📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
6.54 യുദ്ധകാണ്ഡ - ചതുഃപഞ്ചാശ സര്ഗഃ
6.54 Yuddhakanda - Chatuhpanchasha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ ചതുഃപഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ।
സ്വബലസ്യ ച ഘാതേന അങ്ഗദസ്യ ബലേന ച ।
രാഷസഃ ക്രോധമാവിഷ്ടോ വജ്രദംഷ്ട്രോ മഹാബലഃ ॥ 1 ॥
വിഷ്പാര്യചധനുര്ഘോരംശക്രാശനിസമസ്വനമ് ।
വാനരാണാമനീകാനിപ്രാകിരച്ഛരവൃഷ്ടിഭിഃ ॥ 2 ॥
രാക്ഷസാശ്ചാപിമുഖ്യാസ്തേരഥേഷുസമവസ്ഥിതാഃ ।
നാനാപ്രഹരണാശ്ശൂരാഃപ്രായുധ്യന്തസ്തദാരണേ ॥ 3 ॥
വാനരാണാഞ്ചശൂരായേതേസര്വേപ്ലവഗര്ഷഭാഃ ।
ആയുധ്യന്തശിലാഹസ്താസ്സമവേതാസ്സമന്തതഃ ॥ 4 ॥
തത്രായുധസഹസ്രാണിതസ്മിന്നായോധനേഭൃശമ് ।
രാക്ഷസാഃകപിമുഖ്യേഷുപാതയാഞ്ചക്രിരേതദാ ॥ 5 ॥
വാനരാശ്ചാപിരക്ഷസ്സുഗിരവൃക്ഷാന്മഹാശിലാഃ ।
പ്രവീരാഃപാതയാമാസുര്മത്തമാതങ്ഗസന്നിഭാഃ ॥ 6 ॥
ശൂരാണാംയുദ്യമാനാനാംസമരേഷ്ന്വിവര്തിനാമ് ।
തദ്രാക്ഷസഗണാനാഞ്ചസുയുദ്ധംസമവര്തത ॥ 7 ॥
പ്രഭിന്നശിരസഃകേചിഛചിന്നൈഃപാദൈശ്ചബാഹുഭിഃ ।
ശസ്സ്രൈരര്ദിതദേഹാഭ്യരുധിരേണസമുക്ഷിതാഃ ॥ 8 ॥
ഹരയോ രാക്ഷസാശ്ചൈന ശേരതേ ഗാം സമാശ്രിതാഃ ।
കങ്കഗൃധ്രാബലാഢ്യശ്ച ഗോമായുകുലസങ്കുലാഃ ॥ 9 ॥
കബന്ധാനിസമുത്പേതുര്ഭീമാണാമ്ഭീഷണാനിവൈ ।
ഭുജപാണിശിരശ്ഛിന്നകായാശ്ചഭൂതലേ ॥ 10 ॥
വാനരാരാക്ഷസാശ്ചാപിനിപേതുസ്തത്രവൈരണേ ।
തതോവാനരസൈന്യേനഹന്യമാനന്നിശാചരമ് ॥ 11 ॥
പ്രാഭജ്യതബലംസര്വംവജ്രദംഷ്ട്രസ്യപശ്യതഃ ।
രാക്ഷസാന്ഭയവിത്രസ്താന്ഹന്യമാനാന് പ്ലവങ്ഗമൈഃ ॥ 12 ॥
ദൃഷ്ടവാസരോഷതാമ്രാക്ഷോവജ്രദംഷ്ട്രഃപ്രതാപവാന് ।
പ്രവിവേശധനുഷ്പാണിസ്ത്രാസയന്ഹരിവാഹിനീമ് ॥ 13 ॥
ശരൈര്വിദാരയാമാസകങ്കപത്രൈരജിഹ്മഗൈഃ ।
ബിഭേദവാനരാംസ്തത്രസപ്താഷ്ടൌനവപഞ്ചച ॥ 14 ॥
വിവ്യാധപരമക്രുദ്ധോവജ്രദംഷ്ട്രഃപ്രതാപവാന് ।
ത്രസ്താഃസര്വേഹരിഗണാഃശരൈഃസങ്കൃത്തകന്ദരാഃ ॥ 15 ॥
അങ്ഗദംസമ്പ്രധാവന്തിപ്രജാപതിമിവപ്രജാഃ ।
തതോഹരിഗണാന് ഭഗ്നാന് ദൃഷ്ടവാവാലിസുതസ്തദാ ॥ 16 ॥
ക്രോധേനവജ്രദംഷ്ട്രന്തമുദീക്ഷന്തമുദൈക്ഷത ।
വജ്രദംഷ്ട്രോഽങ്ഗദശ്ചോഭൌസങ്ഗതൌഹരിരാക്ഷസൌ ॥ 17 ॥
ചേരതുഃപരമക്രുദ്ധൌഹരിമത്തഗജാവിവ ।
തതശ്ശതസഹസ്രേണഹരിപുത്രമ്മഹാബലഃ ॥ 18 ॥
ജഘാനമര്മദേശേഷുമാതങ്ഗമിവതോമരൈഃ ।
രുധിരോക്ഷിതസര്വാങ്ഗോവാലിസൂനുര്മഹാബലഃ ॥ 19 ॥
ചിക്ഷേപവജ്രദംഷ്ട്രായവൃക്ഷമ്ഭീമപരാക്രമഃ ।
ദൃഷ്ടാപതന്തന്തംവൃക്ഷമസമ്ഭ്രാന്തശ്ചരാക്ഷസഃ ॥ 20 ॥
ചിച്ഛേദബഹുധാസോഽപിമഥിതഃപ്രാദതദ്ഭുവി ।
തന്ദൃഷ്ടവാവജ്രദംഷ്ട്രസ്യവിക്രമമ്പ്ലവഗര്ഷഭ ॥ 21 ॥
പ്രഗൃഹ്യവിപുലംശൈലഞ്ചിക്ഷേപചനനാദച ।
സമാപതന്തന്ദൃഷ്ടവാസരഥാദാപ്ലുത്യവീര്യവാന് ॥ 22 ॥
ഗദാപാണിരസമ്ഭ്രാന്തഃപൃഥിവ്യാംസമതിഷ്ഠത ।
സാങ്ഗദേനഗദാക്ഷിപ്താഗത്വാതുരണമൂര്ധനി ॥ 23 ॥
സചക്രകൂബരംസാശ്വമ്പ്രമമാഥരഥന്തദാ ।
തതോഽന്യച്ഛിഖരങ്ഗൃഹ്യവിപുലന്ദ്രുമഭൂഷിതമ് ॥ 24 ॥
വജ്രദംഷ്ട്രസ്യശിരസിപാതയാമാസസാഽങ്ഗദഃ ।
അഭവച്ഛോണിതോദ്ഗാരീവജ്രദംഷ്ട്രസ്സമൂര്ഛിതഃ ॥ 25 ॥
മുഹൂര്തമഭവന്മൂഢോഗദാമാലിങ് ഗ്യനിശ്ശ്വസന് ।
സംലബ്ദസഞ്ജ്ഞോഗദയാവാലിപുത്രമവസ്ഥിതമ് ॥ 26 ॥
ജഘാനപരമക്രുദ്ധോവക്ഷോദേശേനിശാചരഃ ।
ഗദാന്ത്യക്ത്വാതതസ്തത്രമുഷ്ടിയുദ്ധമവര്തത ॥ 27 ॥
അന്യോന്യഞ്ജഘ്നതുസ്തത്രതാവുഭൌഹരിരാക്ഷസൌ ।
രുധിരോദ്ഗാരിണൌതൌതുപ്രഹാരൈര്ജനിതശ്രമൌ ॥ 28 ॥
ബഭൂവതുസ്സുവിക്രാന്താവങ്ഗാരകബുധാവിവ ।
തതഃപരമതേജസ്വീഅങ്ഗദഃപ്ലവഗര്ഷഭഃ ॥ 29 ॥
ഉത്പാട്യവൃക്ഷംസ്ഥിതവാന് ബഹുപുഷ്പഫലാഞ്ചിതമ് ।
ജഗ്രാഹചാര്ഷഭഞ്ചര്മഖഡഗഞ്ചവിപുലംശുഭമ് ॥ 30 ॥
കിങ്കിണാജാലസഞ്ഛന്നഞ്ചര്മണാചപരിഷ്കൃതമ് ।
ചിത്രാംശ്ചരുചിരാന്മാര്ഗാംശ്ചേരതുഃകപിരാക്ഷസൌ ॥ 31 ॥
ജഘ്നതുശ്ചതദാന്യോന്യന്നിര്ദയഞ്ജയകാങ് ക്ഷിണൌ ।
വ്രണൈസ്സാസ്ത്രൈരശോഭേതാമ്പുഷ്പിതാവിവകിംശുകൌ ॥ 32 ॥
യുധ്യമാനൌ പരിശ്രാനൌ ജാനുഭ്യാമവനീം ഗതൌ ।
നിമേഷാന്തരമാത്രേണ അങ്ഗദഹ് കപികുഞ്ജരഃ ॥ 33 ॥
ഉദതിഷ്ഠത ദീപ്താക്ഷോ ദണ്ഡാഹത ഇവോരഗഃ ।
നിര്മലേന സുധൌതേന ഖഡ്ഗേനാസ്യ മഹച്ഛിരഃ ॥ 34 ॥
ജഘാനവജ്രദംഷ്ട്രസ്യവാലിസൂമര്മഹാബലഃ ।
രുധിരോക്ഷിതഗാത്രസ്യബഭൂവപതിതന്ദ്വിധാ ॥ 35 ॥
സരോഷപരിവൃത്താക്ഷംശുഭങ്ഖഡഗഹതംശിരഃ ।
വജ്രദംഷ്ട്രംഹതന്ദൃഷ്ടവാരാക്ഷസാഭയമോഹിതാഃ ॥ 36 ॥
ത്രസ്താഹ്യഭ്യദ്രവന് ലങ്കാംവധ്യമാനാഃപ്ലവങ്ഗമൈഃ ।
വിഷണ്ണവദനാഃ ദീനാഹ്രിയാകിഞ്ചിദവാങ്മുഖാഃ ॥ 37 ॥
നിഹത്യതംവജ്രധരപ്രതാപഃസവാലിസൂനുഃകപിസൈന്യമധ്യേ ।
ജഗാമഹര്ഷമ്മഹിതോമഹാബലഃസഹസ്രനേത്രസ്ത്രിദശൈരിവാവൃതഃ ॥ 38 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ചതുഃപഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha catuḥpañcāśassargaḥ |
svabalasya ca ghātena aṅgadasya balena ca |
rāṣasaḥ krodhamāviṣṭo vajradaṃṣṭro mahābalaḥ || 1 ||
viṣpāryacadhanurghoraṃśakrāśanisamasvanam |
vānarāṇāmanīkāniprākiraccharavṛṣṭibhiḥ || 2 ||
rākṣasāścāpimukhyāsteratheṣusamavasthitāḥ |
nānāpraharaṇāśśūrāḥprāyudhyantastadāraṇe || 3 ||
vānarāṇāñcaśūrāyetesarveplavagarṣabhāḥ |
āyudhyantaśilāhastāssamavetāssamantataḥ || 4 ||
tatrāyudhasahasrāṇitasminnāyodhanebhṛśam |
rākṣasāḥkapimukhyeṣupātayāñcakriretadā || 5 ||
vānarāścāpirakṣassugiravṛkṣānmahāśilāḥ |
pravīrāḥpātayāmāsurmattamātaṅgasannibhāḥ || 6 ||
śūrāṇāṃyudyamānānāṃsamareṣnvivartinām |
tadrākṣasagaṇānāñcasuyuddhaṃsamavartata || 7 ||
prabhinnaśirasaḥkecichacinnaiḥpādaiścabāhubhiḥ |
śassrairarditadehābhyarudhireṇasamukṣitāḥ || 8 ||
harayo rākṣasāścaina śerate gāṃ samāśritāḥ |
kaṅkagṛdhrābalāḍhyaśca gomāyukulasaṅkulāḥ || 9 ||
kabandhānisamutpeturbhīmāṇāmbhīṣaṇānivai |
bhujapāṇiśiraśchinnakāyāścabhūtale || 10 ||
vānarārākṣasāścāpinipetustatravairaṇe |
tatovānarasainyenahanyamānanniśācaram || 11 ||
prābhajyatabalaṃsarvaṃvajradaṃṣṭrasyapaśyataḥ |
rākṣasānbhayavitrastānhanyamānān plavaṅgamaiḥ || 12 ||
dṛṣṭavāsaroṣatāmrākṣovajradaṃṣṭraḥpratāpavān |
praviveśadhanuṣpāṇistrāsayanharivāhinīm || 13 ||
śarairvidārayāmāsakaṅkapatrairajihmagaiḥ |
bibhedavānarāṃstatrasaptāṣṭaunavapañcaca || 14 ||
vivyādhaparamakruddhovajradaṃṣṭraḥpratāpavān |
trastāḥsarveharigaṇāḥśaraiḥsaṅkṛttakandarāḥ || 15 ||
aṅgadaṃsampradhāvantiprajāpatimivaprajāḥ |
tatoharigaṇān bhagnān dṛṣṭavāvālisutastadā || 16 ||
krodhenavajradaṃṣṭrantamudīkṣantamudaikṣata |
vajradaṃṣṭro'ṅgadaścobhausaṅgatauharirākṣasau || 17 ||
ceratuḥparamakruddhauharimattagajāviva |
tataśśatasahasreṇahariputrammahābalaḥ || 18 ||
jaghānamarmadeśeṣumātaṅgamivatomaraiḥ |
rudhirokṣitasarvāṅgovālisūnurmahābalaḥ || 19 ||
cikṣepavajradaṃṣṭrāyavṛkṣambhīmaparākramaḥ |
dṛṣṭāpatantantaṃvṛkṣamasambhrāntaścarākṣasaḥ || 20 ||
cicchedabahudhāso'pimathitaḥprādatadbhuvi |
tandṛṣṭavāvajradaṃṣṭrasyavikramamplavagarṣabha || 21 ||
pragṛhyavipulaṃśailañcikṣepacananādaca |
samāpatantandṛṣṭavāsarathādāplutyavīryavān || 22 ||
gadāpāṇirasambhrāntaḥpṛthivyāṃsamatiṣṭhata |
sāṅgadenagadākṣiptāgatvāturaṇamūrdhani || 23 ||
sacakrakūbaraṃsāśvampramamātharathantadā |
tato'nyacchikharaṅgṛhyavipulandrumabhūṣitam || 24 ||
vajradaṃṣṭrasyaśirasipātayāmāsasā'ṅgadaḥ |
abhavacchoṇitodgārīvajradaṃṣṭrassamūrchitaḥ || 25 ||
muhūrtamabhavanmūḍhogadāmāliṅ gyaniśśvasan |
saṃlabdasañjñogadayāvāliputramavasthitam || 26 ||
jaghānaparamakruddhovakṣodeśeniśācaraḥ |
gadāntyaktvātatastatramuṣṭiyuddhamavartata || 27 ||
anyonyañjaghnatustatratāvubhauharirākṣasau |
rudhirodgāriṇautautuprahārairjanitaśramau || 28 ||
babhūvatussuvikrāntāvaṅgārakabudhāviva |
tataḥparamatejasvīaṅgadaḥplavagarṣabhaḥ || 29 ||
utpāṭyavṛkṣaṃsthitavān bahupuṣpaphalāñcitam |
jagrāhacārṣabhañcarmakhaḍagañcavipulaṃśubham || 30 ||
kiṅkiṇājālasañchannañcarmaṇācapariṣkṛtam |
citrāṃścarucirānmārgāṃśceratuḥkapirākṣasau || 31 ||
jaghnatuścatadānyonyannirdayañjayakāṅ kṣiṇau |
vraṇaissāstrairaśobhetāmpuṣpitāvivakiṃśukau || 32 ||
yudhyamānau pariśrānau jānubhyāmavanīṃ gatau |
nimeṣāntaramātreṇa aṅgadah kapikuñjaraḥ || 33 ||
udatiṣṭhata dīptākṣo daṇḍāhata ivoragaḥ |
nirmalena sudhautena khaḍgenāsya mahacchiraḥ || 34 ||
jaghānavajradaṃṣṭrasyavālisūmarmahābalaḥ |
rudhirokṣitagātrasyababhūvapatitandvidhā || 35 ||
saroṣaparivṛttākṣaṃśubhaṅkhaḍagahataṃśiraḥ |
vajradaṃṣṭraṃhatandṛṣṭavārākṣasābhayamohitāḥ || 36 ||
trastāhyabhyadravan laṅkāṃvadhyamānāḥplavaṅgamaiḥ |
viṣaṇṇavadanāḥ dīnāhriyākiñcidavāṅmukhāḥ || 37 ||
nihatyataṃvajradharapratāpaḥsavālisūnuḥkapisainyamadhye |
jagāmaharṣammahitomahābalaḥsahasranetrastridaśairivāvṛtaḥ || 38 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe catuḥpañcāśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever