📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଗୀତା ତୃତୀଯୋଧ୍ଯାଯଃ
Shri Gurugita Tritiyodhyayah
Gita Oriya
ଅଥ ତୃତୀଯୋଽଧ୍ଯାଯଃ ॥
ଅଥ କାମ୍ଯଜପସ୍ଥାନଂ କଥଯାମି ଵରାନନେ ।
ସାଗରାନ୍ତେ ସରିତ୍ତୀରେ ତୀର୍ଥେ ହରିହରାଲଯେ ॥ 236 ॥
ଶକ୍ତିଦେଵାଲଯେ ଗୋଷ୍ଠେ ସର୍ଵଦେଵାଲଯେ ଶୁଭେ ।
ଵଟସ୍ଯ ଧାତ୍ର୍ଯା ମୂଲେ ଵା ମଠେ ବୃନ୍ଦାଵନେ ତଥା ॥ 237 ॥
ପଵିତ୍ରେ ନିର୍ମଲେ ଦେଶେ ନିତ୍ଯାନୁଷ୍ଠାନତୋଽପି ଵା ।
ନିର୍ଵେଦନେନ ମୌନେନ ଜପମେତତ୍ ସମାରଭେତ୍ ॥ 238 ॥
ଜାପ୍ଯେନ ଜଯମାପ୍ନୋତି ଜପସିଦ୍ଧିଂ ଫଲଂ ତଥା ।
ହୀନଂ କର୍ମ ତ୍ଯଜେତ୍ସର୍ଵଂ ଗର୍ହିତସ୍ଥାନମେଵ ଚ ॥ 239 ॥
ଶ୍ମଶାନେ ବିଲ୍ଵମୂଲେ ଵା ଵଟମୂଲାନ୍ତିକେ ତଥା ।
ସିଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତି କାନକେ ମୂଲେ ଚୂତଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ସନ୍ନିଧୌ ॥ 240 ॥
ପୀତାସନଂ ମୋହନେ ତୁ ହ୍ଯସିତଂ ଚାଭିଚାରିକେ ।
ଜ୍ଞେଯଂ ଶୁକ୍ଲଂ ଚ ଶାନ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ଵଶ୍ଯେ ରକ୍ତଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍ ॥ 241 ॥
ଜପଂ ହୀନାସନଂ କୁର୍ଵନ୍ ହୀନକର୍ମଫଲପ୍ରଦମ୍ ।
ଗୁରୁଗୀତାଂ ପ୍ରଯାଣେ ଵା ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ରିପୁସଙ୍କଟେ ॥ 242 ॥
ଜପନ୍ ଜଯମଵାପ୍ନୋତି ମରଣେ ମୁକ୍ତିଦାଯିକା ।
ସର୍ଵକର୍ମାଣି ସିଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତି ଗୁରୁପୁତ୍ରେ ନ ସଂଶଯଃ ॥ 243 ॥
ଗୁରୁମନ୍ତ୍ରୋ ମୁଖେ ଯସ୍ଯ ତସ୍ଯ ସିଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତି ନାଽନ୍ଯଥା ।
ଦୀକ୍ଷଯା ସର୍ଵକର୍ମାଣି ସିଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତି ଗୁରୁପୁତ୍ରକେ ॥ 244 ॥
ଭଵମୂଲଵିନାଶାଯ ଚାଷ୍ଟପାଶନିଵୃତ୍ତଯେ ।
ଗୁରୁଗୀତାମ୍ଭସି ସ୍ନାନଂ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞଃ କୁରୁତେ ସଦା ॥ 245 ॥
ସ ଏଵଂ ସଦ୍ଗୁରୁଃ ସାକ୍ଷାତ୍ ସଦସଦ୍ବ୍ରହ୍ମଵିତ୍ତମଃ ।
ତସ୍ଯ ସ୍ଥାନାନି ସର୍ଵାଣି ପଵିତ୍ରାଣି ନ ସଂଶଯଃ ॥ 246 ॥
ସର୍ଵଶୁଦ୍ଧଃ ପଵିତ୍ରୋଽସୌ ସ୍ଵଭାଵାଦ୍ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠତି ।
ତତ୍ର ଦେଵଗଣାଃ ସର୍ଵେ କ୍ଷେତ୍ରପୀଠେ ଚରନ୍ତି ଚ ॥ 247 ॥
ଆସନସ୍ଥାଃ ଶଯାନା ଵା ଗଚ୍ଛନ୍ତସ୍ତିଷ୍ଠତୋଽପି ଵା ।
ଅଶ୍ଵାରୂଢା ଗଜାରୂଢାଃ ସୁଷୁପ୍ତା ଜାଗ୍ରତୋଽପି ଵା ॥ 248 ॥
ଶୁଚିର୍ଭୂତା ଜ୍ଞାନଵନ୍ତୋ ଗୁରୁଗୀତାଂ ଜପନ୍ତି ଯେ ।
ତେଷାଂ ଦର୍ଶନସଂସ୍ପର୍ଶାତ୍ ଦିଵ୍ଯଜ୍ଞାନଂ ପ୍ରଜାଯତେ ॥ 249 ॥
ସମୁଦ୍ରେ ଵୈ ଯଥା ତୋଯଂ କ୍ଷୀରେ କ୍ଷୀରଂ ଜଲେ ଜଲମ୍ ।
ଭିନ୍ନେ କୁମ୍ଭେ ଯଥାଽଽକାଶଂ ତଥାଽଽତ୍ମା ପରମାତ୍ମନି ॥ 250 ॥
ତଥୈଵ ଜ୍ଞାନଵାନ୍ ଜୀଵଃ ପରମାତ୍ମନି ସର୍ଵଦା ।
ଐକ୍ଯେନ ରମତେ ଜ୍ଞାନୀ ଯତ୍ର କୁତ୍ର ଦିଵାନିଶମ୍ ॥ 251 ॥
ଏଵଂଵିଧୋ ମହାଯୁକ୍ତଃ ସର୍ଵତ୍ର ଵର୍ତତେ ସଦା ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରକାରେଣ ଗୁରୁଭକ୍ତିଂ ସମାଚରେତ୍ ॥ 252 ॥
ଗୁରୁସନ୍ତୋଷଣାଦେଵ ମୁକ୍ତୋ ଭଵତି ପାର୍ଵତି ।
ଅଣିମାଦିଷୁ ଭୋକ୍ତୃତ୍ଵଂ କୃପଯା ଦେଵି ଜାଯତେ ॥ 253 ॥
ସାମ୍ଯେନ ରମତେ ଜ୍ଞାନୀ ଦିଵା ଵା ଯଦି ଵା ନିଶି ।
ଏଵଂଵିଧୋ ମହାମୌନୀ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସମତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ 254 ॥
ଅଥ ସଂସାରିଣଃ ସର୍ଵେ ଗୁରୁଗୀତା ଜପେନ ତୁ ।
ସର୍ଵାନ୍ କାମାଂସ୍ତୁ ଭୁଞ୍ଜନ୍ତି ତ୍ରିସତ୍ଯଂ ମମ ଭାଷିତମ୍ ॥ 255 ॥
ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ପୁନଃ ସତ୍ଯଂ ଧର୍ମସାରଂ ମଯୋଦିତମ୍ ।
ଗୁରୁଗୀତାସମଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ନାସ୍ତି ତତ୍ତ୍ଵଂ ଗୁରୋଃ ପରମ୍ ॥ 256 ॥
ଗୁରୁର୍ଦେଵୋ ଗୁରୁର୍ଧର୍ମୋ ଗୁରୌ ନିଷ୍ଠା ପରଂ ତପଃ ।
ଗୁରୋଃ ପରତରଂ ନାସ୍ତି ତ୍ରିଵାରଂ କଥଯାମି ତେ ॥ 257 ॥
ଧନ୍ଯା ମାତା ପିତା ଧନ୍ଯୋ ଗୋତ୍ରଂ ଧନ୍ଯଂ କୁଲୋଦ୍ଭଵଃ ।
ଧନ୍ଯା ଚ ଵସୁଧା ଦେଵି ଯତ୍ର ସ୍ଯାଦ୍ଗୁରୁଭକ୍ତତା ॥ 258 ॥
ଆକଲ୍ପଜନ୍ମ କୋଟୀନାଂ ଯଜ୍ଞଵ୍ରତତପଃ କ୍ରିଯାଃ ।
ତାଃ ସର୍ଵାଃ ସଫଲା ଦେଵି ଗୁରୂସନ୍ତୋଷମାତ୍ରତଃ ॥ 259 ॥
ଶରୀରମିନ୍ଦ୍ରିଯଂ ପ୍ରାଣମର୍ଥଂ ସ୍ଵଜନବନ୍ଧୁତା ।
ମାତୃକୁଲଂ ପିତୃକୁଲଂ ଗୁରୁରେଵ ନ ସଂଶଯଃ ॥ 260 ॥
ମନ୍ଦଭାଗ୍ଯା ହ୍ଯଶକ୍ତାଶ୍ଚ ଯେ ଜନା ନାନୁମନ୍ଵତେ ।
ଗୁରୁସେଵାସୁ ଵିମୁଖାଃ ପଚ୍ଯନ୍ତେ ନରକେଽଶୁଚୌ ॥ 261 ॥
ଵିଦ୍ଯା ଧନଂ ବଲଂ ଚୈଵ ତେଷାଂ ଭାଗ୍ଯଂ ନିରର୍ଥକମ୍ ।
ଯେଷାଂ ଗୁରୂକୃପା ନାସ୍ତି ଅଧୋ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ପାର୍ଵତି ॥ 262 ॥
ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରଶ୍ଚ ଦେଵାଶ୍ଚ ପିତୃକିନ୍ନରାଃ ।
ସିଦ୍ଧଚାରଣଯକ୍ଷାଶ୍ଚ ଅନ୍ଯେ ଚ ମୁନଯୋ ଜନାଃ ॥ 263 ॥
ଗୁରୁଭାଵଃ ପରଂ ତୀର୍ଥମନ୍ଯତୀର୍ଥଂ ନିରର୍ଥକମ୍ ।
ସର୍ଵତୀର୍ଥମଯଂ ଦେଵି ଶ୍ରୀଗୁରୋଶ୍ଚରଣାମ୍ବୁଜମ୍ ॥ 264 ॥
କନ୍ଯାଭୋଗରତା ମନ୍ଦାଃ ସ୍ଵକାନ୍ତାଯାଃ ପରାଙ୍ମୁଖାଃ ।
ଅତଃ ପରଂ ମଯା ଦେଵି କଥିତଂ ନ ମମ ପ୍ରିଯେ ॥ 265 ॥
ଇଦଂ ରହସ୍ଯମସ୍ପଷ୍ଟଂ ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ଚ ଵରାନନେ ।
ସୁଗୋପ୍ଯଂ ଚ ତଵାଗ୍ରେ ତୁ ମମାତ୍ମପ୍ରୀତଯେ ସତି ॥ 266 ॥
ସ୍ଵାମିମୁଖ୍ଯଗଣେଶାଦ୍ଯାନ୍ ଵୈଷ୍ଣଵାଦୀଂଶ୍ଚ ପାର୍ଵତି ।
ନ ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ମହାମାଯେ ପାଦସ୍ପର୍ଶଂ କୁରୁଷ୍ଵ ମେ ॥ 267 ॥
ଅଭକ୍ତେ ଵଞ୍ଚକେ ଧୂର୍ତେ ପାଷଣ୍ଡେ ନାସ୍ତିକାଦିଷୁ ।
ମନସାଽପି ନ ଵକ୍ତଵ୍ଯା ଗୁରୁଗୀତା କଦାଚନ ॥ 268 ॥
ଗୁରଵୋ ବହଵଃ ସନ୍ତି ଶିଷ୍ଯଵିତ୍ତାପହାରକାଃ ।
ତମେକଂ ଦୁର୍ଲଭଂ ମନ୍ଯେ ଶିଷ୍ଯହୃତ୍ତାପହାରକମ୍ ॥ 269 ॥
ଚାତୁର୍ଯଵାନ୍ ଵିଵେକୀ ଚ ଅଧ୍ଯାତ୍ମଜ୍ଞାନଵାନ୍ ଶୁଚିଃ ।
ମାନସଂ ନିର୍ମଲଂ ଯସ୍ଯ ଗୁରୁତ୍ଵଂ ତସ୍ଯ ଶୋଭତେ ॥ 270 ॥
ଗୁରଵୋ ନିର୍ମଲାଃ ଶାନ୍ତାଃ ସାଧଵୋ ମିତଭାଷିଣଃ ।
କାମକ୍ରୋଧଵିନିର୍ମୁକ୍ତାଃ ସଦାଚାରାଃ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯାଃ ॥ 271 ॥
ସୂଚକାଦିପ୍ରଭେଦେନ ଗୁରଵୋ ବହୁଧା ସ୍ମୃତାଃ ।
ସ୍ଵଯଂ ସମ୍ଯକ୍ ପରୀକ୍ଷ୍ଯାଥ ତତ୍ତ୍ଵନିଷ୍ଠଂ ଭଜେତ୍ସୁଧୀଃ ॥ 272 ॥
ଵର୍ଣଜାଲମିଦଂ ତଦ୍ଵଦ୍ବାହ୍ଯଶାସ୍ତ୍ରଂ ତୁ ଲୌକିକମ୍ ।
ଯସ୍ମିନ୍ ଦେଵି ସମଭ୍ଯସ୍ତଂ ସ ଗୁରୁଃ ସୁଚକଃ ସ୍ମୃତଃ ॥ 273 ॥
ଵର୍ଣାଶ୍ରମୋଚିତାଂ ଵିଦ୍ଯାଂ ଧର୍ମାଧର୍ମଵିଧାଯିନୀମ୍ ।
ପ୍ରଵକ୍ତାରଂ ଗୁରୁଂ ଵିଦ୍ଧି ଵାଚକଂ ତ୍ଵିତି ପାର୍ଵତି ॥ 274 ॥
ପଞ୍ଚାକ୍ଷର୍ଯାଦିମନ୍ତ୍ରାଣାମୁପଦେଷ୍ଟା ତୁ ପାର୍ଵତି ।
ସ ଗୁରୁର୍ବୋଧକୋ ଭୂଯାଦୁଭଯୋରଯମୁତ୍ତମଃ ॥ 275 ॥
ମୋହମାରଣଵଶ୍ଯାଦିତୁଚ୍ଛମନ୍ତ୍ରୋପଦେଶିନମ୍ ।
ନିଷିଦ୍ଧଗୁରୁରିତ୍ଯାହୁଃ ପଣ୍ଡିତାସ୍ତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶିନଃ ॥ 276 ॥
ଅନିତ୍ଯମିତି ନିର୍ଦିଶ୍ଯ ସଂସାରଂ ସଙ୍କଟାଲଯମ୍ ।
ଵୈରାଗ୍ଯପଥଦର୍ଶୀ ଯଃ ସ ଗୁରୁର୍ଵିହିତଃ ପ୍ରିଯେ ॥ 277 ॥
ତତ୍ତ୍ଵମସ୍ଯାଦିଵାକ୍ଯାନାମୁପଦେଷ୍ଟା ତୁ ପାର୍ଵତି ।
କାରଣାଖ୍ଯୋ ଗୁରୁଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଭଵରୋଗନିଵାରକଃ ॥ 278 ॥
ସର୍ଵସନ୍ଦେହସନ୍ଦୋହନିର୍ମୂଲନଵିଚକ୍ଷଣଃ ।
ଜନ୍ମମୃତ୍ଯୁଭଯଘ୍ନୋ ଯଃ ସ ଗୁରୁଃ ପରମୋ ମତଃ ॥ 279 ॥
ବହୁଜନ୍ମକୃତାତ୍ ପୁଣ୍ଯାଲ୍ଲଭ୍ଯତେଽସୌ ମହାଗୁରୁଃ ।
ଲବ୍ଧ୍ଵାଽମୁଂ ନ ପୁନର୍ଯାତି ଶିଷ୍ଯଃ ସଂସାରବନ୍ଧନମ୍ ॥ 280 ॥
ଏଵଂ ବହୁଵିଧା ଲୋକେ ଗୁରଵଃ ସନ୍ତି ପାର୍ଵତି ।
ତେଷୁ ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ସେଵ୍ଯୋ ହି ପରମୋ ଗୁରୁଃ ॥ 281 ॥
ନିଷିଦ୍ଧଗୁରୁଶିଷ୍ଯସ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟସଙ୍କଲ୍ପଦୂଷିତଃ ।
ବ୍ରହ୍ମପ୍ରଲଯପର୍ଯନ୍ତଂ ନ ପୁନର୍ଯାତି ମର୍ତ୍ଯତାମ୍ ॥ 282 ॥
ଏଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମହାଦେଵୀ ମହାଦେଵଵଚସ୍ତଥା ।
ଅତ୍ଯନ୍ତଵିହ୍ଵଲମନାଃ ଶଙ୍କରଂ ପରିପୃଚ୍ଛତି ॥ 283 ॥
ପାର୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ ।
ନମସ୍ତେ ଦେଵଦେଵାତ୍ର ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ କିଞ୍ଚିଦସ୍ତି ମେ ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତ୍ଵଦ୍ଵାକ୍ଯମଧୁନା ଭୃଶଂ ସ୍ଯାଦ୍ଵିହ୍ଵଲଂ ମନଃ ॥ 284 ॥
ସ୍ଵଯଂ ମୂଢା ମୃତ୍ଯୁଭୀତାଃ ସୁକୃତାଦ୍ଵିରତିଂ ଗତାଃ ।
ଦୈଵାନ୍ନିଷିଦ୍ଧଗୁରୁଗା ଯଦି ତେଷାଂ ତୁ କା ଗତିଃ ॥ 285 ॥
ଶ୍ରୀ ମହାଦେଵ ଉଵାଚ ।
ଶୃଣୁ ତତ୍ତ୍ଵମିଦଂ ଦେଵି ଯଦା ସ୍ଯାଦ୍ଵିରତୋ ନରଃ ।
ତଦାଽସାଵଧିକାରୀତି ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ଶ୍ରୁତିମସ୍ତକୈଃ ॥ 286 ॥
ଅଖଣ୍ଡୈକରସଂ ବ୍ରହ୍ମ ନିତ୍ଯମୁକ୍ତଂ ନିରାମଯମ୍ ।
ସ୍ଵସ୍ମିନ୍ ସନ୍ଦର୍ଶିତଂ ଯେନ ସ ଭଵେଦସ୍ଯଂ ଦେଶିକଃ ॥ 287 ॥
ଜଲାନାଂ ସାଗରୋ ରାଜା ଯଥା ଭଵତି ପାର୍ଵତି ।
ଗୁରୂଣାଂ ତତ୍ର ସର୍ଵେଷାଂ ରାଜାଽଯଂ ପରମୋ ଗୁରୁଃ ॥ 288 ॥
ମୋହାଦିରହିତଃ ଶାନ୍ତୋ ନିତ୍ଯତୃପ୍ତୋ ନିରାଶ୍ରଯଃ ।
ତୃଣୀକୃତବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଵୈଭଵଃ ପରମୋ ଗୁରୁଃ ॥ 289 ॥
ସର୍ଵକାଲଵିଦେଶେଷୁ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରୋ ନିଶ୍ଚଲସ୍ସୁଖୀ ।
ଅଖଣ୍ଡୈକରସାସ୍ଵାଦତୃପ୍ତୋ ହି ପରମୋ ଗୁରୁଃ ॥ 290 ॥
ଦ୍ଵୈତାଦ୍ଵୈତଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସ୍ଵାନୁଭୂତିପ୍ରକାଶଵାନ୍ ।
ଅଜ୍ଞାନାନ୍ଧତମଶ୍ଛେତ୍ତା ସର୍ଵଜ୍ଞଃ ପରମୋ ଗୁରୁଃ ॥ 291 ॥
ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ମନସଃ ସ୍ଯାତ୍ ପ୍ରସନ୍ନତା ।
ସ୍ଵଯଂ ଭୂଯାତ୍ ଧୃତିଶ୍ଶାନ୍ତିଃ ସ ଭଵେତ୍ ପରମୋ ଗୁରୁଃ ॥ 292 ॥
ସିଦ୍ଧିଜାଲଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ଯୋଗିନାଂ ମନ୍ତ୍ରଵାଦିନାମ୍ ।
ତୁଚ୍ଛାକାରମନୋଵୃତ୍ତିଃ ଯସ୍ଯାସୌ ପରମୋ ଗୁରୁଃ ॥ 293 ॥
ସ୍ଵଶରୀରଂ ଶଵଂ ପଶ୍ଯନ୍ ତଥା ସ୍ଵାତ୍ମାନମଦ୍ଵଯମ୍ ।
ଯଃ ସ୍ତ୍ରୀକନକମୋହଘ୍ନଃ ସ ଭଵେତ୍ ପରମୋ ଗୁରୁଃ ॥ 294 ॥
ମୌନୀ ଵାଗ୍ମୀତି ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞୋ ଦ୍ଵିଧାଽଭୂଚ୍ଛୃଣୁ ପାର୍ଵତି ।
ନ କଶ୍ଚିନ୍ମୌନିନାଂ ଲୋଭୋ ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ଭଵତି ପ୍ରିଯେ ॥ 295 ॥
ଵାଗ୍ମୀ ତୂତ୍କଟସଂସାରସାଗରୋତ୍ତାରଣକ୍ଷମଃ ।
ଯତୋଽସୌ ସଂଶଯଚ୍ଛେତ୍ତା ଶାସ୍ତ୍ରଯୁକ୍ତ୍ଯନୁଭୂତିଭିଃ ॥ 296 ॥
ଗୁରୁନାମଜପାଦ୍ଦେଵି ବହୁଜନ୍ମାର୍ଜିତାନ୍ଯପି ।
ପାପାନି ଵିଲଯଂ ଯାନ୍ତି ନାସ୍ତି ସନ୍ଦେହମଣ୍ଵପି ॥ 297 ॥
ଶ୍ରୀଗୁରୋସ୍ସଦୃଶଂ ଦୈଵଂ ଶ୍ରୀଗୁରୋସଦୃଶଃ ପିତା ।
ଗୁରୁଧ୍ଯାନସମଂ କର୍ମ ନାସ୍ତି ନାସ୍ତି ମହୀତଲେ ॥ 298 ॥
କୁଲଂ ଧନଂ ବଲଂ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ବାନ୍ଧଵାସ୍ସୋଦରା ଇମେ ।
ମରଣେ ନୋପଯୁଜ୍ଯନ୍ତେ ଗୁରୁରେକୋ ହି ତାରକଃ ॥ 299 ॥
କୁଲମେଵ ପଵିତ୍ରଂ ସ୍ଯାତ୍ ସତ୍ଯଂ ସ୍ଵଗୁରୁସେଵଯା ।
ତୃପ୍ତାଃ ସ୍ଯୁସ୍ସକଲା ଦେଵା ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯା ଗୁରୁତର୍ପଣାତ୍ ॥ 300 ॥
ଗୁରୁରେକୋ ହି ଜାନାତି ସ୍ଵରୂପଂ ଦେଵମଵ୍ଯଯମ୍ ।
ତଦ୍​ଜ୍ଞାନଂ ଯତ୍ପ୍ରସାଦେନ ନାନ୍ଯଥା ଶାସ୍ତ୍ରକୋଟିଭିଃ ॥ 301 ॥
ସ୍ଵରୂପଜ୍ଞାନଶୂନ୍ଯେନ କୃତମପ୍ଯକୃତଂ ଭଵେତ୍ ।
ତପୋଜପାଦିକଂ ଦେଵି ସକଲଂ ବାଲଜଲ୍ପଵତ୍ ॥ 302 ॥
ଶିଵଂ କେଚିଦ୍ଧରିଂ କେଚିଦ୍ଵିଧିଂ କେଚିତ୍ତୁ କେଚନ ।
ଶକ୍ତିଂ ଦୈଵମିତି ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵିଵଦନ୍ତି ଵୃଥା ନରାଃ ॥ 303 ॥
ନ ଜାନନ୍ତି ପରଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଗୁରୁଦୀକ୍ଷାପରାଙ୍ମୁଖାଃ ।
ଭ୍ରାନ୍ତାଃ ପଶୁସମା ହ୍ଯେତେ ସ୍ଵପରିଜ୍ଞାନଵର୍ଜିତାଃ ॥ 304 ॥
ତସ୍ମାତ୍କୈଵଲ୍ଯସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ଗୁରୁମେଵ ଭଜେତ୍ପ୍ରିଯେ ।
ଗୁରୁଂ ଵିନା ନ ଜାନନ୍ତି ମୂଢାସ୍ତତ୍ପରମଂ ପଦମ୍ ॥ 305 ॥
ଭିଦ୍ଯତେ ହୃଦଯଗ୍ରନ୍ଥିଶ୍ଛିଦ୍ଯନ୍ତେ ସର୍ଵସଂଶଯାଃ ।
କ୍ଷୀଯନ୍ତେ ସର୍ଵକର୍ମାଣି ଗୁରୋଃ କରୁଣଯା ଶିଵେ ॥ 306 ॥
କୃତାଯା ଗୁରୁଭକ୍ତେସ୍ତୁ ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରତଃ ।
ମୁଚ୍ଯତେ ପାତକାଦ୍ଘୋରାତ୍ ଗୁରୁଭକ୍ତୋ ଵିଶେଷତଃ ॥ 307 ॥
ଦୁସ୍ସଙ୍ଗଂ ଚ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ପାପକର୍ମ ପରିତ୍ଯଜେତ୍ ।
ଚିତ୍ତଚିହ୍ନମିଦଂ ଯସ୍ଯ ତସ୍ଯ ଦୀକ୍ଷା ଵିଧୀଯତେ ॥ 308 ॥
ଚିତ୍ତତ୍ଯାଗନିଯୁକ୍ତଶ୍ଚ କ୍ରୋଧଗର୍ଵଵିଵର୍ଜିତଃ ।
ଦ୍ଵୈତଭାଵପରିତ୍ଯାଗୀ ତସ୍ଯ ଦୀକ୍ଷା ଵିଧୀଯତେ ॥ 309 ॥
ଏତଲ୍ଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତତ୍ଵଂ ସର୍ଵଭୂତହିତେ ରତମ୍ ।
ନିର୍ମଲଂ ଜୀଵିତଂ ଯସ୍ଯ ତସ୍ଯ ଦୀକ୍ଷା ଵିଧୀଯତେ ॥ 310 ॥
କ୍ରିଯଯା ଚାନ୍ଵିତଂ ପୂର୍ଵଂ ଦୀକ୍ଷାଜାଲଂ ନିରୂପିତମ୍ ।
ମନ୍ତ୍ରଦୀକ୍ଷାଭିଧଂ ସାଙ୍ଗୋପାଙ୍ଗଂ ସର୍ଵଂ ଶିଵୋଦିତମ୍ ॥ 311 ॥
କ୍ରିଯଯା ସ୍ଯାଦ୍ଵିରହିତାଂ ଗୁରୁସାଯୁଜ୍ଯଦାଯିନୀମ୍ ।
ଗୁରୁଦୀକ୍ଷାଂ ଵିନା କୋ ଵା ଗୁରୁତ୍ଵାଚାରପାଲକଃ ॥ 312 ॥
ଶକ୍ତୋ ନ ଚାପି ଶକ୍ତୋ ଵା ଦୈଶିକାଙ୍ଘ୍ରି ସମାଶ୍ରଯେତ୍ ।
ତସ୍ଯ ଜନ୍ମାସ୍ତି ସଫଲଂ ଭୋଗମୋକ୍ଷଫଲପ୍ରଦମ୍ ॥ 313 ॥
ଅତ୍ଯନ୍ତଚିତ୍ତପକ୍ଵସ୍ଯ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭକ୍ତିଯୁତସ୍ଯ ଚ ।
ପ୍ରଵକ୍ତଵ୍ଯମିଦଂ ଦେଵି ମମାତ୍ମପ୍ରୀତଯେ ସଦା ॥ 314 ॥
ରହସ୍ଯଂ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ଗୀତାଶାସ୍ତ୍ରମିଦଂ ଶିଵେ ।
ସମ୍ଯକ୍ପରୀକ୍ଷ୍ଯ ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ସାଧକସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 315 ॥
ସତ୍କର୍ମପରିପାକାଚ୍ଚ ଚିତ୍ତଶୁଦ୍ଧିଶ୍ଚ ଧୀମତଃ ।
ସାଧକସ୍ଯୈଵ ଵକ୍ତଵ୍ଯା ଗୁରୁଗୀତା ପ୍ରଯତ୍ନତଃ ॥ 316 ॥
ନାସ୍ତିକାଯ କୃତଘ୍ନାଯ ଦାମ୍ଭିକାଯ ଶଠାଯ ଚ ।
ଅଭକ୍ତାଯ ଵିଭକ୍ତାଯ ନ ଵାଚ୍ଯେଯଂ କଦାଚନ ॥ 317 ॥
ସ୍ତ୍ରୀଲୋଲୁପାଯ ମୂର୍ଖାଯ କାମୋପହତଚେତସେ ।
ନିନ୍ଦକାଯ ନ ଵକ୍ତଵ୍ଯା ଗୁରୁଗୀତା ସ୍ଵଭାଵତଃ ॥ 318 ॥
ସର୍ଵପାପପ୍ରଶମନଂ ସର୍ଵୋପଦ୍ରଵଵାରକମ୍ ।
ଜନ୍ମମୃତ୍ଯୁହରଂ ଦେଵି ଗୀତାଶାସ୍ତ୍ରମିଦଂ ଶିଵେ ॥ 319 ॥
ଶ୍ରୁତିସାରମିଦଂ ଦେଵି ସର୍ଵମୁକ୍ତଂ ସମାସତଃ ।
ନାନ୍ଯଥା ସଦ୍ଗତିଃ ପୁଂସାଂ ଵିନା ଗୁରୁପଦଂ ଶିଵେ ॥ 320 ॥
ବହୁଜନ୍ମକୃତାତ୍ପାପାଦଯମର୍ଥୋ ନ ରୋଚତେ ।
ଜନ୍ମବନ୍ଧନିଵୃତ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ଗୁରୁମେଵ ଭଜେତ୍ସଦା ॥ 321 ॥
ଅହମେଵ ଜଗତ୍ସର୍ଵମହମେଵ ପରଂ ପଦମ୍ ।
ଏତଦ୍​ଜ୍ଞାନଂ ଯତୋ ଭୂଯାତ୍ତଂ ଗୁରୁଂ ପ୍ରଣମାମ୍ଯହମ୍ ॥ 322 ॥
ଅଲଂ ଵିକଲ୍ପୈରହମେଵ କେଵଲଂ
ମଯି ସ୍ଥିତଂ ଵିଶ୍ଵମିଦଂ ଚରାଚରମ୍ ।
ଇଦଂ ରହସ୍ଯଂ ମମ ଯେନ ଦର୍ଶିତଂ
ସ ଵନ୍ଦନୀଯୋ ଗୁରୁରେଵ କେଵଲମ୍ ॥ 323 ॥
ଯସ୍ଯାନ୍ତଂ ନାଦିମଧ୍ଯଂ ନ ହି କରଚରଣଂ ନାମଗୋତ୍ରଂ ନ ସୂତ୍ରମ୍ ।
ନୋ ଜାତିର୍ନୈଵ ଵର୍ଣୋ ନ ଭଵତି ପୁରୁଷୋ ନୋ ନପୁଂସୋ ନ ଚ ସ୍ତ୍ରୀ ॥ 324 ॥
ନାକାରଂ ନୋ ଵିକାରଂ ନ ହି ଜନିମରଣଂ ନାସ୍ତି ପୁଣ୍ଯଂ ନ ପାପମ୍ ।
ନୋଽତତ୍ତ୍ଵଂ ତତ୍ତ୍ଵମେକଂ ସହଜସମରସଂ ସଦ୍ଗୁରୁଂ ତଂ ନମାମି ॥ 325 ॥
ନିତ୍ଯାଯ ସତ୍ଯାଯ ଚିଦାତ୍ମକାଯ
ନଵ୍ଯାଯ ଭଵ୍ଯାଯ ପରାତ୍ପରାଯ ।
ଶୁଦ୍ଧାଯ ବୁଦ୍ଧାଯ ନିରଞ୍ଜନାଯ
ନମୋଽସ୍ତୁ ନିତ୍ଯଂ ଗୁରୁଶେଖରାଯ ॥ 326 ॥
ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦରୂପାଯ ଵ୍ଯାପିନେ ପରମାତ୍ମନେ ।
ନମଃ ଶ୍ରୀଗୁରୁନାଥାଯ ପ୍ରକାଶାନନ୍ଦମୂର୍ତଯେ ॥ 327 ॥
ସତ୍ଯାନନ୍ଦସ୍ଵରୂପାଯ ବୋଧୈକସୁଖକାରିଣେ ।
ନମୋ ଵେଦାନ୍ତଵେଦ୍ଯାଯ ଗୁରଵେ ବୁଦ୍ଧିସାକ୍ଷିଣେ ॥ 328 ॥
ନମସ୍ତେ ନାଥ ଭଗଵନ୍ ଶିଵାଯ ଗୁରୁରୂପିଣେ ।
ଵିଦ୍ଯାଵତାରସଂସିଦ୍ଧ୍ଯୈ ସ୍ଵୀକୃତାନେକଵିଗ୍ରହ ॥ 329 ॥
ନଵାଯ ନଵରୂପାଯ ପରମାର୍ଥୈକରୂପିଣେ ।
ସର୍ଵାଜ୍ଞାନତମୋଭେଦଭାନଵେ ଚିଦ୍ଘନାଯ ତେ ॥ 330 ॥
ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରାଯ ଦଯାକ୍ଲୁପ୍ତଵିଗ୍ରହାଯ ଶିଵାତ୍ମନେ ।
ପରତନ୍ତ୍ରାଯ ଭକ୍ତାନାଂ ଭଵ୍ଯାନାଂ ଭଵ୍ଯରୂପିଣେ ॥ 331 ॥
ଵିଵେକିନାଂ ଵିଵେକାଯ ଵିମର୍ଶାଯ ଵିମର୍ଶିନାମ୍ ।
ପ୍ରକାଶିନାଂ ପ୍ରକାଶାଯ ଜ୍ଞାନିନାଂ ଜ୍ଞାନରୂପିଣେ ॥ 332 ॥
ପୁରସ୍ତାତ୍ପାର୍ଶ୍ଵଯୋଃ ପୃଷ୍ଠେ ନମସ୍କୁର୍ଯାଦୁପର୍ଯଧଃ ।
ସଦା ମଚ୍ଚିତ୍ତରୂପେଣ ଵିଧେହି ଭଵଦାସନମ୍ ॥ 333 ॥
ଶ୍ରୀଗୁରୁଂ ପରମାନନ୍ଦଂ ଵନ୍ଦେ ହ୍ଯାନନ୍ଦଵିଗ୍ରହମ୍ ।
ଯସ୍ଯ ସନ୍ନିଧିମାତ୍ରେଣ ଚିଦାନନ୍ଦାଯ ତେ ମନଃ ॥ 334 ॥
ନମୋଽସ୍ତୁ ଗୁରଵେ ତୁଭ୍ଯଂ ସହଜାନନ୍ଦରୂପିଣେ ।
ଯସ୍ଯ ଵାଗମୃତଂ ହନ୍ତି ଵିଷଂ ସଂସାରସଞ୍ଜ୍ଞକମ୍ ॥ 335 ॥
ନାନାଯୁକ୍ତୋପଦେଶେନ ତାରିତା ଶିଷ୍ଯସନ୍ତତିଃ ।
ତତ୍କୃପାସାରଵେଦେନ ଗୁରୁଚିତ୍ପଦମଚ୍ଯୁତମ୍ ॥ 336 ॥
[ପାଠଭେଦଃ -
ଅଚ୍ଯୁତାଯ ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ଗୁରଵେ ପରମାତ୍ମନେ ।
ସ୍ଵାରାମୋକ୍ତପଦେଚ୍ଛୂନାଂ ଦତ୍ତଂ ଯେନାଚ୍ଯୁତଂ ପଦମ୍ ॥
]
ଅଚ୍ଯୁତାଯ ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ଗୁରଵେ ପରମାତ୍ମନେ ।
ସର୍ଵତନ୍ତ୍ରସ୍ଵତନ୍ତ୍ରାଯ ଚିଦ୍ଘନାନନ୍ଦମୂର୍ତଯେ ॥ 337 ॥
ନମୋଽଚ୍ଯୁତାଯ ଗୁରଵେଽଜ୍ଞାନଧ୍ଵାନ୍ତୈକଭାନଵେ ।
ଶିଷ୍ଯସନ୍ମାର୍ଗପଟଵେ କୃପାପୀଯୂଷସିନ୍ଧଵେ ॥ 338 ॥
ଓମଚ୍ଯୁତାଯ ଗୁରଵେ ଶିଷ୍ଯସଂସାରସେତଵେ ।
ଭକ୍ତକାର୍ଯୈକସିଂହାଯ ନମସ୍ତେ ଚିତ୍ସୁଖାତ୍ମନେ ॥ 339 ॥
ଗୁରୁନାମସମଂ ଦୈଵଂ ନ ପିତା ନ ଚ ବାନ୍ଧଵାଃ ।
ଗୁରୁନାମସମଃ ସ୍ଵାମୀ ନେଦୃଶଂ ପରମଂ ପଦମ୍ ॥ 340 ॥
ଏକାକ୍ଷରପ୍ରଦାତାରଂ ଯୋ ଗୁରୁଂ ନୈଵ ମନ୍ଯତେ ।
ଶ୍ଵାନଯୋନିଶତଂ ଗତ୍ଵା ଚାଣ୍ଡାଲେଷ୍ଵପି ଜାଯତେ ॥ 341 ॥
ଗୁରୁତ୍ଯାଗାଦ୍ଭଵେନ୍ମୃତ୍ଯୁଃ ମନ୍ତ୍ରତ୍ଯାଗାଦ୍ଦରିଦ୍ରତା ।
ଗୁରୁମନ୍ତ୍ରପରିତ୍ଯାଗୀ ରୌରଵଂ ନରକଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ 342 ॥
ଶିଵକ୍ରୋଧାଦ୍ଗୁରୁସ୍ତ୍ରାତା ଗୁରୁକ୍ରୋଧାଚ୍ଛିଵୋ ନ ହି ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ଗୁରୋରାଜ୍ଞାଂ ନ ଲଙ୍ଘଯେତ୍ ॥ 343 ॥
ସଂସାରସାଗରସମୁଦ୍ଧରଣୈକମନ୍ତ୍ରଂ
ବ୍ରହ୍ମାଦିଦେଵମୁନିପୂଜିତସିଦ୍ଧମନ୍ତ୍ରମ୍ ।
ଦାରିଦ୍ର୍ଯଦୁଃଖଭଵରୋଗଵିନାଶମନ୍ତ୍ରଂ
ଵନ୍ଦେ ମହାଭଯହରଂ ଗୁରୁରାଜମନ୍ତ୍ରମ୍ ॥ 344 ॥
ସପ୍ତକୋଟିମହାମନ୍ତ୍ରାଶ୍ଚିତ୍ତଵିଭ୍ରମକାରକାଃ ।
ଏକ ଏଵ ମହାମନ୍ତ୍ରୋ ଗୁରୁରିତ୍ଯକ୍ଷରଦ୍ଵଯମ୍ ॥ 345 ॥
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଦେଵଃ ପାର୍ଵତୀଂ ପୁନରବ୍ରଵୀତ୍ ।
ଇଦମେଵ ପରଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଶୃଣୁ ଦେଵି ସୁଖାଵହମ୍ ॥ 346 ॥
ଗୁରୁତତ୍ତ୍ଵମିଦଂ ଦେଵି ସର୍ଵମୁକ୍ତଂ ସମାସତଃ ।
ରହସ୍ଯମିଦମଵ୍ଯକ୍ତଂ ନ ଵଦେଦ୍ଯସ୍ଯ କସ୍ଯଚିତ୍ ॥ 347 ॥
ନ ମୃଷା ସ୍ଯାଦିଯଂ ଦେଵି ମଦୁକ୍ତିଃ ସତ୍ଯରୂପିଣୀ ।
ଗୁରୁଗୀତାସମଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ନାସ୍ତି ନାସ୍ତି ମହୀତଲେ ॥ 348 ॥
ଗୁରୁଗୀତାମିମାଂ ଦେଵି ଭଵଦୁଃଖଵିନାଶିନୀମ୍ ।
ଗୁରୁଦୀକ୍ଷାଵିହୀନସ୍ଯ ପୁରତୋ ନ ପଠେତ୍ କ୍ଵଚିତ୍ ॥ 349 ॥
ରହସ୍ଯମତ୍ଯନ୍ତରହସ୍ଯମେତନ୍ନ ପାପିନା ଲଭ୍ଯମିଦଂ ମହେଶ୍ଵରି ।
ଅନେକଜନ୍ମାର୍ଜିତପୁଣ୍ଯପାକାଦ୍ଗୁରୋସ୍ତୁ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଲଭତେ ମନୁଷ୍ଯଃ ॥ 350 ॥
ଯସ୍ଯ ପ୍ରସାଦାଦହମେଵ ସର୍ଵଂ
ମଯ୍ଯେଵ ସର୍ଵଂ ପରିକଲ୍ପିତଂ ଚ ।
ଇତ୍ଥଂ ଵିଜାନାମି ସଦାତ୍ମରୂପଂ
ତସ୍ଯାଙ୍ଘ୍ରିପଦ୍ମଂ ପ୍ରଣତୋଽସ୍ମି ନିତ୍ଯମ୍ ॥ 351 ॥
ଅଜ୍ଞାନତିମିରାନ୍ଧସ୍ଯ ଵିଷଯାକ୍ରାନ୍ତଚେତସଃ ।
ଜ୍ଞାନପ୍ରଭାପ୍ରଦାନେନ ପ୍ରସାଦଂ କୁରୁ ମେ ପ୍ରଭୋ ॥ 352 ॥
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦପୁରାଣେ ଉତ୍ତରଖଣ୍ଡେ ଉମାମହେଶ୍ଵର ସଂଵାଦେ ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଗୀତା ସମାପ୍ତ ॥
ମଙ୍ଗଲଂ
ମଙ୍ଗଲଂ ଗୁରୁଦେଵାଯ ମହନୀଯଗୁଣାତ୍ମନେ ।
ସର୍ଵଲୋକଶରଣ୍ଯାଯ ସାଧୁରୂପାଯ ମଙ୍ଗଲମ୍ ॥
Roman (IAST) Transliteration
atha tṛtīyo'dhyāyaḥ ||
atha kāmyajapasthānaṃ kathayāmi varānane |
sāgarānte sarittīre tīrthe hariharālaye || 236 ||
śaktidevālaye goṣṭhe sarvadevālaye śubhe |
vaṭasya dhātryā mūle vā maṭhe bṛndāvane tathā || 237 ||
pavitre nirmale deśe nityānuṣṭhānato'pi vā |
nirvedanena maunena japametat samārabhet || 238 ||
jāpyena jayamāpnoti japasiddhiṃ phalaṃ tathā |
hīnaṃ karma tyajetsarvaṃ garhitasthānameva ca || 239 ||
śmaśāne bilvamūle vā vaṭamūlāntike tathā |
siddhyanti kānake mūle cūtavṛkṣasya sannidhau || 240 ||
pītāsanaṃ mohane tu hyasitaṃ cābhicārike |
jñeyaṃ śuklaṃ ca śāntyarthaṃ vaśye raktaṃ prakīrtitam || 241 ||
japaṃ hīnāsanaṃ kurvan hīnakarmaphalapradam |
gurugītāṃ prayāṇe vā saṅgrāme ripusaṅkaṭe || 242 ||
japan jayamavāpnoti maraṇe muktidāyikā |
sarvakarmāṇi siddhyanti guruputre na saṃśayaḥ || 243 ||
gurumantro mukhe yasya tasya siddhyanti nā'nyathā |
dīkṣayā sarvakarmāṇi siddhyanti guruputrake || 244 ||
bhavamūlavināśāya cāṣṭapāśanivṛttaye |
gurugītāmbhasi snānaṃ tattvajñaḥ kurute sadā || 245 ||
sa evaṃ sadguruḥ sākṣāt sadasadbrahmavittamaḥ |
tasya sthānāni sarvāṇi pavitrāṇi na saṃśayaḥ || 246 ||
sarvaśuddhaḥ pavitro'sau svabhāvādyatra tiṣṭhati |
tatra devagaṇāḥ sarve kṣetrapīṭhe caranti ca || 247 ||
āsanasthāḥ śayānā vā gacchantastiṣṭhato'pi vā |
aśvārūḍhā gajārūḍhāḥ suṣuptā jāgrato'pi vā || 248 ||
śucirbhūtā jñānavanto gurugītāṃ japanti ye |
teṣāṃ darśanasaṃsparśāt divyajñānaṃ prajāyate || 249 ||
samudre vai yathā toyaṃ kṣīre kṣīraṃ jale jalam |
bhinne kumbhe yathā''kāśaṃ tathā''tmā paramātmani || 250 ||
tathaiva jñānavān jīvaḥ paramātmani sarvadā |
aikyena ramate jñānī yatra kutra divāniśam || 251 ||
evaṃvidho mahāyuktaḥ sarvatra vartate sadā |
tasmātsarvaprakāreṇa gurubhaktiṃ samācaret || 252 ||
gurusantoṣaṇādeva mukto bhavati pārvati |
aṇimādiṣu bhoktṛtvaṃ kṛpayā devi jāyate || 253 ||
sāmyena ramate jñānī divā vā yadi vā niśi |
evaṃvidho mahāmaunī trailokyasamatāṃ vrajet || 254 ||
atha saṃsāriṇaḥ sarve gurugītā japena tu |
sarvān kāmāṃstu bhuñjanti trisatyaṃ mama bhāṣitam || 255 ||
satyaṃ satyaṃ punaḥ satyaṃ dharmasāraṃ mayoditam |
gurugītāsamaṃ stotraṃ nāsti tattvaṃ guroḥ param || 256 ||
gururdevo gururdharmo gurau niṣṭhā paraṃ tapaḥ |
guroḥ parataraṃ nāsti trivāraṃ kathayāmi te || 257 ||
dhanyā mātā pitā dhanyo gotraṃ dhanyaṃ kulodbhavaḥ |
dhanyā ca vasudhā devi yatra syādgurubhaktatā || 258 ||
ākalpajanma koṭīnāṃ yajñavratatapaḥ kriyāḥ |
tāḥ sarvāḥ saphalā devi gurūsantoṣamātrataḥ || 259 ||
śarīramindriyaṃ prāṇamarthaṃ svajanabandhutā |
mātṛkulaṃ pitṛkulaṃ gurureva na saṃśayaḥ || 260 ||
mandabhāgyā hyaśaktāśca ye janā nānumanvate |
gurusevāsu vimukhāḥ pacyante narake'śucau || 261 ||
vidyā dhanaṃ balaṃ caiva teṣāṃ bhāgyaṃ nirarthakam |
yeṣāṃ gurūkṛpā nāsti adho gacchanti pārvati || 262 ||
brahmā viṣṇuśca rudraśca devāśca pitṛkinnarāḥ |
siddhacāraṇayakṣāśca anye ca munayo janāḥ || 263 ||
gurubhāvaḥ paraṃ tīrthamanyatīrthaṃ nirarthakam |
sarvatīrthamayaṃ devi śrīguroścaraṇāmbujam || 264 ||
kanyābhogaratā mandāḥ svakāntāyāḥ parāṅmukhāḥ |
ataḥ paraṃ mayā devi kathitaṃ na mama priye || 265 ||
idaṃ rahasyamaspaṣṭaṃ vaktavyaṃ ca varānane |
sugopyaṃ ca tavāgre tu mamātmaprītaye sati || 266 ||
svāmimukhyagaṇeśādyān vaiṣṇavādīṃśca pārvati |
na vaktavyaṃ mahāmāye pādasparśaṃ kuruṣva me || 267 ||
abhakte vañcake dhūrte pāṣaṇḍe nāstikādiṣu |
manasā'pi na vaktavyā gurugītā kadācana || 268 ||
guravo bahavaḥ santi śiṣyavittāpahārakāḥ |
tamekaṃ durlabhaṃ manye śiṣyahṛttāpahārakam || 269 ||
cāturyavān vivekī ca adhyātmajñānavān śuciḥ |
mānasaṃ nirmalaṃ yasya gurutvaṃ tasya śobhate || 270 ||
guravo nirmalāḥ śāntāḥ sādhavo mitabhāṣiṇaḥ |
kāmakrodhavinirmuktāḥ sadācārāḥ jitendriyāḥ || 271 ||
sūcakādiprabhedena guravo bahudhā smṛtāḥ |
svayaṃ samyak parīkṣyātha tattvaniṣṭhaṃ bhajetsudhīḥ || 272 ||
varṇajālamidaṃ tadvadbāhyaśāstraṃ tu laukikam |
yasmin devi samabhyastaṃ sa guruḥ sucakaḥ smṛtaḥ || 273 ||
varṇāśramocitāṃ vidyāṃ dharmādharmavidhāyinīm |
pravaktāraṃ guruṃ viddhi vācakaṃ tviti pārvati || 274 ||
pañcākṣaryādimantrāṇāmupadeṣṭā tu pārvati |
sa gururbodhako bhūyādubhayorayamuttamaḥ || 275 ||
mohamāraṇavaśyāditucchamantropadeśinam |
niṣiddhagururityāhuḥ paṇḍitāstattvadarśinaḥ || 276 ||
anityamiti nirdiśya saṃsāraṃ saṅkaṭālayam |
vairāgyapathadarśī yaḥ sa gururvihitaḥ priye || 277 ||
tattvamasyādivākyānāmupadeṣṭā tu pārvati |
kāraṇākhyo guruḥ prokto bhavaroganivārakaḥ || 278 ||
sarvasandehasandohanirmūlanavicakṣaṇaḥ |
janmamṛtyubhayaghno yaḥ sa guruḥ paramo mataḥ || 279 ||
bahujanmakṛtāt puṇyāllabhyate'sau mahāguruḥ |
labdhvā'muṃ na punaryāti śiṣyaḥ saṃsārabandhanam || 280 ||
evaṃ bahuvidhā loke guravaḥ santi pārvati |
teṣu sarvaprayatnena sevyo hi paramo guruḥ || 281 ||
niṣiddhaguruśiṣyastu duṣṭasaṅkalpadūṣitaḥ |
brahmapralayaparyantaṃ na punaryāti martyatām || 282 ||
evaṃ śrutvā mahādevī mahādevavacastathā |
atyantavihvalamanāḥ śaṅkaraṃ paripṛcchati || 283 ||
pārvatyuvāca |
namaste devadevātra śrotavyaṃ kiñcidasti me |
śrutvā tvadvākyamadhunā bhṛśaṃ syādvihvalaṃ manaḥ || 284 ||
svayaṃ mūḍhā mṛtyubhītāḥ sukṛtādviratiṃ gatāḥ |
daivānniṣiddhagurugā yadi teṣāṃ tu kā gatiḥ || 285 ||
śrī mahādeva uvāca |
śṛṇu tattvamidaṃ devi yadā syādvirato naraḥ |
tadā'sāvadhikārīti procyate śrutimastakaiḥ || 286 ||
akhaṇḍaikarasaṃ brahma nityamuktaṃ nirāmayam |
svasmin sandarśitaṃ yena sa bhavedasyaṃ deśikaḥ || 287 ||
jalānāṃ sāgaro rājā yathā bhavati pārvati |
gurūṇāṃ tatra sarveṣāṃ rājā'yaṃ paramo guruḥ || 288 ||
mohādirahitaḥ śānto nityatṛpto nirāśrayaḥ |
tṛṇīkṛtabrahmaviṣṇuvaibhavaḥ paramo guruḥ || 289 ||
sarvakālavideśeṣu svatantro niścalassukhī |
akhaṇḍaikarasāsvādatṛpto hi paramo guruḥ || 290 ||
dvaitādvaitavinirmuktaḥ svānubhūtiprakāśavān |
ajñānāndhatamaśchettā sarvajñaḥ paramo guruḥ || 291 ||
yasya darśanamātreṇa manasaḥ syāt prasannatā |
svayaṃ bhūyāt dhṛtiśśāntiḥ sa bhavet paramo guruḥ || 292 ||
siddhijālaṃ samālokya yogināṃ mantravādinām |
tucchākāramanovṛttiḥ yasyāsau paramo guruḥ || 293 ||
svaśarīraṃ śavaṃ paśyan tathā svātmānamadvayam |
yaḥ strīkanakamohaghnaḥ sa bhavet paramo guruḥ || 294 ||
maunī vāgmīti tattvajño dvidhā'bhūcchṛṇu pārvati |
na kaścinmaunināṃ lobho loke'sminbhavati priye || 295 ||
vāgmī tūtkaṭasaṃsārasāgarottāraṇakṣamaḥ |
yato'sau saṃśayacchettā śāstrayuktyanubhūtibhiḥ || 296 ||
gurunāmajapāddevi bahujanmārjitānyapi |
pāpāni vilayaṃ yānti nāsti sandehamaṇvapi || 297 ||
śrīgurossadṛśaṃ daivaṃ śrīgurosadṛśaḥ pitā |
gurudhyānasamaṃ karma nāsti nāsti mahītale || 298 ||
kulaṃ dhanaṃ balaṃ śāstraṃ bāndhavāssodarā ime |
maraṇe nopayujyante gurureko hi tārakaḥ || 299 ||
kulameva pavitraṃ syāt satyaṃ svagurusevayā |
tṛptāḥ syussakalā devā brahmādyā gurutarpaṇāt || 300 ||
gurureko hi jānāti svarūpaṃ devamavyayam |
tad​jñānaṃ yatprasādena nānyathā śāstrakoṭibhiḥ || 301 ||
svarūpajñānaśūnyena kṛtamapyakṛtaṃ bhavet |
tapojapādikaṃ devi sakalaṃ bālajalpavat || 302 ||
śivaṃ keciddhariṃ kecidvidhiṃ kecittu kecana |
śaktiṃ daivamiti jñātvā vivadanti vṛthā narāḥ || 303 ||
na jānanti paraṃ tattvaṃ gurudīkṣāparāṅmukhāḥ |
bhrāntāḥ paśusamā hyete svaparijñānavarjitāḥ || 304 ||
tasmātkaivalyasiddhyarthaṃ gurumeva bhajetpriye |
guruṃ vinā na jānanti mūḍhāstatparamaṃ padam || 305 ||
bhidyate hṛdayagranthiśchidyante sarvasaṃśayāḥ |
kṣīyante sarvakarmāṇi guroḥ karuṇayā śive || 306 ||
kṛtāyā gurubhaktestu vedaśāstrānusārataḥ |
mucyate pātakādghorāt gurubhakto viśeṣataḥ || 307 ||
dussaṅgaṃ ca parityajya pāpakarma parityajet |
cittacihnamidaṃ yasya tasya dīkṣā vidhīyate || 308 ||
cittatyāganiyuktaśca krodhagarvavivarjitaḥ |
dvaitabhāvaparityāgī tasya dīkṣā vidhīyate || 309 ||
etallakṣaṇayuktatvaṃ sarvabhūtahite ratam |
nirmalaṃ jīvitaṃ yasya tasya dīkṣā vidhīyate || 310 ||
kriyayā cānvitaṃ pūrvaṃ dīkṣājālaṃ nirūpitam |
mantradīkṣābhidhaṃ sāṅgopāṅgaṃ sarvaṃ śivoditam || 311 ||
kriyayā syādvirahitāṃ gurusāyujyadāyinīm |
gurudīkṣāṃ vinā ko vā gurutvācārapālakaḥ || 312 ||
śakto na cāpi śakto vā daiśikāṅghri samāśrayet |
tasya janmāsti saphalaṃ bhogamokṣaphalapradam || 313 ||
atyantacittapakvasya śraddhābhaktiyutasya ca |
pravaktavyamidaṃ devi mamātmaprītaye sadā || 314 ||
rahasyaṃ sarvaśāstreṣu gītāśāstramidaṃ śive |
samyakparīkṣya vaktavyaṃ sādhakasya mahātmanaḥ || 315 ||
satkarmaparipākācca cittaśuddhiśca dhīmataḥ |
sādhakasyaiva vaktavyā gurugītā prayatnataḥ || 316 ||
nāstikāya kṛtaghnāya dāmbhikāya śaṭhāya ca |
abhaktāya vibhaktāya na vācyeyaṃ kadācana || 317 ||
strīlolupāya mūrkhāya kāmopahatacetase |
nindakāya na vaktavyā gurugītā svabhāvataḥ || 318 ||
sarvapāpapraśamanaṃ sarvopadravavārakam |
janmamṛtyuharaṃ devi gītāśāstramidaṃ śive || 319 ||
śrutisāramidaṃ devi sarvamuktaṃ samāsataḥ |
nānyathā sadgatiḥ puṃsāṃ vinā gurupadaṃ śive || 320 ||
bahujanmakṛtātpāpādayamartho na rocate |
janmabandhanivṛttyarthaṃ gurumeva bhajetsadā || 321 ||
ahameva jagatsarvamahameva paraṃ padam |
etad​jñānaṃ yato bhūyāttaṃ guruṃ praṇamāmyaham || 322 ||
alaṃ vikalpairahameva kevalaṃ
mayi sthitaṃ viśvamidaṃ carācaram |
idaṃ rahasyaṃ mama yena darśitaṃ
sa vandanīyo gurureva kevalam || 323 ||
yasyāntaṃ nādimadhyaṃ na hi karacaraṇaṃ nāmagotraṃ na sūtram |
no jātirnaiva varṇo na bhavati puruṣo no napuṃso na ca strī || 324 ||
nākāraṃ no vikāraṃ na hi janimaraṇaṃ nāsti puṇyaṃ na pāpam |
no'tattvaṃ tattvamekaṃ sahajasamarasaṃ sadguruṃ taṃ namāmi || 325 ||
nityāya satyāya cidātmakāya
navyāya bhavyāya parātparāya |
śuddhāya buddhāya nirañjanāya
namo'stu nityaṃ guruśekharāya || 326 ||
saccidānandarūpāya vyāpine paramātmane |
namaḥ śrīgurunāthāya prakāśānandamūrtaye || 327 ||
satyānandasvarūpāya bodhaikasukhakāriṇe |
namo vedāntavedyāya gurave buddhisākṣiṇe || 328 ||
namaste nātha bhagavan śivāya gururūpiṇe |
vidyāvatārasaṃsiddhyai svīkṛtānekavigraha || 329 ||
navāya navarūpāya paramārthaikarūpiṇe |
sarvājñānatamobhedabhānave cidghanāya te || 330 ||
svatantrāya dayākluptavigrahāya śivātmane |
paratantrāya bhaktānāṃ bhavyānāṃ bhavyarūpiṇe || 331 ||
vivekināṃ vivekāya vimarśāya vimarśinām |
prakāśināṃ prakāśāya jñānināṃ jñānarūpiṇe || 332 ||
purastātpārśvayoḥ pṛṣṭhe namaskuryāduparyadhaḥ |
sadā maccittarūpeṇa vidhehi bhavadāsanam || 333 ||
śrīguruṃ paramānandaṃ vande hyānandavigraham |
yasya sannidhimātreṇa cidānandāya te manaḥ || 334 ||
namo'stu gurave tubhyaṃ sahajānandarūpiṇe |
yasya vāgamṛtaṃ hanti viṣaṃ saṃsārasañjñakam || 335 ||
nānāyuktopadeśena tāritā śiṣyasantatiḥ |
tatkṛpāsāravedena gurucitpadamacyutam || 336 ||
[pāṭhabhedaḥ -
acyutāya namastubhyaṃ gurave paramātmane |
svārāmoktapadecchūnāṃ dattaṃ yenācyutaṃ padam ||
]
acyutāya namastubhyaṃ gurave paramātmane |
sarvatantrasvatantrāya cidghanānandamūrtaye || 337 ||
namo'cyutāya gurave'jñānadhvāntaikabhānave |
śiṣyasanmārgapaṭave kṛpāpīyūṣasindhave || 338 ||
omacyutāya gurave śiṣyasaṃsārasetave |
bhaktakāryaikasiṃhāya namaste citsukhātmane || 339 ||
gurunāmasamaṃ daivaṃ na pitā na ca bāndhavāḥ |
gurunāmasamaḥ svāmī nedṛśaṃ paramaṃ padam || 340 ||
ekākṣarapradātāraṃ yo guruṃ naiva manyate |
śvānayoniśataṃ gatvā cāṇḍāleṣvapi jāyate || 341 ||
gurutyāgādbhavenmṛtyuḥ mantratyāgāddaridratā |
gurumantraparityāgī rauravaṃ narakaṃ vrajet || 342 ||
śivakrodhādgurustrātā gurukrodhācchivo na hi |
tasmātsarvaprayatnena gurorājñāṃ na laṅghayet || 343 ||
saṃsārasāgarasamuddharaṇaikamantraṃ
brahmādidevamunipūjitasiddhamantram |
dāridryaduḥkhabhavarogavināśamantraṃ
vande mahābhayaharaṃ gururājamantram || 344 ||
saptakoṭimahāmantrāścittavibhramakārakāḥ |
eka eva mahāmantro gururityakṣaradvayam || 345 ||
evamuktvā mahādevaḥ pārvatīṃ punarabravīt |
idameva paraṃ tattvaṃ śṛṇu devi sukhāvaham || 346 ||
gurutattvamidaṃ devi sarvamuktaṃ samāsataḥ |
rahasyamidamavyaktaṃ na vadedyasya kasyacit || 347 ||
na mṛṣā syādiyaṃ devi maduktiḥ satyarūpiṇī |
gurugītāsamaṃ stotraṃ nāsti nāsti mahītale || 348 ||
gurugītāmimāṃ devi bhavaduḥkhavināśinīm |
gurudīkṣāvihīnasya purato na paṭhet kvacit || 349 ||
rahasyamatyantarahasyametanna pāpinā labhyamidaṃ maheśvari |
anekajanmārjitapuṇyapākādgurostu tattvaṃ labhate manuṣyaḥ || 350 ||
yasya prasādādahameva sarvaṃ
mayyeva sarvaṃ parikalpitaṃ ca |
itthaṃ vijānāmi sadātmarūpaṃ
tasyāṅghripadmaṃ praṇato'smi nityam || 351 ||
ajñānatimirāndhasya viṣayākrāntacetasaḥ |
jñānaprabhāpradānena prasādaṃ kuru me prabho || 352 ||
iti śrīskandapurāṇe uttarakhaṇḍe umāmaheśvara saṃvāde śrī gurugītā samāpta ||
maṅgalaṃ
maṅgalaṃ gurudevāya mahanīyaguṇātmane |
sarvalokaśaraṇyāya sādhurūpāya maṅgalam ||