📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
ଉଦ୍ଧଵଗୀତା - ପ୍ରଥମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
Uddhavagita - Prathamo'dhyayah
Gita Oriya
ଶ୍ରୀରାଧାକୃଷ୍ଣାଭ୍ଯାଂ ନମଃ ।
ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍ ।
ଏକାଦଶଃ ସ୍କନ୍ଧଃ । ଉଦ୍ଧଵ ଗୀତା ।
ଅଥ ପ୍ରଥମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ।
ଶ୍ରୀବାଦରାଯଣିଃ ଉଵାଚ ।
କୃତ୍ଵା ଦୈତ୍ଯଵଧଂ କୃଷ୍ଣଃ ସରମଃ ଯଦୁଭିଃ ଵୃତଃ ।
ଭୁଵଃ ଅଵତାରଵତ୍ ଭାରଂ ଜଵିଷ୍ଠନ୍ ଜନଯନ୍ କଲିମ୍ ॥ 1॥
ଯେ କୋପିତାଃ ସୁବହୁ ପାଣ୍ଡୁସୁତାଃ ସପତ୍ନୈଃ
ଦୁର୍ଦ୍ଯୂତହେଲନକଚଗ୍ରହଣ ଆଦିଭିଃ ତାନ୍ ।
କୃତ୍ଵା ନିମିତ୍ତଂ ଇତର ଇତରତଃ ସମେତାନ୍
ହତ୍ଵା ନୃପାନ୍ ନିରହରତ୍ କ୍ଷିତିଭାରଂ ଈଶଃ ॥ 2॥
ଭୂଭାରରାଜପୃତନା ଯଦୁଭିଃ ନିରସ୍ଯ
ଗୁପ୍ତୈଃ ସ୍ଵବାହୁଭିଃ ଅଚିନ୍ତଯତ୍ ଅପ୍ରମେଯଃ ।
ମନ୍ଯେ ଅଵନେଃ ନନୁ ଗତଃ ଅପି ଅଗତଂ ହି ଭାରମ୍
ଯତ୍ ଯାଦଵଂ କୁଲଂ ଅହୋ ହି ଅଵିଷହ୍ଯଂ ଆସ୍ତେ ॥ 3॥
ନ ଏଵ ଅନ୍ଯତଃ ପରିଭଵଃ ଅସ୍ଯ ଭଵେତ୍ କଥଞ୍ଚିତ୍
ମତ୍ ସଂଶ୍ରଯସ୍ଯ ଵିଭଵ ଉନ୍ନହନ୍ ଅସ୍ଯ ନିତ୍ଯମ୍ ।
ଅନ୍ତଃକଲିଂ ଯଦୁକୁଲସ୍ଯ ଵିଧ୍ହାଯ ଵେଣୁଃ
ତମ୍ବସ୍ଯ ଵହ୍ନିଂ ଇଵ ଶାନ୍ତିଂ ଉପୈମି ଧାମ ॥ 4॥
ଏଵଂ ଵ୍ଯଵସିତଃ ରାଜନ୍ ସତ୍ଯସଙ୍କଲ୍ପଃ ଈଶ୍ଵରଃ ।
ଶାପଵ୍ଯାଜେନ ଵିପ୍ରାଣାଂ ସଞ୍ଜହ୍ଵେ ସ୍ଵକୁଲଂ ଵିଭୁଃ ॥ 5॥
ସ୍ଵମୂର୍ତ୍ଯା ଲୋକଲାଵଣ୍ଯନିର୍ମୁକ୍ତ୍ଯା ଲୋଚନଂ ନୃଣାମ୍ ।
ଗୀର୍ଭିଃ ତାଃ ସ୍ମରତାଂ ଚିତ୍ତଂ ପଦୈଃ ତାନ୍ ଈକ୍ଷତାଂ କ୍ରିଯା ॥ 6॥
ଆଚ୍ଛିଦ୍ଯ କୀର୍ତିଂ ସୁଶ୍ଲୋକାଂ ଵିତତ୍ଯ ହି ଅଞ୍ଜସା ନୁ କୌ ।
ତମଃ ଅନଯା ତରିଷ୍ଯନ୍ତି ଇତି ଅଗାତ୍ ସ୍ଵଂ ପଦଂ ଈଶ୍ଵରଃ ॥ 7॥
ରାଜା ଉଵାଚ ।
ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯାନାଂ ଵଦାନ୍ଯାନାଂ ନିତ୍ଯଂ ଵୃଦ୍ଧୌପସେଵିନାମ୍ ।
ଵିପ୍ରଶାପଃ କଥଂ ଅଭୂତ୍ ଵୃଷ୍ଣୀନାଂ କୃଷ୍ଣଚେତସାମ୍ ॥ 8॥
ଯତ୍ ନିମିତ୍ତଃ ସଃ ଵୈ ଶାପଃ ଯାଦୃଶଃ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ ।
କଥଂ ଏକାତ୍ମନାଂ ଭେଦଃ ଏତତ୍ ସର୍ଵଂ ଵଦସ୍ଵ ମେ ॥ 9॥
ଶ୍ରୀଶୁକଃ ଉଵାଚ ।
ବିଭ୍ରତ୍ ଵପୁଃ ସକଲସୁନ୍ଦରସନ୍ନିଵେଶମ୍
କର୍ମାଚରନ୍ ଭୁଵି ସୁମଙ୍ଗଲଂ ଆପ୍ତକାମଃ ।
ଆସ୍ଥାଯ ଧାମ ରମମାଣଃ ଉଦାରକୀର୍ତିଃ
ସଂହର୍ତୁଂ ଐଚ୍ଛତ କୁଲଂ ସ୍ଥିତକୃତ୍ଯଶେଷଃ ॥ 10॥
କର୍ମାଣି ପୁଣ୍ଯନିଵହାନି ସୁମଙ୍ଗଲାନି
ଗାଯତ୍ ଜଗତ୍ କଲିମଲାପହରାଣି କୃତ୍ଵା ।
କାଲ ଆତ୍ମନା ନିଵସତା ଯଦୁଦେଵଗେହେ
ପିଣ୍ଡାରକଂ ସମଗମନ୍ ମୁନଯଃ ନିସୃଷ୍ଟାଃ ॥ 11॥
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଃ ଅସିତଃ କଣ୍ଵଃ ଦୁର୍ଵାସାଃ ଭୃଗୁଃ ଅଙ୍ଗିରାଃ ।
କଶ୍ଯପଃ ଵାମଦେଵଃ ଅତ୍ରିଃ ଵସିଷ୍ଠଃ ନାରଦ ଆଦଯଃ ॥ 12॥
କ୍ରୀଡନ୍ତଃ ତାନ୍ ଉପଵ୍ରଜ୍ଯ କୁମାରାଃ ଯଦୁନନ୍ଦନାଃ ।
ଉପସଙ୍ଗୃହ୍ଯ ପପ୍ରଚ୍ଛୁଃ ଅଵିନୀତା ଵିନୀତଵତ୍ ॥ 13॥
ତେ ଵେଷଯିତ୍ଵା ସ୍ତ୍ରୀଵେଷୈଃ ସାମ୍ବଂ ଜାମ୍ବଵତୀସୁତମ୍ ।
ଏଷା ପୃଚ୍ଛତି ଵଃ ଵିପ୍ରାଃ ଅନ୍ତର୍ଵତ୍ ନ୍ଯସିତ ଈକ୍ଷଣା ॥ 14॥
ପ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଵିଲଜ୍ଜତି ସାକ୍ଷାତ୍ ପ୍ରବ୍ରୂତ ଅମୋଘଦର୍ଶନାଃ ।
ପ୍ରସୋଷ୍ଯନ୍ତି ପୁତ୍ରକାମା କିଂସ୍ଵିତ୍ ସଞ୍ଜନଯିଷ୍ଯତି ॥ 15॥
ଏଵଂ ପ୍ରଲବ୍ଧ୍ଵା ମୁନଯଃ ତାନ୍ ଊଚୁଃ କୁପିତା ନୃପ ।
ଜନଯିଷ୍ଯତି ଵଃ ମନ୍ଦାଃ ମୁସଲଂ କୁଲନାଶନମ୍ ॥ 16॥
ତତ୍ ଶ‍ଋତ୍ଵା ତେ ଅତିସନ୍ତ୍ରସ୍ତାଃ ଵିମୁଚ୍ଯ ସହସୋଦରମ୍ ।
ସାମ୍ବସ୍ଯ ଦଦୃଶୁଃ ତସ୍ମିନ୍ ମୁସଲଂ ଖଲୁ ଅଯସ୍ମଯମ୍ ॥ 17॥
କିଂ କୃତଂ ମନ୍ଦଭାଗ୍ଯୈଃ କିଂ ଵଦିଷ୍ଯନ୍ତି ନଃ ଜନାଃ ।
ଇତି ଵିହ୍ଵଲିତାଃ ଗେହାନ୍ ଆଦାଯ ମୁସଲଂ ଯଯୁଃ ॥ 18॥
ତତ୍ ଚ ଉପନୀଯ ସଦସି ପରିମ୍ଲାନମୁଖଶ୍ରିଯଃ ।
ରାଜ୍ଞଃ ଆଵେଦଯାନ୍ ଚକ୍ରୁଃ ସର୍ଵଯାଦଵସନ୍ନିଧୌ ॥ 19॥
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଅମୋଘଂ ଵିପ୍ରଶାପଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ମୁସଲଂ ନୃପ ।
ଵିସ୍ମିତାଃ ଭଯସନ୍ତ୍ରସ୍ତାଃ ବଭୂଵୁଃ ଦ୍ଵାରକୌକସଃ ॥ 20॥
ତତ୍ ଚୂର୍ଣଯିତ୍ଵା ମୁସଲଂ ଯଦୁରାଜଃ ସଃ ଆହୁକଃ ।
ସମୁଦ୍ରସଲିଲେ ପ୍ରାସ୍ଯତ୍ ଲୋହଂ ଚ ଅସ୍ଯ ଅଵଶେଷିତମ୍ ॥ 21॥
କଶ୍ଚିତ୍ ମତ୍ସ୍ଯଃ ଅଗ୍ରସୀତ୍ ଲୋହଂ ଚୂର୍ଣାନି ତରଲୈଃ ତତଃ ।
ଉହ୍ଯମାନାନି ଵେଲାଯାଂ ଲଗ୍ନାନି ଆସନ୍ କିଲ ଐରିକାଃ ॥ 22॥
ମତ୍ସ୍ଯଃ ଗୃହୀତଃ ମତ୍ସ୍ଯଘ୍ନୈଃ ଜାଲେନ ଅନ୍ଯୈଃ ସହ ଅର୍ଣଵେ ।
ତସ୍ଯ ଉଦରଗତଂ ଲୋହଂ ସଃ ଶଲ୍ଯେ ଲୁବ୍ଧକଃ ଅକରୋତ୍ ॥ 23॥
ଭଗଵାନ୍ ଜ୍ଞାତସର୍ଵାର୍ଥଃ ଈଶ୍ଵରଃ ଅପି ତଦନ୍ଯଥା ।
କର୍ତୁଂ ନ ଐଚ୍ଛତ୍ ଵିପ୍ରଶାପଂ କାଲରୂପୀ ଅନ୍ଵମୋଦତ ॥ 24॥
ଇତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତେ ମହାପୁରାଣେ ପାରମହଂସ୍ଯାଂ
ସଂହିତାଯାମେକାଦଶସ୍କନ୍ଧେ ଵିପ୍ରଶାପୋ ନାମ ପ୍ରଥମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīrādhākṛṣṇābhyāṃ namaḥ |
śrīmadbhāgavatapurāṇam |
ekādaśaḥ skandhaḥ | uddhava gītā |
atha prathamo'dhyāyaḥ |
śrībādarāyaṇiḥ uvāca |
kṛtvā daityavadhaṃ kṛṣṇaḥ saramaḥ yadubhiḥ vṛtaḥ |
bhuvaḥ avatāravat bhāraṃ javiṣṭhan janayan kalim || 1||
ye kopitāḥ subahu pāṇḍusutāḥ sapatnaiḥ
durdyūtahelanakacagrahaṇa ādibhiḥ tān |
kṛtvā nimittaṃ itara itarataḥ sametān
hatvā nṛpān niraharat kṣitibhāraṃ īśaḥ || 2||
bhūbhārarājapṛtanā yadubhiḥ nirasya
guptaiḥ svabāhubhiḥ acintayat aprameyaḥ |
manye avaneḥ nanu gataḥ api agataṃ hi bhāram
yat yādavaṃ kulaṃ aho hi aviṣahyaṃ āste || 3||
na eva anyataḥ paribhavaḥ asya bhavet kathañcit
mat saṃśrayasya vibhava unnahan asya nityam |
antaḥkaliṃ yadukulasya vidhhāya veṇuḥ
tambasya vahniṃ iva śāntiṃ upaimi dhāma || 4||
evaṃ vyavasitaḥ rājan satyasaṅkalpaḥ īśvaraḥ |
śāpavyājena viprāṇāṃ sañjahve svakulaṃ vibhuḥ || 5||
svamūrtyā lokalāvaṇyanirmuktyā locanaṃ nṛṇām |
gīrbhiḥ tāḥ smaratāṃ cittaṃ padaiḥ tān īkṣatāṃ kriyā || 6||
ācchidya kīrtiṃ suślokāṃ vitatya hi añjasā nu kau |
tamaḥ anayā tariṣyanti iti agāt svaṃ padaṃ īśvaraḥ || 7||
rājā uvāca |
brahmaṇyānāṃ vadānyānāṃ nityaṃ vṛddhaupasevinām |
vipraśāpaḥ kathaṃ abhūt vṛṣṇīnāṃ kṛṣṇacetasām || 8||
yat nimittaḥ saḥ vai śāpaḥ yādṛśaḥ dvijasattama |
kathaṃ ekātmanāṃ bhedaḥ etat sarvaṃ vadasva me || 9||
śrīśukaḥ uvāca |
bibhrat vapuḥ sakalasundarasanniveśam
karmācaran bhuvi sumaṅgalaṃ āptakāmaḥ |
āsthāya dhāma ramamāṇaḥ udārakīrtiḥ
saṃhartuṃ aicchata kulaṃ sthitakṛtyaśeṣaḥ || 10||
karmāṇi puṇyanivahāni sumaṅgalāni
gāyat jagat kalimalāpaharāṇi kṛtvā |
kāla ātmanā nivasatā yadudevagehe
piṇḍārakaṃ samagaman munayaḥ nisṛṣṭāḥ || 11||
viśvāmitraḥ asitaḥ kaṇvaḥ durvāsāḥ bhṛguḥ aṅgirāḥ |
kaśyapaḥ vāmadevaḥ atriḥ vasiṣṭhaḥ nārada ādayaḥ || 12||
krīḍantaḥ tān upavrajya kumārāḥ yadunandanāḥ |
upasaṅgṛhya papracchuḥ avinītā vinītavat || 13||
te veṣayitvā strīveṣaiḥ sāmbaṃ jāmbavatīsutam |
eṣā pṛcchati vaḥ viprāḥ antarvat nyasita īkṣaṇā || 14||
praṣṭuṃ vilajjati sākṣāt prabrūta amoghadarśanāḥ |
prasoṣyanti putrakāmā kiṃsvit sañjanayiṣyati || 15||
evaṃ pralabdhvā munayaḥ tān ūcuḥ kupitā nṛpa |
janayiṣyati vaḥ mandāḥ musalaṃ kulanāśanam || 16||
tat śa‍ṛtvā te atisantrastāḥ vimucya sahasodaram |
sāmbasya dadṛśuḥ tasmin musalaṃ khalu ayasmayam || 17||
kiṃ kṛtaṃ mandabhāgyaiḥ kiṃ vadiṣyanti naḥ janāḥ |
iti vihvalitāḥ gehān ādāya musalaṃ yayuḥ || 18||
tat ca upanīya sadasi parimlānamukhaśriyaḥ |
rājñaḥ āvedayān cakruḥ sarvayādavasannidhau || 19||
śrutvā amoghaṃ vipraśāpaṃ dṛṣṭvā ca musalaṃ nṛpa |
vismitāḥ bhayasantrastāḥ babhūvuḥ dvārakaukasaḥ || 20||
tat cūrṇayitvā musalaṃ yadurājaḥ saḥ āhukaḥ |
samudrasalile prāsyat lohaṃ ca asya avaśeṣitam || 21||
kaścit matsyaḥ agrasīt lohaṃ cūrṇāni taralaiḥ tataḥ |
uhyamānāni velāyāṃ lagnāni āsan kila airikāḥ || 22||
matsyaḥ gṛhītaḥ matsyaghnaiḥ jālena anyaiḥ saha arṇave |
tasya udaragataṃ lohaṃ saḥ śalye lubdhakaḥ akarot || 23||
bhagavān jñātasarvārthaḥ īśvaraḥ api tadanyathā |
kartuṃ na aicchat vipraśāpaṃ kālarūpī anvamodata || 24||
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ
saṃhitāyāmekādaśaskandhe vipraśāpo nāma prathamo'dhyāyaḥ ||