଗଣୈଃ ॥ 25 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ବାଲକାଣ୍ଡେ ଦ୍ଵିଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha dvicatvāriṃśassargaḥ |
kāladharmaṃ gate rāma sagare prakṛtījanāḥ |
rājānaṃ rocayāmāsuraṃśumantaṃ sudhārmikam || 1 ||
sa rājā sumahānāsīdaṃśumān raghunandana |
tasya putro mahānāsīddilīpa iti viśrutaḥ || 2 ||
tasmin rājyaṃ samāveśya dilīpe raghunandana |
himavacchikhare puṇye tapastepe sudāruṇam || 3 ||
dvātriṃśacca sahasrāṇi varṣāṇi sumahāyaśāḥ |
tapovanaṃ gato rāma svargaṃ lebhe tapodhanaḥ || 4 ||
dilīpastu mahātejāśśrutvā paitāmahaṃ vadham |
duḥkhopahatayā buddhyā niścayaṃ nādhyagacchata || 5 ||
kathaṃ gaṅgāvataraṇaṃ kathaṃ teṣāṃ jalakriyā |
tārayeyaṃ kathaṃ caitāniti cintāparo'bhavat || 6 ||
tasya cintayato nityaṃ dharmeṇa viditātmanaḥ |
putro bhagīratho nāma jajñe paramadhārmikaḥ || 7 ||
dilīpastu mahātejā yajñairbahubhiriṣṭavān |
triṃśadvarṣasahasrāṇi rājā rājyamakārayat || 8 ||
agatvā niścayaṃ rājā teṣāmuddharaṇaṃ prati |
vyādhinā naraśārdūla kāladharmamupeyivān || 9 ||
indralokaṃ gato rājā svārjitenaiva karmaṇā |
rājye bhagīrathaṃ putramabhiṣicya nararṣabhaḥ || 10 ||
bhagīrathastu rājarṣirdhārmiko raghunandana |
anapatyo mahātejāḥ prajākāmassa cāprajaḥ || 11 ||
mantriṣvādhāya tadrājyaṃ gaṅgāvataraṇe rataḥ |
sa tapo dīrghamātiṣṭhadgokarṇe raghunandana || 12 ||
ūrdhvabāhuḥ pañcatapā māsāhāro jitendriyaḥ |
tasya varṣasahasrāṇi ghore tapasi tiṣṭhataḥ || 13 ||
atītāni mahābāho tasya rājño mahātmanaḥ |
suprīto bhagavān brahmā prajānāṃ patirīśvaraḥ || 14 ||
tatassuragaṇaissārdhamupāgamya pitāmahaḥ |
bhagīrathaṃ mahātmānaṃ tapyamānamathābravīt || 15 ||
bhagīratha mahābhāga prītaste'haṃ janeśvara |
tapasā ca sutaptena varaṃ varaya suvrata || 16 ||
tamuvāca mahātejāḥ sarvalokapitāmaham |
bhagīratho mahābhāgaḥ kṛtāñjalirupasthitaḥ || 17 ||
yadi me bhagavan prīto yadyasti tapasaḥ phalam |
sagarasyātmajāssarve mattassalilamāpnuyuḥ || 18 ||
gaṅgāyāssalilaklinne bhasmanyeṣāṃ mahātmanām |
svargaṃ gaccheyuratyantaṃ sarve me prapitāmahāḥ || 19 ||
deyā ca santatirdeva nāvasīdetkulaṃ ca naḥ |
ikṣvākūṇāṃ kule deva eṣa me'stu varaḥparaḥ || 20 ||
uktavākyaṃ tu rājānaṃ sarvalokapitāmahaḥ |
pratyuvāca śubhāṃ vāṇīṃ madhurāṃ madhurākṣarām || 21 ||
manoratho mahāneṣa bhagīratha mahāratha |
evaṃ bhavatu bhadraṃ te ikṣvākukulavardhana || 22 ||
iyaṃ haimavatī gaṅgā jyeṣṭhā himavatassutā |
tāṃ vai dhārayituṃ śakto harastatra niyujyatām || 23 ||
gaṅgāyāḥ patanaṃ rājan pṛthivī na sahiṣyati |
tāṃ vai dhārayituṃ vīra nānyaṃ paśyāmi śūlinaḥ || 24 ||
tamevamuktvā rājānaṃ gaṅgāṃ cābhāṣya lokakṛt |
jagāma tridivaṃ devassahadevairmarudgaṇaiḥ || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe dvicatvāriṃśassargaḥ ||