📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.41 ବାଲକାଣ୍ଡ - ଏକଚତ୍ଵାରିଂଶ ସର୍ଗଃ
1.41 Balakanda - Ekachatvarimsha Sargah
Valmiki Oriya
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ବାଲକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ପୁତ୍ରାଂଶ୍ଚିରଗତାନ୍ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସଗରୋ ରଘୁନନ୍ଦନ ।
ନପ୍ତାରମବ୍ରଵୀଦ୍ରାଜା ଦୀପ୍ଯମାନଂ ସ୍ଵତେଜସା ॥ 1 ॥
ଶୂରଶ୍ଚ କୃତଵିଦ୍ଯଶ୍ଚ ପୂର୍ଵୈସ୍ତୁଲ୍ଯୋଽସି ତେଜସା ।
ପିତୃଣାଂ ଗତିମନ୍ଵିଚ୍ଛ ଯେନ ଚାଶ୍ଵୋଽପଵାହିତଃ ॥ 2 ॥
ଅନ୍ତର୍ଭୌମାନି ସତ୍ତ୍ଵାନି ଵୀର୍ଯଵନ୍ତି ମହାନ୍ତି ଚ ।
ତେଷାଂ ତ୍ଵଂ ପ୍ରତିଘାତାର୍ଥଂ ସାସ୍ତ୍ରଂ ଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵ କାର୍ମୁକମ୍ ॥ 3 ॥
ଅଭିଵାଦ୍ଯାଭିଵାଦ୍ଯାଂସ୍ତ୍ଵଂ ହତ୍ଵା ଵିଘ୍ନକରାନପି ।
ସିଦ୍ଧାର୍ଥସ୍ସନ୍ନିଵର୍ତସ୍ଵ ମମ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ପାରଗଃ ॥ 4 ॥
ଏଵମୁକ୍ତୋଂଽଶୁମାନ୍ସମ୍ଯକ୍ ସଗରେଣ ମହାତ୍ମନା ।
ଧନୁରାଦାଯ ଖଡ୍ଗଂ ଚ ଜଗାମ ଲଘୁଵିକ୍ରମଃ ॥ 5 ॥
ସ ଖାତଂ ପିତୃଭିର୍ମାର୍ଗମନ୍ତର୍ଭୌମଂ ମହାତ୍ମଭିଃ ।
ପ୍ରାପଦ୍ଯତ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେନ ରାଜ୍ଞାଽଭିଚୋଦିତଃ ॥ 6 ॥
ଦୈତ୍ଯଦାନଵରକ୍ଷୋଭିଃ ପିଶାଚପତଗୋରଗୈଃ ।
ପୂଜ୍ଯମାନଂ ମହାତେଜା ଦିଶାଗଜମପଶ୍ଯତ ॥ 7 ॥
ସ ତଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ କୃତ୍ଵା ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚାପି ନିରାମଯମ୍ ।
ପିତୃନ୍ ସ ପରିପପ୍ରଚ୍ଛ ଵାଜିହର୍ତାରମେଵ ଚ ॥ 8 ॥
ଦିଶାଗଜସ୍ତୁ ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରତ୍ଯାହାଂଶୁମତୋ ଵଚଃ ।
ଆସମଞ୍ଜ କୃତାର୍ଥସ୍ତ୍ଵଂ ସହାଶ୍ଵଶ୍ଶୀଘ୍ରମେଷ୍ଯସି ॥ 9 ॥
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵାନେଵ ଦିଶାଗଜାନ୍ ।
ଯଥାକ୍ରମଂ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ପ୍ରଷ୍ଟୁଂ ସମୁପଚକ୍ରମେ ॥ 10 ॥
ତୈଶ୍ଚ ସର୍ଵୈର୍ଦିଶାପାଲୈର୍ଵାକ୍ଯଜ୍ଞୈର୍ଵାକ୍ଯକୋଵିଦୈଃ ।
ପୂଜିତସ୍ସହଯଶ୍ଚୈଵ ଗନ୍ତାଽସୀତ୍ଯଭିଚୋଦିତଃ ॥ 11 ॥
ତେଷାଂ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଜଗାମ ଲଘୁଵିକ୍ରମଃ ।
ଭସ୍ମରାଶୀକୃତା ଯତ୍ର ପିତରସ୍ତସ୍ଯ ସାଗରାଃ ॥ 12 ॥
ସ ଦୁଃଖଵଶମାପନ୍ନସ୍ତ୍ଵସମଞ୍ଜସୁତସ୍ତଦା ।
ଚୁକ୍ରୋଶ ପରମାର୍ତସ୍ତୁ ଵଧାତ୍ତେଷାଂ ସୁଦୁଃଖିତଃ ॥ 13 ॥
ଯଜ୍ଞୀଯଂ ଚ ହଯଂ ତତ୍ର ଚରନ୍ତମଵିଦୂରତଃ ।
ଦଦର୍ଶ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରୋ ଦୁଃଖଶୋକସମନ୍ଵିତଃ ॥ 14 ॥
ସ ତେଷାଂ ରାଜପୁତ୍ରାଣାଂ କର୍ତୁକାମୋ ଜଲକ୍ରିଯାମ୍ ।
ସଲିଲାର୍ଥୀ ମହାତେଜା ନ ଚାପଶ୍ଯଜ୍ଜଲାଶଯମ୍ ॥ 15 ॥
ଵିସାର୍ଯ ନିପୁଣାଂ ଦୃଷ୍ଟିଂ ତତୋଽପଶ୍ଯତ୍ଖଗାଧିପମ୍ ।
ପିତୃଣାଂ ମାତୁଲଂ ରାମ ସୁପର୍ଣମନିଲୋପମମ୍ ॥ 16 ॥
ସ ଚୈଵମବ୍ରଵୀଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଵୈନତେଯୋ ମହାବଲ ଃ ।
ମା ଶୁଚଃ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ଵଧୋଽଯଂ ଲୋକସମ୍ମତଃ ॥ 17 ॥
କପିଲେନାପ୍ରମେଯେନ ଦଗ୍ଧା ହୀମେ ମହାବଲାଃ ।
ସଲିଲଂ ନାର୍ହସି ପ୍ରାଜ୍ଞ ଦାତୁମେଷାଂ ହି ଲୌକିକମ୍ ॥ 18 ॥
ଗଙ୍ଗା ହିମଵତୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଦୁହିତା ପୁରୁଷର୍ଷଭ ।
ତସ୍ଯାଂ କୁରୁ ମହାବାହୋ ପିତୃଣାଂ ତୁ ଜଲକ୍ରିଯାମ୍ ॥ 19 ॥
ଭସ୍ମରାଶୀକୃତାନେତାନ୍ ପ୍ଲାଵଯେଲ୍ଲୋକପାଵନୀ ।
ତଯା କ୍ଲିନ୍ନମିଦଂ ଭସ୍ମ ଗଙ୍ଗଯା ଲୋକକାନ୍ତଯା ॥ 20 ॥
ଷଷ୍ଟିଂ ପୁତ୍ରସହସ୍ରାଣି ସ୍ଵର୍ଗଲୋକଂ ଚ ନେଷ୍ଯତି ।
ଗଚ୍ଛ ଚାଶ୍ଵଂ ମହାଭାଗ ତଂ ଗୃହ୍ଯ ପୁରୁଷର୍ଷଭ ॥ 21 ॥
ଯଜ୍ଞଂ ପୈତାମହଂ ଵୀର ସଂଵର୍ତଯିତୁମର୍ହସି ।
ସୁପର୍ଣଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସୋଂଽଶୁମାନତିଵୀର୍ଯଵାନ୍ ॥ 22 ॥
ତ୍ଵରିତଂ ହଯମାଦାଯ ପୁନରାଯାନ୍ମହାଯଶାଃ ।
ତତୋ ରାଜାନମାସାଦ୍ଯ ଦୀକ୍ଷିତଂ ରଘୁନନ୍ଦନ ॥ 23 ॥
ନ୍ଯଵେଦଯଦ୍ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ସୁପର୍ଣଵଚନଂ ତଥା ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଘୋରସଙ୍କାଶଂ ଵାକ୍ଯମଂଶୁମତୋ ନୃପଃ ॥ 24 ॥
ଯଜ୍ଞଂ ନିଵର୍ତଯାମାସ ଯଥାକଲ୍ପଂ ଯଥାଵିଧି ।
ସ୍ଵପୁରଂ ଚାଗମଚ୍ଛ୍ରୀମାନିଷ୍ଟଯଜ୍ଞୋମହୀପତିଃ ॥ 25 ॥
ଗଙ୍ଗାଯାଶ୍ଚାଗମେ ରାଜା ନିଶ୍ଚଯଂ ନାଧ୍ଯଗଚ୍ଛତ ।
ଅକୃତ୍ଵା ନିଶ୍ଚଯଂ ରାଜା କାଲେନ ମହତା ମହାନ୍ ।
ତ୍ରିଂଶଦ୍ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ରାଜ୍ଯଂ କୃତ୍ଵା ଦିଵଂ ଗତଃ ॥ 26 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ବାଲକାଣ୍ଡେ ଏକଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha ekacatvāriṃśassargaḥ |
putrāṃściragatān jñātvā sagaro raghunandana |
naptāramabravīdrājā dīpyamānaṃ svatejasā || 1 ||
śūraśca kṛtavidyaśca pūrvaistulyo'si tejasā |
pitṛṇāṃ gatimanviccha yena cāśvo'pavāhitaḥ || 2 ||
antarbhaumāni sattvāni vīryavanti mahānti ca |
teṣāṃ tvaṃ pratighātārthaṃ sāstraṃ gṛhṇīṣva kārmukam || 3 ||
abhivādyābhivādyāṃstvaṃ hatvā vighnakarānapi |
siddhārthassannivartasva mama yajñasya pāragaḥ || 4 ||
evamuktoṃ'śumānsamyak sagareṇa mahātmanā |
dhanurādāya khaḍgaṃ ca jagāma laghuvikramaḥ || 5 ||
sa khātaṃ pitṛbhirmārgamantarbhaumaṃ mahātmabhiḥ |
prāpadyata naraśreṣṭha tena rājñā'bhicoditaḥ || 6 ||
daityadānavarakṣobhiḥ piśācapatagoragaiḥ |
pūjyamānaṃ mahātejā diśāgajamapaśyata || 7 ||
sa taṃ pradakṣiṇaṃ kṛtvā pṛṣṭvā cāpi nirāmayam |
pitṛn sa paripapraccha vājihartārameva ca || 8 ||
diśāgajastu tacchrutvā pratyāhāṃśumato vacaḥ |
āsamañja kṛtārthastvaṃ sahāśvaśśīghrameṣyasi || 9 ||
tasya tadvacanaṃ śrutvā sarvāneva diśāgajān |
yathākramaṃ yathānyāyaṃ praṣṭuṃ samupacakrame || 10 ||
taiśca sarvairdiśāpālairvākyajñairvākyakovidaiḥ |
pūjitassahayaścaiva gantā'sītyabhicoditaḥ || 11 ||
teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā jagāma laghuvikramaḥ |
bhasmarāśīkṛtā yatra pitarastasya sāgarāḥ || 12 ||
sa duḥkhavaśamāpannastvasamañjasutastadā |
cukrośa paramārtastu vadhātteṣāṃ suduḥkhitaḥ || 13 ||
yajñīyaṃ ca hayaṃ tatra carantamavidūrataḥ |
dadarśa puruṣavyāghro duḥkhaśokasamanvitaḥ || 14 ||
sa teṣāṃ rājaputrāṇāṃ kartukāmo jalakriyām |
salilārthī mahātejā na cāpaśyajjalāśayam || 15 ||
visārya nipuṇāṃ dṛṣṭiṃ tato'paśyatkhagādhipam |
pitṛṇāṃ mātulaṃ rāma suparṇamanilopamam || 16 ||
sa caivamabravīdvākyaṃ vainateyo mahābala ḥ |
mā śucaḥ puruṣavyāghra vadho'yaṃ lokasammataḥ || 17 ||
kapilenāprameyena dagdhā hīme mahābalāḥ |
salilaṃ nārhasi prājña dātumeṣāṃ hi laukikam || 18 ||
gaṅgā himavato jyeṣṭhā duhitā puruṣarṣabha |
tasyāṃ kuru mahābāho pitṛṇāṃ tu jalakriyām || 19 ||
bhasmarāśīkṛtānetān plāvayellokapāvanī |
tayā klinnamidaṃ bhasma gaṅgayā lokakāntayā || 20 ||
ṣaṣṭiṃ putrasahasrāṇi svargalokaṃ ca neṣyati |
gaccha cāśvaṃ mahābhāga taṃ gṛhya puruṣarṣabha || 21 ||
yajñaṃ paitāmahaṃ vīra saṃvartayitumarhasi |
suparṇavacanaṃ śrutvā soṃ'śumānativīryavān || 22 ||
tvaritaṃ hayamādāya punarāyānmahāyaśāḥ |
tato rājānamāsādya dīkṣitaṃ raghunandana || 23 ||
nyavedayadyathāvṛttaṃ suparṇavacanaṃ tathā |
tacchrutvā ghorasaṅkāśaṃ vākyamaṃśumato nṛpaḥ || 24 ||
yajñaṃ nivartayāmāsa yathākalpaṃ yathāvidhi |
svapuraṃ cāgamacchrīmāniṣṭayajñomahīpatiḥ || 25 ||
gaṅgāyāścāgame rājā niścayaṃ nādhyagacchata |
akṛtvā niścayaṃ rājā kālena mahatā mahān |
triṃśadvarṣasahasrāṇi rājyaṃ kṛtvā divaṃ gataḥ || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ekacatvāriṃśassargaḥ ||