📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.22 ବାଲକାଣ୍ଡ - ଦ୍ଵାଵିଂଶ ସର୍ଗଃ
1.22 Balakanda - Dvavimsha Sargah
Valmiki Oriya
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ବାଲକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଦ୍ଵାଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତଥା ଵସିଷ୍ଠେ ବ୍ରୁଵତି ରାଜା ଦଶରଥସ୍ସୁତମ ପ୍ରହୃଷ୍ଟଵଦନୋ ରାମମାଜୁହାଵ ସଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍ ॥ 1 ॥
କୃତସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନଂ ମାତ୍ରା ପିତ୍ରା ଦଶରଥେନ ଚ ।
ପୁରୋଧସା ଵସିଷ୍ଠେନ ମଙ୍ଗଲୈରଭିମନ୍ତ୍ରିତମ୍ ॥ 2 ॥
ସ ପୁତ୍ରଂ ମୂର୍ଧ୍ନ୍ଯୁପାଘ୍ରାଯ ରାଜା ଦଶରଥଃ ପ୍ରିଯମ୍ ।
ଦଦୌ କୁଶିକପୁତ୍ରାଯ ସୁପ୍ରୀତେନାନ୍ତରାତ୍ମନା ॥ 3 ॥
ତତୋ ଵାଯୁସ୍ସୁଖସ୍ପର୍ଶୋ ନୀରଜସ୍କୋ ଵଵୌ ତଦା ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଗତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାମଂ ରାଜୀଵଲୋଚନମ୍ ॥ 4 ॥
ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିର୍ମହତ୍ଯାସୀଦ୍ଦେଵଦୁନ୍ଦୁଭିନିସ୍ଵନୈଃ ।
ଶଙ୍ଖଦୁନ୍ଦୁଭିନିର୍ଘୋଷଃ ପ୍ରଯାତେ ତୁ ମହାତ୍ମନି ॥ 5 ॥
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ଯଯାଵଗ୍ରେ ତତୋ ରାମୋ ଧନୁର୍ଧରଃ ।
କାକପକ୍ଷଧରୋ ଧନ୍ଵୀ ତଂ ଚ ସୌମିତ୍ରିରନ୍ଵଗାତ୍ ॥ 6 ॥
କଲାପିନୌ ଧନୁଷ୍ପାଣୀ ଶୋଭମାନୌ ଦିଶୋ ଦଶ ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଂ ମହାତ୍ମାନଂ ତ୍ରିଶୀର୍ଷାଵିଵ ପନ୍ନଗୌ ॥ 7 ॥
ଅନୁଜଗ୍ମତୁରକ୍ଷୁଦ୍ରୌ ପିତାମହମିଵାଶ୍ଵିନୌ ।
ତଦା କୁଶିକପୁତ୍ରଂ ତୁ ଧନୁଷ୍ପାଣୀ ସ୍ଵଲଙ୍କୃତୌ ॥ 8 ॥
ବଦ୍ଧଗୋଧାଙ୍ଗୁଲିତ୍ରାଣୌ ଖଡ୍ଗଵନ୍ତୌ ମହାଦ୍ଯୁତୀ ।
କୁମାରୌ ଚାରୁଵପୁଷୌ ଭ୍ରାତରୌ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ॥ 9 ॥
ଅନୁଯାତୌ ଶ୍ରିଯା ଦୀପ୍ତୌ ଶୋଭଯେତାମନିନ୍ଦିତୌ ।
ସ୍ଥାଣୁଂ ଦେଵମିଵାଚିନ୍ତ୍ଯଂ କୁମାରାଵିଵ ପାଵକୀ ॥ 10 ॥
ଅଧ୍ଯର୍ଧଯୋଜନଂ ଗତ୍ଵା ସରଯ୍ଵା ଦକ୍ଷିଣେ ତଟେ ।
ରାମେତି ମଧୁରାଂ ଵାଣୀଂ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋଽଭ୍ଯଭାଷତ ॥ 11 ॥
ଗୃହାଣ ଵତ୍ସ ସଲିଲଂ ମା ଭୂତ୍କାଲସ୍ଯ ପର୍ଯଯଃ ।
ମନ୍ତ୍ରଗ୍ରାମଂ ଗୃହାଣ ତ୍ଵଂ ବଲାମତିବଲାଂ ତଥା ॥ 12 ॥
ନ ଶ୍ରମୋ ନ ଜ୍ଵରୋ ଵା ତେ ନ ରୂପସ୍ଯ ଵିପର୍ଯଯଃ ।
ନ ଚ ସୁପ୍ତଂ ପ୍ରମତ୍ତଂ ଵା ଧର୍ଷଯିଷ୍ଯନ୍ତି ନୈରୃତାଃ ॥ 13 ॥
ନ ବାହ୍ଵୋସ୍ସଦୃଶୋ ଵୀର୍ଯେ ପୃଥିଵ୍ଯାମସ୍ତି କଶ୍ଚନ ।
ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵୈ ରାମ ନ ଭଵେତ୍ସଦୃଶସ୍ତଵ ॥ 14 ॥
ନ ସୌଭାଗ୍ଯେ ନ ଦାକ୍ଷିଣ୍ଯେ ନ ଜ୍ଞାନେ ବୁଦ୍ଧିନିଶ୍ଚଯେ ।
ନୋତ୍ତରେ ପ୍ରତିଵକ୍ତଵ୍ଯେ ସମୋ ଲୋକେ ତଵାଽନଘ ॥ 15 ॥
ଏତଦ୍ଵିଦ୍ଯାଦ୍ଵଯେ ଲବ୍ଧେ ଭଵିତା ନାସ୍ତି ତେ ସମଃ ।
ବଲାତ୍ଵତିବଲା ଚୈଵ ସର୍ଵଜ୍ଞାନସ୍ଯ ମାତରୌ ॥ 16 ॥
କ୍ଷୁତ୍ପିପାସେ ନ ତେ ରାମ ଭଵିଷ୍ଯେତେ ନରୋତ୍ତମ ।
ବଲାମତିବଲାଂ ଚୈଵ ପଠତଃ ପଥି ରାଘଵ ॥ 17 ॥
ଵିଦ୍ଯାଦ୍ଵଯମଧୀଯାନେ ଯଶଶ୍ଚାପ୍ଯତୁଲଂ ତ୍ଵଯି ।
ପିତାମହସୁତେ ହ୍ଯେତେ ଵିଦ୍ଯେ ତେଜସ୍ସମନ୍ଵିତେ ॥ 18 ॥
ପ୍ରଦାତୁଂ ତଵ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ସଦୃଶସ୍ତ୍ଵଂ ହି ଧାର୍ମିକ ।
କାମଂ ବହୁଗୁଣାସ୍ସର୍ଵେ ତ୍ଵଯ୍ଯେତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ।
ତପସା ସମ୍ଭୃତେ ଚୈତେ ବହୁରୂପେ ଭଵିଷ୍ଯତଃ ॥ 19 ॥
ତତୋ ରାମୋ ଜଲଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରହୃଷ୍ଟଵଦନଶ୍ଶୁଚିଃ ।
ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ତେ ଵିଦ୍ଯେ ମହର୍ଷେର୍ଭାଵିତାତ୍ମନଃ ॥ 20 ॥
ଵିଦ୍ଯାସମୁଦିତୋ ରାମଶ୍ଶୁଶୁଭେ ଭୂରିଵିକ୍ରମଃ ।
ସହସ୍ରରଶ୍ମିର୍ଭଗଵାନ୍ ଶରଦୀଵ ଦିଵାକରଃ ॥ 21 ॥
ଗୁରୁକାର୍ଯାଣି ସର୍ଵାଣି ନିଯୁଜ୍ଯ କୁଶିକାତ୍ମଜେ ।
ଊଷୁସ୍ତାଂ ରଜନୀଂ ତତ୍ର ସରଯ୍ଵାଂ ସୁସୁଖଂ ତ୍ରଯଃ ॥ 22 ॥
ଦଶରଥନୃପସୂନୁସତ୍ତମାଭ୍ଯାଂ ତୃଣଶଯନେଽନୁଚିତେ ସହୋଷିତାଭ୍ଯାମ୍ ।
କୁଶିକସୁତଵଚୋଽନୁଲାଲିତାଭ୍ଯାଂ ସୁଖମିଵ ସା ଵିବଭୌ ଵିଭାଵରୀ ଚ ॥ 23 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ବାଲକାଣ୍ଡେ ଦ୍ଵାଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha dvāviṃśassargaḥ |
tathā vasiṣṭhe bruvati rājā daśarathassutama prahṛṣṭavadano rāmamājuhāva salakṣmaṇam || 1 ||
kṛtasvastyayanaṃ mātrā pitrā daśarathena ca |
purodhasā vasiṣṭhena maṅgalairabhimantritam || 2 ||
sa putraṃ mūrdhnyupāghrāya rājā daśarathaḥ priyam |
dadau kuśikaputrāya suprītenāntarātmanā || 3 ||
tato vāyussukhasparśo nīrajasko vavau tadā |
viśvāmitragataṃ dṛṣṭvā rāmaṃ rājīvalocanam || 4 ||
puṣpavṛṣṭirmahatyāsīddevadundubhinisvanaiḥ |
śaṅkhadundubhinirghoṣaḥ prayāte tu mahātmani || 5 ||
viśvāmitro yayāvagre tato rāmo dhanurdharaḥ |
kākapakṣadharo dhanvī taṃ ca saumitriranvagāt || 6 ||
kalāpinau dhanuṣpāṇī śobhamānau diśo daśa |
viśvāmitraṃ mahātmānaṃ triśīrṣāviva pannagau || 7 ||
anujagmaturakṣudrau pitāmahamivāśvinau |
tadā kuśikaputraṃ tu dhanuṣpāṇī svalaṅkṛtau || 8 ||
baddhagodhāṅgulitrāṇau khaḍgavantau mahādyutī |
kumārau cāruvapuṣau bhrātarau rāmalakṣmaṇau || 9 ||
anuyātau śriyā dīptau śobhayetāmaninditau |
sthāṇuṃ devamivācintyaṃ kumārāviva pāvakī || 10 ||
adhyardhayojanaṃ gatvā sarayvā dakṣiṇe taṭe |
rāmeti madhurāṃ vāṇīṃ viśvāmitro'bhyabhāṣata || 11 ||
gṛhāṇa vatsa salilaṃ mā bhūtkālasya paryayaḥ |
mantragrāmaṃ gṛhāṇa tvaṃ balāmatibalāṃ tathā || 12 ||
na śramo na jvaro vā te na rūpasya viparyayaḥ |
na ca suptaṃ pramattaṃ vā dharṣayiṣyanti nairṛtāḥ || 13 ||
na bāhvossadṛśo vīrye pṛthivyāmasti kaścana |
triṣu lokeṣu vai rāma na bhavetsadṛśastava || 14 ||
na saubhāgye na dākṣiṇye na jñāne buddhiniścaye |
nottare prativaktavye samo loke tavā'nagha || 15 ||
etadvidyādvaye labdhe bhavitā nāsti te samaḥ |
balātvatibalā caiva sarvajñānasya mātarau || 16 ||
kṣutpipāse na te rāma bhaviṣyete narottama |
balāmatibalāṃ caiva paṭhataḥ pathi rāghava || 17 ||
vidyādvayamadhīyāne yaśaścāpyatulaṃ tvayi |
pitāmahasute hyete vidye tejassamanvite || 18 ||
pradātuṃ tava kākutstha sadṛśastvaṃ hi dhārmika |
kāmaṃ bahuguṇāssarve tvayyete nātra saṃśayaḥ |
tapasā sambhṛte caite bahurūpe bhaviṣyataḥ || 19 ||
tato rāmo jalaṃ spṛṣṭvā prahṛṣṭavadanaśśuciḥ |
pratijagrāha te vidye maharṣerbhāvitātmanaḥ || 20 ||
vidyāsamudito rāmaśśuśubhe bhūrivikramaḥ |
sahasraraśmirbhagavān śaradīva divākaraḥ || 21 ||
gurukāryāṇi sarvāṇi niyujya kuśikātmaje |
ūṣustāṃ rajanīṃ tatra sarayvāṃ susukhaṃ trayaḥ || 22 ||
daśarathanṛpasūnusattamābhyāṃ tṛṇaśayane'nucite sahoṣitābhyām |
kuśikasutavaco'nulālitābhyāṃ sukhamiva sā vibabhau vibhāvarī ca || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe dvāviṃśassargaḥ ||