6.115 Yuddhakanda - Panchadashadhikashatatama Sargah

ॐ

6.115 युद्धकाण्ड - पञ्चदशाधिकशततम सर्गः

Valmiki Devanagari

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।

अथ पञ्चदशाधिकशततमस्सर्गः ।

तेरावणवधन्दृष्टवादेवगन्धर्वदानवाः ।

जग्मुस्स्वैस्वैर्विमानैस्तेकथयन्तश्शुभाःकथाः ॥ 1 ॥

रावणस्यवधङ्घोरंराघवस्यपराक्रमम् ।

सुयुद्धंवानराणां च सुग्रीवस्य च मन्त्रितम् ॥ 2 ॥

अनुरागं च वीर्यं च सौमित्रेर्लक्ष्मणस्य च ।

पतिव्रतात्वंसीतायाहनूमतिपराक्रमम् ॥ 3 ॥

कथयन्तोमहाभागाजग्मुर्हष्टायथागतम् ।

राघवस्तुरथन्दिव्यमिन्द्रदत्तंशिखिप्रभम् ॥ 4 ॥

अनुज्ञायमहाभागोर्मातलिम्प्रत्यपूजयत् ।

राघवेणाभ्यनुज्ञातोमातलिश्शक्रसारथिः ॥ 5 ॥

दिव्यन्तंरथमास्थायदिवमेवारूरोहसह ।

तस्मिंस्तुदिवमारूढेसुसारथिसन्तमे ॥ 6 ॥

राघवःपरमप्रीतस्सुग्रीवम्परिषस्वजे ।

परिष्वज्य च सुग्रीवंलक्ष्मणेनाभिवादितः ॥ 7 ॥

पूज्यमानोहरिगणैराजगामबलालयम् ।

अथोवाच स काकुत्स्थस्समीपपरिवर्तिनम् ॥ 8 ॥

सौमित्रिंसत्त्वसम्पन्नंलक्ष्मणंशुभलक्षणम् ।

भीषणमिमंसौम्य लङ्कायामभिषेचय ॥ 9 ॥

अनुरक्तं च भक्तं च तथापूर्वोपकारिणम् ।

एषमेपरमःकामोयदिमंरावणानुजम् ॥ 10 ॥

लङ्कायांसौम्य पश्येमभिषिक्तंविभीषणम् ।

एवमुक्तस्तुसौमित्रीराघवेणमहात्मना ॥ 11 ॥

तथेत्युक्त्वासुसम्हृष्टःसौवर्णङ्घटमाददे ।

तम्घटंवानरेन्द्राणांहस्तेदत्त्वामनोजवान् ॥ 12 ॥

व्यादिदेशमहासत्त्वः समुद्रसलिलन्तदा ।

अतिशीघ्रन्ततोगत्वावानरास्तेमनोजवाः ॥ 13 ॥

आगतास्तुजलङ्गृह्यसमुद्राद्वानरोत्तमाः ।

ततःस्त्वेकङ्घटङ्गृह्यसम्स्थाप्यपरमासने ॥ 14 ॥

घटेनतेनसौमित्रिरभ्यषिञ्चद्विभीषणम् ।

लङ्कायांरक्षसाम्मध्येराजानंरामशासनात् ॥ 15 ॥

विधिनामन्त्रदृष्टेनसुहृद्गणसमावृतः ।

अभ्यषिञ्चंस्तदासर्वेराक्षसावानरास्तथा ॥ 16 ॥

प्रहर्षमतुलङ्गत्वातुष्टुवूराममवे ह ।

तस्यामात्याजहृषिरेभक्तायेचास्यराक्षसाः ॥ 17 ॥

दृष्टवाभिषिक्तंलङ्कायांराक्षसेन्द्रंविभीषणम् ।

राघवःपरमाम्प्रीतिञ्जगामसहलक्ष्मणः ॥ 18 ॥

स तद्राज्यम्महत्प्राप्यरामदत्तंविभीषणः ।

प्रकृतयस्सान्त्वयित्वा च ततोराममुपागमत् ॥ 19 ॥

दध्यक्षतान्मोदकांश्चलाजास्सुमनसस्तथा ।

आजह्रुरथसन्तुष्टाःपौरास्तस्मैनिशाचराः ॥ 20 ॥

सःतान् गृहीत्वादुर्धर्षोराघवायन्यवेदयत् ॥ 21 ॥

माङ्गल्यम्मङ्गलंसर्वंलक्ष्मणाय च वीर्यवान् ।

कृतकार्यंसमृद्धार्थन्दृष्टवारामोविभीषणम् ॥ 22 ॥

प्रतिजग्राहतत्सर्वन्तस्यैवप्रियकाम्यया ।

ततःशैलोपमंवीरम्प्राञ्जलिम्प्रणतंस्थितम् ॥ 23 ॥

उवाचेदंवचोरामोहनूमन्तम्प्लवङ्गमम् ।

अनुज्ञाप्यमहाराजमिमंसौम्य विभीषणम् ॥ 24 ॥

प्रविश्यनगरींलङ्काङ्कौशलम्ब्रूहिमैथिलीम् ।

वैदेह्यैमाङ्कुशलिनंसुग्रीवं च सलक्ष्मणम् ॥ 25 ॥

आचक्ष्ववदतांश्रेष्ठरावणं च हतंरणे ।

प्रियमेतदुदाहृत्यवैदेह्यास्त्वंहरीश्वर ॥ 26 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे पञ्चदशाधिकशततमस्सर्गः ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha pañcadaśādhikaśatatamassargaḥ |

terāvaṇavadhandṛṣṭavādevagandharvadānavāḥ |

jagmussvaisvairvimānaistekathayantaśśubhāḥkathāḥ || 1 ||

rāvaṇasyavadhaṅghoraṃrāghavasyaparākramam |

suyuddhaṃvānarāṇāṃ ca sugrīvasya ca mantritam || 2 ||

anurāgaṃ ca vīryaṃ ca saumitrerlakṣmaṇasya ca |

pativratātvaṃsītāyāhanūmatiparākramam || 3 ||

kathayantomahābhāgājagmurhaṣṭāyathāgatam |

rāghavasturathandivyamindradattaṃśikhiprabham || 4 ||

anujñāyamahābhāgormātalimpratyapūjayat |

rāghaveṇābhyanujñātomātaliśśakrasārathiḥ || 5 ||

divyantaṃrathamāsthāyadivamevārūrohasaha |

tasmiṃstudivamārūḍhesusārathisantame || 6 ||

rāghavaḥparamaprītassugrīvampariṣasvaje |

pariṣvajya ca sugrīvaṃlakṣmaṇenābhivāditaḥ || 7 ||

pūjyamānoharigaṇairājagāmabalālayam |

athovāca sa kākutsthassamīpaparivartinam || 8 ||

saumitriṃsattvasampannaṃlakṣmaṇaṃśubhalakṣaṇam |

bhīṣaṇamimaṃsaumya laṅkāyāmabhiṣecaya || 9 ||

anuraktaṃ ca bhaktaṃ ca tathāpūrvopakāriṇam |

eṣameparamaḥkāmoyadimaṃrāvaṇānujam || 10 ||

laṅkāyāṃsaumya paśyemabhiṣiktaṃvibhīṣaṇam |

evamuktastusaumitrīrāghaveṇamahātmanā || 11 ||

tathetyuktvāsusamhṛṣṭaḥsauvarṇaṅghaṭamādade |

tamghaṭaṃvānarendrāṇāṃhastedattvāmanojavān || 12 ||

vyādideśamahāsattvaḥ samudrasalilantadā |

atiśīghrantatogatvāvānarāstemanojavāḥ || 13 ||

āgatāstujalaṅgṛhyasamudrādvānarottamāḥ |

tataḥstvekaṅghaṭaṅgṛhyasamsthāpyaparamāsane || 14 ||

ghaṭenatenasaumitrirabhyaṣiñcadvibhīṣaṇam |

laṅkāyāṃrakṣasāmmadhyerājānaṃrāmaśāsanāt || 15 ||

vidhināmantradṛṣṭenasuhṛdgaṇasamāvṛtaḥ |

abhyaṣiñcaṃstadāsarverākṣasāvānarāstathā || 16 ||

praharṣamatulaṅgatvātuṣṭuvūrāmamave ha |

tasyāmātyājahṛṣirebhaktāyecāsyarākṣasāḥ || 17 ||

dṛṣṭavābhiṣiktaṃlaṅkāyāṃrākṣasendraṃvibhīṣaṇam |

rāghavaḥparamāmprītiñjagāmasahalakṣmaṇaḥ || 18 ||

sa tadrājyammahatprāpyarāmadattaṃvibhīṣaṇaḥ |

prakṛtayassāntvayitvā ca tatorāmamupāgamat || 19 ||

dadhyakṣatānmodakāṃścalājāssumanasastathā |

ājahrurathasantuṣṭāḥpaurāstasmainiśācarāḥ || 20 ||

saḥtān gṛhītvādurdharṣorāghavāyanyavedayat || 21 ||

māṅgalyammaṅgalaṃsarvaṃlakṣmaṇāya ca vīryavān |

kṛtakāryaṃsamṛddhārthandṛṣṭavārāmovibhīṣaṇam || 22 ||

pratijagrāhatatsarvantasyaivapriyakāmyayā |

tataḥśailopamaṃvīramprāñjalimpraṇataṃsthitam || 23 ||

uvācedaṃvacorāmohanūmantamplavaṅgamam |

anujñāpyamahārājamimaṃsaumya vibhīṣaṇam || 24 ||

praviśyanagarīṃlaṅkāṅkauśalambrūhimaithilīm |

vaidehyaimāṅkuśalinaṃsugrīvaṃ ca salakṣmaṇam || 25 ||

ācakṣvavadatāṃśreṣṭharāvaṇaṃ ca hataṃraṇe |

priyametadudāhṛtyavaidehyāstvaṃharīśvara || 26 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcadaśādhikaśatatamassargaḥ ||