📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
6.64 യുദ്ധകാണ്ഡ - ചതുഃഷഷ്ടിതമ സര്ഗഃ
6.64 Yuddhakanda - Chatuhshashtitama Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ ചതുഃഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ।
തദുക്തമതികായസ്യബലിനോബാഹുശാലിനഃ ।
കുമ്ഭകര്ണസ്യവചനംശ്രുത്വോവാചമഹോദരഃ ॥ 1 ॥
കുമ്ഭകര്ണകുലേജാതോധൃഷ്ടഃപ്രാകൃതദര്ശനഃ ।
അവലിപ്തോ ന ശക്നോഷികൃത്യംസര്വത്രവേദിതുമ് ॥ 2 ॥
സ്ഥാനംവൃദ്ധിം ച ഹാനി ച ദേശകാലവിഭാഗവിത് ।
ആത്മനശ്ചപരേഷാം ച ബുധ്യതേരാക്ഷസര്ഷഭഃ ॥ 3 ॥
യത്തുശക്യമ്ബലവതാകര്തുമ്പ്രാകൃതബുദ്ധിനാ ।
അനുപാസിതവൃദ്ധേനകഃകുര്യാത്താദൃശന്നരഃ ॥ 4 ॥
യാംസ്തുധര്മാര്ഥകാമാംസ്ത്വമ്ബ്രവീഷിപൃഥഗാശ്രയാന് ।
അവബോദ്ധുംസ്വഭാവേതാന്നഹിലക്ഷണമസ്തിതാന് ॥ 5 ॥
കര്മചൈവഹിസര്വേഷാങ്കാരണാനാമ്പ്രയോജകമ് ।
ശ്രേയഃപാപീയസാഞ്ചാത്രഫലമ്ഭവതികര്മണാമ് ॥ 6 ॥
നിശ്ശ്രേയസഫലാവേവധര്മാര്ഥാവിതരാവപി ।
അധര്മാനര്ഥയോഃപ്രാപ്തിഃഫലം ച പ്രത്യവായികമ് ॥ 7 ॥
ഐഹലൌകികപാരക്യങ്കര്മപുമ്ഭിര്നിഷേവ്യതേ ।
കര്മാണ്യപിതുകല്യാനിലഭതേകാമമാസ്ഥിതഃ ॥ 8 ॥
തത്രക്ലുപ്തമിദംരാജ്ഞാഹൃദികാര്യമ്മതം ച നഃ ।
ശത്രൌഹിസാഹസംയത്സ്യാത്കിമിവാത്രാപനീയതേ ॥ 9 ॥
ഏകസ്യൈവാഭിയാനേതുഹേതുര്യഃകഥിതസ്ത്വയാ ।
തത്രാപ്യനുപപന്നന്തേവക്ഷ്യാമിയദസാധു ച ॥ 10 ॥
യേനപൂര്വഞ്ജനസ്ഥാനേബഹവോഽതിബലാഹതാഃ ।
രാക്ഷസാരാഘവന്തന്ത്വങ്കഥമേകോജയിഷ്യസി ॥ 11 ॥
യേപുരാനിര്ജിതാസ്തേനജനസ്ഥാനേമഹൌജസഃ ।
രാക്ഷസാംസ്താന്പുരേസര്വാന്ഭീതാനദ്യാപിപശ്യസി ॥ 12 ॥
തംസിംഹമിവസങ്ക്രുദ്ധംരാമന്ദശരഥാത്മജമ് ।
സര്പംസുപ്തമിവബുദ്ധ്യപ്രബോധയിതുമിച്ഛസി ॥ 13 ॥
ജ്വലന്തന്തേജസാനിത്യങ്ക്രോധേന ച ദുരാസദമ് ।
കസ്തമ്മൃത്യുമിവാസഹ്യമാസാദയിതുമര്ഹതി ॥ 14 ॥
സംശയസ്ഥമിദംസര്വംശത്രോഃപ്രതിസമാസനേ ।
ഏകസ്യഗമനന്തത്ര ന ഹിമേരോചതേഭൃശമ് ॥ 15 ॥
ഹീനാര്ഥസ്തുസമൃദ്ധാര്ഥങ്കോരിപുമ്പ്രാകൃതംയഥാ ।
നിശ്ചിത്യജീവിതത്യാഗേവശമാനേതുമിച്ഛതി ॥ 16 ॥
യസ്യനാസ്തിമനുഷ്യേഷുസദൃശോരാക്ഷസോത്തമ ।
കഥമാശംസസേയോദ്ധുന്തുല്യേനേന്ദ്രവിവസ്വതോഃ ॥ 17 ॥
ഏവമുക്ത്വാതുസമ്രബ്ദഃകുമ്ഭകര്ണമ്മഹോദരഃ ।
ഉവാചരക്ഷസാമ്മധ്യേരാവണംലോകരാവണമ് ॥ 18 ॥
ലബ്ധ്വാപുനസ്ത്വംവൈദേഹീങ്കിമര്ഥംസമ്പ്രജല്പസി ।
യദീച്ഛസിതദാസീതാവശഗാതേഭവിഷ്യതി ॥ 19 ॥
ദൃഷ്ടഃകശ്ചദുപായോമേസീതോപസ്ഥാനകാരകഃ ।
രുചിതശ്ചേത്സ്വയാബുധ്യാരാക്ഷസേന്ദ്ര തംശൃണു ॥ 20 ॥
അഹന്ദ്വിജിഹ്വസ്സമ്ഹ്രാദീകുമ്ഭകര്ണോവിതര്ദനഃ ।
പഞ്ചരാമവധായൈതേനിര്യാന്ത്വിത്യവഘോഷയ ॥ 21 ॥
തതോഗത്വാവയംയുദ്ധന്ദാസ്യാമസ്തസ്യയത്നതഃ ।
ജേഷ്യാമോയദിതേശത്രൂന്നോപായൈഃകൃത്യമസ്തിനഃ ॥ 22 ॥
അഥജീവതിനശ്ശത്രുര്വയം ച കൃതസമ്യുഗാഃ ।
തതസ്തദഭിപത്സ്യാമോമനസായത്സമീക്ഷിതമ് ॥ 23 ॥
വയംയുദ്ധാദിഹേഷ്യാമോരുധിരേണസമുക്ഷിതാഃ ।
വിദാര്യസ്വതനുമ്ബാണൈരാമനാമാങ്കിതൈശ്ശിതൈഃ ॥ 24 ॥
ഭക്ഷിതോരാഘവോഽസ്മാഭിര്ലക്ഷ്മണശ്ചേതിവാദിനഃ ।
തവപാദൌഗ്രഹീഷ്യാമസ്ത്വന്നഃകാമമ്പ്രപൂരയ ॥ 25 ॥
ഭക്ഷിതോ രാഘവോഽസ്മാഭിര്ലക്ഷ്മണശ്ചേതി വാദിനഃ ।
തവ പാദൌ ഗ്രഹീഷ്യാമസ്ത്വം നഃ കാമ പ്രപൂരയ ॥ 26 ॥
പ്രീതോനാമതതോഭൂത്വാഭൃത്യാനാന്ത്വമരിന്ദമ ।
ഭോഗാംശ്ചപരിവാരാംശ്ചകാമാംശ്ചവസുദാപയ ॥ 27 ॥
തതോമാല്യാനിവാസാംസിവീരാണാമനുലേപനമ് ।
പേയം ച ബഹുയോധേഭ്യസ്സ്വയം ച മുദിതഃപിബ ॥ 28 ॥
തതോഽസ്മിന് ബഹുലീഭൂതേകൌലീനേസര്വതോഗതേ ।
ഭക്ഷിതസ്സസുഹൃദ്രാമോരാക്ഷസൈരിതിവിശ്രുതേ ॥ 29 ॥
പ്രവിശ്യാശ്വാസ്യചാപിത്വംസീതാംരഹസിസാന്ത്വയ ।
ധനധാന്യൈശ്ചകാമൈശ്ചരത്നൈശ്ചാനാമ്പ്രലോഭയ ॥ 30 ॥
അനയോപധയാരാജന് ഭയശോകാനുബന്ധയാ ।
അകാമാത്വദ്വശംസീതാനഷ്ടനാഥാഭവിഷ്യതി ॥ 31 ॥
ഞ്ജനീയമ്ഹിഭര്താരംവിനഷ്ടമവഗമ്യസാ ।
നൈരാശ്യാത് സ്ത്രീലഘുത്വാച്ചത്വദ്വശമ്പ്രതിപത്സ്യതേ ॥ 32 ॥
സാപുരാസുഖസമ്വൃദ്ധാസുഖാര്ഹാദുഃഖകര്ശിതാ ।
ത്വയ്യധീനംസുഖഞ്ജ്ഞാത്വാസര്വഥോഗമിഷ്യതി ॥ 33 ॥
ഏതത്സുനീതമ്മമദര്ശനേനരാമംഹിദൃഷ്ടവൈഭവേദനര്ധഃ ।
ഇഹൈവതേസേത്സ്യതിമോത്സുകോഭൂര്മഹാനയുദ്ധേനസുഖസ്യലാഭഃ ॥ 34 ॥
അദൃഷ്ടസൈന്യോഹ്യനവാപ്തസംശയോരിപൂനയുദ്ധേനജയന് ജനാധിപ ।
യശശ്ചപുണ്യം ച മഹന്മഹീപതേശ്രശിയം ച കീര്തിം ച ചിരമ് ॥ 35 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ചതുഃഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha catuḥṣaṣṭitamassargaḥ |
taduktamatikāyasyabalinobāhuśālinaḥ |
kumbhakarṇasyavacanaṃśrutvovācamahodaraḥ || 1 ||
kumbhakarṇakulejātodhṛṣṭaḥprākṛtadarśanaḥ |
avalipto na śaknoṣikṛtyaṃsarvatraveditum || 2 ||
sthānaṃvṛddhiṃ ca hāni ca deśakālavibhāgavit |
ātmanaścapareṣāṃ ca budhyaterākṣasarṣabhaḥ || 3 ||
yattuśakyambalavatākartumprākṛtabuddhinā |
anupāsitavṛddhenakaḥkuryāttādṛśannaraḥ || 4 ||
yāṃstudharmārthakāmāṃstvambravīṣipṛthagāśrayān |
avaboddhuṃsvabhāvetānnahilakṣaṇamastitān || 5 ||
karmacaivahisarveṣāṅkāraṇānāmprayojakam |
śreyaḥpāpīyasāñcātraphalambhavatikarmaṇām || 6 ||
niśśreyasaphalāvevadharmārthāvitarāvapi |
adharmānarthayoḥprāptiḥphalaṃ ca pratyavāyikam || 7 ||
aihalaukikapārakyaṅkarmapumbhirniṣevyate |
karmāṇyapitukalyānilabhatekāmamāsthitaḥ || 8 ||
tatrakluptamidaṃrājñāhṛdikāryammataṃ ca naḥ |
śatrauhisāhasaṃyatsyātkimivātrāpanīyate || 9 ||
ekasyaivābhiyānetuheturyaḥkathitastvayā |
tatrāpyanupapannantevakṣyāmiyadasādhu ca || 10 ||
yenapūrvañjanasthānebahavo'tibalāhatāḥ |
rākṣasārāghavantantvaṅkathamekojayiṣyasi || 11 ||
yepurānirjitāstenajanasthānemahaujasaḥ |
rākṣasāṃstānpuresarvānbhītānadyāpipaśyasi || 12 ||
taṃsiṃhamivasaṅkruddhaṃrāmandaśarathātmajam |
sarpaṃsuptamivabuddhyaprabodhayitumicchasi || 13 ||
jvalantantejasānityaṅkrodhena ca durāsadam |
kastammṛtyumivāsahyamāsādayitumarhati || 14 ||
saṃśayasthamidaṃsarvaṃśatroḥpratisamāsane |
ekasyagamanantatra na himerocatebhṛśam || 15 ||
hīnārthastusamṛddhārthaṅkoripumprākṛtaṃyathā |
niścityajīvitatyāgevaśamānetumicchati || 16 ||
yasyanāstimanuṣyeṣusadṛśorākṣasottama |
kathamāśaṃsaseyoddhuntulyenendravivasvatoḥ || 17 ||
evamuktvātusamrabdaḥkumbhakarṇammahodaraḥ |
uvācarakṣasāmmadhyerāvaṇaṃlokarāvaṇam || 18 ||
labdhvāpunastvaṃvaidehīṅkimarthaṃsamprajalpasi |
yadīcchasitadāsītāvaśagātebhaviṣyati || 19 ||
dṛṣṭaḥkaścadupāyomesītopasthānakārakaḥ |
rucitaścetsvayābudhyārākṣasendra taṃśṛṇu || 20 ||
ahandvijihvassamhrādīkumbhakarṇovitardanaḥ |
pañcarāmavadhāyaiteniryāntvityavaghoṣaya || 21 ||
tatogatvāvayaṃyuddhandāsyāmastasyayatnataḥ |
jeṣyāmoyaditeśatrūnnopāyaiḥkṛtyamastinaḥ || 22 ||
athajīvatinaśśatrurvayaṃ ca kṛtasamyugāḥ |
tatastadabhipatsyāmomanasāyatsamīkṣitam || 23 ||
vayaṃyuddhādiheṣyāmorudhireṇasamukṣitāḥ |
vidāryasvatanumbāṇairāmanāmāṅkitaiśśitaiḥ || 24 ||
bhakṣitorāghavo'smābhirlakṣmaṇaścetivādinaḥ |
tavapādaugrahīṣyāmastvannaḥkāmamprapūraya || 25 ||
bhakṣito rāghavo'smābhirlakṣmaṇaśceti vādinaḥ |
tava pādau grahīṣyāmastvaṃ naḥ kāma prapūraya || 26 ||
prītonāmatatobhūtvābhṛtyānāntvamarindama |
bhogāṃścaparivārāṃścakāmāṃścavasudāpaya || 27 ||
tatomālyānivāsāṃsivīrāṇāmanulepanam |
peyaṃ ca bahuyodhebhyassvayaṃ ca muditaḥpiba || 28 ||
tato'smin bahulībhūtekaulīnesarvatogate |
bhakṣitassasuhṛdrāmorākṣasairitiviśrute || 29 ||
praviśyāśvāsyacāpitvaṃsītāṃrahasisāntvaya |
dhanadhānyaiścakāmaiścaratnaiścānāmpralobhaya || 30 ||
anayopadhayārājan bhayaśokānubandhayā |
akāmātvadvaśaṃsītānaṣṭanāthābhaviṣyati || 31 ||
ñjanīyamhibhartāraṃvinaṣṭamavagamyasā |
nairāśyāt strīlaghutvāccatvadvaśampratipatsyate || 32 ||
sāpurāsukhasamvṛddhāsukhārhāduḥkhakarśitā |
tvayyadhīnaṃsukhañjñātvāsarvathogamiṣyati || 33 ||
etatsunītammamadarśanenarāmaṃhidṛṣṭavaibhavedanardhaḥ |
ihaivatesetsyatimotsukobhūrmahānayuddhenasukhasyalābhaḥ || 34 ||
adṛṣṭasainyohyanavāptasaṃśayoripūnayuddhenajayan janādhipa |
yaśaścapuṇyaṃ ca mahanmahīpateśraśiyaṃ ca kīrtiṃ ca ciram || 35 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe catuḥṣaṣṭitamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever