📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
4.6 - ଅଶ୍ମନ୍ନୂର୍ଜଂ ପର୍ଵତେ - କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତା ପାଠଃ
4.6 - Ashmannurjam Parvate - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah
Krishna Vedic Oriya
କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ଞ୍ଚତୁର୍ଥକାଣ୍ଡେ ଷଷ୍ଠଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ପରିଷେଚନ-ସଂସ୍କାରାଭିଧାନଂ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଅଶ୍ମ॒ନ୍ନୂର୍ଜ॒-ମ୍ପର୍ଵ॑ତେ ଶିଶ୍ରିଯା॒ଣାଂ-ଵାଁତେ॑ ପ॒ର୍ଜନ୍ଯେ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ଶୁଷ୍ମେ᳚ । ଅ॒ଦ୍ଭ୍ଯ ଓଷ॑ଧୀଭ୍ଯୋ॒ ଵନ॒ସ୍ପତି॒ଭ୍ଯୋ-ଽଧି॒ ସମ୍ଭୃ॑ତା॒-ନ୍ତା-ନ୍ନ॒ ଇଷ॒ମୂର୍ଜ॑-ନ୍ଧତ୍ତ ମରୁତ-ସ୍ସଗ୍ଂ ରରା॒ଣାଃ ॥ ଅଶ୍ମଗ୍ଗ୍॑ସ୍ତେ॒ କ୍ଷୁଦ॒ମୁ-ନ୍ତେ॒ ଶୁଗୃ॑ଚ୍ଛତୁ॒ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମଃ ॥ ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା॒-ଽଵାକ॒ଯା-ଽଗ୍ନେ॒ ପରି॑ ଵ୍ଯଯାମସି । ପା॒ଵ॒କୋ ଅ॒ସ୍ମଭ୍ଯଗ୍ଂ॑ ଶି॒ଵୋ ଭ॑ଵ ॥ ହି॒ମସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ଜ॒ରାଯୁ॒ଣା-ଽଗ୍ନେ॒ ପରି॑ ଵ୍ଯଯାମସି । ପା॒ଵ॒କୋ ଅ॒ସ୍ମଭ୍ଯଗ୍ଂ॑ ଶି॒ଵୋ ଭ॑ଵ ॥ ଉପ॒- [ଉପ॑, ଜ୍ମନ୍ନୁପ॑] 1
-ଜ୍ମନ୍ନୁପ॑ ଵେତ॒ସେ-ଽଵ॑ତ୍ତର-ନ୍ନ॒ଦୀଷ୍ଵା । ଅଗ୍ନେ॑ ପି॒ତ୍ତମ॒ପାମ॑ସି ॥ ମଣ୍ଡୂ॑କି॒ ତାଭି॒ରା ଗ॑ହି॒ ସେମ-ନ୍ନୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞମ୍ । ପା॒ଵ॒କଵ॑ର୍ଣଗ୍ଂ ଶି॒ଵ-ଙ୍କୃ॑ଧି ॥ ପା॒ଵ॒କ ଆ ଚି॒ତଯ॑ନ୍ତ୍ଯା କୃ॒ପା । କ୍ଷାମ॑-ନ୍ରୁରୁ॒ଚ ଉ॒ଷସୋ॒ ନ ଭା॒ନୁନା᳚ ॥ ତୂର୍ଵ॒-ନ୍ନ ଯାମ॒ନ୍ନେତ॑ଶସ୍ଯ॒ ନୂ ରଣ॒ ଆ ଯୋ ଘୃ॒ଣେ । ନ ତ॑ତୃଷା॒ଣୋ ଅ॒ଜରଃ॑ ॥ ଅଗ୍ନେ॑ ପାଵକ ରୋ॒ଚିଷା॑ ମ॒ନ୍ଦ୍ରଯା॑ ଦେଵ ଜି॒ହ୍ଵଯା᳚ । ଆ ଦେ॒ଵାନ୍ [ଆ ଦେ॒ଵାନ୍, ଵ॒କ୍ଷି॒ ଯକ୍ଷି॑ ଚ ।] 2
ଵ॑କ୍ଷି॒ ଯକ୍ଷି॑ ଚ ॥ ସ ନଃ॑ ପାଵକ ଦୀଦି॒ଵୋ-ଽଗ୍ନେ॑ ଦେ॒ଵାଗ୍ଂ ଇ॒ହା-ଽଽ ଵ॑ହ । ଉପ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଗ୍ଂ ହ॒ଵିଶ୍ଚ॑ ନଃ ॥ ଅ॒ପାମି॒ଦ-ନ୍ନ୍ଯଯ॑ନଗ୍ଂ ସମୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॑ ନି॒ଵେଶ॑ନମ୍ । ଅ॒ନ୍ଯ-ନ୍ତେ॑ ଅ॒ସ୍ମ-ତ୍ତ॑ପନ୍ତୁ ହେ॒ତଯଃ॑ ପାଵ॒କୋ ଅ॒ସ୍ମଭ୍ଯଗ୍ଂ॑ ଶି॒ଵୋ ଭ॑ଵ ॥ ନମ॑ସ୍ତେ॒ ହର॑ସେ ଶୋ॒ଚିଷେ॒ ନମ॑ସ୍ତେ ଅସ୍ତ୍ଵ॒ର୍ଚିଷେ᳚ । ଅ॒ନ୍ଯ-ନ୍ତେ॑ ଅ॒ସ୍ମ-ତ୍ତ॑ପନ୍ତୁ ହେ॒ତଯଃ॑ ପାଵ॒କୋ ଅ॒ସ୍ମଭ୍ଯଗ୍ଂ॑ ଶି॒ଵୋ ଭ॑ଵ ॥ ନୃ॒ଷଦେ॒ ଵ- [ନୃ॒ଷଦେ॒ ଵଟ୍, ଅ॒ଫ୍ସୁ॒ଷଦେ॒ ଵ-ଡ୍ଵ॑ନ॒ସଦେ॒] 3
-ଡ॑ଫ୍ସୁ॒ଷଦେ॒ ଵ-ଡ୍ଵ॑ନ॒ସଦେ॒ ଵ-ଡ୍ବ॑ର୍​ହି॒ଷଦେ॒ ଵଟ୍-ଥ୍ସୁ॑ଵ॒ର୍ଵିଦେ॒ ଵଟ୍ ॥ ଯେ ଦେ॒ଵା ଦେ॒ଵାନାଂ᳚-ଯଁ॒ଜ୍ଞିଯା॑ ଯ॒ଜ୍ଞିଯା॑ନାଗ୍ଂ ସଂ​ଵଁ-ଥ୍ସ॒ରୀଣ॒ମୁପ॑ ଭା॒ଗମାସ॑ତେ । ଅ॒ହୁ॒ତାଦୋ॑ ହ॒ଵିଷୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେ ଅ॒ସ୍ମିନ୍-ଥ୍ସ୍ଵ॒ଯ-ଞ୍ଜୁ॑ହୁଦ୍ଧ୍ଵ॒-ମ୍ମଧୁ॑ନୋ ଘୃ॒ତସ୍ଯ॑ ॥ ଯେ ଦେ॒ଵା ଦେ॒ଵେଷ୍ଵଧି॑ ଦେଵ॒ତ୍ଵମାଯ॒ନ୍॒ ଯେ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣଃ ପୁର ଏ॒ତାରୋ॑ ଅ॒ସ୍ଯ । ଯେଭ୍ଯୋ॒ ନର୍ତେ ପଵ॑ତେ॒ ଧାମ॒ କି-ଞ୍ଚ॒ନ ନ ତେ ଦି॒ଵୋ ନ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯା ଅଧି॒ ସ୍ନୁଷୁ॑ ॥ ପ୍ରା॒ଣ॒ଦା [ପ୍ରା॒ଣ॒ଦାଃ, ଅ॒ପା॒ନ॒ଦା ଵ୍ଯା॑ନ॒ଦା-] 4
ଅ॑ପାନ॒ଦା ଵ୍ଯା॑ନ॒ଦା-ଶ୍ଚ॑କ୍ଷୁ॒ର୍ଦା ଵ॑ର୍ଚୋ॒ଦା ଵ॑ରିଵୋ॒ଦାଃ । ଅ॒ନ୍ଯ-ନ୍ତେ॑ ଅ॒ସ୍ମ-ତ୍ତ॑ପନ୍ତୁ ହେ॒ତଯଃ॑ ପାଵ॒କୋ ଅ॒ସ୍ମଭ୍ଯଗ୍ଂ॑ ଶି॒ଵୋ ଭ॑ଵ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିସ୍ତି॒ଗ୍ମେନ॑ ଶୋ॒ଚିଷା॒ ଯଗ୍ଂସ॒ଦ୍ଵିଶ୍ଵ॒-ନ୍ନ୍ଯ॑ତ୍ରିଣ᳚ମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ନୋ॑ ଵଗ୍ଂସତେ ର॒ଯିମ୍ ॥ ସୈନା-ଽନୀ॑କେନ ସୁଵି॒ଦତ୍ରୋ॑ ଅ॒ସ୍ମେ ଯଷ୍ଟା॑ ଦେ॒ଵାଗ୍ଂ ଆଯ॑ଜିଷ୍ଠ-ସ୍ସ୍ଵ॒ସ୍ତି । ଅଦ॑ବ୍ଧୋ ଗୋ॒ପା ଉ॒ତ ନଃ॑ ପର॒ସ୍ପା ଅଗ୍ନେ᳚ ଦ୍ଯୁ॒ମଦୁ॒ତ ରେ॒ଵ-ଦ୍ଦି॑ଦୀହି ॥ 5 ॥
(ଉପ॑-ଦେ॒ଵାନ୍-ଵଟ୍-ପ୍ରା॑ଣ॒ଦା-ଶ୍ଚତୁ॑ଶ୍ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 1)
ଯ ଇ॒ମା ଵିଶ୍ଵା॒ ଭୁଵ॑ନାନି॒ ଜୁହ୍ଵ॒ଦୃଷି॒ର୍॒ହୋତା॑ ନିଷ॒ସାଦା॑ ପି॒ତା ନଃ॑ । ସ ଆ॒ଶିଷା॒ ଦ୍ରଵି॑ଣମି॒ଚ୍ଛମା॑ନଃ ପରମ॒ଚ୍ଛଦୋ॒ ଵର॒ ଆ ଵି॑ଵେଶ ॥ ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମା॒ ମନ॑ସା॒ ଯଦ୍ଵିହା॑ଯା ଧା॒ତା ଵି॑ଧା॒ତା ପ॑ର॒ମୋତ ସ॒ନ୍ଦୃକ୍ । ତେଷା॑ମି॒ଷ୍ଟାନି॒ ସମି॒ଷା ମ॑ଦନ୍ତି॒ ଯତ୍ର॑ ସପ୍ତ॒ର୍॒ଷୀ-ନ୍ପ॒ର ଏକ॑ମା॒ହୁଃ ॥ ଯୋ ନଃ॑ ପି॒ତା ଜ॑ନି॒ତା ଯୋ ଵି॑ଧା॒ତା ଯୋ ନଃ॑ ସ॒ତୋ ଅ॒ଭ୍ଯା ସଜ୍ଜ॒ଜାନ॑ । 6
ଯୋ ଦେ॒ଵାନା᳚-ନ୍ନାମ॒ଧା ଏକ॑ ଏ॒ଵ ତଗ୍ଂ ସ॑ମ୍ପ୍ର॒ଶ୍ଞ-ମ୍ଭୁଵ॑ନା ଯନ୍ତ୍ଯ॒ନ୍ଯା ॥ ତ ଆ-ଽଯ॑ଜନ୍ତ॒ ଦ୍ରଵି॑ଣ॒ଗ୍ଂ॒ ସମ॑ସ୍ମା॒ ଋଷ॑ଯଃ॒ ପୂର୍ଵେ॑ ଜରି॒ତାରୋ॒ ନ ଭୂ॒ନା । ଅ॒ସୂର୍ତା॒ ସୂର୍ତା॒ ରଜ॑ସୋ ଵି॒ମାନେ॒ ଯେ ଭୂ॒ତାନି॑ ସ॒ମକୃ॑ଣ୍ଵନ୍ନି॒ମାନି॑ ॥ ନ ତଂ-ଵିଁ॑ଦାଥ॒ ଯ ଇ॒ଦ-ଞ୍ଜ॒ଜାନା॒ନ୍ଯ-ଦ୍ଯୁ॒ଷ୍ମାକ॒ମନ୍ତ॑ର-ମ୍ଭଵାତି । ନୀ॒ହା॒ରେଣ॒ ପ୍ରାଵୃ॑ତା॒ ଜଲ୍ପ୍ଯା॑ ଚାସୁ॒ତୃପ॑ ଉକ୍ଥ॒ ଶାସ॑ଶ୍ଚରନ୍ତି ॥ ପ॒ରୋ ଦି॒ଵା ପ॒ର ଏ॒ନା [ପ॒ର ଏ॒ନା, ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯା ପ॒ରୋ] 7
ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯା ପ॒ରୋ ଦେ॒ଵେଭି॒ରସୁ॑ରୈ॒ର୍ଗୁହା॒ ଯତ୍ । କଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଵି॒ଦ୍ଗର୍ଭ॑-ମ୍ପ୍ରଥ॒ମ-ନ୍ଦ॑ଦ୍ଧ୍ର॒ ଆପୋ॒ ଯତ୍ର॑ ଦେ॒ଵା-ସ୍ସ॒ମଗ॑ଚ୍ଛନ୍ତ॒ ଵିଶ୍ଵେ᳚ ॥ ତମିଦ୍ଗର୍ଭ॑-ମ୍ପ୍ରଥ॒ମ-ନ୍ଦ॑ଦ୍ଧ୍ର॒ ଆପୋ॒ ଯତ୍ର॑ ଦେ॒ଵା-ସ୍ସ॒ମଗ॑ଚ୍ଛନ୍ତ॒ ଵିଶ୍ଵେ᳚ । ଅ॒ଜସ୍ଯ॒ ନାଭା॒ଵଦ୍ଧ୍ଯେକ॒-ମର୍ପି॑ତଂ॒-ଯଁସ୍ମି॑ନ୍ନି॒ଦଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॒-ମ୍ଭୁଵ॑ନ॒ମଧି॑ ଶ୍ରି॒ତମ୍ ॥ ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମା॒ ହ୍ଯଜ॑ନିଷ୍ଟ ଦେ॒ଵ ଆଦି-ଦ୍ଗ॑ନ୍ଧ॒ର୍ଵୋ ଅ॑ଭଵ-ଦ୍ଦ୍ଵି॒ତୀଯଃ॑ । ତୃ॒ତୀଯଃ॑ ପି॒ତା ଜ॑ନି॒ତୌଷ॑ଧୀନା- [ପି॒ତା ଜ॑ନି॒ତୌଷ॑ଧୀନାମ୍, ଅ॒ପା-ଙ୍ଗର୍ଭଂ॒-ଵ୍ଯଁ॑ଦଧା-ତ୍ପୁରୁ॒ତ୍ରା ।] 8
-ମ॒ପା-ଙ୍ଗର୍ଭଂ॒-ଵ୍ଯଁ॑ଦଧା-ତ୍ପୁରୁ॒ତ୍ରା ॥ ଚକ୍ଷୁ॑ଷଃ ପି॒ତା ମନ॑ସା॒ ହି ଧୀରୋ॑ ଘୃ॒ତମେ॑ନେ ଅଜନ॒ନ୍ନ॑ମାନେ । ଯ॒ଦେଦନ୍ତା॒ ଅଦ॑ଦୃଗ୍ଂହନ୍ତ॒ ପୂର୍ଵ॒ ଆଦି-ଦ୍ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଅ॑ପ୍ରଥେତାମ୍ ॥ ଵି॒ଶ୍ଵତ॑-ଶ୍ଚକ୍ଷୁରୁ॒ତ ଵି॒ଶ୍ଵତୋ॑ମୁଖୋ ଵି॒ଶ୍ଵତୋ॑ହସ୍ତ ଉ॒ତ ଵି॒ଶ୍ଵତ॑ସ୍ପାତ୍ । ସ-ମ୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା॒-ନ୍ନମ॑ତି॒ ସ-ମ୍ପତ॑ତ୍ରୈ॒ ର୍ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଜ॒ନଯ॑-ନ୍ଦେ॒ଵ ଏକଃ॑ ॥ କିଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଵି॑ଦାସୀ-ଦଧି॒ଷ୍ଠାନ॑-ମା॒ରମ୍ଭ॑ଣ-ଙ୍କତ॒ମ-ଥ୍ସ୍ଵି॒-ତ୍କିମା॑ସୀତ୍ । ଯଦୀ॒ ଭୂମି॑-ଞ୍ଜ॒ନଯ॑- [ଯଦୀ॒ ଭୂମି॑-ଞ୍ଜ॒ନଯନ୍ନ୍॑, ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମା॒] 9
-ନ୍ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମା॒ ଵି ଦ୍ଯାମୌର୍ଣୋ᳚-ନ୍ମହି॒ନା ଵି॒ଶ୍ଵଚ॑କ୍ଷାଃ ॥ କିଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଵି॒ଦ୍ଵନ॒-ଙ୍କ ଉ॒ ସ ଵୃ॒କ୍ଷ ଆ॑ସୀ॒ଦ୍ଯତୋ॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ନି॑ଷ୍ଟତ॒କ୍ଷୁଃ । ମନୀ॑ଷିଣୋ॒ ମନ॑ସା ପୃ॒ଚ୍ଛତେଦୁ॒ ତଦ୍ଯଦ॒ଦ୍ଧ୍ଯତି॑ଷ୍ଠ॒-ଦ୍ଭୁଵ॑ନାନି ଧା॒ରଯନ୍ନ୍॑ ॥ ଯା ତେ॒ ଧାମା॑ନି ପର॒ମାଣି॒ ଯା-ଽଵ॒ମା ଯା ମ॑ଦ୍ଧ୍ଯ॒ମା ଵି॑ଶ୍ଵକର୍ମନ୍ନୁ॒ତେମା । ଶିକ୍ଷା॒ ସଖି॑ଭ୍ଯୋ ହ॒ଵିଷି॑ ସ୍ଵଧାଵ-ସ୍ସ୍ଵ॒ଯଂ-ଯଁ॑ଜସ୍ଵ ତ॒ନୁଵ॑-ଞ୍ଜୁଷା॒ଣଃ ॥ ଵା॒ଚସ୍ପତିଂ॑-ଵିଁ॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମାଣ-ମୂ॒ତଯେ॑ [-ମୂ॒ତଯେ᳚, ମ॒ନୋ॒ଯୁଜଂ॒-ଵାଁଜେ॑] 10
ମନୋ॒ଯୁଜଂ॒-ଵାଁଜେ॑ ଅ॒ଦ୍ଯା ହୁ॑ଵେମ । ସ ନୋ॒ ନେଦି॑ଷ୍ଠା॒ ହଵ॑ନାନି ଜୋଷତେ ଵି॒ଶ୍ଵଶ॑ଭୂଂ॒ରଵ॑ସେ ସା॒ଧୁକ॑ର୍ମା ॥ ଵିଶ୍ଵ॑କର୍ମନ୍. ହ॒ଵିଷା॑ ଵାଵୃଧା॒ନ-ସ୍ସ୍ଵ॒ଯଂ-ଯଁ॑ଜସ୍ଵ ତ॒ନୁଵ॑-ଞ୍ଜୁଷା॒ଣଃ । ମୁହ୍ଯ॑ନ୍ତ୍ଵ॒ନ୍ଯେ ଅ॒ଭିତଃ॑ ସ॒ପତ୍ନା॑ ଇ॒ହାସ୍ମାକ॑-ମ୍ମ॒ଘଵା॑ ସୂ॒ରିର॑ସ୍ତୁ ॥ ଵିଶ୍ଵ॑କର୍ମନ୍. ହ॒ଵିଷା॒ ଵର୍ଧ॑ନେନ ତ୍ରା॒ତାର॒ମିନ୍ଦ୍ର॑-ମକୃଣୋରଵ॒ଦ୍ଧ୍ଯମ୍ । ତସ୍ମୈ॒ ଵିଶ॒-ସ୍ସମ॑ନମନ୍ତ ପୂ॒ର୍ଵୀର॒ଯମୁ॒ଗ୍ରୋ ଵି॑ହ॒ଵ୍ଯୋ॑ ଯଥା-ଽସ॑ତ୍ ॥ ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରାଯ॑ ଵ॒ଯୁନା॑ଯ॒ ସିନ୍ଧୂ॑ନା॒-ମ୍ପତ॑ଯେ॒ ନମଃ॑ । ନ॒ଦୀନା॒ଗ୍ଂ॒ ସର୍ଵା॑ସା-ମ୍ପି॒ତ୍ରେ ଜୁ॑ହୁ॒ତା ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମଣେ॒ ଵିଶ୍ଵା-ଽହାମ॑ର୍ତ୍ଯଗ୍ଂ ହ॒ଵିଃ ॥ 11 ॥
(ଜ॒ଜାନୈ॒ - ନୌ - ଷ॑ଧୀନାଂ॒ - ଭୂମି॑-ଞ୍ଜ॒ନଯ॑ - ନ୍ନୂ॒ତଯେ॒ - ନମୋ॒ - ନଵ॑ ଚ) (ଅ. 2)
ଉଦେ॑ନମୁତ୍ତ॒ରା-ନ୍ନ॒ଯାଗ୍ନେ॑ ଘୃତେନା-ଽଽହୁତ । ରା॒ଯସ୍ପୋଷେ॑ଣ॒ ସଗ୍ଂ ସୃ॑ଜ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ଚ॒ ଧନେ॑ନ ଚ ॥ ଇନ୍ଦ୍ରେ॒ମ-ମ୍ପ୍ର॑ତ॒ରା-ଙ୍କୃ॑ଧି ସଜା॒ତାନା॑-ମସଦ୍ଵ॒ଶୀ । ସମେ॑ନଂ॒-ଵଁର୍ଚ॑ସା ସୃଜ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॑ ଭାଗ॒ଧା ଅ॑ସତ୍ ॥ ଯସ୍ଯ॑ କୁ॒ର୍ମୋ ହ॒ଵିର୍ଗୃ॒ହେ ତମ॑ଗ୍ନେ ଵର୍ଧଯା॒ ତ୍ଵମ୍ । ତସ୍ମ॑ ଦେ॒ଵା ଅଧି॑ ବ୍ରଵନ୍ନ॒ଯ-ଞ୍ଚ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତିଃ॑ ॥ ଉଦୁ॑ ତ୍ଵା॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା [ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵାଃ, ଅଗ୍ନେ॒ ଭର॑ନ୍ତୁ॒ ଚିତ୍ତି॑ଭିଃ ।] 12
ଅଗ୍ନେ॒ ଭର॑ନ୍ତୁ॒ ଚିତ୍ତି॑ଭିଃ । ସ ନୋ॑ ଭଵ ଶି॒ଵତ॑ମ-ସ୍ସୁ॒ପ୍ରତୀ॑କୋ ଵି॒ଭାଵ॑ସୁଃ ॥ ପଞ୍ଚ॒ ଦିଶୋ॒ ଦୈଵୀ᳚ର୍ଯ॒ଜ୍ଞମ॑ଵନ୍ତୁ ଦେ॒ଵୀରପାମ॑ତି-ନ୍ଦୁର୍ମ॒ତି-ମ୍ବାଧ॑ମାନାଃ । ରା॒ଯସ୍ପୋଷେ॑ ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତି-ମା॒ଭଜ॑ନ୍ତୀଃ ॥ ରା॒ଯସ୍ପୋଷେ॒ ଅଧି॑ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଅ॑ସ୍ଥା॒-ଥ୍ସମି॑ଦ୍ଧେ ଅ॒ଗ୍ନାଵଧି॑ ମାମହା॒ନଃ । ଉ॒କ୍ଥପ॑ତ୍ର॒ ଈଡ୍ଯୋ॑ ଗୃଭୀ॒ତସ୍ତ॒ପ୍ତ-ଙ୍ଘ॒ର୍ମ-ମ୍ପ॑ରି॒ଗୃହ୍ଯା॑ଯଜନ୍ତ ॥ ଊ॒ର୍ଜା ଯ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞମଶ॑ମନ୍ତ ଦେ॒ଵା ଦୈଵ୍ଯା॑ଯ ଧ॒ର୍ତ୍ରେ ଜୋଷ୍ଟ୍ରେ᳚ । ଦେ॒ଵ॒ଶ୍ରୀ-ଶ୍ଶ୍ରୀମ॑ଣା-ଶ୍ଶ॒ତପ॑ଯାଃ [ଦେ॒ଵ॒ଶ୍ରୀ-ଶ୍ଶ୍ରୀମ॑ଣା-ଶ୍ଶ॒ତପ॑ଯାଃ, ପ॒ରି॒ଗୃହ୍ଯ॑] 13
ପରି॒ଗୃହ୍ଯ॑ ଦେ॒ଵା ଯ॒ଜ୍ଞମା॑ଯନ୍ନ୍ ॥ ସୂର୍ଯ॑ରଶ୍ମି॒ର୍॒ହରି॑କେଶଃ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ଥ୍ସଵି॒ତା ଜ୍ଯୋତି॒ରୁଦ॑ଯା॒ଗ୍ଂ॒ ଅଜ॑ସ୍ରମ୍ । ତସ୍ଯ॑ ପୂ॒ଷା ପ୍ର॑ସ॒ଵଂ-ଯାଁ॑ତି ଦେ॒ଵ-ସ୍ସ॒ପଂଶ୍ଯ॒ନ୍ ଵିଶ୍ଵା॒ ଭୁଵ॑ନାନି ଗୋ॒ପାଃ ॥ ଦେ॒ଵା ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॑ ଅଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯନ୍ତୋ॑ ଅସ୍ଥୁର୍ଵୀ॒ତଗ୍ଂ ଶ॑ମି॒ତ୍ରେ ଶ॑ମି॒ତା ଯ॒ଜଦ୍ଧ୍ଯୈ᳚ । ତୁ॒ରୀଯୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଯତ୍ର॑ ହ॒ଵ୍ଯମେତି॒ ତତଃ॑ ପାଵ॒କା ଆ॒ଶିଷୋ॑ ନୋ ଜୁଷନ୍ତାମ୍ ॥ ଵି॒ମାନ॑ ଏ॒ଷ ଦି॒ଵୋ ମଦ୍ଧ୍ଯ॑ ଆସ୍ତ ଆପପ୍ରି॒ଵା-ନ୍ରୋଦ॑ସୀ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମ୍ । ସ ଵି॒ଶ୍ଵାଚୀ॑ର॒ଭି- [ସ ଵି॒ଶ୍ଵାଚୀ॑ର॒ଭି, ଚ॒ଷ୍ଟେ॒ ଘୃ॒ତାଚୀ॑ରନ୍ତ॒ରା] 14
-ଚ॑ଷ୍ଟେ ଘୃ॒ତାଚୀ॑ରନ୍ତ॒ରା ପୂର୍ଵ॒ମପ॑ର-ଞ୍ଚ କେ॒ତୁମ୍ ॥ ଉ॒କ୍ଷା ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରୋ ଅ॑ରୁ॒ଣ-ସ୍ସୁ॑ପ॒ର୍ଣଃ ପୂର୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ଯୋନି॑-ମ୍ପି॒ତୁରା ଵି॑ଵେଶ । ମଦ୍ଧ୍ଯେ॑ ଦି॒ଵୋ ନିହି॑ତଃ॒ ପୃଶ୍ଞି॒ରଶ୍ମା॒ ଵି ଚ॑କ୍ରମେ॒ ରଜ॑ସଃ ପା॒ତ୍ଯନ୍ତୌ᳚ ॥ ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒-ଵିଁଶ୍ଵା॑ ଅଵୀଵୃଧନ୍-ଥ୍ସମୁ॒ଦ୍ରଵ୍ଯ॑ଚସ॒-ଙ୍ଗିରଃ॑ । ର॒ଥୀତ॑ମଗ୍ଂ ରଥୀ॒ନାଂ-ଵାଁଜା॑ନା॒ଗ୍ଂ॒ ସତ୍ପ॑ତି॒-ମ୍ପତି᳚ମ୍ ॥ ସୁ॒ମ୍ନ॒ହୂର୍ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଦେ॒ଵାଗ୍ଂ ଆ ଚ॑ ଵକ୍ଷ॒ଦ୍ଯକ୍ଷ॑ଦ॒ଗ୍ନିର୍ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵାଗ୍ଂ ଆ ଚ॑ ଵକ୍ଷତ୍ ॥ ଵାଜ॑ସ୍ଯ ମା ପ୍ରସ॒ଵେନୋ᳚-ଦ୍ଗ୍ରା॒ଭେଣୋ-ଦ॑ଗ୍ରଭୀତ୍ । ଅଥା॑ ସ॒ପତ୍ନା॒ଗ୍ଂ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ମେ ନିଗ୍ରା॒ଭେଣାଧ॑ରାଗ୍ଂ ଅକଃ ॥ ଉ॒ଦ୍ଗ୍ରା॒ଭ-ଞ୍ଚ॑ ନିଗ୍ରା॒ଭ-ଞ୍ଚ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ଦେ॒ଵା ଅ॑ଵୀଵୃଧନ୍ନ୍ । ଅଥା॑ ସ॒ପତ୍ନା॑ନିନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ମେ॑ ଵିଷୂ॒ଚୀନା॒ନ୍ ଵ୍ଯ॑ସ୍ଯତାମ୍ ॥ 15 ॥
(ଦେ॒ଵାଃ - ଶ॒ତପ॑ଯା - ଅ॒ଭି - ଵାଜ॑ସ୍ଯ॒ - ଷଡ୍ଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଶ୍ଚ ) (ଅ. 3)
ଆ॒ଶୁ-ଶ୍ଶିଶା॑ନୋ ଵୃଷ॒ଭୋ ନ ଯୁ॒ଦ୍ଧ୍ମୋ ଘ॑ନାଘ॒ନଃ, କ୍ଷୋଭ॑ଣ-ଶ୍ଚର୍​ଷଣୀ॒ନାମ୍ । ସ॒ଙ୍କ୍ରନ୍ଦ॑ନୋ-ଽନିମି॒ଷ ଏ॑କ ଵୀ॒ର-ଶ୍ଶ॒ତଗ୍ଂ ସେନା॑ ଅଜଯ-ଥ୍ସା॒କମିନ୍ଦ୍ରଃ॑ ॥ ସ॒ଙ୍କ୍ରନ୍ଦ॑ନେନା ନିମି॒ଷେଣ॑ ଜି॒ଷ୍ଣୁନା॑ ଯୁତ୍କା॒ରେଣ॑ ଦୁଶ୍ଚ୍ଯଵ॒ନେନ॑ ଧୃ॒ଷ୍ଣୁନା᳚ । ତଦିନ୍ଦ୍ରେ॑ଣ ଜଯତ॒ ତ-ଥ୍ସ॑ହଦ୍ଧ୍ଵଂ॒-ଯୁଁଧୋ॑ ନର॒ ଇଷୁ॑ହସ୍ତେନ॒ ଵୃଷ୍ଣା᳚ ॥ ସ ଇଷୁ॑ହସ୍ତୈ॒-ସ୍ସ ନି॑ଷ॒ଙ୍ଗିଭି॑ର୍ଵ॒ଶୀ ସଗ୍ଗ୍​ସ୍ର॑ଷ୍ଟା॒ ସ ଯୁଧ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଗ॒ଣେନ॑ । ସ॒ଗ୍ଂ॒ସୃ॒ଷ୍ଟ॒ଜି-ଥ୍ସୋ॑ମ॒ପା ବା॑ହୁଶ॒ର୍ଧ୍ଯୂ᳚ର୍ଧ୍ଵଧ॑ନ୍ଵା॒ ପ୍ରତି॑ହିତାଭି॒ରସ୍ତା᳚ ॥ ବୃହ॑ସ୍ପତେ॒ ପରି॑ ଦୀଯା॒ [ପରି॑ ଦୀଯ, ରଥେ॑ନ] 16
ରଥେ॑ନ ରକ୍ଷୋ॒ହା ଽମିତ୍ରାଗ୍ଂ॑ ଅପ॒ ବାଧ॑ମାନଃ । ପ୍ର॒ଭ॒ଞ୍ଜନ୍-ଥ୍ସେନାଃ᳚ ପ୍ରମୃ॒ଣୋ ଯୁ॒ଧା ଜଯ॑ନ୍ନ॒ସ୍ମାକ॑-ମେଦ୍ଧ୍ଯଵି॒ତା ରଥା॑ନାମ୍ ॥ ଗୋ॒ତ୍ର॒ଭିଦ॑-ଙ୍ଗୋ॒ଵିଦଂ॒-ଵଁଜ୍ର॑ବାହୁ॒-ଞ୍ଜଯ॑ନ୍ତ॒ମଜ୍ମ॑ ପ୍ରମୃ॒ଣନ୍ତ॒-ମୋଜ॑ସା । ଇ॒ମଗ୍ଂ ସ॑ଜାତା॒ ଅନୁ॑ଵୀର-ଯଦ୍ଧ୍ଵ॒ମିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଂ॑ ସଖା॒ଯୋ-ଽନୁ॒ ସଗ୍ଂ ର॑ଭଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ॥ ବ॒ଲ॒ଵି॒ଜ୍ଞା॒ଯଃ-ସ୍ଥଵି॑ରଃ॒ ପ୍ରଵୀ॑ର॒-ସ୍ସହ॑ସ୍ଵାନ୍. ଵା॒ଜୀ ସହ॑ମାନ ଉ॒ଗ୍ରଃ । ଅ॒ଭିଵୀ॑ରୋ ଅ॒ଭିସ॑ତ୍ଵା ସହୋ॒ଜା ଜୈତ୍ର॑ମିନ୍ଦ୍ର॒ ରଥ॒ମାତି॑ଷ୍ଠ ଗୋ॒ଵିତ୍ ॥ ଅ॒ଭି ଗୋ॒ତ୍ରାଣି॒ ସହ॑ସା॒ ଗାହ॑ମାନୋ-ଽଦା॒ଯୋ [ଗାହ॑ମାନୋ-ଽଦା॒ଯଃ, ଵୀ॒ର-ଶ୍ଶ॒ତମ॑ନ୍ଯୁ॒ରିନ୍ଦ୍ରଃ॑ ।] 17
ଵୀ॒ର-ଶ୍ଶ॒ତମ॑ନ୍ଯୁ॒ରିନ୍ଦ୍ରଃ॑ । ଦୁ॒ଶ୍ଚ୍ଯ॒ଵ॒ନଃ ପୃ॑ତନା॒ଷାଡ॑ ଯୁ॒ଦ୍ଧ୍ଯୋ᳚-ସ୍ମାକ॒ଗ୍ଂ॒ ସେନା॑ ଅଵତୁ॒ ପ୍ର ଯୁ॒ଥ୍ସୁ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଆସାଂ-ନେ॒ତା ବୃହ॒ସ୍ପତି॒ ର୍ଦକ୍ଷି॑ଣା ଯ॒ଜ୍ଞଃ ପୁ॒ର ଏ॑ତୁ॒ ସୋମଃ॑ । ଦେ॒ଵ॒ସେ॒ନାନା॑-ମଭିଭଞ୍ଜତୀ॒ନା-ଞ୍ଜଯ॑ନ୍ତୀନା-ମ୍ମ॒ରୁତୋ॑ ଯ॒ନ୍ତ୍ଵଗ୍ରେ᳚ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ॒ ଵୃଷ୍ଣୋ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ରାଜ୍ଞ॑ ଆଦି॒ତ୍ଯାନା᳚-ମ୍ମ॒ରୁତା॒ଗ୍ଂ॒ ଶର୍ଧ॑ ଉ॒ଗ୍ରମ୍ । ମ॒ହାମ॑ନସା-ମ୍ଭୁଵନଚ୍ଯ॒ଵାନା॒-ଙ୍ଘୋଷୋ॑ ଦେ॒ଵାନା॒-ଞ୍ଜଯ॑ତା॒ ମୁଦ॑ସ୍ଥାତ୍ ॥ ଅ॒ସ୍ମାକ॒-ମିନ୍ଦ୍ର॒-ସ୍ସମୃ॑ତେଷୁ ଧ୍ଵ॒ଜେଷ୍ଵ॒ସ୍ମାକଂ॒-ଯାଁ ଇଷ॑ଵ॒ସ୍ତା ଜ॑ଯନ୍ତୁ । 18
ଅ॒ସ୍ମାକଂ॑-ଵୀଁ॒ରା ଉତ୍ତ॑ରେ ଭଵନ୍ତ୍ଵ॒ସ୍ମାନୁ॑ ଦେଵା ଅଵତା॒ ହଵେ॑ଷୁ ॥ ଉଦ୍ଧ॑ର୍​ଷଯ ମଘଵ॒ନ୍ନା-ଯୁ॑ଧା॒-ନ୍ଯୁଥ୍ସତ୍ଵ॑ନା-ମ୍ମାମ॒କାନା॒-ମ୍ମହାଗ୍ଂ॑ସି । ଉଦ୍ଵୃ॑ତ୍ରହନ୍ ଵା॒ଜିନାଂ॒-ଵାଁଜି॑ନା॒ନ୍ଯୁ-ଦ୍ରଥା॑ନା॒-ଞ୍ଜଯ॑ତାମେତୁ॒ ଘୋଷଃ॑ ॥ ଉପ॒ ପ୍ରେତ॒ ଜଯ॑ତା ନରସ୍ସ୍ଥି॒ରା ଵଃ॑ ସନ୍ତୁ ବା॒ହଵଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵ॒-ଶ୍ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛ ତ୍ଵନା-ଧୃ॒ଷ୍ଯା ଯଥାସ॑ଥ ॥ ଅଵ॑ସୃଷ୍ଟା॒ ପରା॑ ପତ॒ ଶର॑ଵ୍ଯେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ସଗ୍ଂଶିତା । ଗଚ୍ଛା॒-ଽମିତ୍ରା॒-ନ୍ପ୍ର- [ଗଚ୍ଛା॒-ଽମିତ୍ରା॒-ନ୍ପ୍ର, ଵି॒ଶ॒ ମୈଷା॒-] 19
-ଵି॑ଶ॒ ମୈଷା॒-ଙ୍କଞ୍ଚ॒ନୋଚ୍ଛି॑ଷଃ ॥ ମର୍ମା॑ଣି ତେ॒ ଵର୍ମ॑ଭିଶ୍ଛାଦଯାମି॒ ସୋମ॑ସ୍ତ୍ଵା॒ ରାଜା॒ ଽମୃତେ॑ନା॒ଭି-ଵ॑ସ୍ତାମ୍ । ଉ॒ରୋର୍ଵରୀ॑ଯୋ॒ ଵରି॑ଵସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ॒ ଜଯ॑ନ୍ତ॒-ନ୍ତ୍ଵାମନୁ॑ ମଦନ୍ତୁ ଦେ॒ଵାଃ ॥ ଯତ୍ର॑ ବା॒ଣା-ସ୍ସ॒ମ୍ପତ॑ନ୍ତି କୁମା॒ରା ଵି॑ଶି॒ଖା ଇ॑ଵ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ନ॒ସ୍ତତ୍ର॑ ଵୃତ୍ର॒ହା ଵି॑ଶ୍ଵା॒ହା ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛତୁ ॥ 20 ॥
(ଦୀ॒ଯା॒ - ଽଦା॒ଯୋ - ଜ॑ଯନ୍ତ୍ଵ॒ - ମିତ୍ରା॒-ନ୍ପ୍ର - ଚ॑ତ୍ଵାରି॒ଗ୍ଂ॒ଶଚ୍ଚ॑) (ଅ. 4)
ପ୍ରାଚୀ॒ମନୁ॑ ପ୍ର॒ଦିଶ॒-ମ୍ପ୍ରେହି॑ ଵି॒ଦ୍ଵାନ॒ଗ୍ନେର॑ଗ୍ନେ ପୁ॒ରୋ ଅ॑ଗ୍ନିର୍ଭଵେ॒ହ । ଵିଶ୍ଵା॒ ଆଶା॒ ଦୀଦ୍ଯା॑ନୋ॒ ଵି ଭା॒ହ୍ଯୂର୍ଜ॑-ନ୍ନୋ ଧେହି ଦ୍ଵି॒ପଦେ॒ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦେ ॥ କ୍ରମ॑ଦ୍ଧ୍ଵମ॒ଗ୍ନିନା॒ ନାକ॒ମୁଖ୍ଯ॒ଗ୍ଂ॒ ହସ୍ତେ॑ଷୁ॒ ବିଭ୍ର॑ତଃ । ଦି॒ଵଃ ପୃ॒ଷ୍ଠଗ୍ଂ ସୁଵ॑ର୍ଗ॒ତ୍ଵା ମି॒ଶ୍ରା ଦେ॒ଵେଭି॑ରାଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ॥ ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯା ଅ॒ହମୁଦ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ମା-ଽରୁ॑ହ-ମ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷା॒-ଦ୍ଦିଵ॒ମା-ଽରୁ॑ହମ୍ । ଦି॒ଵୋ ନାକ॑ସ୍ଯ ପୃ॒ଷ୍ଠା-ଥ୍ସୁଵ॒ର୍ଜ୍ଯୋତି॑ରଗା- [ପୃ॒ଷ୍ଠା-ଥ୍ସୁଵ॒ର୍ଜ୍ଯୋତି॑ରଗାମ୍, ଅ॒ହମ୍ ।] 21
-ମ॒ହମ୍ ॥ ସୁଵ॒ର୍ଯନ୍ତୋ॒ ନାପେ᳚କ୍ଷନ୍ତ॒ ଆ ଦ୍ଯାଗ୍ଂ ରୋ॑ହନ୍ତି॒ ରୋଦ॑ସୀ । ଯ॒ଜ୍ଞଂ-ଯେଁ ଵି॒ଶ୍ଵତୋ॑ଧାର॒ଗ୍ଂ॒ ସୁଵି॑ଦ୍ଵାଗ୍ଂସୋ ଵିତେନି॒ରେ ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ପ୍ରେହି॑ ପ୍ରଥ॒ମୋ ଦେ॑ଵଯ॒ତା-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ଦେ॒ଵାନା॑ମୁ॒ତ ମର୍ତ୍ଯା॑ନାମ୍ । ଇଯ॑କ୍ଷମାଣା॒ ଭୃଗୁ॑ଭି-ସ୍ସ॒ଜୋଷା॒-ସ୍ସୁଵ॑ର୍ଯନ୍ତୁ॒ ଯଜ॑ମାନା-ସ୍ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ॥ ନକ୍ତୋ॒ଷାସା॒ ସମ॑ନସା॒ ଵିରୂ॑ପେ ଧା॒ପଯେ॑ତେ॒ ଶିଶୁ॒ମେକଗ୍ଂ॑ ସମୀ॒ଚୀ । ଦ୍ଯାଵା॒ କ୍ଷାମା॑ ରୁ॒କ୍ମୋ ଅ॒ନ୍ତର୍ଵି ଭା॑ତି ଦେ॒ଵା ଅ॒ଗ୍ନି-ନ୍ଧା॑ରଯ-ନ୍ଦ୍ରଵିଣୋ॒ଦାଃ ॥ ଅଗ୍ନେ॑ ସହସ୍ରାକ୍ଷ [ଅଗ୍ନେ॑ ସହସ୍ରାକ୍ଷ, ଶ॒ତ॒ମୂ॒ର୍ଧ॒ଞ୍ଛ॒ତ-ନ୍ତେ᳚] 22
ଶତମୂର୍ଧଞ୍ଛ॒ତ-ନ୍ତେ᳚ ପ୍ରା॒ଣା-ସ୍ସ॒ହସ୍ର॑ମପା॒ନାଃ । ତ୍ଵଗ୍ଂ ସା॑ହ॒ସ୍ରସ୍ଯ॑ ରା॒ଯ ଈ॑ଶିଷେ॒ ତସ୍ମୈ॑ ତେ ଵିଧେମ॒ ଵାଜା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ ସୁ॒ପ॒ର୍ଣୋ॑-ଽସି ଗ॒ରୁତ୍ମା᳚-ନ୍ପୃଥି॒ଵ୍ଯାଗ୍ଂ ସୀ॑ଦ ପୃ॒ଷ୍ଠେ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସୀ॑ଦ ଭା॒ସା-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ମା ପୃ॑ଣ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷା॒ ଦିଵ॒ମୁତ୍ତ॑ଭାନ॒ ତେଜ॑ସା॒ ଦିଶ॒ ଉ-ଦ୍ଦୃଗ୍ଂ॑ହ ॥ ଆ॒ଜୁହ୍ଵା॑ନ-ସ୍ସୁ॒ପ୍ରତୀ॑କଃ ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦଗ୍ନେ॒ ସ୍ଵାଂ-ଯୋଁନି॒ମା ସୀ॑ଦ ସା॒ଦ୍ଧ୍ଯା । ଅ॒ସ୍ମିନ୍-ଥ୍ସ॒ଧସ୍ଥେ॒ ଅଦ୍ଧ୍ଯୁତ୍ତ॑ରସ୍ମି॒ନ୍ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେଵା॒ [ଅଦ୍ଧ୍ଯୁତ୍ତ॑ରସ୍ମି॒ନ୍ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେଵାଃ, ଯଜ॑ମାନଶ୍ଚ ସୀଦତ ।] 23
ଯଜ॑ମାନଶ୍ଚ ସୀଦତ ॥ ପ୍ରେଦ୍ଧୋ॑ ଅଗ୍ନେ ଦୀଦିହି ପୁ॒ରୋ ନୋ-ଽଜ॑ସ୍ରଯା ସୂ॒ର୍ମ୍ଯା॑ ଯଵିଷ୍ଠ । ତ୍ଵାଗ୍ଂ ଶଶ୍ଵ॑ନ୍ତ॒ ଉପ॑ ଯନ୍ତି॒ ଵାଜାଃ᳚ ॥ ଵି॒ଧେମ॑ ତେ ପର॒ମେ ଜନ୍ମ॑ନ୍ନଗ୍ନେ ଵି॒ଧେମ॒ ସ୍ତୋମୈ॒ରଵ॑ରେ ସ॒ଧସ୍ଥେ᳚ । ଯସ୍ମା॒-ଦ୍ଯୋନେ॑ରୁ॒ଦାରି॑ଥା॒ ଯଜେ॒ ତ-ମ୍ପ୍ରତ୍ଵେ ହ॒ଵୀଗ୍ଂଷି॑ ଜୁହୁରେ॒ ସମି॑ଦ୍ଧେ ॥ ତାଗ୍ଂ ସ॑ଵି॒ତୁର୍ଵରେ᳚ଣ୍ଯସ୍ଯ ଚି॒ତ୍ରାମା-ଽହଂ-ଵୃଁ॑ଣେ ସୁମ॒ତିଂ-ଵିଁ॒ଶ୍ଵଜ॑ନ୍ଯାମ୍ । ଯାମ॑ସ୍ଯ॒ କଣ୍ଵୋ॒ ଅଦୁ॑ହ॒-ତ୍ପ୍ରପୀ॑ନାଗ୍ଂ ସ॒ହସ୍ର॑ଧାରା॒- [ସ॒ହସ୍ର॑ଧାରାମ୍, ପଯ॑ସା ମ॒ହୀ-ଙ୍ଗାମ୍ ।] 24
-ମ୍ପଯ॑ସା ମ॒ହୀ-ଙ୍ଗାମ୍ ॥ ସ॒ପ୍ତ ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ସ॒ମିଧଃ॑ ସ॒ପ୍ତ ଜି॒ହ୍ଵା-ସ୍ସ॒ପ୍ତର୍​ଷ॑ଯ-ସ୍ସ॒ପ୍ତ ଧାମ॑ ପ୍ରି॒ଯାଣି॑ । ସ॒ପ୍ତ ହୋତ୍ରା᳚-ସ୍ସପ୍ତ॒ଧା ତ୍ଵା॑ ଯଜନ୍ତି ସ॒ପ୍ତ ଯୋନୀ॒ରା ପୃ॑ଣସ୍ଵା ଘୃ॒ତେନ॑ ॥ ଈ॒ଦୃ-ଞ୍ଚା᳚ନ୍ଯା॒ଦୃ-ଞ୍ଚୈ॑ତା॒ଦୃଞ୍ଚ॑ ପ୍ରତି॒ଦୃ-ଞ୍ଚ॑ ମି॒ତଶ୍ଚ॒ ସମ୍ମି॑ତଶ୍ଚ॒ ସଭ॑ରାଃ ॥ ଶୁ॒କ୍ରଜ୍ଯୋ॑ତିଶ୍ଚ ଚି॒ତ୍ରଜ୍ଯୋ॑ତିଶ୍ଚ ସ॒ତ୍ଯଜ୍ଯୋ॑ତିଶ୍ଚ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମାଗ୍​ଶ୍ଚ ସ॒ତ୍ଯଶ୍ଚ॑ର୍ତ॒ପାଶ୍ଚାତ୍ଯଗ୍ଂ॑ହାଃ । 25
ଋ॒ତ॒ଜିଚ୍ଚ॑ ସତ୍ଯ॒ଜିଚ୍ଚ॑ ସେନ॒ଜିଚ୍ଚ॑ ସୁ॒ଷେଣ॒ଶ୍ଚାନ୍ତ୍ଯ॑ମିତ୍ରଶ୍ଚ ଦୂ॒ରେ ଅ॑ମିତ୍ରଶ୍ଚ ଗ॒ଣଃ ॥ ଋ॒ତଶ୍ଚ॑ ସ॒ତ୍ଯଶ୍ଚ॑ ଧ୍ରୁ॒ଵଶ୍ଚ॑ ଧ॒ରୁଣ॑ଶ୍ଚ ଧ॒ର୍ତା ଚ॑ ଵିଧ॒ର୍ତା ଚ॑ ଵିଧାର॒ଯଃ ॥ ଈ॒ଦୃକ୍ଷା॑ସ ଏତା॒ଦୃକ୍ଷା॑ସ ଊ॒ ଷୁଣଃ॑ ସ॒ଦୃକ୍ଷା॑ସଃ॒ ପ୍ରତି॑ସଦୃକ୍ଷାସ॒ ଏତ॑ନ । ମି॒ତାସ॑ଶ୍ଚ॒ ସମ୍ମି॑ତାସଶ୍ଚ ନ ଊ॒ତଯେ॒ ସଭ॑ରସୋ ମରୁତୋ ଯ॒ଜ୍ଞେ ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନିନ୍ଦ୍ର॒-ନ୍ଦୈଵୀ॒ର୍ଵିଶୋ॑ ମ॒ରୁତୋ-ଽନୁ॑ଵର୍ତ୍ମାନୋ॒ ଯଥେନ୍ଦ୍ର॒-ନ୍ଦୈଵୀ॒ର୍ଵିଶୋ॑ ମ॒ରୁତୋ-ଽନୁ॑ଵର୍ତ୍ମାନ ଏ॒ଵମି॒ମଂ-ଯଁଜ॑ମାନ॒-ନ୍ଦୈଵୀ᳚ଶ୍ଚ॒ ଵିଶୋ॒ ମାନୁ॑ଷୀ॒ଶ୍ଚାନୁ॑ଵର୍ତ୍ମାନୋ ଭଵନ୍ତୁ ॥ 26 ॥
(ଅ॒ଗା॒ଗ୍ଂ॒ - ସ॒ହ॒ସ୍ରା॒କ୍ଷ॒ - ଦେ॒ଵାଃ॒ - ସ॒ହସ୍ର॑ଧାରା॒ - ମତ୍ଯଗ୍ଂ॑ହା॒ - ଅନୁ॑ଵର୍ତ୍ମାନଃ॒ - ଷୋଡ॑ଶ ଚ) (ଅ. 5)
ଜୀ॒ମୂତ॑ସ୍ଯେଵ ଭଵତି॒ ପ୍ରତୀ॑କଂ॒-ଯଁଦ୍ଵ॒ର୍ମୀ ଯାତି॑ ସ॒ମଦା॑ମୁ॒ପସ୍ଥେ᳚ । ଅନା॑ଵିଦ୍ଧଯା ତ॒ନୁଵା॑ ଜଯ॒ ତ୍ଵଗ୍ଂ ସ ତ୍ଵା॒ ଵର୍ମ॑ଣୋ ମହି॒ମା ପି॑ପର୍ତୁ ॥ ଧନ୍ଵ॑ନା॒ ଗା ଧନ୍ଵ॑ନା॒-ଽଽଜି-ଞ୍ଜ॑ଯେମ॒ ଧନ୍ଵ॑ନା ତୀ॒ଵ୍ରା-ସ୍ସ॒ମଦୋ॑ ଜଯେମ । ଧନୁ॒-ଶ୍ଶତ୍ରୋ॑ରପକା॒ମ-ଙ୍କୃ॑ଣୋତି॒ ଧନ୍ଵ॑ନା॒ ସର୍ଵାଃ᳚ ପ୍ର॒ଦିଶୋ॑ ଜଯେମ ॥ ଵ॒କ୍ଷ୍ଯନ୍ତୀ॒ଵେଦା ଗ॑ନୀଗନ୍ତି॒ କର୍ଣ॑-ମ୍ପ୍ରି॒ଯଗ୍ଂ ସଖା॑ଯ-ମ୍ପରିଷସ୍ଵଜା॒ନା । ଯୋଷେ॑ଵ ଶିଙ୍କ୍ତେ॒ ଵିତ॒ତା-ଽଧି॒ ଧନ୍ଵ॒- [ଧନ୍ଵନ୍ନ୍॑, ଜ୍ଯା ଇ॒ଯଗ୍ଂ] 27
-ଞ୍ଜ୍ଯା ଇ॒ଯଗ୍ଂ ସମ॑ନେ ପା॒ରଯ॑ନ୍ତୀ ॥ ତେ ଆ॒ଚର॑ନ୍ତୀ॒ ସମ॑ନେଵ॒ ଯୋଷା॑ ମା॒ତେଵ॑ ପୁ॒ତ୍ର-ମ୍ବି॑ଭୃତାମୁ॒ପସ୍ଥେ᳚ । ଅପ॒ ଶତ୍ରୂନ୍॑ ଵିଦ୍ଧ୍ଯତାଗ୍ଂ ସଂ​ଵିଁଦା॒ନେ ଆର୍ତ୍ନୀ॑ ଇ॒ମେ ଵି॑ଷ୍ଫୁ॒ରନ୍ତୀ॑ ଅ॒ମିତ୍ରାନ୍॑ ॥ ବ॒ହ୍ଵୀ॒ନା-ମ୍ପି॒ତା ବ॒ହୁର॑ସ୍ଯ ପୁ॒ତ୍ରଶ୍ଚି॒ଶ୍ଚା କୃ॑ଣୋତି॒ ସମ॑ନା-ଽଵ॒ଗତ୍ଯ॑ । ଇ॒ଷୁ॒ଧି-ସ୍ସଙ୍କାଃ॒ ପୃତ॑ନାଶ୍ଚ॒ ସର୍ଵାଃ᳚ ପୃ॒ଷ୍ଠେ ନିନ॑ଦ୍ଧୋ ଜଯତି॒ ପ୍ରସୂ॑ତଃ ॥ ରଥେ॒ ତିଷ୍ଠ॑-ନ୍ନଯତି ଵା॒ଜିନଃ॑ ପୁ॒ରୋ ଯତ୍ର॑ଯତ୍ର କା॒ମଯ॑ତେ ସୁଷାର॒ଥିଃ । ଅ॒ଭୀଶୂ॑ନା-ମ୍ମହି॒ମାନ॑- [ମହି॒ମାନ᳚ମ୍, ପ॒ନା॒ଯ॒ତ॒ ମନଃ॑] 28
-ମ୍ପନାଯତ॒ ମନଃ॑ ପ॒ଶ୍ଚାଦନୁ॑ ଯଚ୍ଛନ୍ତି ର॒ଶ୍ମଯଃ॑ ॥ ତୀ॒ଵ୍ରା-ନ୍ଘୋଷା᳚ନ୍ କୃଣ୍ଵତେ॒ ଵୃଷ॑ପାଣ॒ଯୋ-ଽଶ୍ଵା॒ ରଥେ॑ଭି-ସ୍ସ॒ହ ଵା॒ଜଯ॑ନ୍ତଃ । ଅ॒ଵ॒କ୍ରାମ॑ନ୍ତଃ॒ ପ୍ରପ॑ଦୈର॒ମିତ୍ରା᳚ନ୍ କ୍ଷି॒ଣନ୍ତି॒ ଶତ୍ରୂ॒ଗ୍ଂ॒ରନ॑ପଵ୍ଯଯନ୍ତଃ ॥ ର॒ଥ॒ଵାହ॑ନଗ୍ଂ ହ॒ଵିର॑ସ୍ଯ॒ ନାମ॒ ଯତ୍ରା-ଽଽଯୁ॑ଧ॒-ନ୍ନିହି॑ତମସ୍ଯ॒ ଵର୍ମ॑ । ତତ୍ରା॒ ରଥ॒ମୁପ॑ ଶ॒ଗ୍ମଗ୍ଂ ସ॑ଦେମ ଵି॒ଶ୍ଵାହା॑ ଵ॒ଯଗ୍ଂ ସୁ॑ମନ॒ସ୍ଯମା॑ନାଃ ॥ ସ୍ଵା॒ଦୁ॒ଷ॒ଗ୍ଂ॒ ସଦଃ॑ ପି॒ତରୋ॑ ଵଯୋ॒ଧାଃ କୃ॑ଚ୍ଛ୍ରେ॒ଶ୍ରିତ॒-ଶ୍ଶକ୍ତୀ॑ଵନ୍ତୋ ଗଭୀ॒ରାଃ । ଚି॒ତ୍ରସେ॑ନା॒ ଇଷୁ॑ବଲା॒ ଅମୃ॑ଦ୍ଧ୍ରା-ସ୍ସ॒ତୋଵୀ॑ରା ଉ॒ରଵୋ᳚ ଵ୍ରାତସା॒ହାଃ ॥ ବ୍ରାହ୍ମ॑ଣାସଃ॒ [ବ୍ରାହ୍ମ॑ଣାସଃ, ପିତ॑ର॒-] 29
ପିତ॑ର॒-ସ୍ସୋମ୍ଯା॑ସ-ଶ୍ଶି॒ଵେ ନୋ॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଅ॑ନେ॒ହସା᳚ । ପୂ॒ଷା ନଃ॑ ପାତୁ ଦୁରି॒ତାଦୃ॑ତାଵୃଧୋ॒ ରକ୍ଷା॒ ମାକି॑ର୍ନୋ ଅ॒ଘଶଗ୍ଂ॑ସ ଈଶତ ॥ ସୁ॒ପ॒ର୍ଣଂ-ଵଁ॑ସ୍ତେ ମୃ॒ଗୋ ଅ॑ସ୍ଯା॒ ଦନ୍ତୋ॒ ଗୋଭି॒-ସ୍ସନ୍ନ॑ଦ୍ଧା ପତତି॒ ପ୍ରସୂ॑ତା । ଯତ୍ରା॒ ନର॒-ସ୍ସ-ଞ୍ଚ॒ ଵି ଚ॒ ଦ୍ରଵ॑ନ୍ତି॒ ତତ୍ରା॒ସ୍ମଭ୍ଯ॒ମିଷ॑ଵ॒-ଶ୍ଶର୍ମ॑ ଯଗ୍ଂସନ୍ନ୍ ॥ ଋଜୀ॑ତେ॒ ପରି॑ ଵୃଙ୍ଗ୍ଧି॒ ନୋ-ଽଶ୍ମା॑ ଭଵତୁ ନସ୍ତ॒ନୂଃ । ସୋମୋ॒ ଅଧି॑ ବ୍ରଵୀତୁ॒ ନୋ-ଽଦି॑ତି॒- [ନୋ-ଽଦି॑ତିଃ, ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛତୁ ।] 30
-ଶ୍ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛତୁ ॥ ଆ ଜ॑ଙ୍ଘନ୍ତି॒ ସାନ୍ଵେ॑ଷା-ଞ୍ଜ॒ଘନା॒ଗ୍ଂ॒ ଉପ॑ ଜିଘ୍ନତେ । ଅଶ୍ଵା॑ଜନି॒ ପ୍ରଚେ॑ତ॒ସୋ-ଽଶ୍ଵା᳚ନ୍-ଥ୍ସ॒ମଥ୍ସୁ॑ ଚୋଦଯ ॥ ଅହି॑ରିଵ ଭୋ॒ଗୈଃ ପର୍ଯେ॑ତି ବା॒ହୁ-ଞ୍ଜ୍ଯାଯା॑ ହେ॒ତି-ମ୍ପ॑ରି॒ବାଧ॑ମାନଃ । ହ॒ସ୍ତ॒ଘ୍ନୋ ଵିଶ୍ଵା॑ ଵ॒ଯୁନା॑ନି ଵି॒ଦ୍ଵା-ନ୍ପୁମା॒-ନ୍ପୁମାଗ୍ଂ॑ସ॒-ମ୍ପରି॑ ପାତୁ ଵି॒ଶ୍ଵତଃ॑ ॥ ଵନ॑ସ୍ପତେ ଵୀ॒ଡ୍ଵ॑ଙ୍ଗୋ॒ ହି ଭୂ॒ଯା ଅ॒ସ୍ମ-ଥ୍ସ॑ଖା ପ୍ର॒ତର॑ଣ-ସ୍ସୁ॒ଵୀରଃ॑ । ଗୋଭି॒-ସ୍ସନ୍ନ॑ଦ୍ଧୋ ଅସି ଵୀ॒ଡଯ॑ସ୍ଵା-ଽଽସ୍ଥା॒ତା ତେ॑ ଜଯତୁ॒ ଜେତ୍ଵା॑ନି ॥ ଦି॒ଵଃ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯାଃ ପ- [ପରି॑, ଓଜ॒ ଉ-ଦ୍ଭୃ॑ତଂ॒-] 31
-ର୍ଯୋଜ॒ ଉ-ଦ୍ଭୃ॑ତଂ॒-ଵଁନ॒ସ୍ପତି॑ଭ୍ଯଃ॒ ପର୍ଯାଭୃ॑ତ॒ଗ୍ଂ॒ ସହଃ॑ । ଅ॒ପାମୋ॒ଜ୍ମାନ॒-ମ୍ପରି॒ ଗୋଭି॒ରାଵୃ॑ତ॒ମିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ॒ ଵଜ୍ରଗ୍ଂ॑ ହ॒ଵିଷା॒ ରଥଂ॑-ଯଁଜ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ॒ ଵଜ୍ରୋ॑ ମ॒ରୁତା॒ମନୀ॑କ-ମ୍ମି॒ତ୍ରସ୍ଯ॒ ଗର୍ଭୋ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ନାଭିଃ॑ । ସେମା-ନ୍ନୋ॑ ହ॒ଵ୍ଯଦା॑ତି-ଞ୍ଜୁଷା॒ଣୋ ଦେଵ॑ ରଥ॒ ପ୍ରତି॑ ହ॒ଵ୍ଯା ଗୃ॑ଭାଯ ॥ ଉପ॑ ଶ୍ଵାସଯ ପୃଥି॒ଵୀମୁ॒ତ ଦ୍ଯା-ମ୍ପୁ॑ରୁ॒ତ୍ରା ତେ॑ ମନୁତାଂ॒-ଵିଁଷ୍ଠି॑ତ॒-ଞ୍ଜଗ॑ତ୍ । ସ ଦୁ॑ନ୍ଦୁଭେ ସ॒ଜୂରିନ୍ଦ୍ରେ॑ଣ ଦେ॒ଵୈର୍ଦୂ॒ରା- [ଦେ॒ଵୈର୍ଦୂ॒ରାତ୍, ଦଵୀ॑ଯୋ॒] 32
-ଦ୍ଦଵୀ॑ଯୋ॒ ଅପ॑ସେଧ॒ ଶତ୍ରୂନ୍॑ ॥ ଆ କ୍ର॑ନ୍ଦଯ॒ ବଲ॒ମୋଜୋ॑ ନ॒ ଆ ଧା॒ ନିଷ୍ଟ॑ନିହି ଦୁରି॒ତା ବାଧ॑ମାନଃ । ଅପ॑ ପ୍ରୋଥ ଦୁନ୍ଦୁଭେ ଦୁ॒ଚ୍ଛୁନାଗ୍ଂ॑ ଇ॒ତ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ମୁ॒ଷ୍ଟିର॑ସି ଵୀ॒ଡଯ॑ସ୍ଵ ॥ ଆ-ଽମୂର॑ଜ ପ୍ର॒ତ୍ଯାଵ॑ର୍ତଯେ॒ମାଃ କେ॑ତୁ॒ମ-ଦ୍ଦୁ॑ନ୍ଦୁ॒ଭି ର୍ଵା॑ଵଦୀତି । ସମଶ୍ଵ॑ପର୍ଣା॒ଶ୍ଚର॑ନ୍ତି ନୋ॒ ନରୋ॒-ଽସ୍ମାକ॑ମିନ୍ଦ୍ର ର॒ଥିନୋ॑ ଜଯନ୍ତୁ ॥ 33 ॥
(ଧନ୍ଵ॑ନ୍ - ମହି॒ମାନଂ॒ - ବ୍ରାହ୍ମ॑ଣା॒ସୋ - ଽଦି॑ତିଃ - ପୃଥି॒ଵ୍ଯାଃ ପରି॑ - ଦୂ॒ରା - ଦେକ॑ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 6)
ଯଦକ୍ର॑ନ୍ଦଃ ପ୍ରଥ॒ମ-ଞ୍ଜାଯ॑ମାନ ଉ॒ଦ୍ଯନ୍-ଥ୍ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରାଦୁ॒ତ ଵା॒ ପୁରୀ॑ଷାତ୍ । ଶ୍ଯେ॒ନସ୍ଯ॑ ପ॒କ୍ଷା ହ॑ରି॒ଣସ୍ଯ॑ ବା॒ହୂ ଉ॑ପ॒ସ୍ତୁତ୍ଯ॒-ମ୍ମହି॑ ଜା॒ତ-ନ୍ତେ॑ ଅର୍ଵନ୍ନ୍ ॥ ଯ॒ମେନ॑ ଦ॒ତ୍ତ-ନ୍ତ୍ରି॒ତ ଏ॑ନମାଯୁନ॒ଗିନ୍ଦ୍ର॑ ଏଣ-ମ୍ପ୍ରଥ॒ମୋ ଅଦ୍ଧ୍ଯ॑ତିଷ୍ଠତ୍ । ଗ॒ନ୍ଧ॒ର୍ଵୋ ଅ॑ସ୍ଯ ରଶ॒ନାମ॑-ଗୃଭ୍ଣା॒-ଥ୍ସୂରା॒ଦଶ୍ଵଂ॑-ଵଁସଵୋ॒ ନିର॑ତଷ୍ଟ ॥ ଅସି॑ ଯ॒ମୋ ଅସ୍ଯା॑ଦି॒ତ୍ଯୋ ଅ॑ର୍ଵ॒ନ୍ନସି॑ ତ୍ରି॒ତୋ ଗୁହ୍ଯେ॑ନ ଵ୍ର॒ତେନ॑ । ଅସି॒ ସୋମେ॑ନ ସ॒ମଯା॒ ଵିପୃ॑କ୍ତ [ଵିପୃ॑କ୍ତଃ, ଆ॒ହୁସ୍ତେ॒ ତ୍ରୀଣି॑ ଦି॒ଵି ବନ୍ଧ॑ନାନି ।] 34
ଆ॒ହୁସ୍ତେ॒ ତ୍ରୀଣି॑ ଦି॒ଵି ବନ୍ଧ॑ନାନି ॥ ତ୍ରୀଣି॑ ତ ଆହୁର୍ଦି॒ଵି ବନ୍ଧ॑ନାନି॒ ତ୍ରୀଣ୍ଯ॒ଫ୍ସୁ ତ୍ରୀଣ୍ଯ॒ନ୍ତ-ସ୍ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରେ । ଉ॒ତେଵ॑ ମେ॒ ଵରୁ॑ଣଶ୍ଛନ୍-ଥ୍ସ୍ଯର୍ଵ॒ନ୍॒. ଯତ୍ରା॑ ତ ଆ॒ହୁଃ ପ॑ର॒ମ-ଞ୍ଜ॒ନିତ୍ର᳚ମ୍ ॥ ଇ॒ମା ତେ॑ ଵାଜିନ୍ନଵ॒ମାର୍ଜ॑ନାନୀ॒ମା ଶ॒ଫାନାଗ୍ଂ॑ ସନି॒ତୁର୍ନି॒ଧାନା᳚ । ଅତ୍ରା॑ ତେ ଭ॒ଦ୍ରା ର॑ଶ॒ନା ଅ॑ପଶ୍ଯମୃ॒ତସ୍ଯ॒ ଯା ଅ॑ଭି॒ରକ୍ଷ॑ନ୍ତି ଗୋ॒ପାଃ ॥ ଆ॒ତ୍ମାନ॑-ନ୍ତେ॒ ମନ॑ସା॒-ଽଽରାଦ॑ଜାନାମ॒ଵୋ ଦି॒ଵା [ ] 35
ପ॒ତଯ॑ନ୍ତ-ମ୍ପତ॒ଙ୍ଗମ୍ । ଶିରୋ॑ ଅପଶ୍ଯ-ମ୍ପ॒ଥିଭିଃ॑ ସୁ॒ଗେଭି॑ରରେ॒ଣୁଭି॒ର୍ଜେହ॑ମାନ-ମ୍ପତ॒ତ୍ରି ॥ ଅତ୍ରା॑ ତେ ରୂ॒ପମୁ॑ତ୍ତ॒ମମ॑ପଶ୍ଯ॒-ଞ୍ଜିଗୀ॑ଷମାଣମି॒ଷ ଆ ପ॒ଦେ ଗୋଃ । ଯ॒ଦା ତେ॒ ମର୍ତୋ॒ ଅନୁ॒ ଭୋଗ॒ମାନ॒ଡାଦି-ଦ୍ଗ୍ରସି॑ଷ୍ଠ॒ ଓଷ॑ଧୀରଜୀଗଃ ॥ ଅନୁ॑ ତ୍ଵା॒ ରଥୋ॒ ଅନୁ॒ ମର୍ଯୋ॑ ଅର୍ଵ॒ନ୍ନନୁ॒ ଗାଵୋ-ଽନୁ॒ ଭଗଃ॑ କ॒ନୀନା᳚ମ୍ । ଅନୁ॒ ଵ୍ରାତା॑ସ॒ସ୍ତଵ॑ ସ॒ଖ୍ଯମୀ॑ଯୁ॒ରନୁ॑ ଦେ॒ଵା ମ॑ମିରେ ଵୀ॒ର୍ଯ॑- [ଵୀ॒ର୍ଯ᳚ମ୍, ତେ ।] 36
-ନ୍ତେ ॥ ହିର॑ଣ୍ଯଶୃ॒ଙ୍ଗୋ-ଽଯୋ॑ ଅସ୍ଯ॒ ପାଦା॒ ମନୋ॑ଜଵା॒ ଅଵ॑ର॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଆସୀତ୍ । ଦେ॒ଵା ଇଦ॑ସ୍ଯ ହଵି॒ରଦ୍ଯ॑ମାଯ॒ନ୍॒. ଯୋ ଅର୍ଵ॑ନ୍ତ-ମ୍ପ୍ରଥ॒ମୋ ଅ॒ଦ୍ଧ୍ଯତି॑ଷ୍ଠତ୍ ॥ ଈ॒ର୍ମାନ୍ତା॑ସ॒-ସ୍ସିଲି॑କମଦ୍ଧ୍ଯମାସ॒-ସ୍ସଗ୍ଂ ଶୂର॑ଣାସୋ ଦି॒ଵ୍ଯାସୋ॒ ଅତ୍ଯାଃ᳚ । ହ॒ଗ୍ଂ॒ସା ଇ॑ଵ ଶ୍ରେଣି॒ଶୋ ଯ॑ତନ୍ତେ॒ ଯଦାକ୍ଷି॑ଷୁର୍ଦି॒ଵ୍ଯ-ମଜ୍ମ॒ମଶ୍ଵାଃ᳚ ॥ ତଵ॒ ଶରୀ॑ର-ମ୍ପତଯି॒ଷ୍ଣ୍ଵ॑ର୍ଵ॒-ନ୍ତଵ॑ ଚି॒ତ୍ତଂ-ଵାଁତ॑ ଇଵ॒ ଧ୍ରଜୀ॑ମାନ୍ । ତଵ॒ ଶୃଙ୍ଗା॑ଣି॒ ଵିଷ୍ଠି॑ତା ପୁରୁ॒ତ୍ରା-ଽର॑ଣ୍ଯେଷୁ॒ ଜର୍ଭୁ॑ରାଣା ଚରନ୍ତି ॥ ଉପ॒ [ଉପ॑, ପ୍ରାଗା॒ଚ୍ଛସ॑ନଂ-] 37
ପ୍ରାଗା॒ଚ୍ଛସ॑ନଂ-ଵାଁ॒ଜ୍ଯର୍ଵା॑ ଦେଵ॒ଦ୍ରୀଚା॒ ମନ॑ସା॒ ଦୀଦ୍ଧ୍ଯା॑ନଃ । ଅ॒ଜଃ ପୁ॒ରୋ ନୀ॑ଯତେ॒ ନାଭି॑ର॒ସ୍ଯାନୁ॑ ପ॒ଶ୍ଚା-ତ୍କ॒ଵଯୋ॑ ଯନ୍ତି ରେ॒ଭାଃ ॥ ଉପ॒ ପ୍ରାଗା᳚-ତ୍ପର॒ମଂ-ଯଁ-ଥ୍ସ॒ଧସ୍ଥ॒ମର୍ଵା॒ଗ୍ଂ॒ ଅଚ୍ଛା॑ ପି॒ତର॑-ମ୍ମା॒ତର॑-ଞ୍ଚ । ଅ॒ଦ୍ଯା ଦେ॒ଵାନ୍ ଜୁଷ୍ଟ॑ତମୋ॒ ହି ଗ॒ମ୍ଯା ଅଥା-ଽଽଶା᳚ସ୍ତେ ଦା॒ଶୁଷେ॒ ଵାର୍ଯା॑ଣି ॥ 38 ॥
(ଵିପୃ॑କ୍ତୋ - ଦି॒ଵା - ଵୀ॒ର୍ଯ॑ - ମୁପୈ - କା॒ନ୍ନଚ॑ତ୍ଵାରି॒ଗ୍ଂ॒ଶଚ୍ଚ॑) (ଅ. 7)
ମା ନୋ॑ ମି॒ତ୍ରୋ ଵରୁ॑ଣୋ ଅର୍ଯ॒ମା-ଽଽଯୁରିନ୍ଦ୍ର॑ ଋଭୁ॒କ୍ଷା ମ॒ରୁତଃ॒ ପରି॑ ଖ୍ଯନ୍ନ୍ । ଯ-ଦ୍ଵା॒ଜିନୋ॑ ଦେ॒ଵଜା॑ତସ୍ଯ॒ ସପ୍ତେଃ᳚ ପ୍ରଵ॒କ୍ଷ୍ଯାମୋ॑ ଵି॒ଦଥେ॑ ଵୀ॒ର୍ଯା॑ଣି ॥ ଯନ୍ନି॒ର୍ଣିଜା॒ ରେକ୍ଣ॑ସା॒ ପ୍ରାଵୃ॑ତସ୍ଯ ରା॒ତି-ଙ୍ଗୃ॑ଭୀ॒ତା-ମ୍ମୁ॑ଖ॒ତୋ ନଯ॑ନ୍ତି । ସୁପ୍ରା॑ଙ॒ଜୋ ମେମ୍ଯ॑-ଦ୍ଵି॒ଶ୍ଵରୂ॑ପ ଇନ୍ଦ୍ରାପୂ॒ଷ୍ଣୋଃ ପ୍ରି॒ଯମପ୍ଯେ॑ତି॒ ପାଥଃ॑ ॥ ଏ॒ଷ ଚ୍ଛାଗଃ॑ ପୁ॒ରୋ ଅଶ୍ଵେ॑ନ ଵା॒ଜିନା॑ ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ଭା॒ଗୋ ନୀ॑ଯତେ ଵି॒ଶ୍ଵଦେ᳚ଵ୍ଯଃ । ଅ॒ଭି॒ପ୍ରିଯଂ॒-ଯଁ-ତ୍ପୁ॑ରୋ॒ଡାଶ॒ମର୍ଵ॑ତା॒ ତ୍ଵଷ୍ଟେ- [ତ୍ଵଷ୍ଟେତ୍, ଏ॒ନ॒ଗ୍ଂ॒ ସୌ॒ଶ୍ର॒ଵ॒ସାଯ॑ ଜିନ୍ଵତି ।] 39
-ଦେ॑ନଗ୍ଂ ସୌଶ୍ରଵ॒ସାଯ॑ ଜିନ୍ଵତି ॥ ଯଦ୍ଧ॒ଵିଷ୍ଯ॑ମୃତୁ॒ଶୋ ଦେ॑ଵ॒ଯାନ॒-ନ୍ତ୍ରିର୍ମାନୁ॑ଷାଃ॒ ପର୍ଯଶ୍ଵ॒-ନ୍ନଯ॑ନ୍ତି । ଅତ୍ରା॑ ପୂ॒ଷ୍ଣଃ ପ୍ର॑ଥ॒ମୋ ଭା॒ଗ ଏ॑ତି ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ ପ୍ରତିଵେ॒ଦଯ॑ନ୍ନ॒ଜଃ ॥ ହୋତା᳚-ଽଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁରାଵ॑ଯା ଅଗ୍ନିମି॒ନ୍ଧୋ ଗ୍ରା॑ଵଗ୍ରା॒ଭ ଉ॒ତ ଶଗ୍ଗ୍​ସ୍ତା॒ ସୁଵି॑ପ୍ରଃ । ତେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ସ୍ଵ॑ରଙ୍କୃତେନ॒ ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟେନ ଵ॒କ୍ଷଣା॒ ଆ ପୃ॑ଣଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ॥ ଯୂ॒ପ॒ଵ୍ର॒ସ୍କା ଉ॒ତ ଯେ ଯୂ॑ପଵା॒ହାଶ୍ଚ॒ଷାଲଂ॒-ଯେଁ ଅ॑ଶ୍ଵଯୂ॒ପାଯ॒ ତକ୍ଷ॑ତି । ଯେ ଚାର୍ଵ॑ତେ॒ ପଚ॑ନଗ୍ଂ ସ॒ଭଂର॑ନ୍ତ୍ଯୁ॒ତୋ [ ] 40
ତେଷା॑-ମ॒ଭିଗୂ᳚ର୍ତିର୍ନ ଇନ୍ଵତୁ ॥ ଉପ॒ ପ୍ରାଗା᳚-ଥ୍ସୁ॒ମନ୍ମେ॑-ଽଧାଯି॒ ମନ୍ମ॑ ଦେ॒ଵାନା॒ମାଶା॒ ଉପ॑ ଵୀ॒ତପୃ॑ଷ୍ଠଃ । ଅନ୍ଵେ॑ନଂ॒-ଵିଁପ୍ରା॒ ଋଷ॑ଯୋ ମଦନ୍ତି ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ପୁ॒ଷ୍ଟେ ଚ॑କୃମା ସୁ॒ବନ୍ଧୁ᳚ମ୍ ॥ ଯ-ଦ୍ଵା॒ଜିନୋ॒ ଦାମ॑ ସ॒ଦାନ୍ନ॒ମର୍ଵ॑ତୋ॒ ଯା ଶୀ॑ର୍​ଷ॒ଣ୍ଯା॑ ରଶ॒ନା ରଜ୍ଜୁ॑ରସ୍ଯ । ଯଦ୍ଵା॑ ଘାସ୍ଯ॒ ପ୍ରଭୃ॑ତମା॒ସ୍ଯେ॑ ତୃଣ॒ଗ୍ଂ॒ ସର୍ଵା॒ ତା ତେ॒ ଅପି॑ ଦେ॒ଵେଷ୍ଵ॑ସ୍ତୁ ॥ ଯଦଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ କ୍ର॒ଵିଷୋ॒ [ଯଦଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ କ୍ର॒ଵିଷଃ॑, ମକ୍ଷି॒କା-ଽଽଶ॒] 41
ମକ୍ଷି॒କା-ଽଽଶ॒ ଯଦ୍ଵା॒ ସ୍ଵରୌ॒ ସ୍ଵଧି॑ତୌ ରି॒ପ୍ତମସ୍ତି॑ । ଯଦ୍ଧସ୍ତ॑ଯୋ-ଶ୍ଶମି॒ତୁର୍ଯନ୍ନ॒ଖେଷୁ॒ ସର୍ଵା॒ ତା ତେ॒ ଅପି॑ ଦେ॒ଵେଷ୍ଵ॑ସ୍ତୁ ॥ ଯଦୂଵ॑ଦ୍ଧ୍ଯମୁ॒ଦର॑ସ୍ଯାପ॒ଵାତି॒ ଯ ଆ॒ମସ୍ଯ॑ କ୍ର॒ଵିଷୋ॑ ଗ॒ନ୍ଧୋ ଅସ୍ତି॑ । ସୁ॒କୃ॒ତା ତଚ୍ଛ॑ମି॒ତାରଃ॑ କୃଣ୍ଵନ୍ତୂ॒ତ ମେଧଗ୍ଂ॑ ଶୃତ॒ପାକ॑-ମ୍ପଚନ୍ତୁ ॥ ଯ-ତ୍ତେ॒ ଗାତ୍ରା॑ଦ॒ଗ୍ନିନା॑ ପ॒ଚ୍ଯମା॑ନାଦ॒ଭି ଶୂଲ॒-ନ୍ନିହ॑ତସ୍ଯାଵ॒ଧାଵ॑ତି । ମା ତ-ଦ୍ଭୂମ୍ଯା॒ମା ଶ୍ରି॑ଷ॒ ( )-ନ୍ମା ତୃଣେ॑ଷୁ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॒ସ୍ତଦୁ॒ଶଦ୍ଭ୍ଯୋ॑ ରା॒ତମ॑ସ୍ତୁ ॥ 42 ॥
(ଇ - ଦୁ॒ତୋ - କ୍ର॒ଵିଷଃ॑ - ଶ୍ରିଷଥ୍ - ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 8)
ଯେ ଵା॒ଜିନ॑-ମ୍ପରି॒ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତି ପ॒କ୍ଵଂ-ଯଁ ଈ॑ମା॒ହୁ-ସ୍ସୁ॑ର॒ଭିର୍ନିର୍​ହ॒ରେତି॑ । ଯେ ଚାର୍ଵ॑ତୋ ମାଗ୍ଂସଭି॒କ୍ଷାମୁ॒ପାସ॑ତ ଉ॒ତୋ ତେଷା॑ମ॒ଭିଗୂ᳚ର୍ତିର୍ନ ଇନ୍ଵତୁ ॥ ଯନ୍ନୀକ୍ଷ॑ଣ-ମ୍ମା॒ଗ୍॒ସ୍ପଚ॑ନ୍ଯା ଉ॒ଖାଯା॒ ଯା ପାତ୍ରା॑ଣି ଯୂ॒ଷ୍ଣ ଆ॒ସେଚ॑ନାନି । ଊ॒ଷ୍ମ॒ଣ୍ଯା॑-ଽପି॒ଧାନା॑ ଚରୂ॒ଣାମ॒ଙ୍କା-ସ୍ସୂ॒ନାଃ ପରି॑ ଭୂଷ॒ନ୍ତ୍ଯଶ୍ଵ᳚ମ୍ ॥ ନି॒କ୍ରମ॑ଣ-ନ୍ନି॒ଷଦ॑ନଂ-ଵିଁ॒ଵର୍ତ॑ନଂ॒-ଯଁଚ୍ଚ॒ ପଡ୍ବୀ॑ଶ॒ମର୍ଵ॑ତଃ । ଯଚ୍ଚ॑ ପ॒ପୌ ଯଚ୍ଚ॑ ଘା॒ସି- [ଘା॒ସିମ୍, ଜ॒ଘାସ॒ ସର୍ଵା॒ ତା] 43
-ଞ୍ଜ॒ଘାସ॒ ସର୍ଵା॒ ତା ତେ॒ ଅପି॑ ଦେ॒ଵେଷ୍ଵ॑ସ୍ତୁ ॥ ମା ତ୍ଵା॒-ଽଗ୍ନି-ର୍ଧ୍ଵ॑ନଯି-ଦ୍ଧୂ॒ମଗ॑ନ୍ଧି॒ର୍ମୋଖା ଭ୍ରାଜ॑ନ୍ତ୍ଯ॒ଭି ଵି॑କ୍ତ॒ ଜଘ୍ରିଃ॑ । ଇ॒ଷ୍ଟଂ-ଵୀଁ॒ତମ॒ଭିଗୂ᳚ର୍ତଂ॒-ଵଁଷ॑ଟ୍କୃତ॒-ନ୍ତ-ନ୍ଦେ॒ଵାସଃ॒ ପ୍ରତି॑ ଗୃଭ୍ଣ॒ନ୍ତ୍ଯଶ୍ଵ᳚ମ୍ ॥ ଯଦଶ୍ଵା॑ଯ॒ ଵାସ॑ ଉପସ୍ତୃ॒ଣନ୍ତ୍ଯ॑ଧୀଵା॒ସଂ-ଯାଁ ହିର॑ଣ୍ଯାନ୍ଯସ୍ମୈ । ସ॒ନ୍ଦାନ॒ମର୍ଵ॑ନ୍ତ॒-ମ୍ପଡ୍ବୀ॑ଶ-ମ୍ପ୍ରି॒ଯା ଦେ॒ଵେଷ୍ଵା ଯା॑ମଯନ୍ତି ॥ ଯ-ତ୍ତେ॑ ସା॒ଦେ ମହ॑ସା॒ ଶୂକୃ॑ତସ୍ଯ॒ ପାର୍​ଷ୍ଣି॑ଯା ଵା॒ କଶ॑ଯା [ଵା॒ କଶ॑ଯା, ଵା॒ ତୁ॒ତୋଦ॑ ।] 44
ଵା ତୁ॒ତୋଦ॑ । ସ୍ରୁ॒ଚେଵ॒ ତା ହ॒ଵିଷୋ॑ ଅଦ୍ଧ୍ଵ॒ରେଷୁ॒ ସର୍ଵା॒ ତା ତେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ସୂଦଯାମି ॥ ଚତୁ॑ସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶ-ଦ୍ଵା॒ଜିନୋ॑ ଦେ॒ଵବ॑ନ୍ଧୋ॒-ର୍ଵଙ୍କ୍ରୀ॒-ରଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ସ୍ଵଧି॑ତି॒-ସ୍ସମେ॑ତି । ଅଚ୍ଛି॑ଦ୍ରା॒ ଗାତ୍ରା॑ ଵ॒ଯୁନା॑ କୃଣୋତ॒ ପରୁ॑ଷ୍ପରୁରନୁ॒ଘୁଷ୍ଯା॒ ଵି ଶ॑ସ୍ତ ॥ ଏକ॒ସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟୁ॒ରଶ୍ଵ॑ସ୍ଯା ଵିଶ॒ସ୍ତା ଦ୍ଵା ଯ॒ନ୍ତାରା॑ ଭଵତ॒ସ୍ତଥ॒ର୍ତୁଃ । ଯା ତେ॒ ଗାତ୍ରା॑ଣାମୃତୁ॒ଥା କୃ॒ଣୋମି॒ ତାତା॒ ପିଣ୍ଡା॑ନା॒-ମ୍ପ୍ର ଜୁ॑ହୋମ୍ଯ॒ଗ୍ନୌ ॥ ମା ତ୍ଵା॑ ତପ- [ତପତ୍, ପ୍ରି॒ଯ ଆ॒ତ୍ମା-] 45
-ତ୍ପ୍ରି॒ଯ ଆ॒ତ୍ମା-ଽପି॒ଯନ୍ତ॒-ମ୍ମା ସ୍ଵଧି॑ତିସ୍ତ॒ନୁଵ॒ ଆ ତି॑ଷ୍ଠିପ-ତ୍ତେ । ମା ତେ॑ ଗୃ॒ଦ୍ଧ୍ନୁ-ର॑ଵିଶ॒ସ୍ତା-ଽତି॒ହାଯ॑ ଛି॒ଦ୍ରା ଗାତ୍ରା᳚ଣ୍ଯ॒ସିନା॒ ମିଥୂ॑ କଃ ॥ ନ ଵା ଉ॑ଵେ॒ତନ୍ମ୍ରି॑ଯସେ॒ ନ ରି॑ଷ୍ଯସି ଦେ॒ଵାଗ୍ଂ ଇଦେ॑ଷି ପ॒ଥିଭିଃ॑ ସୁ॒ଗେଭିଃ॑ । ହରୀ॑ ତେ॒ ଯୁଞ୍ଜା॒ ପୃଷ॑ତୀ ଅଭୂତା॒ମୁପା᳚ସ୍ଥା-ଦ୍ଵା॒ଜୀ ଧୁ॒ରି ରାସ॑ଭସ୍ଯ ॥ ସୁ॒ଗଵ୍ଯ॑-ନ୍ନୋ ଵା॒ଜୀ ସ୍ଵଶ୍ଵି॑ଯ-ମ୍ପୁ॒ଗ୍ଂ॒ସଃ ପୁ॒ତ୍ରାଗ୍ଂ ଉ॒ତ ଵି॑ଶ୍ଵା॒ପୁଷଗ୍ଂ॑ ର॒ଯିମ୍ । ଅ॒ନା॒ଗା॒ସ୍ତ୍ଵ-ନ୍ନୋ॒ ଅଦି॑ତିଃ କୃଣୋତୁ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ନ୍ନୋ॒ ଅଶ୍ଵୋ॑ ଵନତାଗ୍ଂ ହ॒ଵିଷ୍ମାନ୍॑ ॥ 46 ॥
(ଘା॒ସିଂ-କଶ॑ଯା - ତପ-ଦ୍- ର॒ଯିଂ - ନଵ॑ ଚ ) (ଅ. 9)
(ଅଶ୍ମ॒ନ୍ - ଯ ଇ॒ମୋ - ଦେ॑ନ - ମା॒ଶୁଃ - ପ୍ରାଚୀଂ᳚ - ଜୀ॒ମୂତ॑ସ୍ଯ॒ - ଯଦକ୍ର॑ନ୍ଦୋ॒ - ମା ନୋ॑ ମି॒ତ୍ରୋ - ଯେ ଵା॒ଜିନଂ॒ - ନଵ॑)
(ଅଶ୍ମ॑ନ୍ - ମନୋ॒ଯୁଜଂ॒ - ପ୍ରାଚୀ॒ମନୁ॒ - ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛତୁ॒ - ତେଷା॑ମ॒ଭିଗୂ᳚ର୍ତିଃ॒ - ଷଟ୍ଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶତ୍)
(ଅଶ୍ମ॑ନ୍, ହ॒ଵିଷ୍ମାନ୍॑)
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ଞ୍ଚତୁର୍ଥ କାଣ୍ଡେ ଷଷ୍ଠଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ , ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ , ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ , ହ॒ରିଃ॒ ଓଁ
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturthakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ - pariṣecana-saṃskārābhidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
aśma॒nnūrja॒-mparva̭te śiśriyā॒ṇāṃ-vā~tḙ pa॒rjanye॒ varṷṇasya॒ śuṣme᳚ | a॒dbhya oṣa̭dhībhyo॒ vana॒spati॒bhyo-'dhi॒ sambhṛ̭tā॒-ntā-nna॒ iṣa॒mūrja̭-ndhatta maruta-ssagṃ rarā॒ṇāḥ || aśmagg̭ste॒ kṣuda॒mu-nte॒ śugṛ̭cchatu॒ ya-ndvi॒ṣmaḥ || sa॒mu॒drasya̭ tvā॒-'vāka॒yā-'gne॒ pari̭ vyayāmasi | pā॒va॒ko a॒smabhyagṃ̭ śi॒vo bha̭va || hi॒masya̭ tvā ja॒rāyu॒ṇā-'gne॒ pari̭ vyayāmasi | pā॒va॒ko a॒smabhyagṃ̭ śi॒vo bha̭va || upa॒- [upa̭, jmannupa̭] 1
-jmannupa̭ veta॒se-'va̭ttara-nna॒dīṣvā | agnḙ pi॒ttama॒pāma̭si || maṇḍṷ̄ki॒ tābhi॒rā ga̭hi॒ sema-nno̭ ya॒jñam | pā॒va॒kava̭rṇagṃ śi॒va-ṅkṛ̭dhi || pā॒va॒ka ā ci॒taya̭ntyā kṛ॒pā | kṣāma̭-nruru॒ca u॒ṣaso॒ na bhā॒nunā᳚ || tūrva॒-nna yāma॒nneta̭śasya॒ nū raṇa॒ ā yo ghṛ॒ṇe | na ta̭tṛṣā॒ṇo a॒jaraḥ̭ || agnḙ pāvaka ro॒ciṣā̭ ma॒ndrayā̭ deva ji॒hvayā᳚ | ā de॒vān [ā de॒vān, va॒kṣi॒ yakṣi̭ ca |] 2
va̭kṣi॒ yakṣi̭ ca || sa naḥ̭ pāvaka dīdi॒vo-'gnḙ de॒vāgṃ i॒hā-'' va̭ha | upa̭ ya॒jñagṃ ha॒viśca̭ naḥ || a॒pāmi॒da-nnyaya̭nagṃ samu॒drasya̭ ni॒veśa̭nam | a॒nya-ntḙ a॒sma-tta̭pantu he॒tayaḥ̭ pāva॒ko a॒smabhyagṃ̭ śi॒vo bha̭va || nama̭ste॒ hara̭se śo॒ciṣe॒ nama̭ste astva॒rciṣe᳚ | a॒nya-ntḙ a॒sma-tta̭pantu he॒tayaḥ̭ pāva॒ko a॒smabhyagṃ̭ śi॒vo bha̭va || nṛ॒ṣade॒ va- [nṛ॒ṣade॒ vaṭ, a॒phsu॒ṣade॒ va-ḍva̭na॒sade॒] 3
-ḍa̭phsu॒ṣade॒ va-ḍva̭na॒sade॒ va-ḍba̭r​hi॒ṣade॒ vaṭ-thsṷva॒rvide॒ vaṭ || ye de॒vā de॒vānāṃ᳚-ya~॒jñiyā̭ ya॒jñiyā̭nāgṃ saṃ​va~-thsa॒rīṇa॒mupa̭ bhā॒gamāsa̭te | a॒hu॒tādo̭ ha॒viṣo̭ ya॒jñe a॒smin-thsva॒ya-ñjṷhuddhva॒-mmadhṷno ghṛ॒tasya̭ || ye de॒vā de॒veṣvadhi̭ deva॒tvamāya॒n॒ ye brahma̭ṇaḥ pura e॒tāro̭ a॒sya | yebhyo॒ narte pava̭te॒ dhāma॒ ki-ñca॒na na te di॒vo na pṛ̭thi॒vyā adhi॒ snuṣṷ || prā॒ṇa॒dā [prā॒ṇa॒dāḥ, a॒pā॒na॒dā vyā̭na॒dā-] 4
a̭pāna॒dā vyā̭na॒dā-śca̭kṣu॒rdā va̭rco॒dā va̭rivo॒dāḥ | a॒nya-ntḙ a॒sma-tta̭pantu he॒tayaḥ̭ pāva॒ko a॒smabhyagṃ̭ śi॒vo bha̭va || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā॒ yagṃsa॒dviśva॒-nnya̭triṇa᳚m | a॒gnirno̭ vagṃsate ra॒yim || sainā-'nī̭kena suvi॒datro̭ a॒sme yaṣṭā̭ de॒vāgṃ āya̭jiṣṭha-ssva॒sti | ada̭bdho go॒pā u॒ta naḥ̭ para॒spā agne᳚ dyu॒madu॒ta re॒va-ddi̭dīhi || 5 ||
(upa̭-de॒vān-vaṭ-prā̭ṇa॒dā-ścatṷścatvārigṃśacca) (a. 1)
ya i॒mā viśvā॒ bhuva̭nāni॒ juhva॒dṛṣi॒r॒hotā̭ niṣa॒sādā̭ pi॒tā naḥ̭ | sa ā॒śiṣā॒ dravi̭ṇami॒cchamā̭naḥ parama॒cchado॒ vara॒ ā vi̭veśa || vi॒śvaka̭rmā॒ mana̭sā॒ yadvihā̭yā dhā॒tā vi̭dhā॒tā pa̭ra॒mota sa॒ndṛk | teṣā̭mi॒ṣṭāni॒ sami॒ṣā ma̭danti॒ yatra̭ sapta॒r॒ṣī-npa॒ra eka̭mā॒huḥ || yo naḥ̭ pi॒tā ja̭ni॒tā yo vi̭dhā॒tā yo naḥ̭ sa॒to a॒bhyā sajja॒jāna̭ | 6
yo de॒vānā᳚-nnāma॒dhā eka̭ e॒va tagṃ sa̭mpra॒śña-mbhuva̭nā yantya॒nyā || ta ā-'ya̭janta॒ dravi̭ṇa॒gṃ॒ sama̭smā॒ ṛṣa̭yaḥ॒ pūrvḙ jari॒tāro॒ na bhū॒nā | a॒sūrtā॒ sūrtā॒ raja̭so vi॒māne॒ ye bhū॒tāni̭ sa॒makṛ̭ṇvanni॒māni̭ || na taṃ-vi~̭dātha॒ ya i॒da-ñja॒jānā॒nya-dyu॒ṣmāka॒manta̭ra-mbhavāti | nī॒hā॒reṇa॒ prāvṛ̭tā॒ jalpyā̭ cāsu॒tṛpa̭ uktha॒ śāsa̭ścaranti || pa॒ro di॒vā pa॒ra e॒nā [pa॒ra e॒nā, pṛ॒thi॒vyā pa॒ro] 7
pṛ̭thi॒vyā pa॒ro de॒vebhi॒rasṷrai॒rguhā॒ yat | kagg​ svi॒dgarbha̭-mpratha॒ma-nda̭ddhra॒ āpo॒ yatra̭ de॒vā-ssa॒maga̭cchanta॒ viśve᳚ || tamidgarbha̭-mpratha॒ma-nda̭ddhra॒ āpo॒ yatra̭ de॒vā-ssa॒maga̭cchanta॒ viśve᳚ | a॒jasya॒ nābhā॒vaddhyeka॒-marpi̭taṃ॒-ya~smi̭nni॒daṃ-vi~śva॒-mbhuva̭na॒madhi̭ śri॒tam || vi॒śvaka̭rmā॒ hyaja̭niṣṭa de॒va ādi-dga̭ndha॒rvo a̭bhava-ddvi॒tīyaḥ̭ | tṛ॒tīyaḥ̭ pi॒tā ja̭ni॒tauṣa̭dhīnā- [pi॒tā ja̭ni॒tauṣa̭dhīnām, a॒pā-ṅgarbhaṃ॒-vya~̭dadhā-tpuru॒trā |] 8
-ma॒pā-ṅgarbhaṃ॒-vya~̭dadhā-tpuru॒trā || cakṣṷṣaḥ pi॒tā mana̭sā॒ hi dhīro̭ ghṛ॒tamḙne ajana॒nna̭māne | ya॒dedantā॒ ada̭dṛgṃhanta॒ pūrva॒ ādi-ddyāvā̭pṛthi॒vī a̭prathetām || vi॒śvata̭-ścakṣuru॒ta vi॒śvato̭mukho vi॒śvato̭hasta u॒ta vi॒śvata̭spāt | sa-mbā॒hubhyā॒-nnama̭ti॒ sa-mpata̭trai॒ rdyāvā̭pṛthi॒vī ja॒naya̭-nde॒va ekaḥ̭ || kigg​ svi̭dāsī-dadhi॒ṣṭhāna̭-mā॒rambha̭ṇa-ṅkata॒ma-thsvi॒-tkimā̭sīt | yadī॒ bhūmi̭-ñja॒naya̭- [yadī॒ bhūmi̭-ñja॒nayanṋ, vi॒śvaka̭rmā॒] 9
-nvi॒śvaka̭rmā॒ vi dyāmaurṇo᳚-nmahi॒nā vi॒śvaca̭kṣāḥ || kigg​ svi॒dvana॒-ṅka u॒ sa vṛ॒kṣa ā̭sī॒dyato॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ni̭ṣṭata॒kṣuḥ | manī̭ṣiṇo॒ mana̭sā pṛ॒cchatedu॒ tadyada॒ddhyati̭ṣṭha॒-dbhuva̭nāni dhā॒rayanṋ || yā te॒ dhāmā̭ni para॒māṇi॒ yā-'va॒mā yā ma̭ddhya॒mā vi̭śvakarmannu॒temā | śikṣā॒ sakhi̭bhyo ha॒viṣi̭ svadhāva-ssva॒yaṃ-ya~̭jasva ta॒nuva̭-ñjuṣā॒ṇaḥ || vā॒caspatiṃ̭-vi~॒śvaka̭rmāṇa-mū॒tayḙ [-mū॒taye᳚, ma॒no॒yujaṃ॒-vā~jḙ] 10
mano॒yujaṃ॒-vā~jḙ a॒dyā hṷvema | sa no॒ nedi̭ṣṭhā॒ hava̭nāni joṣate vi॒śvaśa̭bhūṃ॒rava̭se sā॒dhuka̭rmā || viśva̭karman. ha॒viṣā̭ vāvṛdhā॒na-ssva॒yaṃ-ya~̭jasva ta॒nuva̭-ñjuṣā॒ṇaḥ | muhya̭ntva॒nye a॒bhitaḥ̭ sa॒patnā̭ i॒hāsmāka̭-mma॒ghavā̭ sū॒rira̭stu || viśva̭karman. ha॒viṣā॒ vardha̭nena trā॒tāra॒mindra̭-makṛṇorava॒ddhyam | tasmai॒ viśa॒-ssama̭namanta pū॒rvīra॒yamu॒gro vi̭ha॒vyo̭ yathā-'sa̭t || sa॒mu॒drāya̭ va॒yunā̭ya॒ sindhṷ̄nā॒-mpata̭ye॒ namaḥ̭ | na॒dīnā॒gṃ॒ sarvā̭sā-mpi॒tre jṷhu॒tā vi॒śvaka̭rmaṇe॒ viśvā-'hāma̭rtyagṃ ha॒viḥ || 11 ||
(ja॒jānai॒ - nau - ṣa̭dhīnāṃ॒ - bhūmi̭-ñja॒naya̭ - nnū॒taye॒ - namo॒ - nava̭ ca) (a. 2)
udḙnamutta॒rā-nna॒yāgnḙ ghṛtenā-''huta | rā॒yaspoṣḙṇa॒ sagṃ sṛ̭ja pra॒jayā̭ ca॒ dhanḙna ca || indre॒ma-mpra̭ta॒rā-ṅkṛ̭dhi sajā॒tānā̭-masadva॒śī | samḙnaṃ॒-va~rca̭sā sṛja de॒vebhyo̭ bhāga॒dhā a̭sat || yasya̭ ku॒rmo ha॒virgṛ॒he tama̭gne vardhayā॒ tvam | tasma̭ de॒vā adhi̭ bravanna॒ya-ñca॒ brahma̭ṇa॒spatiḥ̭ || udṷ tvā॒ viśvḙ de॒vā [viśvḙ de॒vāḥ, agne॒ bhara̭ntu॒ citti̭bhiḥ |] 12
agne॒ bhara̭ntu॒ citti̭bhiḥ | sa no̭ bhava śi॒vata̭ma-ssu॒pratī̭ko vi॒bhāva̭suḥ || pañca॒ diśo॒ daivī᳚rya॒jñama̭vantu de॒vīrapāma̭ti-ndurma॒ti-mbādha̭mānāḥ | rā॒yaspoṣḙ ya॒jñapa̭ti-mā॒bhaja̭ntīḥ || rā॒yaspoṣe॒ adhi̭ ya॒jño a̭sthā॒-thsami̭ddhe a॒gnāvadhi̭ māmahā॒naḥ | u॒kthapa̭tra॒ īḍyo̭ gṛbhī॒tasta॒pta-ṅgha॒rma-mpa̭ri॒gṛhyā̭yajanta || ū॒rjā ya-dya॒jñamaśa̭manta de॒vā daivyā̭ya dha॒rtre joṣṭre᳚ | de॒va॒śrī-śśrīma̭ṇā-śśa॒tapa̭yāḥ [de॒va॒śrī-śśrīma̭ṇā-śśa॒tapa̭yāḥ, pa॒ri॒gṛhya̭] 13
pari॒gṛhya̭ de॒vā ya॒jñamā̭yann || sūrya̭raśmi॒r॒hari̭keśaḥ pu॒rastā᳚-thsavi॒tā jyoti॒ruda̭yā॒gṃ॒ aja̭sram | tasya̭ pū॒ṣā pra̭sa॒vaṃ-yā~̭ti de॒va-ssa॒paṃśya॒n viśvā॒ bhuva̭nāni go॒pāḥ || de॒vā de॒vebhyo̭ addhva॒ryanto̭ asthurvī॒tagṃ śa̭mi॒tre śa̭mi॒tā ya॒jaddhyai᳚ | tu॒rīyo̭ ya॒jño yatra̭ ha॒vyameti॒ tataḥ̭ pāva॒kā ā॒śiṣo̭ no juṣantām || vi॒māna̭ e॒ṣa di॒vo maddhya̭ āsta āpapri॒vā-nroda̭sī a॒ntari̭kṣam | sa vi॒śvācī̭ra॒bhi- [sa vi॒śvācī̭ra॒bhi, ca॒ṣṭe॒ ghṛ॒tācī̭ranta॒rā] 14
-ca̭ṣṭe ghṛ॒tācī̭ranta॒rā pūrva॒mapa̭ra-ñca ke॒tum || u॒kṣā sa̭mu॒dro a̭ru॒ṇa-ssṷpa॒rṇaḥ pūrva̭sya॒ yoni̭-mpi॒turā vi̭veśa | maddhyḙ di॒vo nihi̭taḥ॒ pṛśñi॒raśmā॒ vi ca̭krame॒ raja̭saḥ pā॒tyantau᳚ || indraṃ॒-vi~śvā̭ avīvṛdhan-thsamu॒dravya̭casa॒-ṅgiraḥ̭ | ra॒thīta̭magṃ rathī॒nāṃ-vā~jā̭nā॒gṃ॒ satpa̭ti॒-mpati᳚m || su॒mna॒hūrya॒jño de॒vāgṃ ā ca̭ vakṣa॒dyakṣa̭da॒gnirde॒vo de॒vāgṃ ā ca̭ vakṣat || vāja̭sya mā prasa॒veno᳚-dgrā॒bheṇo-da̭grabhīt | athā̭ sa॒patnā॒gṃ॒ indro̭ me nigrā॒bheṇādha̭rāgṃ akaḥ || u॒dgrā॒bha-ñca̭ nigrā॒bha-ñca॒ brahma̭ de॒vā a̭vīvṛdhann | athā̭ sa॒patnā̭nindrā॒gnī mḙ viṣū॒cīnā॒n vya̭syatām || 15 ||
(de॒vāḥ - śa॒tapa̭yā - a॒bhi - vāja̭sya॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca ) (a. 3)
ā॒śu-śśiśā̭no vṛṣa॒bho na yu॒ddhmo gha̭nāgha॒naḥ, kṣobha̭ṇa-ścar​ṣaṇī॒nām | sa॒ṅkranda̭no-'nimi॒ṣa ḙka vī॒ra-śśa॒tagṃ senā̭ ajaya-thsā॒kamindraḥ̭ || sa॒ṅkranda̭nenā nimi॒ṣeṇa̭ ji॒ṣṇunā̭ yutkā॒reṇa̭ duścyava॒nena̭ dhṛ॒ṣṇunā᳚ | tadindrḙṇa jayata॒ ta-thsa̭haddhvaṃ॒-yu~dho̭ nara॒ iṣṷhastena॒ vṛṣṇā᳚ || sa iṣṷhastai॒-ssa ni̭ṣa॒ṅgibhi̭rva॒śī sagg​sra̭ṣṭā॒ sa yudha॒ indro̭ ga॒ṇena̭ | sa॒gṃ॒sṛ॒ṣṭa॒ji-thso̭ma॒pā bā̭huśa॒rdhyū᳚rdhvadha̭nvā॒ prati̭hitābhi॒rastā᳚ || bṛha̭spate॒ pari̭ dīyā॒ [pari̭ dīya, rathḙna] 16
rathḙna rakṣo॒hā 'mitrāgṃ̭ apa॒ bādha̭mānaḥ | pra॒bha॒ñjan-thsenāḥ᳚ pramṛ॒ṇo yu॒dhā jaya̭nna॒smāka̭-meddhyavi॒tā rathā̭nām || go॒tra॒bhida̭-ṅgo॒vidaṃ॒-va~jra̭bāhu॒-ñjaya̭nta॒majma̭ pramṛ॒ṇanta॒-moja̭sā | i॒magṃ sa̭jātā॒ anṷvīra-yaddhva॒mindragṃ̭ sakhā॒yo-'nu॒ sagṃ ra̭bhaddhvam || ba॒la॒vi॒jñā॒yaḥ-sthavi̭raḥ॒ pravī̭ra॒-ssaha̭svān. vā॒jī saha̭māna u॒graḥ | a॒bhivī̭ro a॒bhisa̭tvā saho॒jā jaitra̭mindra॒ ratha॒māti̭ṣṭha go॒vit || a॒bhi go॒trāṇi॒ saha̭sā॒ gāha̭māno-'dā॒yo [gāha̭māno-'dā॒yaḥ, vī॒ra-śśa॒tama̭nyu॒rindraḥ̭ |] 17
vī॒ra-śśa॒tama̭nyu॒rindraḥ̭ | du॒ścya॒va॒naḥ pṛ̭tanā॒ṣāḍa̭ yu॒ddhyo᳚-smāka॒gṃ॒ senā̭ avatu॒ pra yu॒thsu || indra̭ āsāṃ-ne॒tā bṛha॒spati॒ rdakṣi̭ṇā ya॒jñaḥ pu॒ra ḙtu॒ somaḥ̭ | de॒va॒se॒nānā̭-mabhibhañjatī॒nā-ñjaya̭ntīnā-mma॒ruto̭ ya॒ntvagre᳚ || indra̭sya॒ vṛṣṇo॒ varṷṇasya॒ rājña̭ ādi॒tyānā᳚-mma॒rutā॒gṃ॒ śardha̭ u॒gram | ma॒hāma̭nasā-mbhuvanacya॒vānā॒-ṅghoṣo̭ de॒vānā॒-ñjaya̭tā॒ muda̭sthāt || a॒smāka॒-mindra॒-ssamṛ̭teṣu dhva॒jeṣva॒smākaṃ॒-yā~ iṣa̭va॒stā ja̭yantu | 18
a॒smākaṃ̭-vī~॒rā utta̭re bhavantva॒smānṷ devā avatā॒ havḙṣu || uddha̭r​ṣaya maghava॒nnā-yṷdhā॒-nyuthsatva̭nā-mmāma॒kānā॒-mmahāgṃ̭si | udvṛ̭trahan vā॒jināṃ॒-vā~ji̭nā॒nyu-drathā̭nā॒-ñjaya̭tāmetu॒ ghoṣaḥ̭ || upa॒ preta॒ jaya̭tā narassthi॒rā vaḥ̭ santu bā॒havaḥ̭ | indro̭ va॒-śśarma̭ yaccha tvanā-dhṛ॒ṣyā yathāsa̭tha || ava̭sṛṣṭā॒ parā̭ pata॒ śara̭vye॒ brahma̭ sagṃśitā | gacchā॒-'mitrā॒-npra- [gacchā॒-'mitrā॒-npra, vi॒śa॒ maiṣā॒-] 19
-vi̭śa॒ maiṣā॒-ṅkañca॒nocchi̭ṣaḥ || marmā̭ṇi te॒ varma̭bhiśchādayāmi॒ soma̭stvā॒ rājā॒ 'mṛtḙnā॒bhi-va̭stām | u॒rorvarī̭yo॒ vari̭vaste astu॒ jaya̭nta॒-ntvāmanṷ madantu de॒vāḥ || yatra̭ bā॒ṇā-ssa॒mpata̭nti kumā॒rā vi̭śi॒khā i̭va | indro̭ na॒statra̭ vṛtra॒hā vi̭śvā॒hā śarma̭ yacchatu || 20 ||
(dī॒yā॒ - 'dā॒yo - ja̭yantva॒ - mitrā॒-npra - ca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 4)
prācī॒manṷ pra॒diśa॒-mprehi̭ vi॒dvāna॒gnera̭gne pu॒ro a̭gnirbhave॒ha | viśvā॒ āśā॒ dīdyā̭no॒ vi bhā॒hyūrja̭-nno dhehi dvi॒pade॒ catṷṣpade || krama̭ddhvama॒gninā॒ nāka॒mukhya॒gṃ॒ hastḙṣu॒ bibhra̭taḥ | di॒vaḥ pṛ॒ṣṭhagṃ suva̭rga॒tvā mi॒śrā de॒vebhi̭rāddhvam || pṛ॒thi॒vyā a॒hamuda॒ntari̭kṣa॒-mā-'rṷha-ma॒ntari̭kṣā॒-ddiva॒mā-'rṷham | di॒vo nāka̭sya pṛ॒ṣṭhā-thsuva॒rjyoti̭ragā- [pṛ॒ṣṭhā-thsuva॒rjyoti̭ragām, a॒ham |] 21
-ma॒ham || suva॒ryanto॒ nāpe᳚kṣanta॒ ā dyāgṃ ro̭hanti॒ roda̭sī | ya॒jñaṃ-ye~ vi॒śvato̭dhāra॒gṃ॒ suvi̭dvāgṃso viteni॒re || agne॒ prehi̭ pratha॒mo dḙvaya॒tā-ñcakṣṷrde॒vānā̭mu॒ta martyā̭nām | iya̭kṣamāṇā॒ bhṛgṷbhi-ssa॒joṣā॒-ssuva̭ryantu॒ yaja̭mānā-ssva॒sti || nakto॒ṣāsā॒ sama̭nasā॒ virṷ̄pe dhā॒payḙte॒ śiśu॒mekagṃ̭ samī॒cī | dyāvā॒ kṣāmā̭ ru॒kmo a॒ntarvi bhā̭ti de॒vā a॒gni-ndhā̭raya-ndraviṇo॒dāḥ || agnḙ sahasrākṣa [agnḙ sahasrākṣa, śa॒ta॒mū॒rdha॒ñcha॒ta-nte᳚] 22
śatamūrdhañcha॒ta-nte᳚ prā॒ṇā-ssa॒hasra̭mapā॒nāḥ | tvagṃ sā̭ha॒srasya̭ rā॒ya ī̭śiṣe॒ tasmai̭ te vidhema॒ vājā̭ya॒ svāhā᳚ || su॒pa॒rṇo̭-'si ga॒rutmā᳚-npṛthi॒vyāgṃ sī̭da pṛ॒ṣṭhe pṛ̭thi॒vyā-ssī̭da bhā॒sā-'ntari̭kṣa॒mā pṛ̭ṇa॒ jyoti̭ṣā॒ diva॒mutta̭bhāna॒ teja̭sā॒ diśa॒ u-ddṛgṃ̭ha || ā॒juhvā̭na-ssu॒pratī̭kaḥ pu॒rastā॒dagne॒ svāṃ-yo~ni॒mā sī̭da sā॒ddhyā | a॒smin-thsa॒dhasthe॒ addhyutta̭rasmi॒n viśvḙ devā॒ [addhyutta̭rasmi॒n viśvḙ devāḥ, yaja̭mānaśca sīdata |] 23
yaja̭mānaśca sīdata || preddho̭ agne dīdihi pu॒ro no-'ja̭srayā sū॒rmyā̭ yaviṣṭha | tvāgṃ śaśva̭nta॒ upa̭ yanti॒ vājāḥ᳚ || vi॒dhema̭ te para॒me janma̭nnagne vi॒dhema॒ stomai॒rava̭re sa॒dhasthe᳚ | yasmā॒-dyonḙru॒dāri̭thā॒ yaje॒ ta-mpratve ha॒vīgṃṣi̭ juhure॒ sami̭ddhe || tāgṃ sa̭vi॒turvare᳚ṇyasya ci॒trāmā-'haṃ-vṛ~̭ṇe suma॒tiṃ-vi~॒śvaja̭nyām | yāma̭sya॒ kaṇvo॒ adṷha॒-tprapī̭nāgṃ sa॒hasra̭dhārā॒- [sa॒hasra̭dhārām, paya̭sā ma॒hī-ṅgām |] 24
-mpaya̭sā ma॒hī-ṅgām || sa॒pta tḙ agne sa॒midhaḥ̭ sa॒pta ji॒hvā-ssa॒ptar​ṣa̭ya-ssa॒pta dhāma̭ pri॒yāṇi̭ | sa॒pta hotrā᳚-ssapta॒dhā tvā̭ yajanti sa॒pta yonī॒rā pṛ̭ṇasvā ghṛ॒tena̭ || ī॒dṛ-ñcā᳚nyā॒dṛ-ñcai̭tā॒dṛñca̭ prati॒dṛ-ñca̭ mi॒taśca॒ sammi̭taśca॒ sabha̭rāḥ || śu॒krajyo̭tiśca ci॒trajyo̭tiśca sa॒tyajyo̭tiśca॒ jyoti̭ṣmāg​śca sa॒tyaśca̭rta॒pāścātyagṃ̭hāḥ | 25
ṛ॒ta॒jicca̭ satya॒jicca̭ sena॒jicca̭ su॒ṣeṇa॒ścāntya̭mitraśca dū॒re a̭mitraśca ga॒ṇaḥ || ṛ॒taśca̭ sa॒tyaśca̭ dhru॒vaśca̭ dha॒ruṇa̭śca dha॒rtā ca̭ vidha॒rtā ca̭ vidhāra॒yaḥ || ī॒dṛkṣā̭sa etā॒dṛkṣā̭sa ū॒ ṣuṇaḥ̭ sa॒dṛkṣā̭saḥ॒ prati̭sadṛkṣāsa॒ eta̭na | mi॒tāsa̭śca॒ sammi̭tāsaśca na ū॒taye॒ sabha̭raso maruto ya॒jñe a॒sminnindra॒-ndaivī॒rviśo̭ ma॒ruto-'nṷvartmāno॒ yathendra॒-ndaivī॒rviśo̭ ma॒ruto-'nṷvartmāna e॒vami॒maṃ-ya~ja̭māna॒-ndaivī᳚śca॒ viśo॒ mānṷṣī॒ścānṷvartmāno bhavantu || 26 ||
(a॒gā॒gṃ॒ - sa॒ha॒srā॒kṣa॒ - de॒vāḥ॒ - sa॒hasra̭dhārā॒ - matyagṃ̭hā॒ - anṷvartmānaḥ॒ - ṣoḍa̭śa ca) (a. 5)
jī॒mūta̭syeva bhavati॒ pratī̭kaṃ॒-ya~dva॒rmī yāti̭ sa॒madā̭mu॒pasthe᳚ | anā̭viddhayā ta॒nuvā̭ jaya॒ tvagṃ sa tvā॒ varma̭ṇo mahi॒mā pi̭partu || dhanva̭nā॒ gā dhanva̭nā॒-''ji-ñja̭yema॒ dhanva̭nā tī॒vrā-ssa॒mado̭ jayema | dhanu॒-śśatro̭rapakā॒ma-ṅkṛ̭ṇoti॒ dhanva̭nā॒ sarvāḥ᳚ pra॒diśo̭ jayema || va॒kṣyantī॒vedā ga̭nīganti॒ karṇa̭-mpri॒yagṃ sakhā̭ya-mpariṣasvajā॒nā | yoṣḙva śiṅkte॒ vita॒tā-'dhi॒ dhanva॒- [dhanvanṋ, jyā i॒yagṃ] 27
-ñjyā i॒yagṃ sama̭ne pā॒raya̭ntī || te ā॒cara̭ntī॒ sama̭neva॒ yoṣā̭ mā॒teva̭ pu॒tra-mbi̭bhṛtāmu॒pasthe᳚ | apa॒ śatrūṋ viddhyatāgṃ saṃ​vi~dā॒ne ārtnī̭ i॒me vi̭ṣphu॒rantī̭ a॒mitrāṋ || ba॒hvī॒nā-mpi॒tā ba॒hura̭sya pu॒traści॒ścā kṛ̭ṇoti॒ sama̭nā-'va॒gatya̭ | i॒ṣu॒dhi-ssaṅkāḥ॒ pṛta̭nāśca॒ sarvāḥ᳚ pṛ॒ṣṭhe nina̭ddho jayati॒ prasṷ̄taḥ || rathe॒ tiṣṭha̭-nnayati vā॒jinaḥ̭ pu॒ro yatra̭yatra kā॒maya̭te suṣāra॒thiḥ | a॒bhīśṷ̄nā-mmahi॒māna̭- [mahi॒māna᳚m, pa॒nā॒ya॒ta॒ manaḥ̭] 28
-mpanāyata॒ manaḥ̭ pa॒ścādanṷ yacchanti ra॒śmayaḥ̭ || tī॒vrā-nghoṣā᳚n kṛṇvate॒ vṛṣa̭pāṇa॒yo-'śvā॒ rathḙbhi-ssa॒ha vā॒jaya̭ntaḥ | a॒va॒krāma̭ntaḥ॒ prapa̭daira॒mitrā᳚n kṣi॒ṇanti॒ śatrū॒gṃ॒rana̭pavyayantaḥ || ra॒tha॒vāha̭nagṃ ha॒vira̭sya॒ nāma॒ yatrā-''yṷdha॒-nnihi̭tamasya॒ varma̭ | tatrā॒ ratha॒mupa̭ śa॒gmagṃ sa̭dema vi॒śvāhā̭ va॒yagṃ sṷmana॒syamā̭nāḥ || svā॒du॒ṣa॒gṃ॒ sadaḥ̭ pi॒taro̭ vayo॒dhāḥ kṛ̭cchre॒śrita॒-śśaktī̭vanto gabhī॒rāḥ | ci॒trasḙnā॒ iṣṷbalā॒ amṛ̭ddhrā-ssa॒tovī̭rā u॒ravo᳚ vrātasā॒hāḥ || brāhma̭ṇāsaḥ॒ [brāhma̭ṇāsaḥ, pita̭ra॒-] 29
pita̭ra॒-ssomyā̭sa-śśi॒ve no॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a̭ne॒hasā᳚ | pū॒ṣā naḥ̭ pātu duri॒tādṛ̭tāvṛdho॒ rakṣā॒ māki̭rno a॒ghaśagṃ̭sa īśata || su॒pa॒rṇaṃ-va~̭ste mṛ॒go a̭syā॒ danto॒ gobhi॒-ssanna̭ddhā patati॒ prasṷ̄tā | yatrā॒ nara॒-ssa-ñca॒ vi ca॒ drava̭nti॒ tatrā॒smabhya॒miṣa̭va॒-śśarma̭ yagṃsann || ṛjī̭te॒ pari̭ vṛṅgdhi॒ no-'śmā̭ bhavatu nasta॒nūḥ | somo॒ adhi̭ bravītu॒ no-'di̭ti॒- [no-'di̭tiḥ, śarma̭ yacchatu |] 30
-śśarma̭ yacchatu || ā ja̭ṅghanti॒ sānvḙṣā-ñja॒ghanā॒gṃ॒ upa̭ jighnate | aśvā̭jani॒ pracḙta॒so-'śvā᳚n-thsa॒mathsṷ codaya || ahi̭riva bho॒gaiḥ paryḙti bā॒hu-ñjyāyā̭ he॒ti-mpa̭ri॒bādha̭mānaḥ | ha॒sta॒ghno viśvā̭ va॒yunā̭ni vi॒dvā-npumā॒-npumāgṃ̭sa॒-mpari̭ pātu vi॒śvataḥ̭ || vana̭spate vī॒ḍva̭ṅgo॒ hi bhū॒yā a॒sma-thsa̭khā pra॒tara̭ṇa-ssu॒vīraḥ̭ | gobhi॒-ssanna̭ddho asi vī॒ḍaya̭svā-''sthā॒tā tḙ jayatu॒ jetvā̭ni || di॒vaḥ pṛ̭thi॒vyāḥ pa- [pari̭, oja॒ u-dbhṛ̭taṃ॒-] 31
-ryoja॒ u-dbhṛ̭taṃ॒-va~na॒spati̭bhyaḥ॒ paryābhṛ̭ta॒gṃ॒ sahaḥ̭ | a॒pāmo॒jmāna॒-mpari॒ gobhi॒rāvṛ̭ta॒mindra̭sya॒ vajragṃ̭ ha॒viṣā॒ rathaṃ̭-ya~ja || indra̭sya॒ vajro̭ ma॒rutā॒manī̭ka-mmi॒trasya॒ garbho॒ varṷṇasya॒ nābhiḥ̭ | semā-nno̭ ha॒vyadā̭ti-ñjuṣā॒ṇo deva̭ ratha॒ prati̭ ha॒vyā gṛ̭bhāya || upa̭ śvāsaya pṛthi॒vīmu॒ta dyā-mpṷru॒trā tḙ manutāṃ॒-vi~ṣṭhi̭ta॒-ñjaga̭t | sa dṷndubhe sa॒jūrindrḙṇa de॒vairdū॒rā- [de॒vairdū॒rāt, davī̭yo॒] 32
-ddavī̭yo॒ apa̭sedha॒ śatrūṋ || ā kra̭ndaya॒ bala॒mojo̭ na॒ ā dhā॒ niṣṭa̭nihi duri॒tā bādha̭mānaḥ | apa̭ protha dundubhe du॒cchunāgṃ̭ i॒ta indra̭sya mu॒ṣṭira̭si vī॒ḍaya̭sva || ā-'mūra̭ja pra॒tyāva̭rtaye॒māḥ kḙtu॒ma-ddṷndu॒bhi rvā̭vadīti | samaśva̭parṇā॒ścara̭nti no॒ naro॒-'smāka̭mindra ra॒thino̭ jayantu || 33 ||
(dhanva̭n - mahi॒mānaṃ॒ - brāhma̭ṇā॒so - 'di̭tiḥ - pṛthi॒vyāḥ pari̭ - dū॒rā - deka̭catvārigṃśacca) (a. 6)
yadakra̭ndaḥ pratha॒ma-ñjāya̭māna u॒dyan-thsa̭mu॒drādu॒ta vā॒ purī̭ṣāt | śye॒nasya̭ pa॒kṣā ha̭ri॒ṇasya̭ bā॒hū ṷpa॒stutya॒-mmahi̭ jā॒ta-ntḙ arvann || ya॒mena̭ da॒tta-ntri॒ta ḙnamāyuna॒gindra̭ eṇa-mpratha॒mo addhya̭tiṣṭhat | ga॒ndha॒rvo a̭sya raśa॒nāma̭-gṛbhṇā॒-thsūrā॒daśvaṃ̭-va~savo॒ nira̭taṣṭa || asi̭ ya॒mo asyā̭di॒tyo a̭rva॒nnasi̭ tri॒to guhyḙna vra॒tena̭ | asi॒ somḙna sa॒mayā॒ vipṛ̭kta [vipṛ̭ktaḥ, ā॒huste॒ trīṇi̭ di॒vi bandha̭nāni |] 34
ā॒huste॒ trīṇi̭ di॒vi bandha̭nāni || trīṇi̭ ta āhurdi॒vi bandha̭nāni॒ trīṇya॒phsu trīṇya॒nta-ssa̭mu॒dre | u॒teva̭ me॒ varṷṇaśchan-thsyarva॒n॒. yatrā̭ ta ā॒huḥ pa̭ra॒ma-ñja॒nitra᳚m || i॒mā tḙ vājinnava॒mārja̭nānī॒mā śa॒phānāgṃ̭ sani॒turni॒dhānā᳚ | atrā̭ te bha॒drā ra̭śa॒nā a̭paśyamṛ॒tasya॒ yā a̭bhi॒rakṣa̭nti go॒pāḥ || ā॒tmāna̭-nte॒ mana̭sā॒-''rāda̭jānāma॒vo di॒vā [ ] 35
pa॒taya̭nta-mpata॒ṅgam | śiro̭ apaśya-mpa॒thibhiḥ̭ su॒gebhi̭rare॒ṇubhi॒rjeha̭māna-mpata॒tri || atrā̭ te rū॒pamṷtta॒mama̭paśya॒-ñjigī̭ṣamāṇami॒ṣa ā pa॒de goḥ | ya॒dā te॒ marto॒ anu॒ bhoga॒māna॒ḍādi-dgrasi̭ṣṭha॒ oṣa̭dhīrajīgaḥ || anṷ tvā॒ ratho॒ anu॒ maryo̭ arva॒nnanu॒ gāvo-'nu॒ bhagaḥ̭ ka॒nīnā᳚m | anu॒ vrātā̭sa॒stava̭ sa॒khyamī̭yu॒ranṷ de॒vā ma̭mire vī॒rya̭- [vī॒rya᳚m, te |] 36
-nte || hira̭ṇyaśṛ॒ṅgo-'yo̭ asya॒ pādā॒ mano̭javā॒ ava̭ra॒ indra̭ āsīt | de॒vā ida̭sya havi॒radya̭māya॒n॒. yo arva̭nta-mpratha॒mo a॒ddhyati̭ṣṭhat || ī॒rmāntā̭sa॒-ssili̭kamaddhyamāsa॒-ssagṃ śūra̭ṇāso di॒vyāso॒ atyāḥ᳚ | ha॒gṃ॒sā i̭va śreṇi॒śo ya̭tante॒ yadākṣi̭ṣurdi॒vya-majma॒maśvāḥ᳚ || tava॒ śarī̭ra-mpatayi॒ṣṇva̭rva॒-ntava̭ ci॒ttaṃ-vā~ta̭ iva॒ dhrajī̭mān | tava॒ śṛṅgā̭ṇi॒ viṣṭhi̭tā puru॒trā-'ra̭ṇyeṣu॒ jarbhṷrāṇā caranti || upa॒ [upa̭, prāgā॒cchasa̭naṃ-] 37
prāgā॒cchasa̭naṃ-vā~॒jyarvā̭ deva॒drīcā॒ mana̭sā॒ dīddhyā̭naḥ | a॒jaḥ pu॒ro nī̭yate॒ nābhi̭ra॒syānṷ pa॒ścā-tka॒vayo̭ yanti re॒bhāḥ || upa॒ prāgā᳚-tpara॒maṃ-ya~-thsa॒dhastha॒marvā॒gṃ॒ acchā̭ pi॒tara̭-mmā॒tara̭-ñca | a॒dyā de॒vān juṣṭa̭tamo॒ hi ga॒myā athā-''śā᳚ste dā॒śuṣe॒ vāryā̭ṇi || 38 ||
(vipṛ̭kto - di॒vā - vī॒rya̭ - mupai - kā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 7)
mā no̭ mi॒tro varṷṇo arya॒mā-''yurindra̭ ṛbhu॒kṣā ma॒rutaḥ॒ pari̭ khyann | ya-dvā॒jino̭ de॒vajā̭tasya॒ sapteḥ᳚ prava॒kṣyāmo̭ vi॒dathḙ vī॒ryā̭ṇi || yanni॒rṇijā॒ rekṇa̭sā॒ prāvṛ̭tasya rā॒ti-ṅgṛ̭bhī॒tā-mmṷkha॒to naya̭nti | suprā̭ṅa॒jo memya̭-dvi॒śvarṷ̄pa indrāpū॒ṣṇoḥ pri॒yamapyḙti॒ pāthaḥ̭ || e॒ṣa cchāgaḥ̭ pu॒ro aśvḙna vā॒jinā̭ pū॒ṣṇo bhā॒go nī̭yate vi॒śvade᳚vyaḥ | a॒bhi॒priyaṃ॒-ya~-tpṷro॒ḍāśa॒marva̭tā॒ tvaṣṭe- [tvaṣṭet, e॒na॒gṃ॒ sau॒śra॒va॒sāya̭ jinvati |] 39
-dḙnagṃ sauśrava॒sāya̭ jinvati || yaddha॒viṣya̭mṛtu॒śo dḙva॒yāna॒-ntrirmānṷṣāḥ॒ paryaśva॒-nnaya̭nti | atrā̭ pū॒ṣṇaḥ pra̭tha॒mo bhā॒ga ḙti ya॒jña-nde॒vebhyaḥ̭ prative॒daya̭nna॒jaḥ || hotā᳚-'ddhva॒ryurāva̭yā agnimi॒ndho grā̭vagrā॒bha u॒ta śagg​stā॒ suvi̭praḥ | tena̭ ya॒jñena॒ sva̭raṅkṛtena॒ svi̭ṣṭena va॒kṣaṇā॒ ā pṛ̭ṇaddhvam || yū॒pa॒vra॒skā u॒ta ye yṷ̄pavā॒hāśca॒ṣālaṃ॒-ye~ a̭śvayū॒pāya॒ takṣa̭ti | ye cārva̭te॒ paca̭nagṃ sa॒bhaṃra̭ntyu॒to [ ] 40
teṣā̭-ma॒bhigū᳚rtirna invatu || upa॒ prāgā᳚-thsu॒manmḙ-'dhāyi॒ manma̭ de॒vānā॒māśā॒ upa̭ vī॒tapṛ̭ṣṭhaḥ | anvḙnaṃ॒-vi~prā॒ ṛṣa̭yo madanti de॒vānā᳚-mpu॒ṣṭe ca̭kṛmā su॒bandhu᳚m || ya-dvā॒jino॒ dāma̭ sa॒dānna॒marva̭to॒ yā śī̭r​ṣa॒ṇyā̭ raśa॒nā rajjṷrasya | yadvā̭ ghāsya॒ prabhṛ̭tamā॒syḙ tṛṇa॒gṃ॒ sarvā॒ tā te॒ api̭ de॒veṣva̭stu || yadaśva̭sya kra॒viṣo॒ [yadaśva̭sya kra॒viṣaḥ̭, makṣi॒kā-''śa॒] 41
makṣi॒kā-''śa॒ yadvā॒ svarau॒ svadhi̭tau ri॒ptamasti̭ | yaddhasta̭yo-śśami॒turyanna॒kheṣu॒ sarvā॒ tā te॒ api̭ de॒veṣva̭stu || yadūva̭ddhyamu॒dara̭syāpa॒vāti॒ ya ā॒masya̭ kra॒viṣo̭ ga॒ndho asti̭ | su॒kṛ॒tā taccha̭mi॒tāraḥ̭ kṛṇvantū॒ta medhagṃ̭ śṛta॒pāka̭-mpacantu || ya-tte॒ gātrā̭da॒gninā̭ pa॒cyamā̭nāda॒bhi śūla॒-nniha̭tasyāva॒dhāva̭ti | mā ta-dbhūmyā॒mā śri̭ṣa॒ ( )-nmā tṛṇḙṣu de॒vebhya॒stadu॒śadbhyo̭ rā॒tama̭stu || 42 ||
(i - du॒to - kra॒viṣaḥ̭ - śriṣath - sa॒pta ca̭) (a. 8)
ye vā॒jina̭-mpari॒paśya̭nti pa॒kvaṃ-ya~ ī̭mā॒hu-ssṷra॒bhirnir​ha॒reti̭ | ye cārva̭to māgṃsabhi॒kṣāmu॒pāsa̭ta u॒to teṣā̭ma॒bhigū᳚rtirna invatu || yannīkṣa̭ṇa-mmā॒g॒spaca̭nyā u॒khāyā॒ yā pātrā̭ṇi yū॒ṣṇa ā॒seca̭nāni | ū॒ṣma॒ṇyā̭-'pi॒dhānā̭ carū॒ṇāma॒ṅkā-ssū॒nāḥ pari̭ bhūṣa॒ntyaśva᳚m || ni॒krama̭ṇa-nni॒ṣada̭naṃ-vi~॒varta̭naṃ॒-ya~cca॒ paḍbī̭śa॒marva̭taḥ | yacca̭ pa॒pau yacca̭ ghā॒si- [ghā॒sim, ja॒ghāsa॒ sarvā॒ tā] 43
-ñja॒ghāsa॒ sarvā॒ tā te॒ api̭ de॒veṣva̭stu || mā tvā॒-'gni-rdhva̭nayi-ddhū॒maga̭ndhi॒rmokhā bhrāja̭ntya॒bhi vi̭kta॒ jaghriḥ̭ | i॒ṣṭaṃ-vī~॒tama॒bhigū᳚rtaṃ॒-va~ṣa̭ṭkṛta॒-nta-nde॒vāsaḥ॒ prati̭ gṛbhṇa॒ntyaśva᳚m || yadaśvā̭ya॒ vāsa̭ upastṛ॒ṇantya̭dhīvā॒saṃ-yā~ hira̭ṇyānyasmai | sa॒ndāna॒marva̭nta॒-mpaḍbī̭śa-mpri॒yā de॒veṣvā yā̭mayanti || ya-ttḙ sā॒de maha̭sā॒ śūkṛ̭tasya॒ pār​ṣṇi̭yā vā॒ kaśa̭yā [vā॒ kaśa̭yā, vā॒ tu॒toda̭ |] 44
vā tu॒toda̭ | sru॒ceva॒ tā ha॒viṣo̭ addhva॒reṣu॒ sarvā॒ tā te॒ brahma̭ṇā sūdayāmi || catṷstrigṃśa-dvā॒jino̭ de॒vaba̭ndho॒-rvaṅkrī॒-raśva̭sya॒ svadhi̭ti॒-ssamḙti | acchi̭drā॒ gātrā̭ va॒yunā̭ kṛṇota॒ parṷṣparuranu॒ghuṣyā॒ vi śa̭sta || eka॒stvaṣṭu॒raśva̭syā viśa॒stā dvā ya॒ntārā̭ bhavata॒statha॒rtuḥ | yā te॒ gātrā̭ṇāmṛtu॒thā kṛ॒ṇomi॒ tātā॒ piṇḍā̭nā॒-mpra jṷhomya॒gnau || mā tvā̭ tapa- [tapat, pri॒ya ā॒tmā-] 45
-tpri॒ya ā॒tmā-'pi॒yanta॒-mmā svadhi̭tista॒nuva॒ ā ti̭ṣṭhipa-tte | mā tḙ gṛ॒ddhnu-ra̭viśa॒stā-'ti॒hāya̭ chi॒drā gātrā᳚ṇya॒sinā॒ mithṷ̄ kaḥ || na vā ṷve॒tanmri̭yase॒ na ri̭ṣyasi de॒vāgṃ idḙṣi pa॒thibhiḥ̭ su॒gebhiḥ̭ | harī̭ te॒ yuñjā॒ pṛṣa̭tī abhūtā॒mupā᳚sthā-dvā॒jī dhu॒ri rāsa̭bhasya || su॒gavya̭-nno vā॒jī svaśvi̭ya-mpu॒gṃ॒saḥ pu॒trāgṃ u॒ta vi̭śvā॒puṣagṃ̭ ra॒yim | a॒nā॒gā॒stva-nno॒ adi̭tiḥ kṛṇotu kṣa॒tra-nno॒ aśvo̭ vanatāgṃ ha॒viṣmāṋ || 46 ||
(ghā॒siṃ-kaśa̭yā - tapa-d- ra॒yiṃ - nava̭ ca ) (a. 9)
(aśma॒n - ya i॒mo - dḙna - mā॒śuḥ - prācīṃ᳚ - jī॒mūta̭sya॒ - yadakra̭ndo॒ - mā no̭ mi॒tro - ye vā॒jinaṃ॒ - nava̭)
(aśma̭n - mano॒yujaṃ॒ - prācī॒manu॒ - śarma̭ yacchatu॒ - teṣā̭ma॒bhigū᳚rtiḥ॒ - ṣaṭca̭tvārigṃśat)
(aśma̭n, ha॒viṣmāṋ)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturtha kāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
o-nnamaḥ paramātmane , śrī mahāgaṇapataye namaḥ , śrī gurubhyo namaḥ , ha॒riḥ॒ oṃ