📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.51 യുദ്ധകാണ്ഡ - ഏകപഞ്ചാശ സര്ഗഃ
6.51 Yuddhakanda - Ekapanchasha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ ഏകപഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ।
തേഷാംസുതുമുലംശബ്ദംവാനരാണാന്തരസ്വിനാമ് ।
നര്ദതാംരാക്ഷസൈസ്സാര്ധന്തദാശുശ്രാവരാവണഃ ॥ 1 ॥
സ്നിഗ്ധഗമ്ഭീരനിര്ഘോഷംശ്രുത്വാസനിനദമ്ഭൃശമ് ।
സചിവാനാന്തതസ്തേഷാമ്മധ്യേവചനമബ്രവീത് ॥ 2 ॥
യഥാഽസൌസമ്പ്രഹൃഷ്ടാനാംവാനരാണാംസമുത്ഥിതഃ ।
ബഹൂനാംസുമഹാന്നാദോമേഘനാമിവഗര്ജിതാമ് ॥ 3 ॥
വ്യക്തംസുമഹതീപ്രീതിരേതേഷാന്നാത്രസംശയഃ ।
തഥാഹിവിപുലൈര്നാദൈശ്ചുക്ഷുഭേവരുണാലയഃ ॥ 4 ॥
തൌതുബദ്ധൌശരൈസ്തീക്ഷ്ണൈര്ഭ്രാതരൌരാമലക്ഷ്മണൌ ।
അയഞ്ചസുമഹാന്നാദശങ്കാഞ്ജനയതീവമേ ॥ 5 ॥
ഏതത്തുവചനഞ്ചോക്ത്വാമന്ത്രിണോരാക്ഷസേശ്വരഃ ।
ഉവാചനൈരൃതാംസ്തത്രസമീപപരിവര്തിനഃ ॥ 6 ॥
ജ്ഞായതാന്തൂര്ണമേതേഷാംസര്വേഷാഞ്ചവനചാരിണാമ് ।
ശോകകാലേസമുത്പന്നഹര്ഷകാരണമുത്ഥിതമ് ॥ 7 ॥
തഥോക്താസ്തേനസമ്ഭ്രാന്താഃപ്രാകാരമധിരുഹ്യച ।
ദദൃശുഃപാലിതാംസേനാംസുഗ്രീവേണമഹാത്മനാ ॥ 8 ॥
തൌചമുക്തൌസുഘോരേണശരബന്ധേനരാഘവൌ ।
സമുത്ഥിതൌമഹാഭാഗൌവിഷേദുഃപ്രേക്ഷ്യരാക്ഷസാഃ ॥ 9 ॥
സന്ത്രസ്തഹൃദയാഃസര്വേപ്രാകാരാത് വരുഹ്യതേ ।
വിഷണ്ണവദനാഘോരാരാക്ഷസേന്ദ്രമുപസ്ഥിതാ ॥ 10 ॥
തദപ്രിയന്ദീനമുഖാരാവണസ്യനിശാചരാഃ ।
കൃത്സ്നന്നിവേദയാമാസുര്യഥാവദ്വാക്യകോവിദാഃ ॥ 11 ॥
യൌതാവിന്ദ്രജിതായുദ്ധേഭ്രാതരൌരാമലക്ഷ്മണൌ ।
നിബദ്ധൌശരബന്ധേനനിഷ്പ്രകമ്പഭുജൌകൃതൌ ॥ 12 ॥
വിമുക്തൌശരബന്ധേനദൃശ്യേതേതൌരണാജിരേ ।
പാശാനിവഗജൌഛിത്വാഗജേന്ദ്രസമവിക്രമൌ ॥ 13 ॥
തച്ഛ്രുത്വാവചനന്തേഷാംരാക്ഷസേന്ദ്രോമഹാബലഃ ।
ചിന്താരോഷസമാക്രാന്തോവിഷണ്ണവദനോഽഭവത് ॥ 14 ॥
ഘോരൈര്ദത്തവരൈര്ഭദ്ധൌശരൈരാശീവിഷോപമൈഃ ।
അമോഘൈസ്സൂര്യസങ്കാശൈഃപ്രമഥ്യേന്ദ്രജിതായുധി ॥ 15 ॥
തദസ്ത്രബന്ധമാസാദ്യയദിമുക്തൌരിപൂമമ ।
സംശയസ്ഥമിദംസര്വമനുപശ്യാമ്യഹമ്ബലമ് ॥ 16 ॥
നിഷ്ഫലാഃഖലുസമ്വൃത്താശ്ശരാഃവാസുകിതേജസഃ ।
അദത്തംയൈസ്തുസങ്ഗ്രാമേരിപൂണാഞ്ജീവിതമ്മമ ॥ 17 ॥
ഏവമുക്ത്വാതുസങ്ക്രുദ്ധോനിശ്ശ്വസന്നുരഗോയഥാ ।
അബ്രവീദ്രക്ഷസാമ്മധ്യേധൂമ്രാക്ഷന്നാമരാക്ഷസമ് ॥ 18 ॥
ബലേനമഹതായുക്തോരാക്ഷസൈര്ഭീമവിക്രമഃ ।
ത്വംവധായാഭിനിര്യാഹിരാമസ്യസഹവാനരൈഃ ॥ 19 ॥
ഏവമുക്തസ്തുധൂമ്രാക്ഷോരാക്ഷസേന്ദ്രേണധീമതാ ।
കൃത്വാപ്രണാമംസമ്ഹൃഷ്ടോനിര്ജഗാമനൃപാലയത് ॥ 20 ॥
അഭിനിഷ്ക്രമ്യതദദ്വാരമ്ബലാധ്യക്ഷമുവാചഹ ।
ത്വരയസ്വബലന്തൂര്ണങ്കിഞ്ചിരേണയുയുത്സതഃ ॥ 21 ॥
ധൂമ്രാക്ഷവചനംശ്രുത്വാബലാധ്യക്ഷോബലാനുഗഃ ।
ബലമുദ്യോജയാമാസരാവണസ്യാജ്ഞയാദ്രുതമ് ॥ 22 ॥
തേബദ്ധഘണ്ടാബലിനോഘോരരൂപാനിശാചരാഃ ।
വിഗര്ജമാനാസ്സമ്ഹൃഷ്ടാധൂമ്രാക്ഷമ്പര്യവാരയന് ॥ 23 ॥
വിവിധായുധഹസ്താശ്ചശൂലമുദ്ഗരപാണയഃ ।
ഗദാഭിഃപട്ടസൈര്ദണ്ഡൈരായസൈര്മുസലൈര്ഭൃശമ് ॥ 24 ॥
പരിഘൈര്ഭിണ്ഡിവാലൈശ്ചഭല്ലൈപ്രാസൈഃ പരശ്വഥൈഃ ।
നിര്യയൂരാക്ഷസാദിഭ്യോനര്ധന്തോജലദായഥാ ॥ 25 ॥
രഥൈഃകവചിനസ്ത്വന്യേധ്വജൈശ്ചസമലങ്കൃതൈഃ ।
സുവര്ണജാലവിഹിതൈഃഖരൈശ്ചവിവിധാനനൈഃ ॥ 26 ॥
ഹയൈഃപരമശീഘ്രൈശ്ചഗജൈശ്ചൈവമദോത്കടൈഃ ।
നിര്യയുര്നൈരൃതവ്യാഘ്രാവ്യാഘ്രാഇവദുരാസദാഃ ॥ 27 ॥
വൃകസിംഹമുഖൈര്യുക്തങ്ഖരൈഃകനകഭൂഷണൈഃ ।
ആരുരോഹരഥന്ദിവ്യന്ധൂമ്രാക്ഷഃഖരനിസ്സ്വനഃ ॥ 28 ॥
സനിര്യാതോമഹാവീര്യോധൂമ്രാക്ഷോരാക്ഷസൈര്വൃതഃ ।
പ്രഹസന്പശ്ചിമദ്വാരംഹനുമാന്യത്രയൂഥപഃ ॥ 29 ॥
രഥപ്രവരമാസ്ഥായഖരയുക്തങ്ഖരസ്വനമ് ।
പ്രയാന്തന്തുമഹാഘോരംരാക്ഷസമ്ഭീമദര്ശനമ് ॥ 30 ॥
അന്തരിക്ഷഗതാഃഘോരാശകുനാഃപ്രത്യഷേധയന് ।
രഥശീര്ഷേമഹാന്ഭീമോഗൃധ്രശ്ചനിപപാതഹ ॥ 31 ॥
ധ്വജാഗ്രേഗ്രഥിതാശ്ചൈവനിപേതുഃകുണപാശനാഃ ।
രുധിരാര്ദ്രോമഹാന് ശ്വേതഃകബന്ധഃപതിതോഭുവി ॥ 32 ॥
വിസ്വരഞ്ചോത്സൃജന്നാദന്ധൂമ്രാക്ഷസ്യസമീപതഃ ।
വവര്ഷരുധിരന്ദേവസ്സഞ്ചചാലചമേദിനീ ॥ 33 ॥
പ്രതിലോമംവനൌവായുര്നിര്ഘാതസമനിസ്വനഃ ।
തിമിരൌഘവൃതാസ്തത്രദിശശ്ചനചകാശിരേ ॥ 34 ॥
സതൂത്പാതാംസ്തദാദൃഷ്ടവാരാക്ഷസാനാമ്ഭയാവഹാന് ।
പ്രാദുര്ഭൂതാന്സുഘോരാംശ്ചധൂമ്രാക്ഷോവ്യഥിതോഽഭവത് ॥ 35 ॥
മുമുഹൂരാക്ഷസാഃസര്വേധൂമ്രാക്ഷസ്യപുരസ്സരാഃ ।
തതഃസുഭീമോബഹുഭിര്നിശാചരൈര്വൃതോഽഭിനിഷ്ക്രമ്യരണോത്സുകോബലീ ।
ദദര്ശതാംരാഘവബാഹുപാലിതാമ്മഹൌഘകല്പാമ്ബഹുവാനരീഞ്ചമൂമ് ॥ 36 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ഏകപഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekapañcāśassargaḥ |
teṣāṃsutumulaṃśabdaṃvānarāṇāntarasvinām |
nardatāṃrākṣasaissārdhantadāśuśrāvarāvaṇaḥ || 1 ||
snigdhagambhīranirghoṣaṃśrutvāsaninadambhṛśam |
sacivānāntatasteṣāmmadhyevacanamabravīt || 2 ||
yathā'sausamprahṛṣṭānāṃvānarāṇāṃsamutthitaḥ |
bahūnāṃsumahānnādomeghanāmivagarjitām || 3 ||
vyaktaṃsumahatīprītireteṣānnātrasaṃśayaḥ |
tathāhivipulairnādaiścukṣubhevaruṇālayaḥ || 4 ||
tautubaddhauśaraistīkṣṇairbhrātaraurāmalakṣmaṇau |
ayañcasumahānnādaśaṅkāñjanayatīvame || 5 ||
etattuvacanañcoktvāmantriṇorākṣaseśvaraḥ |
uvācanairṛtāṃstatrasamīpaparivartinaḥ || 6 ||
jñāyatāntūrṇameteṣāṃsarveṣāñcavanacāriṇām |
śokakālesamutpannaharṣakāraṇamutthitam || 7 ||
tathoktāstenasambhrāntāḥprākāramadhiruhyaca |
dadṛśuḥpālitāṃsenāṃsugrīveṇamahātmanā || 8 ||
taucamuktausughoreṇaśarabandhenarāghavau |
samutthitaumahābhāgauviṣeduḥprekṣyarākṣasāḥ || 9 ||
santrastahṛdayāḥsarveprākārāt varuhyate |
viṣaṇṇavadanāghorārākṣasendramupasthitā || 10 ||
tadapriyandīnamukhārāvaṇasyaniśācarāḥ |
kṛtsnannivedayāmāsuryathāvadvākyakovidāḥ || 11 ||
yautāvindrajitāyuddhebhrātaraurāmalakṣmaṇau |
nibaddhauśarabandhenaniṣprakampabhujaukṛtau || 12 ||
vimuktauśarabandhenadṛśyetetauraṇājire |
pāśānivagajauchitvāgajendrasamavikramau || 13 ||
tacchrutvāvacananteṣāṃrākṣasendromahābalaḥ |
cintāroṣasamākrāntoviṣaṇṇavadano'bhavat || 14 ||
ghorairdattavarairbhaddhauśarairāśīviṣopamaiḥ |
amoghaissūryasaṅkāśaiḥpramathyendrajitāyudhi || 15 ||
tadastrabandhamāsādyayadimuktauripūmama |
saṃśayasthamidaṃsarvamanupaśyāmyahambalam || 16 ||
niṣphalāḥkhalusamvṛttāśśarāḥvāsukitejasaḥ |
adattaṃyaistusaṅgrāmeripūṇāñjīvitammama || 17 ||
evamuktvātusaṅkruddhoniśśvasannuragoyathā |
abravīdrakṣasāmmadhyedhūmrākṣannāmarākṣasam || 18 ||
balenamahatāyuktorākṣasairbhīmavikramaḥ |
tvaṃvadhāyābhiniryāhirāmasyasahavānaraiḥ || 19 ||
evamuktastudhūmrākṣorākṣasendreṇadhīmatā |
kṛtvāpraṇāmaṃsamhṛṣṭonirjagāmanṛpālayat || 20 ||
abhiniṣkramyatadadvārambalādhyakṣamuvācaha |
tvarayasvabalantūrṇaṅkiñcireṇayuyutsataḥ || 21 ||
dhūmrākṣavacanaṃśrutvābalādhyakṣobalānugaḥ |
balamudyojayāmāsarāvaṇasyājñayādrutam || 22 ||
tebaddhaghaṇṭābalinoghorarūpāniśācarāḥ |
vigarjamānāssamhṛṣṭādhūmrākṣamparyavārayan || 23 ||
vividhāyudhahastāścaśūlamudgarapāṇayaḥ |
gadābhiḥpaṭṭasairdaṇḍairāyasairmusalairbhṛśam || 24 ||
parighairbhiṇḍivālaiścabhallaiprāsaiḥ paraśvathaiḥ |
niryayūrākṣasādibhyonardhantojaladāyathā || 25 ||
rathaiḥkavacinastvanyedhvajaiścasamalaṅkṛtaiḥ |
suvarṇajālavihitaiḥkharaiścavividhānanaiḥ || 26 ||
hayaiḥparamaśīghraiścagajaiścaivamadotkaṭaiḥ |
niryayurnairṛtavyāghrāvyāghrāivadurāsadāḥ || 27 ||
vṛkasiṃhamukhairyuktaṅkharaiḥkanakabhūṣaṇaiḥ |
āruroharathandivyandhūmrākṣaḥkharanissvanaḥ || 28 ||
saniryātomahāvīryodhūmrākṣorākṣasairvṛtaḥ |
prahasanpaścimadvāraṃhanumānyatrayūthapaḥ || 29 ||
rathapravaramāsthāyakharayuktaṅkharasvanam |
prayāntantumahāghoraṃrākṣasambhīmadarśanam || 30 ||
antarikṣagatāḥghorāśakunāḥpratyaṣedhayan |
rathaśīrṣemahānbhīmogṛdhraścanipapātaha || 31 ||
dhvajāgregrathitāścaivanipetuḥkuṇapāśanāḥ |
rudhirārdromahān śvetaḥkabandhaḥpatitobhuvi || 32 ||
visvarañcotsṛjannādandhūmrākṣasyasamīpataḥ |
vavarṣarudhirandevassañcacālacamedinī || 33 ||
pratilomaṃvanauvāyurnirghātasamanisvanaḥ |
timiraughavṛtāstatradiśaścanacakāśire || 34 ||
satūtpātāṃstadādṛṣṭavārākṣasānāmbhayāvahān |
prādurbhūtānsughorāṃścadhūmrākṣovyathito'bhavat || 35 ||
mumuhūrākṣasāḥsarvedhūmrākṣasyapurassarāḥ |
tataḥsubhīmobahubhirniśācarairvṛto'bhiniṣkramyaraṇotsukobalī |
dadarśatāṃrāghavabāhupālitāmmahaughakalpāmbahuvānarīñcamūm || 36 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekapañcāśassargaḥ ||