📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.3 - ଦେଵସ୍ଯ ତ୍ଵା ସଵିତୁଃ ପ୍ରସଵେ - କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତା ପାଠଃ
1.3 - Devasya Tva Savituh Prasave - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah
Krishna Vedic Oriya
କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପ୍ରଥମକାଣ୍ଡେ ତୃତୀଯଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମେ ପଶୁଃ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵେ᳚-ଽଶ୍ଵିନୋ᳚-ର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା᳚-ମ୍ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା॒ମା ଦ॒ଦେ-ଽଭ୍ରି॑ରସି॒ ନାରି॑ରସି॒ ପରି॑ଲିଖିତ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷଃ॒ ପରି॑ଲିଖିତା॒ ଅରା॑ତଯ ଇ॒ଦମ॒ହଗ୍ଂ ରକ୍ଷ॑ସୋ ଗ୍ରୀ॒ଵା ଅପି॑ କୃନ୍ତାମି॒ ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ଯ-ଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମ ଇ॒ଦମ॑ସ୍ଯ ଗ୍ରୀ॒ଵା ଅପି॑ କୃନ୍ତାମି ଦି॒ଵେ ତ୍ଵା॒-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷାଯ ତ୍ଵା ପୃଥି॒ଵ୍ଯୈ ତ୍ଵା॒ ଶୁନ୍ଧ॑ତାଂ-ଲୋଁ॒କଃ ପି॑ତୃ॒ଷଦ॑ନୋ॒ ଯଵୋ॑-ଽସି ଯ॒ଵଯା॒ସ୍ମ-ଦ୍ଦ୍ଵେଷୋ॑ [ଯ॒ଵଯା॒ସ୍ମ-ଦ୍ଦ୍ଵେଷଃ॑, ଯ॒ଵଯାରା॑ତୀଃ] 1
ଯ॒ଵଯାରା॑ତୀଃ ପିତୃ॒ଣାଗ୍ଂ ସଦ॑ନମ॒ସ୍ଯୁଦ୍ଦିଵଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ତଭା॒ନା-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମ୍ପୃଣ ପୃଥି॒ଵୀ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂ॑ହ ଦ୍ଯୁତା॒ନସ୍ତ୍ଵା॑ ମାରୁ॒ତୋ ମି॑ନୋତୁ ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣଯୋ-ର୍ଧ୍ରୁ॒ଵେଣ॒ ଧର୍ମ॑ଣା ବ୍ରହ୍ମ॒ଵନି॑-ନ୍ତ୍ଵା କ୍ଷତ୍ର॒ଵନିଗ୍ଂ॑ ସୁପ୍ରଜା॒ଵନିଗ୍ଂ॑ ରାଯସ୍ପୋଷ॒ଵନି॒-ମ୍ପର୍ଯୂ॑ହାମି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ଦୃଗ୍ଂହ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ନ୍ଦୃଗ୍ଂ॑ହ ପ୍ର॒ଜା-ନ୍ଦୃଗ୍ଂ॑ହ ରା॒ଯସ୍ପୋଷ॑-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ଘୃ॒ତେନ॑ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ॒ ଆ ପୃ॑ଣେଥା॒ମିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ॒ ସଦୋ॑-ଽସି ଵିଶ୍ଵଜ॒ନସ୍ଯ॑ ଛା॒ଯା ପରି॑ ତ୍ଵା ଗିର୍ଵଣୋ॒ ଗିର॑ ଇ॒ମା ଭ॑ଵନ୍ତୁ ଵି॒ଶ୍ଵତୋ॑ ଵୃ॒ଦ୍ଧାଯୁ॒ମନୁ॒ ଵୃଦ୍ଧ॑ଯୋ॒ ଜୁଷ୍ଟା॑ ଭଵନ୍ତୁ॒ ଜୁଷ୍ଟ॑ଯ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ॒ ସ୍ଯୂର॒ସୀନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ଧ୍ରୁ॒ଵମ॑ସ୍ଯୈ॒ନ୍ଦ୍ରମ॒ସୀନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା ॥ 2 ॥
(ଦ୍ଵେଷ॑ - ଇ॒ମା - ଅ॒ଷ୍ଟାଦ॑ଶ ଚ ) (ଅ. 1)
ର॒କ୍ଷୋ॒ହଣୋ॑ ଵଲଗ॒ହନୋ॑ ଵୈଷ୍ଣ॒ଵା-ନ୍ଖ॑ନାମୀ॒ଦମ॒ହ-ନ୍ତଂ-ଵଁ॑ଲ॒ଗମୁଦ୍ଵ॑ପାମି॒ ଯ-ନ୍ନଃ॑ ସମା॒ନୋ ଯମସ॑ମାନୋ ନିଚ॒ଖାନେ॒ଦମେ॑ନ॒ମଧ॑ର-ଙ୍କରୋମି॒ ଯୋ ନଃ॑ ସମା॒ନୋ ଯୋ-ଽସ॑ମାନୋ-ଽରାତୀ॒ଯତି॑ ଗାଯ॒ତ୍ରେଣ॒ ଛନ୍ଦ॒ସା-ଽଵ॑ବାଢୋ ଵଲ॒ଗଃ କିମତ୍ର॑ ଭ॒ଦ୍ର-ନ୍ତନ୍ନୌ॑ ସ॒ହ ଵି॒ରାଡ॑ସି ସପତ୍ନ॒ହା ସ॒ମ୍ରାଡ॑ସି ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯ॒ହା ସ୍ଵ॒ରାଡ॑ସ୍ଯଭିମାତି॒ହା ଵି॑ଶ୍ଵା॒ରାଡ॑ସି॒ ଵିଶ୍ଵା॑ସା-ନ୍ନା॒ଷ୍ଟ୍ରାଣାଗ୍ଂ॑ ହ॒ନ୍ତା [ହ॒ନ୍ତା, ର॒କ୍ଷୋ॒ହଣୋ॑] 3
ର॑କ୍ଷୋ॒ହଣୋ॑ ଵଲଗ॒ହନଃ॒ ପ୍ରୋକ୍ଷା॑ମି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵା-ନ୍ର॑କ୍ଷୋ॒ହଣୋ॑ ଵଲଗ॒ହନୋ-ଽଵ॑ ନଯାମି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵାନ୍ ଯଵୋ॑-ଽସି ଯ॒ଵଯା॒ସ୍ମ-ଦ୍ଦ୍ଵେଷୋ॑ ଯ॒ଵଯାରା॑ତୀ ରକ୍ଷୋ॒ହଣୋ॑ ଵଲଗ॒ହନୋ-ଽଵ॑ ସ୍ତୃଣାମି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵା-ନ୍ର॑କ୍ଷୋ॒ହଣୋ॑ ଵଲଗ॒ହନୋ॒-ଽଭି ଜୁ॑ହୋମି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵା-ନ୍ର॑କ୍ଷୋ॒ହଣୌ॑ ଵଲଗ॒ହନା॒ଵୁପ॑ ଦଧାମି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵୀ ର॑କ୍ଷୋ॒ହଣୌ॑ ଵଲଗ॒ହନୌ॒ ପର୍ଯୂ॑ହାମି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵୀ ର॑କ୍ଷୋ॒ହଣୌ॑ ଵଲଗ॒ହନୌ॒ ପରି॑ ସ୍ତୃଣାମି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵୀ ର॑କ୍ଷୋ॒ହଣୌ॑ ଵଲଗ॒ହନୌ॑ ଵୈଷ୍ଣ॒ଵୀ ବୃ॒ହନ୍ନ॑ସି ବୃ॒ହଦ୍ଗ୍ରା॑ଵା ବୃହ॒ତୀମିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ଵାଚଂ॑-ଵଁଦ ॥ 4 ॥
( ହ॒ନ୍ତେ-ନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ଦ୍ଵେ ଚ॑ ) (ଅ. 2)
ଵି॒ଭୂର॑ସି ପ୍ର॒ଵାହ॑ଣୋ॒ ଵହ୍ନି॑ରସି ହଵ୍ଯ॒ଵାହ॑ନ-ଶ୍ଶ୍ଵା॒ତ୍ରୋ॑-ଽସି॒ ପ୍ରଚେ॑ତାସ୍ତୁ॒ଥୋ॑-ଽସି ଵି॒ଶ୍ଵଵେ॑ଦା ଉ॒ଶିଗ॑ସି କ॒ଵିରଙ୍ଘା॑ରିରସି॒ ବମ୍ଭା॑ରିରଵ॒ସ୍ଯୁର॑ସି॒ ଦୁଵ॑ସ୍ଵାଞ୍ଛୁ॒ନ୍ଧ୍ଯୂର॑ସି ମାର୍ଜା॒ଲୀଯଃ॑ ସ॒ମ୍ରାଡ॑ସି କୃ॒ଶାନୁଃ॑ ପରି॒ଷଦ୍ଯୋ॑-ଽସି॒ ପଵ॑ମାନଃ ପ୍ର॒ତକ୍ଵା॑-ଽସି॒ ନଭ॑ସ୍ଵା॒ନସ॑ମ୍ମୃଷ୍ଟୋ-ଽସି ହଵ୍ଯ॒ସୂଦ॑ ଋ॒ତଧା॑ମା-ଽସି॒ ସୁଵର୍ଜ୍ଯୋତି॒-ର୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଜ୍ଯୋତିରସି॒ ସୁଵ॑ର୍ଧାମା॒-ଽଜୋ᳚ ଽସ୍ଯେକ॑ପା॒ଦହି॑ରସି ବୁ॒ଦ୍ଧ୍ନିଯୋ॒ ରୌଦ୍ରେ॒ଣାନୀ॑କେନ ପା॒ହି ମା᳚-ଽଗ୍ନେ ପିପୃ॒ହି ମା॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥ 5 ॥
(ଅନୀ॑କେନା॒-ଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 3)
ତ୍ଵଗ୍ଂ ସୋ॑ମ ତନୂ॒କୃଦ୍ଭ୍ଯୋ॒ ଦ୍ଵେଷୋ᳚ଭ୍ଯୋ॒-ଽନ୍ଯକୃ॑ତେଭ୍ଯ ଉ॒ରୁ ଯ॒ନ୍ତା-ଽସି॒ ଵରୂ॑ଥ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା॑ ଜୁଷା॒ଣୋ ଅ॒ପ୍ତୁରାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ ଵେତୁ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଯନ୍ନୋ॑ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵରି॑ଵଃ କୃଣୋତ୍ଵ॒ଯ-ମ୍ମୃଧଃ॑ ପୁ॒ର ଏ॑ତୁ ପ୍ରଭି॒ନ୍ଦନ୍ନ୍ । ଅ॒ଯଗ୍ଂ ଶତ୍ରୂ᳚ଞ୍ଜଯତୁ॒ ଜର୍​ହୃ॑ଷାଣୋ॒-ଽଯଂ-ଵାଁଜ॑-ଞ୍ଜଯତୁ॒ ଵାଜ॑ସାତୌ । ଉ॒ରୁ ଵି॑ଷ୍ଣୋ॒ ଵି କ୍ର॑ମସ୍ଵୋ॒ରୁ କ୍ଷଯା॑ଯ ନଃ କୃଧି । ଘୃ॒ତ-ଙ୍ଘୃ॑ତଯୋନେ ପିବ॒ ପ୍ରପ୍ର॑ ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତି-ନ୍ତିର । ସୋମୋ॑ ଜିଗାତି ଗାତୁ॒ଵି- [ଗାତୁ॒ଵିତ୍, ଦେ॒ଵାନା॑ମେତି] 6
ଦ୍ଦେ॒ଵାନା॑ମେତି ନିଷ୍କୃ॒ତମୃ॒ତସ୍ଯ॒ ଯୋନି॑ମା॒ସଦ॒ମଦି॑ତ୍ଯା॒-ସ୍ସଦୋ॒-ଽସ୍ଯଦି॑ତ୍ଯା॒-ସ୍ସଦ॒ ଆ ସୀ॑ଦୈ॒ଷ ଵୋ॑ ଦେଵ ସଵିତ॒-ସ୍ସୋମ॒ସ୍ତଗ୍ଂ ର॑କ୍ଷଦ୍ଧ୍ଵ॒-ମ୍ମା ଵୋ॑ ଦଭଦେ॒ତତ୍ତ୍ଵଗ୍ଂ ସୋ॑ମ ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵାନୁପା॑ଗା ଇ॒ଦମ॒ହ-ମ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯୋ॑ ମନୁ॒ଷ୍ଯା᳚ନ୍-ଥ୍ସ॒ହ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ସ॒ହ ରା॒ଯସ୍ପୋଷେ॑ଣ॒ ନମୋ॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ ସ୍ଵ॒ଧା ପି॒ତୃଭ୍ଯ॑ ଇ॒ଦମ॒ହ-ନ୍ନିର୍ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ପାଶା॒-ଥ୍ସୁଵ॑ର॒ଭି [ ] 7
ଵି ଖ୍ଯେ॑ଷଂ-ଵୈଁଶ୍ଵାନ॒ର-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॒ରଗ୍ନେ᳚ ଵ୍ରତପତେ॒ ତ୍ଵଂ-ଵ୍ରଁ॒ତାନାଂ᳚-ଵ୍ରଁ॒ତପ॑ତିରସି॒ ଯା ମମ॑ ତ॒ନୂସ୍ତ୍ଵଯ୍ଯଭୂ॑ଦି॒ଯଗ୍ଂ ସା ମଯି॒ ଯା ତଵ॑ ତ॒ନୂ-ର୍ମଯ୍ଯଭୂ॑ଦେ॒ଷା ସା ତ୍ଵଯି॑ ଯଥାଯ॒ଥ-ନ୍ନୌ᳚ ଵ୍ରତପତେ ଵ୍ର॒ତିନୋ᳚-ର୍ଵ୍ର॒ତାନି॑ ॥ 8 ॥
(ଗା॒ତୁ॒ଵିଦ॒-ଭ୍ଯେ-କ॑ତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 4)
ଅତ୍ଯ॒ନ୍ଯାନଗା॒-ନ୍ନାନ୍ଯାନୁପା॑ଗାମ॒ର୍ଵାକ୍ତ୍ଵା॒ ପରୈ॑ରଵିଦ-ମ୍ପ॒ରୋ-ଽଵ॑ରୈ॒ସ୍ତ-ନ୍ତ୍ଵା॑ ଜୁଷେ ଵୈଷ୍ଣ॒ଵ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯାଯୈ॑ ଦେ॒ଵସ୍ତ୍ଵା॑ ସଵି॒ତା ମଦ୍ଧ୍ଵା॑-ଽନ॒କ୍ତ୍ଵୋଷ॑ଧେ॒ ତ୍ରାଯ॑ସ୍ଵୈନ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵଧି॑ତେ॒ ମୈନଗ୍ଂ॑ ହିଗ୍ଂସୀ॒-ର୍ଦିଵ॒ମଗ୍ରେ॑ଣ॒ ମା ଲେ॑ଖୀର॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ଯେ॑ନ॒ ମା ହିଗ୍ଂ॑ସୀଃ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ସ-ମ୍ଭ॑ଵ॒ ଵନ॑ସ୍ପତେ ଶ॒ତଵ॑ଲ୍​ଶୋ॒ ଵି ରୋ॑ହ ସ॒ହସ୍ର॑ଵଲ୍​ଶା॒ ଵି ଵ॒ଯଗ୍ଂ ରୁ॑ହେମ॒ ଯ-ନ୍ତ୍ଵା॒-ଽଯଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଵଧି॑ତି॒ସ୍ତେତି॑ଜାନଃ ପ୍ରଣି॒ନାଯ॑ ମହ॒ତେ ସୌଭ॑ଗା॒ଯାଚ୍ଛି॑ନ୍ନୋ॒ ରାଯଃ॑ ସୁ॒ଵୀରଃ॑ ॥ 9 ॥
(ଯଂ-ଦଶ॑ ଚ) (ଅ. 5)
ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯୈ ତ୍ଵା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷାଯ ତ୍ଵା ଦି॒ଵେ ତ୍ଵା॒ ଶୁନ୍ଧ॑ତାଂ-ଲୋଁ॒କଃ ପି॑ତୃ॒ଷଦ॑ନୋ॒ ଯଵୋ॑-ଽସି ଯ॒ଵଯା॒ସ୍ମ-ଦ୍ଦ୍ଵେଷୋ॑ ଯ॒ଵଯାରା॑ତୀଃ ପିତୃ॒ଣାଗ୍ଂ ସଦ॑ନମସି ସ୍ଵାଵେ॒ଶୋ᳚-ଽସ୍ଯଗ୍ରେ॒ଗା ନେ॑ତୃ॒ଣାଂ-ଵଁନ॒ସ୍ପତି॒ରଧି॑ ତ୍ଵା ସ୍ଥାସ୍ଯତି॒ ତସ୍ଯ॑ ଵିତ୍ତା-ଦ୍ଦେ॒ଵସ୍ତ୍ଵା॑ ସଵି॒ତା ମଦ୍ଧ୍ଵା॑-ଽନକ୍ତୁ ସୁପିପ୍ପ॒ଲାଭ୍ଯ॒-ସ୍ତ୍ଵୌଷ॑ଧୀଭ୍ଯ॒ ଉଦ୍ଦିଵଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ତଭା॒ନା-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମ୍ପୃଣ ପୃଥି॒ଵୀମୁପ॑ରେଣ ଦୃଗ୍ଂହ॒ ତେ ତେ॒ ଧାମା᳚ନ୍ଯୁଶ୍ମସୀ [ଧାମା᳚ନ୍ଯୁଶ୍ମସି, ଗ॒ମଦ୍ଧ୍ଯେ॒ ଗାଵୋ॒] 10
ଗ॒ମଦ୍ଧ୍ଯେ॒ ଗାଵୋ॒ ଯତ୍ର॒ ଭୂରି॑ଶୃଙ୍ଗା ଅ॒ଯାସଃ॑ । ଅତ୍ରାହ॒ ତଦୁ॑ରୁଗା॒ଯସ୍ଯ॒ ଵିଷ୍ଣୋଃ᳚ ପ॒ରମ-ମ୍ପ॒ଦମଵ॑ ଭାତି॒ ଭୂରେଃ᳚ ॥ ଵିଷ୍ଣୋଃ॒ କର୍ମା॑ଣି ପଶ୍ଯତ॒ ଯତୋ᳚ ଵ୍ର॒ତାନି॑ ପସ୍ପ॒ଶେ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ॒ ଯୁଜ୍ଯ॒-ସ୍ସଖା᳚ ॥ ତ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣୋଃ᳚ ପର॒ମ-ମ୍ପ॒ଦଗ୍ଂ ସଦା॑ ପଶ୍ଯନ୍ତି ସୂ॒ରଯଃ॑ । ଦି॒ଵୀଵ॒ ଚକ୍ଷୁ॒ରାତ॑ତମ୍ ॥ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵନି॑-ନ୍ତ୍ଵା କ୍ଷତ୍ର॒ଵନିଗ୍ଂ॑ ସୁପ୍ରଜା॒ଵନିଗ୍ଂ॑ ରାଯସ୍ପୋଷ॒ଵନି॒-ମ୍ପର୍ଯୂ॑ହାମି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ଦୃଗ୍ଂହ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ନ୍ଦୃଗ୍ଂ॑ହ ପ୍ର॒ଜା-ନ୍ଦୃଗ୍ଂ॑ହ ରା॒ଯସ୍ପୋଷ॑-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ପରି॒ଵୀର॑ସି॒ ପରି॑ ତ୍ଵା॒ ଦୈଵୀ॒ର୍ଵିଶୋ᳚ ଵ୍ଯଯନ୍ତା॒-ମ୍ପରୀ॒ମଗ୍ଂ ରା॒ଯସ୍ପୋଷୋ॒ ଯଜ॑ମାନ-ମ୍ମନୁ॒ଷ୍ଯା॑ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷସ୍ଯ ତ୍ଵା॒ ସାନା॒ଵଵ॑ ଗୂହାମି ॥ 11 ॥
(ଉ॒ଶ୍ମ॒ସୀ॒-ପୋଷ॒ମେ-କା॒ନ୍ନଵିଗ୍ଂ॑ଶ॒ତିଶ୍ଚ॑) (ଅ. 6)
ଇ॒ଷେ ତ୍ଵୋ॑ପ॒ଵୀର॒ସ୍ଯୁପୋ॑ ଦେ॒ଵା-ନ୍ଦୈଵୀ॒-ର୍ଵିଶଃ॒ ପ୍ରାଗୁ॒-ର୍ଵହ୍ନୀ॑ରୁ॒ଶିଜୋ॒ ବୃହ॑ସ୍ପତେ ଧା॒ରଯା॒ ଵସୂ॑ନି ହ॒ଵ୍ଯା ତେ᳚ ସ୍ଵଦନ୍ତା॒-ନ୍ଦେଵ॑ ତ୍ଵଷ୍ଟ॒ର୍ଵସୁ॑ ରଣ୍ଵ॒ ରେଵ॑ତୀ॒ ରମ॑ଦ୍ଧ୍ଵ-ମ॒ଗ୍ନେ-ର୍ଜ॒ନିତ୍ର॑ମସି॒ ଵୃଷ॑ଣୌ ସ୍ଥ ଉ॒ର୍ଵଶ୍ଯ॑ସ୍ଯା॒ଯୁର॑ସି ପୁରୂ॒ରଵା॑ ଘୃ॒ତେନା॒କ୍ତେ ଵୃଷ॑ଣ-ନ୍ଦଧାଥା-ଙ୍ଗାଯ॒ତ୍ର-ଞ୍ଛନ୍ଦୋ-ଽନୁ॒ ପ୍ର ଜା॑ଯସ୍ଵ॒ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭ॒-ଞ୍ଜାଗ॑ତ॒-ଞ୍ଛନ୍ଦୋ-ଽନୁ॒ ପ୍ର ଜା॑ଯସ୍ଵ॒ ଭଵ॑ତ- [ଭଵ॑ତମ୍, ନ॒-ସ୍ସମ॑ନସୌ॒] 12
ନ୍ନ॒-ସ୍ସମ॑ନସୌ॒ ସମୋ॑କସାଵରେ॒ପସୌ᳚ । ମା ଯ॒ଜ୍ଞଗ୍ଂ ହିଗ୍ଂ॑ସିଷ୍ଟ॒-ମ୍ମା ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତି-ଞ୍ଜାତଵେଦସୌ ଶି॒ଵୌ ଭ॑ଵତମ॒ଦ୍ଯ ନଃ॑ ॥ ଅ॒ଗ୍ନାଵ॒ଗ୍ନିଶ୍ଚ॑ରତି॒ ପ୍ରଵି॑ଷ୍ଟ॒ ଋଷୀ॑ଣା-ମ୍ପୁ॒ତ୍ରୋ ଅ॑ଧିରା॒ଜ ଏ॒ଷଃ । ସ୍ଵା॒ହା॒କୃତ୍ଯ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ତେ ଜୁହୋମି॒ ମା ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ମିଥୁ॒ଯା କ॑ର୍ଭାଗ॒ଧେଯ᳚ମ୍ ॥ 13 ॥
(ଭଵ॑ତ॒-ମେକ॑ତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 7)
ଆ ଦ॑ଦ ଋ॒ତସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ଦେଵହଵିଃ॒ ପାଶେ॒ନା-ଽଽର॑ଭେ॒ ଧର୍​ଷା॒ ମାନୁ॑ଷାନ॒ଦ୍ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵୌଷ॑ଧୀଭ୍ଯଃ॒ ପ୍ରୋକ୍ଷା᳚ମ୍ଯ॒ପା-ମ୍ପେ॒ରୁର॑ସି ସ୍ଵା॒ତ୍ତ-ଞ୍ଚି॒-ଥ୍ସଦେ॑ଵଗ୍ଂ ହ॒ଵ୍ଯମାପୋ॑ ଦେଵୀ॒-ସ୍ସ୍ଵଦ॑ତୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସ-ନ୍ତେ᳚ ପ୍ରା॒ଣୋ ଵା॒ଯୁନା॑ ଗଚ୍ଛତା॒ଗ୍ଂ॒ ସଂ-ଯଁଜ॑ତ୍ରୈ॒ରଙ୍ଗା॑ନି॒ ସଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞପ॑ତିରା॒ଶିଷା॑ ଘୃ॒ତେନା॒କ୍ତୌ ପ॒ଶୁ-ନ୍ତ୍ରା॑ଯେଥା॒ଗ୍ଂ॒ ରେଵ॑ତୀ-ର୍ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତି-ମ୍ପ୍ରିଯ॒ଧା-ଽଽ ଵି॑ଶ॒ତୋରୋ॑ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ସ॒ଜୂ-ର୍ଦେ॒ଵେନ॒ [ସ॒ଜୂ-ର୍ଦେ॒ଵେନ॑, ଵାତେ॑ନା॒-ଽସ୍ଯ] 14
ଵାତେ॑ନା॒-ଽସ୍ଯ ହ॒ଵିଷ॒ସ୍ତ୍ମନା॑ ଯଜ॒ ସମ॑ସ୍ଯ ତ॒ନୁଵା॑ ଭଵ॒ ଵର୍​ଷୀ॑ଯୋ॒ ଵର୍​ଷୀ॑ଯସି ଯ॒ଜ୍ଞେ ଯ॒ଜ୍ଞପତି॑-ନ୍ଧାଃ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॒ମ୍ପୃଚଃ॑ ପାହି॒ ନମ॑ସ୍ତ ଆତାନା-ଽନ॒ର୍ଵା ପ୍ରେହି॑ ଘୃ॒ତସ୍ଯ॑ କୁ॒ଲ୍ଯାମନୁ॑ ସ॒ହ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ସ॒ହ ରା॒ଯସ୍ପୋଷେ॒ଣା ଽଽପୋ॑ ଦେଵୀ-ଶ୍ଶୁଦ୍ଧାଯୁଵ-ଶ୍ଶୁ॒ଦ୍ଧା ଯୂ॒ଯ-ନ୍ଦେ॒ଵାଗ୍ଂ ଊ᳚ଢ୍ଵଗ୍ଂ ଶୁ॒ଦ୍ଧା ଵ॒ଯ-ମ୍ପରି॑ଵିଷ୍ଟାଃ ପରିଵେ॒ଷ୍ଟାରୋ॑ ଵୋ ଭୂଯାସ୍ମ ॥ 15 ॥
(ଦେ॒ଵନ॒-ଚତୁ॑ଶ୍ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 8)
ଵାକ୍ତ॒ ଆ ପ୍ଯା॑ଯତା-ମ୍ପ୍ରା॒ଣସ୍ତ॒ ଆ ପ୍ଯା॑ଯତା॒-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॑ସ୍ତ॒ ଆ ପ୍ଯା॑ଯତା॒ଗ୍॒ ଶ୍ରୋତ୍ର॑-ନ୍ତ॒ ଆ ପ୍ଯା॑ଯତାଂ॒-ଯାଁ ତେ᳚ ପ୍ରା॒ଣାଞ୍ଛୁଗ୍ଜ॒ଗାମ॒ ଯା ଚକ୍ଷୁ॒ର୍ଯା ଶ୍ରୋତ୍ରଂ॒-ଯଁତ୍ତେ᳚ କ୍ରୂ॒ରଂ-ଯଁଦାସ୍ଥି॑ତ॒-ନ୍ତତ୍ତ॒ ଆ ପ୍ଯା॑ଯତା॒-ନ୍ତତ୍ତ॑ ଏ॒ତେନ॑ ଶୁନ୍ଧତା॒-ନ୍ନାଭି॑ସ୍ତ॒ ଆ ପ୍ଯା॑ଯତା-ମ୍ପା॒ଯୁସ୍ତ॒ ଆ ପ୍ଯା॑ଯତାଗ୍ଂ ଶୁ॒ଦ୍ଧାଶ୍ଚ॒ରିତ୍ରା॒-ଶ୍ଶମ॒ଦ୍ଭ୍ଯ- [ମ॒ଧ୍ଭ୍ଯଃ, ଶମୋଷ॑ଧୀଭ୍ଯ॒-ଶ୍ଶଂ] 16
ଶ୍ଶମୋଷ॑ଧୀଭ୍ଯ॒-ଶ୍ଶ-ମ୍ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯୈ ଶମହୋ᳚ଭ୍ଯା॒-ମୋଷ॑ଧେ॒ ତ୍ରାଯ॑ସ୍ଵୈନ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵଧି॑ତେ॒ ମୈନଗ୍ଂ॑ ହିଗ୍ଂସୀ॒ ରକ୍ଷ॑ସା-ମ୍ଭା॒ଗୋ॑-ଽସୀ॒ଦମ॒ହଗ୍ଂ ରକ୍ଷୋ॑-ଽଧ॒ମ-ନ୍ତମୋ॑ ନଯାମି॒ ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ଯ-ଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମ ଇ॒ଦମେ॑ନମଧ॒ମ-ନ୍ତମୋ॑ ନଯାମୀ॒ଷେ ତ୍ଵା॑ ଘୃ॒ତେନ॑ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ॒ ପ୍ରୋର୍ଣ୍ଵା॑ଥା॒-ମଚ୍ଛି॑ନ୍ନୋ॒ ରାଯଃ॑ ସୁ॒ଵୀର॑ ଉ॒ର୍ଵ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ମନ୍ଵି॑ହି॒ ଵାଯୋ॒ ଵୀହି॑ ସ୍ତୋ॒କାନା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହୋ॒ର୍ଧ୍ଵନ॑ଭସ-ମ୍ମାରୁ॒ତ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛତମ୍ ॥ 17 ॥
(ଅ॒ଦ୍ଭ୍ଯୋ-ଵୀହି॒-ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 9)
ସ-ନ୍ତେ॒ ମନ॑ସା॒ ମନଃ॒ ସ-ମ୍ପ୍ରା॒ଣେନ॑ ପ୍ରା॒ଣୋ ଜୁଷ୍ଟ॑-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॑ ହ॒ଵ୍ଯ-ଙ୍ଘୃ॒ତଵ॒-ଥ୍ସ୍ଵାହୈ॒ନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରା॒ଣୋ ଅଙ୍ଗେ॑ଅଙ୍ଗେ॒ ନି ଦେ᳚ଦ୍ଧ୍ଯଦୈ॒ନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଽପା॒ନୋ ଅଙ୍ଗେ॑ଅଙ୍ଗେ॒ ଵି ବୋ॑ଭୁଵ॒ଦ୍ଦେଵ॑ ତ୍ଵଷ୍ଟ॒ର୍ଭୂରି॑ ତେ॒ ସଗ୍ଂସ॑ମେତୁ॒ ଵିଷୁ॑ରୂପା॒ ଯ-ଥ୍ସଲ॑କ୍ଷ୍ମାଣୋ॒ ଭଵ॑ଥ ଦେଵ॒ତ୍ରା ଯନ୍ତ॒ମଵ॑ସେ॒ ସଖା॒ଯୋ-ଽନୁ॑ ତ୍ଵା ମା॒ତା ପି॒ତରୋ॑ ମଦନ୍ତୁ॒ ଶ୍ରୀର॑ସ୍ଯ॒ଗ୍ନିସ୍ତ୍ଵା᳚ ଶ୍ରୀଣା॒ତ୍ଵାପ॒-ସ୍ସମ॑ରିଣ॒ନ୍ ଵାତ॑ସ୍ଯ [ ] 18
ତ୍ଵା॒ ଧ୍ରଜ୍ଯୈ॑ ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ରଗ୍ଗ୍​ହ୍ଯା॑ ଅ॒ପାମୋଷ॑ଧୀନା॒ଗ୍ଂ॒ ରୋହି॑ଷ୍ଯୈ ଘୃ॒ତ-ଙ୍ଘୃ॑ତପାଵାନଃ ପିବତ॒ ଵସାଂ᳚-ଵଁସାପାଵାନଃ ପିବତା॒-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷସ୍ଯ ହ॒ଵିର॑ସି॒ ସ୍ଵାହା᳚ ତ୍ଵା॒-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷାଯ॒ ଦିଶଃ॑ ପ୍ର॒ଦିଶ॑ ଆ॒ଦିଶୋ॑ ଵି॒ଦିଶ॑ ଉ॒ଦ୍ଦିଶ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା॑ ଦି॒ଗ୍ଭ୍ଯୋ ନମୋ॑ ଦି॒ଗ୍ଭ୍ଯଃ ॥ 19 ॥
(ଵା॑ତସ୍ଯା॒-ଷ୍ଟାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 10)
20
ସ॒ମୁ॒ଦ୍ର-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ଙ୍ଗଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଦେ॒ଵଗ୍ଂ ସ॑ଵି॒ତାର॑-ଙ୍ଗଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॑-ଽହୋରା॒ତ୍ରେ ଗ॑ଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॑ ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୌ ଗଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॒ ସୋମ॑-ଙ୍ଗଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି ଗଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଗ॑ଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॒ ନଭୋ॑ ଦି॒ଵ୍ଯ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଗ୍ନିଂ-ଵୈଁ᳚ଶ୍ଵାନ॒ର-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଦ୍ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵୌଷ॑ଧୀଭ୍ଯୋ॒ ମନୋ॑ ମେ॒ ହାର୍ଦି॑ ଯଚ୍ଛ ତ॒ନୂ-ନ୍ତ୍ଵଚ॑-ମ୍ପୁ॒ତ୍ର-ନ୍ନପ୍ତା॑ରମଶୀଯ॒ ଶୁଗ॑ସି॒ ତମ॒ଭି ଶୋ॑ଚ॒ ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ଯ-ଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଧାମ୍ନୋ॑ଧାମ୍ନୋ ରାଜନ୍ନି॒ତୋ ଵ॑ରୁଣ ନୋ ମୁଞ୍ଚ॒ ଯଦାପୋ॒ ଅଘ୍ନି॑ଯା॒ ଵରୁ॒ଣେତି॒ ଶପା॑ମହେ॒ ତତୋ॑ ଵରୁଣ ନୋ ମୁଞ୍ଚ ॥ 20
(ଅ॒ସି॒-ଷଡ୍ଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଶ୍ଚ ) (ଅ. 11)
ହ॒ଵିଷ୍ମ॑ତୀରି॒ମା ଆପୋ॑ ହ॒ଵିଷ୍ମା᳚-ନ୍ଦେ॒ଵୋ ଅ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରୋ ହ॒ଵିଷ୍ମା॒ଗ୍ଂ॒ ଆ ଵି॑ଵାସତି ହ॒ଵିଷ୍ମାଗ୍ଂ॑ ଅସ୍ତୁ॒ ସୂର୍ଯଃ॑ ॥ ଅ॒ଗ୍ନେର୍ଵୋ ଽପ॑ନ୍ନଗୃହସ୍ଯ॒ ସଦ॑ସି ସାଦଯାମି ସୁ॒ମ୍ନାଯ॑ ସୁମ୍ନିନୀ-ସ୍ସୁ॒ମ୍ନେ ମା॑ ଧତ୍ତେନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନି॒ଯୋ-ର୍ଭା॑ଗ॒ଧେଯୀ᳚-ସ୍ସ୍ଥ ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣଯୋ-ର୍ଭାଗ॒ଧେଯୀ᳚-ସ୍ସ୍ଥ॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ଷା-ନ୍ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ଭାଗ॒ଧେଯୀ᳚-ସ୍ସ୍ଥ ଯ॒ଜ୍ଞେ ଜା॑ଗୃତ ॥ 21 ॥
(ହ॒ଵିଷ୍ମ॑ତୀ॒-ଶ୍ଚତୁ॑ସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶତ୍) (ଅ. 12)
ହୃ॒ଦେ ତ୍ଵା॒ ମନ॑ସେ ତ୍ଵା ଦି॒ଵେ ତ୍ଵା॒ ସୂର୍ଯା॑ଯ ତ୍ଵୋ॒ର୍ଧ୍ଵମି॒ମମ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର-ଙ୍କୃ॑ଧି ଦି॒ଵି ଦେ॒ଵେଷୁ॒ ହୋତ୍ରା॑ ଯଚ୍ଛ॒ ସୋମ॑ ରାଜ॒ନ୍ନେହ୍ଯଵ॑ ରୋହ॒ ମା ଭେର୍ମା ସଂ-ଵିଁ॑କ୍ଥା॒ ମା ତ୍ଵା॑ ହିଗ୍ଂସିଷ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାସ୍ତ୍ଵମୁ॒ପାଵ॑ରୋହ ପ୍ର॒ଜାସ୍ତ୍ଵାମୁ॒ପାଵ॑ରୋହନ୍ତୁ ଶୃ॒ଣୋତ୍ଵ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ॒ମିଧା॒ ହଵ॑-ମ୍ମେ ଶୃ॒ଣ୍ଵନ୍ତ୍ଵାପୋ॑ ଧି॒ଷଣା᳚ଶ୍ଚ ଦେ॒ଵୀଃ । ଶୃ॒ଣୋତ॑ ଗ୍ରାଵାଣୋ ଵି॒ଦୁଷୋ॒ ନୁ [ ] 22
ଯ॒ଜ୍ଞଗ୍ଂ ଶୃ॒ଣୋତୁ॑ ଦେ॒ଵ-ସ୍ସ॑ଵି॒ତା ହଵ॑-ମ୍ମେ । ଦେଵୀ॑ରାପୋ ଅପା-ନ୍ନପା॒ଦ୍ଯ ଊ॒ର୍ମିର୍​ହ॑ଵି॒ଷ୍ଯ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଵା᳚-ନ୍ମ॒ଦିନ୍ତ॑ମ॒ସ୍ତ-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॑ ଦେଵ॒ତ୍ରା ଧ॑ତ୍ତ ଶୁ॒କ୍ରଗ୍ଂ ଶୁ॑କ୍ର॒ପେଭ୍ଯୋ॒ ଯେଷା᳚-ମ୍ଭା॒ଗ-ସ୍ସ୍ଥ ସ୍ଵାହା॒ କାର୍​ଷି॑ର॒ସ୍ଯପା॒-ଽପା-ମ୍ମୃ॒ଦ୍ଧ୍ରଗ୍ଂ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॒ ଵୋ-ଽକ୍ଷି॑ତ୍ଯା॒ ଉନ୍ନ॑ଯେ । ଯମ॑ଗ୍ନେ ପୃ॒ଥ୍ସୁ ମର୍ତ୍ଯ॒ମାଵୋ॒ ଵାଜେ॑ଷୁ॒ ଯ-ଞ୍ଜୁ॒ନାଃ । ସ ଯନ୍ତା॒ ଶଶ୍ଵ॑ତୀ॒ରିଷଃ॑ ॥ 23 ॥
( ନୁ-ସ॒ପ୍ତଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 13)
ତ୍ଵମ॑ଗ୍ନେ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଅସୁ॑ରୋ ମ॒ହୋ ଦି॒ଵସ୍ତ୍ଵଗ୍ଂ ଶର୍ଧୋ॒ ମାରୁ॑ତ-ମ୍ପୃ॒କ୍ଷ ଈ॑ଶିଷେ । ତ୍ଵଂ-ଵାଁତୈ॑ରରୁ॒ଣୈର୍ଯା॑ସି ଶଙ୍ଗ॒ଯସ୍ତ୍ଵ-ମ୍ପୂ॒ଷା ଵି॑ଧ॒ତଃ ପା॑ସି॒ ନୁତ୍ମନା᳚ ॥ ଆ ଵୋ॒ ରାଜା॑ନମଦ୍ଧ୍ଵ॒ରସ୍ଯ॑ ରୁ॒ଦ୍ରଗ୍ଂ ହୋତା॑ରଗ୍ଂ ସତ୍ଯ॒ଯଜ॒ଗ୍ଂ॒ ରୋଦ॑ସ୍ଯୋଃ । ଅ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପୁ॒ରା ତ॑ନଯି॒ତ୍ନୋ ର॒ଚିତ୍ତା॒ଦ୍ଧିର॑ଣ୍ଯରୂପ॒ମଵ॑ସେ କୃଣୁଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିର୍​ହୋତା॒ ନି ଷ॑ସାଦା॒ ଯଜୀ॑ଯାନୁ॒ପସ୍ଥେ॑ ମା॒ତୁ-ସ୍ସୁ॑ର॒ଭାଵୁ॑ ଲୋ॒କେ । ଯୁଵା॑ କ॒ଵିଃ ପୁ॑ରୁନି॒ଷ୍ଠ [ପୁ॑ରୁନି॒ଷ୍ଠଃ, ଋ॒ତାଵା॑ ଧ॒ର୍ତା] 24
ଋ॒ତାଵା॑ ଧ॒ର୍ତା କୃ॑ଷ୍ଟୀ॒ନାମୁ॒ତ ମଦ୍ଧ୍ଯ॑ ଇ॒ଦ୍ଧଃ ॥ସା॒ଦ୍ଧ୍ଵୀମ॑କ-ର୍ଦେ॒ଵଵୀ॑ତି-ନ୍ନୋ ଅ॒ଦ୍ଯ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ଜି॒ହ୍ଵାମ॑ଵିଦାମ॒ ଗୁହ୍ଯା᳚ମ୍ । ସ ଆଯୁ॒ରା-ଽଗା᳚-ଥ୍ସୁର॒ଭିର୍ଵସା॑ନୋ ଭ॒ଦ୍ରାମ॑କ-ର୍ଦେ॒ଵହୂ॑ତି-ନ୍ନୋ ଅ॒ଦ୍ଯ ॥ ଅକ୍ର॑ନ୍ଦଦ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ତ॒ନଯ॑ନ୍ନିଵ॒ ଦ୍ଯୌଃ, କ୍ଷାମା॒ ରେରି॑ହଦ୍ଵୀ॒ରୁଧଃ॑ ସମ॒ଞ୍ଜନ୍ନ୍ । ସ॒ଦ୍ଯୋ ଜ॑ଜ୍ଞା॒ନୋ ଵି ହୀମି॒ଦ୍ଧୋ ଅଖ୍ଯ॒ଦା ରୋଦ॑ସୀ ଭା॒ନୁନା॑ ଭାତ୍ଯ॒ନ୍ତଃ ॥ ତ୍ଵେ ଵସୂ॑ନି ପୁର୍ଵଣୀକ [ପୁର୍ଵଣୀକ, ହୋ॒ତ॒ର୍ଦୋ॒ଷା] 25
ହୋତର୍ଦୋ॒ଷା ଵସ୍ତୋ॒ରେରି॑ରେ ଯ॒ଜ୍ଞିଯା॑ସଃ । କ୍ଷାମେ॑ଵ॒ ଵିଶ୍ଵା॒ ଭୁଵ॑ନାନି॒ ଯସ୍ମି॒ନ୍-ଥ୍ସଗ୍ଂ ସୌଭ॑ଗାନି ଦଧି॒ରେ ପା॑ଵ॒କେ ॥ ତୁଭ୍ଯ॒-ନ୍ତା ଅ॑ଙ୍ଗିରସ୍ତମ॒ ଵିଶ୍ଵା᳚-ସ୍ସୁକ୍ଷି॒ତଯଃ॒ ପୃଥ॑କ୍ । ଅଗ୍ନେ॒ କାମା॑ଯ ଯେମିରେ ॥ ଅ॒ଶ୍ଯାମ॒ ତ-ଙ୍କାମ॑ମଗ୍ନେ॒ ତଵୋ॒ତ୍ଯ॑ଶ୍ଯାମ॑ ର॒ଯିଗ୍ଂ ର॑ଯିଵ-ସ୍ସୁ॒ଵୀର᳚ମ୍ । ଅ॒ଶ୍ଯାମ॒ ଵାଜ॑ମ॒ଭି ଵା॒ଜଯ॑ନ୍ତୋ॒ ଽଶ୍ଯାମ॑ ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନମ॑ଜରା॒ଜର॑-ନ୍ତେ ॥ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ॑-ଯଁଵିଷ୍ଠ ଭାର॒ତାଗ୍ନେ᳚ ଦ୍ଯୁ॒ମନ୍ତ॒ମା ଭ॑ର ॥ 26 ॥
ଵସୋ॑ ପୁରୁ॒ସ୍ପୃହଗ୍ଂ॑ ର॒ଯିମ୍ ॥ ସ ଶ୍ଵି॑ତା॒ନସ୍ତ॑ନ୍ଯ॒ତୂ ରୋ॑ଚନ॒ସ୍ଥା ଅ॒ଜରେ॑ଭି॒-ର୍ନାନ॑ଦଦ୍ଭି॒ର୍ଯଵି॑ଷ୍ଠଃ । ଯଃ ପା॑ଵ॒କଃ ପୁ॑ରୁ॒ତମଃ॑ ପୁ॒ରୂଣି॑ ପୃ॒ଥୂନ୍ଯ॒ଗ୍ନିର॑ନୁ॒ଯାତି॒ ଭର୍ଵନ୍ନ୍॑ ॥ ଆଯୁ॑ଷ୍ଟେ ଵି॒ଶ୍ଵତୋ॑ ଦଧଦ॒ଯମ॒ଗ୍ନି-ର୍ଵରେ᳚ଣ୍ଯଃ । ପୁନ॑ସ୍ତେ ପ୍ରା॒ଣ ଆ-ଽଯ॑ତି॒ ପରା॒ ଯକ୍ଷ୍ମଗ୍ଂ॑ ସୁଵାମି ତେ ॥ ଆ॒ଯୁ॒ର୍ଦା ଅ॑ଗ୍ନେ ହ॒ଵିଷୋ॑ ଜୁଷା॒ଣୋ ଘୃ॒ତପ୍ର॑ତୀକୋ ଘୃ॒ତଯୋ॑ନିରେଧି । ଘୃ॒ତ-ମ୍ପୀ॒ତ୍ଵା ମଧୁ॒ ଚାରୁ॒ ଗଵ୍ଯ॑-ମ୍ପି॒ତେଵ॑ ପୁ॒ତ୍ରମ॒ଭି [ପୁ॒ତ୍ରମ॒ଭି, ର॒କ୍ଷ॒ତା॒ଦି॒ମମ୍] 27
ର॑କ୍ଷତାଦି॒ମମ୍ । ତସ୍ମୈ॑ ତେ ପ୍ରତି॒ହର୍ଯ॑ତେ॒ ଜାତ॑ଵେଦୋ॒ ଵିଚ॑ର୍​ଷଣେ । ଅଗ୍ନେ॒ ଜନା॑ମି ସୁଷ୍ଟୁ॒ତିମ୍ ॥ ଦି॒ଵସ୍ପରି॑ ପ୍ରଥ॒ମ-ଞ୍ଜ॑ଜ୍ଞେ ଅ॒ଗ୍ନିର॒ସ୍ମ-ଦ୍ଦ୍ଵି॒ତୀଯ॒-ମ୍ପରି॑ ଜା॒ତଵେ॑ଦାଃ । ତୃ॒ତୀଯ॑ମ॒ଫ୍ସୁ ନୃ॒ମଣା॒ ଅଜ॑ସ୍ର॒ମିନ୍ଧା॑ନ ଏନ-ଞ୍ଜରତେ ସ୍ଵା॒ଧୀଃ ॥ ଶୁଚିଃ॑ ପାଵକ॒ ଵନ୍ଦ୍ଯୋ-ଽଗ୍ନେ॑ ବୃ॒ହଦ୍ଵି ରୋ॑ଚସେ । ତ୍ଵ-ଙ୍ଘୃ॒ତେଭି॒ରାହୁ॑ତଃ ॥ ଦୃ॒ଶା॒ନୋ ରୁ॒କ୍ମ ଉ॒ର୍ଵ୍ଯା ଵ୍ଯ॑ଦ୍ଯୌ-ଦ୍ଦୁ॒ର୍ମର୍​ଷ॒ମାଯୁଃ॑ ଶ୍ରି॒ଯେ ରୁ॑ଚା॒ନଃ । ଅ॒ଗ୍ନିର॒ମୃତୋ॑ ଅଭଵ॒ଦ୍ଵଯୋ॑ଭି॒- [ଅଭଵ॒ଦ୍ଵଯୋ॑ଭିଃ, ଯଦେ॑ନଂ॒] 28
-ର୍ଯଦେ॑ନ॒-ନ୍ଦ୍ଯୌରଜ॑ନଯ-ଥ୍ସୁ॒ରେତାଃ᳚ ॥ ଆ ଯଦି॒ଷେ ନୃ॒ପତି॒-ନ୍ତେଜ॒ ଆନ॒ଟ୍ଛୁଚି॒ ରେତୋ॒ ନିଷି॑କ୍ତ॒-ନ୍ଦ୍ଯୌର॒ଭୀକେ᳚ । ଅ॒ଗ୍ନି-ଶ୍ଶର୍ଧ॑ମନଵ॒ଦ୍ଯଂ-ଯୁଁଵା॑ନଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଵା॒ଧିଯ॑-ଞ୍ଜନଯ-ଥ୍ସୂ॒ଦଯ॑ଚ୍ଚ ॥ ସ ତେଜୀ॑ଯସା॒ ମନ॑ସା॒ ତ୍ଵୋତ॑ ଉ॒ତ ଶି॑କ୍ଷ ସ୍ଵପ॒ତ୍ଯସ୍ଯ॑ ଶି॒କ୍ଷୋଃ । ଅଗ୍ନେ॑ ରା॒ଯୋ ନୃତ॑ମସ୍ଯ॒ ପ୍ରଭୂ॑ତୌ ଭୂ॒ଯାମ॑ ତେ ସୁଷ୍ଟୁ॒ତଯ॑ଶ୍ଚ॒ ଵସ୍ଵଃ॑ ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ସହ॑ନ୍ତ॒ମା ଭ॑ର ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନସ୍ଯ॑ ପ୍ରା॒ସହା॑ ର॒ଯିମ୍ । ଵିଶ୍ଵା॒ ଯ- [ଵିଶ୍ଵା॒ ଯଃ, ଚ॒ର୍॒ଷ॒ଣୀର॒ଭ୍ଯା॑ସା ଵାଜେ॑ଷୁ] 29
ଶ୍ଚ॑ର୍॒ଷ॒ଣୀର॒ଭ୍ଯା॑ସା ଵାଜେ॑ଷୁ ସା॒ସହ॑ତ୍ ॥ ତମ॑ଗ୍ନେ ପୃତନା॒ସହଗ୍ଂ॑ ର॒ଯିଗ୍ଂ ସ॑ହସ୍ଵ॒ ଆ ଭ॑ର । ତ୍ଵଗ୍ଂ ହି ସ॒ତ୍ଯୋ ଅଦ୍ଭୁ॑ତୋ ଦା॒ତା ଵାଜ॑ସ୍ଯ॒ ଗୋମ॑ତଃ ॥ ଉ॒କ୍ଷାନ୍ନା॑ଯ ଵ॒ଶାନ୍ନା॑ଯ॒ ସୋମ॑ପୃଷ୍ଠାଯ ଵେ॒ଧସେ᳚ । ସ୍ତୋମୈ᳚-ର୍ଵିଧେମା॒-ଽଗ୍ନଯେ᳚ ॥ ଵ॒ଦ୍ମା ହି ସୂ॑ନୋ॒ ଅସ୍ଯ॑ଦ୍ମ॒ସଦ୍ଵା॑ ଚ॒କ୍ରେ ଅ॒ଗ୍ନି-ର୍ଜ॒ନୁଷା ଽଜ୍ମା-ଽନ୍ନ᳚ମ୍ । ସ ତ୍ଵ-ନ୍ନ॑ ଊର୍ଜସନ॒ ଊର୍ଜ॑-ନ୍ଧା॒ ରାଜେ॑ଵ ଜେରଵୃ॒କେ କ୍ଷେ᳚ଷ୍ଯ॒ନ୍ତଃ ॥ ଅଗ୍ନ॒ ଆଯୂଗ୍ଂ॑ଷି [ଅଗ୍ନ॒ ଆଯୂଗ୍ଂ॑ଷି, ପ॒ଵ॒ସ॒ ଆ] 30
ପଵସ॒ ଆ ସୁ॒ଵୋର୍ଜ॒ମିଷ॑-ଞ୍ଚ ନଃ । ଆ॒ରେ ବା॑ଧସ୍ଵ ଦୁ॒ଚ୍ଛୁନା᳚ମ୍ ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ପଵ॑ସ୍ଵ॒ ସ୍ଵପା॑ ଅ॒ସ୍ମେ ଵର୍ଚଃ॑ ସୁ॒ଵୀର୍ଯ᳚ମ୍ । ଦଧ॒ତ୍ପୋଷଗ୍ଂ॑ ର॒ଯି-ମ୍ମଯି॑ ॥ ଅଗ୍ନେ॑ ପାଵକ ରୋ॒ଚିଷା॑ ମ॒ନ୍ଦ୍ରଯା॑ ଦେଵ ଜି॒ହ୍ଵଯା᳚ । ଆ ଦେ॒ଵାନ୍. ଵ॑କ୍ଷି॒ ଯକ୍ଷି॑ ଚ ॥ ସ ନଃ॑ ପାଵକ ଦୀଦି॒ଵୋ-ଽଗ୍ନେ॑ ଦେ॒ଵାଗ୍ଂ ଇ॒ହା ଵ॑ହ । ଉପ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଗ୍ଂ ହ॒ଵିଶ୍ଚ॑ ନଃ ॥ ଅ॒ଗ୍ନି-ଶ୍ଶୁଚି॑ଵ୍ରତତମ॒-ଶ୍ଶୁଚି॒-ର୍ଵିପ୍ର॒-ଶ୍ଶୁଚିଃ॑ କ॒ଵିଃ । ଶୁଚୀ॑ ରୋଚତ॒ ଆହୁ॑ତଃ ॥ ଉଦ॑ଗ୍ନେ॒ ଶୁଚ॑ଯ॒ସ୍ତଵ॑ ଶୁ॒କ୍ରା ଭ୍ରାଜ॑ନ୍ତ ଈରତେ । ତଵ॒ ଜ୍ଯୋତୀଗ୍॑ଷ୍ଯ॒ର୍ଚଯଃ॑ ॥ 31 ॥
(ପୁ॒ରୁ॒ନି॒ଷ୍ଠଃ-ପୁ॑ର୍ଵଣୀକ-ଭରା॒-ଽଭି-ଵଯୋ॑ଭି॒-ର୍ଯ-ଆଯୂଗ୍ଂ॑ଷି॒ -ଵିପ୍ର॒-ଶ୍ଶୁଚି॒-ଶ୍ଚତୁ॑ର୍ଦଶ ଚ) (ଅ. 14)
(ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ - ରକ୍ଷୋ॒ହଣୋ॑ - ଵି॒ଭୂ-ସ୍ତ୍ଵଗ୍ଂ ସୋ॒ମା - ଽତ୍ଯ॒ନ୍ଯାନଗାଂ᳚ - ପୃଥି॒ଵ୍ଯା - ଇ॒ଷେ ତ୍ଵା - ଽଽଦ॑ଦେ॒ - ଵାକ୍ତ॒-ସନ୍ତେ॑ - ସମୁ॒ଦ୍ରଗ୍ଂ - ହ॒ଵିଷ୍ମ॑ତୀର୍-ହୃ॒ଦେ - ତ୍ଵମ॑ଗ୍ନେ ରୁ॒ଦ୍ର - ଶ୍ଚତୁ॑ର୍ଦଶ)
(ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ - ଗ॒ମଧ୍ଯେ॑ - ହ॒ଵିଷ୍ମ॑ତୀଃ - ପଵସ॒ - ଏକ॑ତ୍ରିଗ୍ଂଶତ୍)
(ଦେ॒ଵସ୍ଯା॒, ର୍ଚଯଃ॑)
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପ୍ରଥମକାଣ୍ଡେ ତୃତୀଯଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe tṛtīyaḥ praśnaḥ - agniṣṭome paśuḥ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒mā da॒de-'bhri̭rasi॒ nāri̭rasi॒ pari̭likhita॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ pari̭likhitā॒ arā̭taya i॒dama॒hagṃ rakṣa̭so grī॒vā api̭ kṛntāmi॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣma i॒dama̭sya grī॒vā api̭ kṛntāmi di॒ve tvā॒-'ntari̭kṣāya tvā pṛthi॒vyai tvā॒ śundha̭tāṃ-lo~॒kaḥ pi̭tṛ॒ṣada̭no॒ yavo̭-'si ya॒vayā॒sma-ddveṣo̭ [ya॒vayā॒sma-ddveṣaḥ̭, ya॒vayārā̭tīḥ] 1
ya॒vayārā̭tīḥ pitṛ॒ṇāgṃ sada̭nama॒syuddivagg̭ stabhā॒nā-'ntari̭kṣa-mpṛṇa pṛthi॒vī-ndṛgṃ̭ha dyutā॒nastvā̭ māru॒to mi̭notu mi॒trāvarṷṇayo-rdhru॒veṇa॒ dharma̭ṇā brahma॒vani̭-ntvā kṣatra॒vanigṃ̭ suprajā॒vanigṃ̭ rāyaspoṣa॒vani॒-mparyṷ̄hāmi॒ brahma̭ dṛgṃha kṣa॒tra-ndṛgṃ̭ha pra॒jā-ndṛgṃ̭ha rā॒yaspoṣa̭-ndṛgṃha ghṛ॒tena̭ dyāvāpṛthivī॒ ā pṛ̭ṇethā॒mindra̭sya॒ sado̭-'si viśvaja॒nasya̭ chā॒yā pari̭ tvā girvaṇo॒ gira̭ i॒mā bha̭vantu vi॒śvato̭ vṛ॒ddhāyu॒manu॒ vṛddha̭yo॒ juṣṭā̭ bhavantu॒ juṣṭa̭ya॒ indra̭sya॒ syūra॒sīndra̭sya dhru॒vama̭syai॒ndrama॒sīndrā̭ya tvā || 2 ||
(dveṣa̭ - i॒mā - a॒ṣṭāda̭śa ca ) (a. 1)
ra॒kṣo॒haṇo̭ valaga॒hano̭ vaiṣṇa॒vā-nkha̭nāmī॒dama॒ha-ntaṃ-va~̭la॒gamudva̭pāmi॒ ya-nnaḥ̭ samā॒no yamasa̭māno nica॒khāne॒damḙna॒madha̭ra-ṅkaromi॒ yo naḥ̭ samā॒no yo-'sa̭māno-'rātī॒yati̭ gāya॒treṇa॒ chanda॒sā-'va̭bāḍho vala॒gaḥ kimatra̭ bha॒dra-ntannaṷ sa॒ha vi॒rāḍa̭si sapatna॒hā sa॒mrāḍa̭si bhrātṛvya॒hā sva॒rāḍa̭syabhimāti॒hā vi̭śvā॒rāḍa̭si॒ viśvā̭sā-nnā॒ṣṭrāṇāgṃ̭ ha॒ntā [ha॒ntā, ra॒kṣo॒haṇo̭] 3
ra̭kṣo॒haṇo̭ valaga॒hanaḥ॒ prokṣā̭mi vaiṣṇa॒vā-nra̭kṣo॒haṇo̭ valaga॒hano-'va̭ nayāmi vaiṣṇa॒vān yavo̭-'si ya॒vayā॒sma-ddveṣo̭ ya॒vayārā̭tī rakṣo॒haṇo̭ valaga॒hano-'va̭ stṛṇāmi vaiṣṇa॒vā-nra̭kṣo॒haṇo̭ valaga॒hano॒-'bhi jṷhomi vaiṣṇa॒vā-nra̭kṣo॒haṇaṷ valaga॒hanā॒vupa̭ dadhāmi vaiṣṇa॒vī ra̭kṣo॒haṇaṷ valaga॒hanau॒ paryṷ̄hāmi vaiṣṇa॒vī ra̭kṣo॒haṇaṷ valaga॒hanau॒ pari̭ stṛṇāmi vaiṣṇa॒vī ra̭kṣo॒haṇaṷ valaga॒hanaṷ vaiṣṇa॒vī bṛ॒hanna̭si bṛ॒hadgrā̭vā bṛha॒tīmindrā̭ya॒ vācaṃ̭-va~da || 4 ||
( ha॒nte-ndrā̭ya॒ dve ca̭ ) (a. 2)
vi॒bhūra̭si pra॒vāha̭ṇo॒ vahni̭rasi havya॒vāha̭na-śśvā॒tro̭-'si॒ pracḙtāstu॒tho̭-'si vi॒śvavḙdā u॒śiga̭si ka॒viraṅghā̭rirasi॒ bambhā̭rirava॒syura̭si॒ duva̭svāñchu॒ndhyūra̭si mārjā॒līyaḥ̭ sa॒mrāḍa̭si kṛ॒śānuḥ̭ pari॒ṣadyo̭-'si॒ pava̭mānaḥ pra॒takvā̭-'si॒ nabha̭svā॒nasa̭mmṛṣṭo-'si havya॒sūda̭ ṛ॒tadhā̭mā-'si॒ suvarjyoti॒-rbrahma̭jyotirasi॒ suva̭rdhāmā॒-'jo᳚ 'syeka̭pā॒dahi̭rasi bu॒ddhniyo॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ || 5 ||
(anī̭kenā॒-ṣṭau ca̭) (a. 3)
tvagṃ so̭ma tanū॒kṛdbhyo॒ dveṣo᳚bhyo॒-'nyakṛ̭tebhya u॒ru ya॒ntā-'si॒ varṷ̄tha॒gg॒ svāhā̭ juṣā॒ṇo a॒pturājya̭sya vetu॒ svāhā॒-'yanno̭ a॒gnirvari̭vaḥ kṛṇotva॒ya-mmṛdhaḥ̭ pu॒ra ḙtu prabhi॒ndann | a॒yagṃ śatrū᳚ñjayatu॒ jar​hṛ̭ṣāṇo॒-'yaṃ-vā~ja̭-ñjayatu॒ vāja̭sātau | u॒ru vi̭ṣṇo॒ vi kra̭masvo॒ru kṣayā̭ya naḥ kṛdhi | ghṛ॒ta-ṅghṛ̭tayone piba॒ prapra̭ ya॒jñapa̭ti-ntira | somo̭ jigāti gātu॒vi- [gātu॒vit, de॒vānā̭meti] 6
dde॒vānā̭meti niṣkṛ॒tamṛ॒tasya॒ yoni̭mā॒sada॒madi̭tyā॒-ssado॒-'syadi̭tyā॒-ssada॒ ā sī̭dai॒ṣa vo̭ deva savita॒-ssoma॒stagṃ ra̭kṣaddhva॒-mmā vo̭ dabhade॒tattvagṃ so̭ma de॒vo de॒vānupā̭gā i॒dama॒ha-mma̭nu॒ṣyo̭ manu॒ṣyā᳚n-thsa॒ha pra॒jayā̭ sa॒ha rā॒yaspoṣḙṇa॒ namo̭ de॒vebhyaḥ̭ sva॒dhā pi॒tṛbhya̭ i॒dama॒ha-nnirvarṷṇasya॒ pāśā॒-thsuva̭ra॒bhi [ ] 7
vi khyḙṣaṃ-vai~śvāna॒ra-ñjyoti॒ragne᳚ vratapate॒ tvaṃ-vra~॒tānāṃ᳚-vra~॒tapa̭tirasi॒ yā mama̭ ta॒nūstvayyabhṷ̄di॒yagṃ sā mayi॒ yā tava̭ ta॒nū-rmayyabhṷ̄de॒ṣā sā tvayi̭ yathāya॒tha-nnau᳚ vratapate vra॒tino᳚-rvra॒tāni̭ || 8 ||
(gā॒tu॒vida॒-bhye-ka̭trigṃśacca) (a. 4)
atya॒nyānagā॒-nnānyānupā̭gāma॒rvāktvā॒ parai̭ravida-mpa॒ro-'va̭rai॒sta-ntvā̭ juṣe vaiṣṇa॒va-ndḙvaya॒jyāyai̭ de॒vastvā̭ savi॒tā maddhvā̭-'na॒ktvoṣa̭dhe॒ trāya̭svaina॒gg॒ svadhi̭te॒ mainagṃ̭ higṃsī॒-rdiva॒magrḙṇa॒ mā lḙkhīra॒ntari̭kṣa॒-mmaddhyḙna॒ mā higṃ̭sīḥ pṛthi॒vyā sa-mbha̭va॒ vana̭spate śa॒tava̭l​śo॒ vi ro̭ha sa॒hasra̭val​śā॒ vi va॒yagṃ rṷhema॒ ya-ntvā॒-'yagg​ svadhi̭ti॒steti̭jānaḥ praṇi॒nāya̭ maha॒te saubha̭gā॒yācchi̭nno॒ rāyaḥ̭ su॒vīraḥ̭ || 9 ||
(yaṃ-daśa̭ ca) (a. 5)
pṛ॒thi॒vyai tvā॒ntari̭kṣāya tvā di॒ve tvā॒ śundha̭tāṃ-lo~॒kaḥ pi̭tṛ॒ṣada̭no॒ yavo̭-'si ya॒vayā॒sma-ddveṣo̭ ya॒vayārā̭tīḥ pitṛ॒ṇāgṃ sada̭namasi svāve॒śo᳚-'syagre॒gā nḙtṛ॒ṇāṃ-va~na॒spati॒radhi̭ tvā sthāsyati॒ tasya̭ vittā-dde॒vastvā̭ savi॒tā maddhvā̭-'naktu supippa॒lābhya॒-stvauṣa̭dhībhya॒ uddivagg̭ stabhā॒nā-'ntari̭kṣa-mpṛṇa pṛthi॒vīmupa̭reṇa dṛgṃha॒ te te॒ dhāmā᳚nyuśmasī [dhāmā᳚nyuśmasi, ga॒maddhye॒ gāvo॒] 10
ga॒maddhye॒ gāvo॒ yatra॒ bhūri̭śṛṅgā a॒yāsaḥ̭ | atrāha॒ tadṷrugā॒yasya॒ viṣṇoḥ᳚ pa॒rama-mpa॒damava̭ bhāti॒ bhūreḥ᳚ || viṣṇoḥ॒ karmā̭ṇi paśyata॒ yato᳚ vra॒tāni̭ paspa॒śe | indra̭sya॒ yujya॒-ssakhā᳚ || ta-dviṣṇoḥ᳚ para॒ma-mpa॒dagṃ sadā̭ paśyanti sū॒rayaḥ̭ | di॒vīva॒ cakṣu॒rāta̭tam || bra॒hma॒vani̭-ntvā kṣatra॒vanigṃ̭ suprajā॒vanigṃ̭ rāyaspoṣa॒vani॒-mparyṷ̄hāmi॒ brahma̭ dṛgṃha kṣa॒tra-ndṛgṃ̭ha pra॒jā-ndṛgṃ̭ha rā॒yaspoṣa̭-ndṛgṃha pari॒vīra̭si॒ pari̭ tvā॒ daivī॒rviśo᳚ vyayantā॒-mparī॒magṃ rā॒yaspoṣo॒ yaja̭māna-mmanu॒ṣyā̭ a॒ntari̭kṣasya tvā॒ sānā॒vava̭ gūhāmi || 11 ||
(u॒śma॒sī॒-poṣa॒me-kā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 6)
i॒ṣe tvo̭pa॒vīra॒syupo̭ de॒vā-ndaivī॒-rviśaḥ॒ prāgu॒-rvahnī̭ru॒śijo॒ bṛha̭spate dhā॒rayā॒ vasṷ̄ni ha॒vyā te᳚ svadantā॒-ndeva̭ tvaṣṭa॒rvasṷ raṇva॒ reva̭tī॒ rama̭ddhva-ma॒gne-rja॒nitra̭masi॒ vṛṣa̭ṇau stha u॒rvaśya̭syā॒yura̭si purū॒ravā̭ ghṛ॒tenā॒kte vṛṣa̭ṇa-ndadhāthā-ṅgāya॒tra-ñchando-'nu॒ pra jā̭yasva॒ traiṣṭṷbha॒-ñjāga̭ta॒-ñchando-'nu॒ pra jā̭yasva॒ bhava̭ta- [bhava̭tam, na॒-ssama̭nasau॒] 12
nna॒-ssama̭nasau॒ samo̭kasāvare॒pasau᳚ | mā ya॒jñagṃ higṃ̭siṣṭa॒-mmā ya॒jñapa̭ti-ñjātavedasau śi॒vau bha̭vatama॒dya naḥ̭ || a॒gnāva॒gniśca̭rati॒ pravi̭ṣṭa॒ ṛṣī̭ṇā-mpu॒tro a̭dhirā॒ja e॒ṣaḥ | svā॒hā॒kṛtya॒ brahma̭ṇā te juhomi॒ mā de॒vānā᳚-mmithu॒yā ka̭rbhāga॒dheya᳚m || 13 ||
(bhava̭ta॒-meka̭trigṃśacca) (a. 7)
ā da̭da ṛ॒tasya̭ tvā devahaviḥ॒ pāśe॒nā-''ra̭bhe॒ dhar​ṣā॒ mānṷṣāna॒dbhyastvauṣa̭dhībhyaḥ॒ prokṣā᳚mya॒pā-mpe॒rura̭si svā॒tta-ñci॒-thsadḙvagṃ ha॒vyamāpo̭ devī॒-ssvada̭taina॒gṃ॒ sa-nte᳚ prā॒ṇo vā॒yunā̭ gacchatā॒gṃ॒ saṃ-ya~ja̭trai॒raṅgā̭ni॒ saṃ-ya~॒jñapa̭tirā॒śiṣā̭ ghṛ॒tenā॒ktau pa॒śu-ntrā̭yethā॒gṃ॒ reva̭tī-rya॒jñapa̭ti-mpriya॒dhā-'' vi̭śa॒toro̭ antarikṣa sa॒jū-rde॒vena॒ [sa॒jū-rde॒vena̭, vātḙnā॒-'sya] 14
vātḙnā॒-'sya ha॒viṣa॒stmanā̭ yaja॒ sama̭sya ta॒nuvā̭ bhava॒ var​ṣī̭yo॒ var​ṣī̭yasi ya॒jñe ya॒jñapati̭-ndhāḥ pṛ̭thi॒vyā-ssa॒mpṛcaḥ̭ pāhi॒ nama̭sta ātānā-'na॒rvā prehi̭ ghṛ॒tasya̭ ku॒lyāmanṷ sa॒ha pra॒jayā̭ sa॒ha rā॒yaspoṣe॒ṇā ''po̭ devī-śśuddhāyuva-śśu॒ddhā yū॒ya-nde॒vāgṃ ū᳚ḍhvagṃ śu॒ddhā va॒ya-mpari̭viṣṭāḥ parive॒ṣṭāro̭ vo bhūyāsma || 15 ||
(de॒vana॒-catṷścatvārigṃśacca) (a. 8)
vākta॒ ā pyā̭yatā-mprā॒ṇasta॒ ā pyā̭yatā॒-ñcakṣṷsta॒ ā pyā̭yatā॒g॒ śrotra̭-nta॒ ā pyā̭yatāṃ॒-yā~ te᳚ prā॒ṇāñchugja॒gāma॒ yā cakṣu॒ryā śrotraṃ॒-ya~tte᳚ krū॒raṃ-ya~dāsthi̭ta॒-ntatta॒ ā pyā̭yatā॒-ntatta̭ e॒tena̭ śundhatā॒-nnābhi̭sta॒ ā pyā̭yatā-mpā॒yusta॒ ā pyā̭yatāgṃ śu॒ddhāśca॒ritrā॒-śśama॒dbhya- [ma॒dhbhyaḥ, śamoṣa̭dhībhya॒-śśaṃ] 16
śśamoṣa̭dhībhya॒-śśa-mpṛ̭thi॒vyai śamaho᳚bhyā॒-moṣa̭dhe॒ trāya̭svaina॒gg॒ svadhi̭te॒ mainagṃ̭ higṃsī॒ rakṣa̭sā-mbhā॒go̭-'sī॒dama॒hagṃ rakṣo̭-'dha॒ma-ntamo̭ nayāmi॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣma i॒damḙnamadha॒ma-ntamo̭ nayāmī॒ṣe tvā̭ ghṛ॒tena̭ dyāvāpṛthivī॒ prorṇvā̭thā॒-macchi̭nno॒ rāyaḥ̭ su॒vīra̭ u॒rva̭ntari̭kṣa॒manvi̭hi॒ vāyo॒ vīhi̭ sto॒kānā॒g॒ svāho॒rdhvana̭bhasa-mmāru॒ta-ṅga̭cchatam || 17 ||
(a॒dbhyo-vīhi॒-pañca̭ ca) (a. 9)
sa-nte॒ mana̭sā॒ manaḥ॒ sa-mprā॒ṇena̭ prā॒ṇo juṣṭa̭-nde॒vebhyo̭ ha॒vya-ṅghṛ॒tava॒-thsvāhai॒ndraḥ prā॒ṇo aṅgḙaṅge॒ ni de᳚ddhyadai॒ndro̭ 'pā॒no aṅgḙaṅge॒ vi bo̭bhuva॒ddeva̭ tvaṣṭa॒rbhūri̭ te॒ sagṃsa̭metu॒ viṣṷrūpā॒ ya-thsala̭kṣmāṇo॒ bhava̭tha deva॒trā yanta॒mava̭se॒ sakhā॒yo-'nṷ tvā mā॒tā pi॒taro̭ madantu॒ śrīra̭sya॒gnistvā᳚ śrīṇā॒tvāpa॒-ssama̭riṇa॒n vāta̭sya [ ] 18
tvā॒ dhrajyai̭ pū॒ṣṇo ragg​hyā̭ a॒pāmoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rohi̭ṣyai ghṛ॒ta-ṅghṛ̭tapāvānaḥ pibata॒ vasāṃ᳚-va~sāpāvānaḥ pibatā॒-'ntari̭kṣasya ha॒vira̭si॒ svāhā᳚ tvā॒-'ntari̭kṣāya॒ diśaḥ̭ pra॒diśa̭ ā॒diśo̭ vi॒diśa̭ u॒ddiśa॒-ssvāhā̭ di॒gbhyo namo̭ di॒gbhyaḥ || 19 ||
(vā̭tasyā॒-ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 10)
sa॒mu॒dra-ṅga̭ccha॒ svāhā॒-'ntari̭kṣa-ṅgaccha॒ svāhā̭ de॒vagṃ sa̭vi॒tāra̭-ṅgaccha॒ svāhā̭-'horā॒tre ga̭ccha॒ svāhā̭ mi॒trāvarṷṇau gaccha॒ svāhā॒ soma̭-ṅgaccha॒ svāhā̭ ya॒jña-ṅga̭ccha॒ svāhā॒ chandāgṃ̭si gaccha॒ svāhā॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ga̭ccha॒ svāhā॒ nabho̭ di॒vya-ṅga̭ccha॒ svāhā॒-'gniṃ-vai~᳚śvāna॒ra-ṅga̭ccha॒ svāhā॒-'dbhyastvauṣa̭dhībhyo॒ mano̭ me॒ hārdi̭ yaccha ta॒nū-ntvaca̭-mpu॒tra-nnaptā̭ramaśīya॒ śuga̭si॒ tama॒bhi śo̭ca॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmo dhāmno̭dhāmno rājanni॒to va̭ruṇa no muñca॒ yadāpo॒ aghni̭yā॒ varu॒ṇeti॒ śapā̭mahe॒ tato̭ varuṇa no muñca || 20
(a॒si॒-ṣaḍvigṃ̭śatiśca ) (a. 11)
ha॒viṣma̭tīri॒mā āpo̭ ha॒viṣmā᳚-nde॒vo a̭ddhva॒ro ha॒viṣmā॒gṃ॒ ā vi̭vāsati ha॒viṣmāgṃ̭ astu॒ sūryaḥ̭ || a॒gnervo 'pa̭nnagṛhasya॒ sada̭si sādayāmi su॒mnāya̭ sumninī-ssu॒mne mā̭ dhattendrāgni॒yo-rbhā̭ga॒dheyī᳚-sstha mi॒trāvarṷṇayo-rbhāga॒dheyī᳚-sstha॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mbhāga॒dheyī᳚-sstha ya॒jñe jā̭gṛta || 21 ||
(ha॒viṣma̭tī॒-ścatṷstrigṃśat) (a. 12)
hṛ॒de tvā॒ mana̭se tvā di॒ve tvā॒ sūryā̭ya tvo॒rdhvami॒mama̭ddhva॒ra-ṅkṛ̭dhi di॒vi de॒veṣu॒ hotrā̭ yaccha॒ soma̭ rāja॒nnehyava̭ roha॒ mā bhermā saṃ-vi~̭kthā॒ mā tvā̭ higṃsiṣa-mpra॒jāstvamu॒pāva̭roha pra॒jāstvāmu॒pāva̭rohantu śṛ॒ṇotva॒gni-ssa॒midhā॒ hava̭-mme śṛ॒ṇvantvāpo̭ dhi॒ṣaṇā᳚śca de॒vīḥ | śṛ॒ṇota̭ grāvāṇo vi॒duṣo॒ nu [ ] 22
ya॒jñagṃ śṛ॒ṇotṷ de॒va-ssa̭vi॒tā hava̭-mme | devī̭rāpo apā-nnapā॒dya ū॒rmir​ha̭vi॒ṣya̭ indri॒yāvā᳚-nma॒dinta̭ma॒sta-nde॒vebhyo̭ deva॒trā dha̭tta śu॒kragṃ śṷkra॒pebhyo॒ yeṣā᳚-mbhā॒ga-sstha svāhā॒ kār​ṣi̭ra॒syapā॒-'pā-mmṛ॒ddhragṃ sa̭mu॒drasya॒ vo-'kṣi̭tyā॒ unna̭ye | yama̭gne pṛ॒thsu martya॒māvo॒ vājḙṣu॒ ya-ñju॒nāḥ | sa yantā॒ śaśva̭tī॒riṣaḥ̭ || 23 ||
( nu-sa॒ptaca̭tvārigṃśacca) (a. 13)
tvama̭gne ru॒dro asṷro ma॒ho di॒vastvagṃ śardho॒ mārṷta-mpṛ॒kṣa ī̭śiṣe | tvaṃ-vā~tai̭raru॒ṇairyā̭si śaṅga॒yastva-mpū॒ṣā vi̭dha॒taḥ pā̭si॒ nutmanā᳚ || ā vo॒ rājā̭namaddhva॒rasya̭ ru॒dragṃ hotā̭ragṃ satya॒yaja॒gṃ॒ roda̭syoḥ | a॒gni-mpu॒rā ta̭nayi॒tno ra॒cittā॒ddhira̭ṇyarūpa॒mava̭se kṛṇuddhvam || a॒gnir​hotā॒ ni ṣa̭sādā॒ yajī̭yānu॒pasthḙ mā॒tu-ssṷra॒bhāvṷ lo॒ke | yuvā̭ ka॒viḥ pṷruni॒ṣṭha [pṷruni॒ṣṭhaḥ, ṛ॒tāvā̭ dha॒rtā] 24
ṛ॒tāvā̭ dha॒rtā kṛ̭ṣṭī॒nāmu॒ta maddhya̭ i॒ddhaḥ ||sā॒ddhvīma̭ka-rde॒vavī̭ti-nno a॒dya ya॒jñasya̭ ji॒hvāma̭vidāma॒ guhyā᳚m | sa āyu॒rā-'gā᳚-thsura॒bhirvasā̭no bha॒drāma̭ka-rde॒vahṷ̄ti-nno a॒dya || akra̭ndada॒gni-ssta॒naya̭nniva॒ dyauḥ, kṣāmā॒ reri̭hadvī॒rudhaḥ̭ sama॒ñjann | sa॒dyo ja̭jñā॒no vi hīmi॒ddho akhya॒dā roda̭sī bhā॒nunā̭ bhātya॒ntaḥ || tve vasṷ̄ni purvaṇīka [purvaṇīka, ho॒ta॒rdo॒ṣā] 25
hotardo॒ṣā vasto॒reri̭re ya॒jñiyā̭saḥ | kṣāmḙva॒ viśvā॒ bhuva̭nāni॒ yasmi॒n-thsagṃ saubha̭gāni dadhi॒re pā̭va॒ke || tubhya॒-ntā a̭ṅgirastama॒ viśvā᳚-ssukṣi॒tayaḥ॒ pṛtha̭k | agne॒ kāmā̭ya yemire || a॒śyāma॒ ta-ṅkāma̭magne॒ tavo॒tya̭śyāma̭ ra॒yigṃ ra̭yiva-ssu॒vīra᳚m | a॒śyāma॒ vāja̭ma॒bhi vā॒jaya̭nto॒ 'śyāma̭ dyu॒mnama̭jarā॒jara̭-nte ||śreṣṭhaṃ̭-ya~viṣṭha bhāra॒tāgne᳚ dyu॒manta॒mā bha̭ra || 26 ||
vaso̭ puru॒spṛhagṃ̭ ra॒yim || sa śvi̭tā॒nasta̭nya॒tū ro̭cana॒sthā a॒jarḙbhi॒-rnāna̭dadbhi॒ryavi̭ṣṭhaḥ | yaḥ pā̭va॒kaḥ pṷru॒tamaḥ̭ pu॒rūṇi̭ pṛ॒thūnya॒gnira̭nu॒yāti॒ bharvanṋ || āyṷṣṭe vi॒śvato̭ dadhada॒yama॒gni-rvare᳚ṇyaḥ | puna̭ste prā॒ṇa ā-'ya̭ti॒ parā॒ yakṣmagṃ̭ suvāmi te || ā॒yu॒rdā a̭gne ha॒viṣo̭ juṣā॒ṇo ghṛ॒tapra̭tīko ghṛ॒tayo̭niredhi | ghṛ॒ta-mpī॒tvā madhu॒ cāru॒ gavya̭-mpi॒teva̭ pu॒trama॒bhi [pu॒trama॒bhi, ra॒kṣa॒tā॒di॒mam] 27
ra̭kṣatādi॒mam | tasmai̭ te prati॒harya̭te॒ jāta̭vedo॒ vica̭r​ṣaṇe | agne॒ janā̭mi suṣṭu॒tim || di॒vaspari̭ pratha॒ma-ñja̭jñe a॒gnira॒sma-ddvi॒tīya॒-mpari̭ jā॒tavḙdāḥ | tṛ॒tīya̭ma॒phsu nṛ॒maṇā॒ aja̭sra॒mindhā̭na ena-ñjarate svā॒dhīḥ || śuciḥ̭ pāvaka॒ vandyo-'gnḙ bṛ॒hadvi ro̭case | tva-ṅghṛ॒tebhi॒rāhṷtaḥ || dṛ॒śā॒no ru॒kma u॒rvyā vya̭dyau-ddu॒rmar​ṣa॒māyuḥ̭ śri॒ye rṷcā॒naḥ | a॒gnira॒mṛto̭ abhava॒dvayo̭bhi॒- [abhava॒dvayo̭bhiḥ, yadḙnaṃ॒] 28
-ryadḙna॒-ndyauraja̭naya-thsu॒retāḥ᳚ || ā yadi॒ṣe nṛ॒pati॒-nteja॒ āna॒ṭchuci॒ reto॒ niṣi̭kta॒-ndyaura॒bhīke᳚ | a॒gni-śśardha̭manava॒dyaṃ-yu~vā̭nagg​ svā॒dhiya̭-ñjanaya-thsū॒daya̭cca || sa tejī̭yasā॒ mana̭sā॒ tvota̭ u॒ta śi̭kṣa svapa॒tyasya̭ śi॒kṣoḥ | agnḙ rā॒yo nṛta̭masya॒ prabhṷ̄tau bhū॒yāma̭ te suṣṭu॒taya̭śca॒ vasvaḥ̭ || agne॒ saha̭nta॒mā bha̭ra dyu॒mnasya̭ prā॒sahā̭ ra॒yim | viśvā॒ ya- [viśvā॒ yaḥ, ca॒r॒ṣa॒ṇīra॒bhyā̭sā vājḙṣu] 29
śca̭r॒ṣa॒ṇīra॒bhyā̭sā vājḙṣu sā॒saha̭t || tama̭gne pṛtanā॒sahagṃ̭ ra॒yigṃ sa̭hasva॒ ā bha̭ra | tvagṃ hi sa॒tyo adbhṷto dā॒tā vāja̭sya॒ goma̭taḥ || u॒kṣānnā̭ya va॒śānnā̭ya॒ soma̭pṛṣṭhāya ve॒dhase᳚ | stomai᳚-rvidhemā॒-'gnaye᳚ || va॒dmā hi sṷ̄no॒ asya̭dma॒sadvā̭ ca॒kre a॒gni-rja॒nuṣā 'jmā-'nna᳚m | sa tva-nna̭ ūrjasana॒ ūrja̭-ndhā॒ rājḙva jeravṛ॒ke kṣe᳚ṣya॒ntaḥ || agna॒ āyūgṃ̭ṣi [agna॒ āyūgṃ̭ṣi, pa॒va॒sa॒ ā] 30
pavasa॒ ā su॒vorja॒miṣa̭-ñca naḥ | ā॒re bā̭dhasva du॒cchunā᳚m || agne॒ pava̭sva॒ svapā̭ a॒sme varcaḥ̭ su॒vīrya᳚m | dadha॒tpoṣagṃ̭ ra॒yi-mmayi̭ || agnḙ pāvaka ro॒ciṣā̭ ma॒ndrayā̭ deva ji॒hvayā᳚ | ā de॒vān. va̭kṣi॒ yakṣi̭ ca || sa naḥ̭ pāvaka dīdi॒vo-'gnḙ de॒vāgṃ i॒hā va̭ha | upa̭ ya॒jñagṃ ha॒viśca̭ naḥ || a॒gni-śśuci̭vratatama॒-śśuci॒-rvipra॒-śśuciḥ̭ ka॒viḥ | śucī̭ rocata॒ āhṷtaḥ || uda̭gne॒ śuca̭ya॒stava̭ śu॒krā bhrāja̭nta īrate | tava॒ jyotīg̭ṣya॒rcayaḥ̭ || 31 ||
(pu॒ru॒ni॒ṣṭhaḥ-pṷrvaṇīka-bharā॒-'bhi-vayo̭bhi॒-rya-āyūgṃ̭ṣi॒ -vipra॒-śśuci॒-ścatṷrdaśa ca) (a. 14)
(de॒vasya̭ - rakṣo॒haṇo̭ - vi॒bhū-stvagṃ so॒mā - 'tya॒nyānagāṃ᳚ - pṛthi॒vyā - i॒ṣe tvā - ''da̭de॒ - vākta॒-santḙ - samu॒dragṃ - ha॒viṣma̭tīr-hṛ॒de - tvama̭gne ru॒dra - ścatṷrdaśa)
(de॒vasya̭ - ga॒madhyḙ - ha॒viṣma̭tīḥ - pavasa॒ - eka̭trigṃśat)
(de॒vasyā॒, rcayaḥ̭)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe tṛtīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||