📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.56 യുദ്ധകാണ്ഡ - ഷട്പഞ്ചാശ സര്ഗഃ
6.56 Yuddhakanda - Shatpanchasha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ ഷട്പഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ।
തദ്ദൃഷ്ടവാസുമഹത്കര്മകൃതംവാനരതസ്തമൈഃ ।
ക്രോധമാഹാരയാമാസയുധിതീവ്രമകമ്പനഃ ॥ 1 ॥
ക്രോധമൂര്ചിതരൂപസ്തുധൂന്വന്പരമകാര്മുകമ് ।
ദൃഷ്ടവാതുകര്മശത്രൂണാംസാരഥിംവാക്യമബ്രവീത് ॥ 2 ॥
തത്ത്ത്വൈതാവത്ത്വരിതംരഥമ്പ്രാപയസാരഥേ ।
യത്രൈതേബഹവോഘ്നന്തിസുബഹൂന്രാക്ഷസാന്രണേ ॥ 3 ॥
ഏതേഽത്രബലവന്തോഹിഭീമകോപാശ്ചവാനരാഃ ।
ദ്രുമശൈലപ്രഹരണാസ്തിഷ്ഠന്തിപ്രമുഖേമമ ॥ 4 ॥
ഏതാന്നിഹന്തുമിച്ഛാമിസമരശ്ലാഘിനോഹ്യഹമ് ।
ഏതൈഃപ്രമഥിതംസര്വന്ദൃശ്യതേരാക്ഷസാമ്ബലമ് ॥ 5 ॥
തതഃപ്രജവനാശ്വേനരഥേനരഥിനാംവരഃ ।
ഹരീനഭ്യഹനത്ക്രോധാച്ഛരജാലൈകമ്പനഃ ॥ 6 ॥
നസ്ഥാതുംവാനരാശ്ശേകുഃകിമ്പുനര്യോദ്ധുമാഹവേ ।
അകമ്പനശരൈര്ഭഗ്നാസ്സര്വഏവവിദുദ്രുവുഃ ॥ 7 ॥
താന്മൃത്യുവശമാപന്നാനകമ്പനവംശഗതാന് ।
സമീക്ഷ്യഹനുമാന്ജ്ഞാതീനുപതസ്ഥേമഹാബലഃ ॥ 8 ॥
തമ്മഹാപ്ലവഗന്ദൃഷ്ടവാസര്വേതേപ്ലവഗയൂഥപാഃ ।
സമേത്യസമരേവീരാസ്സഹിതാഃപര്യവാരയന് ॥ 9 ॥
അവസ്ഥിതംഹനൂമന്തന്തേദൃഷ്ടവാഹരിയൂഥപാഃ ।
ബഭൂവുര്ബലവന്തോഹിബലവന്തംസമാശ്രിതാഃ ॥ 10 ॥
അകമ്പനസ് തു ശൈല ആഭം ഹനൂമന്തം അവസ്ഥിതമ് ।
മഹാ ഇന്ദ്ര;ഇവ ധാരാഭിഹ് ശരൈര് അഭിവവര്ഷ ഹ ॥ 11 ॥
അചിന്തയിത്വാബാണൌഘാന് ശരീരേപതിതാന്ശിതാന് ।
അകമ്പനവധാര്ഥായമനോദധ്രേമഹാബലഃ ॥ 12 ॥
സപ്രഹസ്യമഹാതേജാഹനുമാന് മാരുതാത്മജഃ ।
അഭിദുദ്രാവതദ്രക്ഷഃകമ്പയന്നിവമേദിനീമ് ॥ 13 ॥
തസ്യാഭിനര്ദമാനസ്യദീപ്യമാനസ്യതേജസാ ।
ബഭൂവരൂപന്ദുര്ധര്ഷന്ദീപ്തസ്യേവവിഭാവസോഃ ॥ 14 ॥
ആത്മാനമ്മപ്രഹരണഞ്ജ്ഞാത്വാക്രോധസമന്വിതഃ ।
ശൈലമുത്പാടയാമാസവേഗേനഹരിപുങ്ഗവഃ ॥ 15 ॥
ഗൃഹീത്വാതമ്മഹാശൈലമ്പാണിനൈകേനമാരുതിഃ ।
സവിനദ്യമഹാനാദമ്ഭ്രാമയാമാസവീര്യവാന് ॥ 16 ॥
തതസ്തമഭിദുദ്രാവരാക്ഷസേന്ദ്രമകമ്പനമ് ।
പുരാഹിനമുചിംസങ് ഖ്യേവജ്രേണേവപുരന്ദരഃ ॥ 17 ॥
അകമ്പനസ്തുതദ്ദൃഷ്ടവാഗിരിശൃങ്ഗംസമുദ്യതമ് ।
ദൂരാദേവമഹാബാണൈരര്ധചന്ദ്രൈര്വ്യദാരയത് ॥ 18 ॥
തത്പര്വതാഗ്രമാകാശേരക്ഷോബാണവിദാരിതമ് ।
വികീര്ണമ്പതിതന്ദൃഷ്ടവാഹനുമാന്ക്രോധമൂര്ഛിതഃ ॥ 19 ॥
സോഽശ്വകര്ണംസമാസാദ്യരോഷദര്പാന്വിതോഹരിഃ ।
തൂര്ണമുത്പാടയാമാസമഹാഗിരിമിവോച്ഛ്രിതമ് ॥ 20 ॥
തങ്ഗൃഹീത്വാമഹാസ്കന്ധംസോഽശ്വകര്ണമ്മഹാദ്യുതിഃ ।
പ്രഹസ്യപരയാപ്രീത്യാഭ്രാമയാമാസഭൂതലേ ॥ 21 ॥
പ്രധാവന്നൂരുവേഗേനപ്രഭഞ്ജംസ്തരസാദ്രുമാന് ।
ഹനൂമാന്പരമക്രുദ്ധശ്ചരണൈര്ദാരയത്ക്ഷിതമ് ॥ 22 ॥
ഗജാംശ്ചസഗജാരോഹാന്സരഥാന്രഥിനസ്തഥാ ।
ജഘാനഹനുമാന് ഭീമാന് രാക്ഷസാംശ്ചപദാതിഗാന് ॥ 23 ॥
തമന്തകമിവക്രുദ്ധംസദ്രുമമ്പ്രാണഹാരിണമ് ।
ഹനൂമന്തമഭിപ്രേക്ഷ്യരാക്ഷസാവിപ്രദുദ്രുവുഃ ॥ 24 ॥
തമാപതന്തംസങ്കൃദ്ധംരാക്ഷസാനാമ്ഭയാവഹമ് ।
ദദര്ശാകമ്പനോവീരശ്ചുക്ഷോധചനനാദച ॥ 25 ॥
സചതുര്ദശഭിര്ബാണൈശ്ശിതൈര്ദേഹവിദാരണൈഃ ।
നിര്ബിഭേദഹനൂമന്തമ്മഹാവീര്യമകമ്പനഃ ॥ 26 ॥
സ തഥാ പ്രതിവിദ്ധസ് തു ബഹ്വീഭിഹ് ശര വൃഷ്ടിഭിഃ ।
ഹനൂമാന് ദദൃശേ വീരഹ് പ്രരൂഢ;ഇവ സാനുമാന് ॥ 27 ॥
വിരരാജ മഹാവീര്യോ മഹാകായോ മഹാബലഃ ।
പുഷ്പിതാശോകസമ്കാശോ വിധൂമ ഇവ പാവകഃ ॥ 28 ॥
തതോഽന്യംവൃക്ഷമുത്പാട്യകൃത്വാവേഗമനുത്തമമ് ।
ശിരസ്യഭിജഘാനാശുരാക്ഷസേന്ദ്രമകമ്പനമ് ॥ 29 ॥
സവൃക്ഷേണഹതസ്തേനസക്രോധേനമഹാത്മനാ ।
രാക്ഷസോവാനരേന്ദ്രേണപപാതചമമാരച ॥ 30 ॥
തം ദൃഷ്ട്വാ നിഹതം ഭൂമൌ രാക്ഷസ ഇന്ദ്രം അകമ്പനമ് ।
വ്യഥിതാ രാക്ഷസാഹ് സര്വേ ക്ഷിതി കമ്പ;ഇവ ദ്രുമാഃ ॥ 31 ॥
ത്യക്തപ്രഹരണാസ്സര്വേരാക്ഷസാസ്തേപരാജിതാഃ ।
ലങ്കാമഭിയയുസ്ത്രസ്താവാനരാസ്തൈഭിദ്രുതാഃ ॥ 32 ॥
തേമുക്തകേശാഃസമ്ഭ്രാന്താഭഗ്നമാനാഃപരാജിതാഃ ।
സ്രവച്ഛ്രമജലൈരങ്ഗൈശ്ശ്വസന്തോവിപ്രദുദ്രുവുഃ ॥ 33 ॥
അന്യോന്യമ്പ്രമമന്ഥുസ്തേവിവിശുര്നഗരമ്ഭയാത് ।
പൃഷ്ഠതസ്തേതുസമ്മൂഢാഃപ്രേക്ഷമാണാമുഹുര്മുഹുഃ ॥ 34 ॥
തേഷുലങ്കാമ്പ്രവിഷ്ടേഷുരാക്ഷസേഷുമഹാബലാഃ ।
സമേത്യഹരയസ്സര്വേഹനൂമന്തമപൂജയന് ॥ 35 ॥
സോഽപിപ്രഹൃഷ്ടസ്താന് സര്വാന് ഹരീന് സമ്പ്രത്യപൂജയത് ।
ഹനുമാന്സത്ത്വസമ്പന്നോയഥാര്ഹമനുകൂലതഃ ॥ 36 ॥
വിനേദുശ്ചയഥാപ്രാണംഹരയോജിതകാശിനഃ ।
ചകര്ഷുശ്ചപുനസ്തത്രസപ്രാണാനപിരാക്ഷസാന് ॥ 37 ॥
സവീരശോഭാമഭജന്മഹാകപിഃസമേത്യരക്ഷാംസിനിഹത്യമാരുതിഃ ।
മഹാസുരമ്ഭീമമമിത്രനാശനഃയഥൈവവിഷ്ണുര്ബലിനഞ്ചമൂമുഖേ ॥ 38 ॥
അപൂജയന്ദേവഗണാസ്തദാകപിംസ്വയഞ്ചരാമോഽതിബലശ്ചലക്ഷ്മണഃ ।
തഥൈവസുഗ്രീവമുഖാഃപ്ലവങ്ഗമാവിഭീഷണശ്ചൈവമഹാബലസ്തഥാ ॥ 39 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ഷട്പഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaṭpañcāśassargaḥ |
taddṛṣṭavāsumahatkarmakṛtaṃvānaratastamaiḥ |
krodhamāhārayāmāsayudhitīvramakampanaḥ || 1 ||
krodhamūrcitarūpastudhūnvanparamakārmukam |
dṛṣṭavātukarmaśatrūṇāṃsārathiṃvākyamabravīt || 2 ||
tatttvaitāvattvaritaṃrathamprāpayasārathe |
yatraitebahavoghnantisubahūnrākṣasānraṇe || 3 ||
ete'trabalavantohibhīmakopāścavānarāḥ |
drumaśailapraharaṇāstiṣṭhantipramukhemama || 4 ||
etānnihantumicchāmisamaraślāghinohyaham |
etaiḥpramathitaṃsarvandṛśyaterākṣasāmbalam || 5 ||
tataḥprajavanāśvenarathenarathināṃvaraḥ |
harīnabhyahanatkrodhāccharajālaikampanaḥ || 6 ||
nasthātuṃvānarāśśekuḥkimpunaryoddhumāhave |
akampanaśarairbhagnāssarvaevavidudruvuḥ || 7 ||
tānmṛtyuvaśamāpannānakampanavaṃśagatān |
samīkṣyahanumānjñātīnupatasthemahābalaḥ || 8 ||
tammahāplavagandṛṣṭavāsarveteplavagayūthapāḥ |
sametyasamarevīrāssahitāḥparyavārayan || 9 ||
avasthitaṃhanūmantantedṛṣṭavāhariyūthapāḥ |
babhūvurbalavantohibalavantaṃsamāśritāḥ || 10 ||
akampanas tu śaila ābhaṃ hanūmantaṃ avasthitam |
mahā indra;iva dhārābhih śarair abhivavarṣa ha || 11 ||
acintayitvābāṇaughān śarīrepatitānśitān |
akampanavadhārthāyamanodadhremahābalaḥ || 12 ||
saprahasyamahātejāhanumān mārutātmajaḥ |
abhidudrāvatadrakṣaḥkampayannivamedinīm || 13 ||
tasyābhinardamānasyadīpyamānasyatejasā |
babhūvarūpandurdharṣandīptasyevavibhāvasoḥ || 14 ||
ātmānammapraharaṇañjñātvākrodhasamanvitaḥ |
śailamutpāṭayāmāsavegenaharipuṅgavaḥ || 15 ||
gṛhītvātammahāśailampāṇinaikenamārutiḥ |
savinadyamahānādambhrāmayāmāsavīryavān || 16 ||
tatastamabhidudrāvarākṣasendramakampanam |
purāhinamuciṃsaṅ khyevajreṇevapurandaraḥ || 17 ||
akampanastutaddṛṣṭavāgiriśṛṅgaṃsamudyatam |
dūrādevamahābāṇairardhacandrairvyadārayat || 18 ||
tatparvatāgramākāśerakṣobāṇavidāritam |
vikīrṇampatitandṛṣṭavāhanumānkrodhamūrchitaḥ || 19 ||
so'śvakarṇaṃsamāsādyaroṣadarpānvitohariḥ |
tūrṇamutpāṭayāmāsamahāgirimivocchritam || 20 ||
taṅgṛhītvāmahāskandhaṃso'śvakarṇammahādyutiḥ |
prahasyaparayāprītyābhrāmayāmāsabhūtale || 21 ||
pradhāvannūruvegenaprabhañjaṃstarasādrumān |
hanūmānparamakruddhaścaraṇairdārayatkṣitam || 22 ||
gajāṃścasagajārohānsarathānrathinastathā |
jaghānahanumān bhīmān rākṣasāṃścapadātigān || 23 ||
tamantakamivakruddhaṃsadrumamprāṇahāriṇam |
hanūmantamabhiprekṣyarākṣasāvipradudruvuḥ || 24 ||
tamāpatantaṃsaṅkṛddhaṃrākṣasānāmbhayāvaham |
dadarśākampanovīraścukṣodhacananādaca || 25 ||
sacaturdaśabhirbāṇaiśśitairdehavidāraṇaiḥ |
nirbibhedahanūmantammahāvīryamakampanaḥ || 26 ||
sa tathā pratividdhas tu bahvībhih śara vṛṣṭibhiḥ |
hanūmān dadṛśe vīrah prarūḍha;iva sānumān || 27 ||
virarāja mahāvīryo mahākāyo mahābalaḥ |
puṣpitāśokasamkāśo vidhūma iva pāvakaḥ || 28 ||
tato'nyaṃvṛkṣamutpāṭyakṛtvāvegamanuttamam |
śirasyabhijaghānāśurākṣasendramakampanam || 29 ||
savṛkṣeṇahatastenasakrodhenamahātmanā |
rākṣasovānarendreṇapapātacamamāraca || 30 ||
taṃ dṛṣṭvā nihataṃ bhūmau rākṣasa indraṃ akampanam |
vyathitā rākṣasāh sarve kṣiti kampa;iva drumāḥ || 31 ||
tyaktapraharaṇāssarverākṣasāsteparājitāḥ |
laṅkāmabhiyayustrastāvānarāstaibhidrutāḥ || 32 ||
temuktakeśāḥsambhrāntābhagnamānāḥparājitāḥ |
sravacchramajalairaṅgaiśśvasantovipradudruvuḥ || 33 ||
anyonyampramamanthusteviviśurnagarambhayāt |
pṛṣṭhatastetusammūḍhāḥprekṣamāṇāmuhurmuhuḥ || 34 ||
teṣulaṅkāmpraviṣṭeṣurākṣaseṣumahābalāḥ |
sametyaharayassarvehanūmantamapūjayan || 35 ||
so'piprahṛṣṭastān sarvān harīn sampratyapūjayat |
hanumānsattvasampannoyathārhamanukūlataḥ || 36 ||
vineduścayathāprāṇaṃharayojitakāśinaḥ |
cakarṣuścapunastatrasaprāṇānapirākṣasān || 37 ||
savīraśobhāmabhajanmahākapiḥsametyarakṣāṃsinihatyamārutiḥ |
mahāsurambhīmamamitranāśanaḥyathaivaviṣṇurbalinañcamūmukhe || 38 ||
apūjayandevagaṇāstadākapiṃsvayañcarāmo'tibalaścalakṣmaṇaḥ |
tathaivasugrīvamukhāḥplavaṅgamāvibhīṣaṇaścaivamahābalastathā || 39 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaṭpañcāśassargaḥ ||