📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
6.49 യുദ്ധകാണ്ഡ - ഏകോനപഞ്ചാശ സര്ഗഃ
6.49 Yuddhakanda - Ekonapanchasha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ ഏകോനപഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ।
ഘോരേണശരബന്ധേനബദ്ധൌദശരഥാത്മജൌ ।
നിഃശ്വസന്തൌയഥാനാഗൌശയാനൌരുധിരോക്ഷിതൌ ॥ 1 ॥
സര്വേതേവാനരശ്രേഷ്ഠാസ്സസുഗ്രീവാമഹാബലാഃ ।
പരിവാര്യമഹാത്മാനൌതസ്ഥുശ്ശോകപരിപ്ലുതാഃ ॥ 2 ॥
ഏതസ്മിന്നന്തരേരാമഃപ്രത്യബുധ്യതവീര്യവാന് ।
സ്ഥിരത്വാത്സത്ത്വയോഗാച്ചശരൈസ്സന്ദാനിതോഽപിസന് ॥ 3 ॥
തതോദൃഷ്ടവാസരുധിരന്നിഷണ്ണങ്ഗാഢമര്പിതമ് ।
ഭ്രാതരന്ദീനവദനമ്പര്യദേവയദാതുരഃ ॥ 4 ॥
കിന്നുമേസീതയാകാര്യങ്കിങ്കാര്യഞ്ജീവിതേനവാ ।
ശയാനംയോഽദ്യപശ്യാമിഭ്രാതരംയുധിനിര്ജിതമ് ॥ 5 ॥
ശക്യാസീതാസമാനാരീമര്ത്യലോകേവിചിന്വതാ ।
നലക്ഷ്മണസമോഭ്രാതാസചിവസ്സാമ്പപരായികഃ ॥ 6 ॥
പരിത്യക്ഷാമ്യഹമ്പ്രാണാന്വാനരാണാന്തുപശ്യാതാമ് ।
യദിപഞ്ചത്വമാപന്നസ്സുമിത്രാനന്ദവര്ധനഃ ॥ 7 ॥
കിന്നുവക്ഷ്യാമികൌസല്യാമ്മാതരങ്കിന്നുകൈകയീമ് ।
കഥമമ്ബാംസുമിത്രാഞ്ചപുത്രദര്ശനലാലസാമ് ॥ 8 ॥
വിവത്സാംവേപമാനാഞ്ചക്രോശന്തീങ്കുരരീമിവ ।
കഥമാശ്വാസയിഷ്യാമിയദിയാസ്യാമിതംവിനാ ॥ 9 ॥
കഥംവക്ഷ്യാമിശത്രുഘ്നമ്ഭരതഞ്ചയശസ്വിനമ് ।
മയാസഹവനംയാതോവിനാതേനാപുനമാഗതഃ ॥ 10 ॥
ഉപാലമ്ബന്നശക്ഷ്യാമിസോഢുമ്ബതസുമിത്രയാ ।
ഇഹൈവദേഹന്ത്യക്ഷ്യാമിനഹിജീവിതുമുത്സഹേ ॥ 11 ॥
ധിങ്മാന്ദുഷ്കൃതകര്മാണമനാര്യമ്മത്കൃതേഹ്യസൌ ।
ലക്ഷ്മണഃപതിതശ്ശേതേശരതല്പേഗതാസുവത് ॥ 12 ॥
ത്വന്നിത്യംസുവിഷണ്ണമ്മാമാശ്വാസയസിലക്ഷ്മണ ।
ഗതാസുര്നാദ്യശക്തോഽസിമാമാര്തമഭിഭാഷിതുമ് ॥ 13 ॥
യേനാദ്യബഹവോയുദ്ധേനിഹതാരാക്ഷസാവിനിപാതിതാഃ ।
തസ്യാമേവാദ്യശൂരസ്ത്വംശേഷേവിനിഹതഃപരൈഃ ॥ 14 ॥
ശയാനഃശരതല്പേഽസ്മിന് സശോണിതപരിപ്ലുതഃ ।
ശരജാലൈചശിതോഭാസിഭാസ്കരോഽസ്തമിവവ്രജന് ॥ 15 ॥
ബാണാഭിഹതമര്മത്വാന്നശക്നോത്യഭിഭാഷിതുമ് ।
രുജാചാബ്രുവതോഽപ്യസ്യദൃഷ്ടിരാഗേണസൂച്യതേ ॥ 16 ॥
യഥൈവമാംവനംയാന്തമനുയാതോമഹാദ്യുതിഃ ।
അഹമപ്യനുയാസ്യാമിതഥൈവൈനംയമക്ഷ്യമ് ॥ 17 ॥
ഇഷ്ടബന്ധുജനോനിത്യമ്മാഞ്ചനിത്യമനുവ്രതഃ ।
ഇമാമദ്യഗതോഽവസ്ഥാമ്മമാനാര്യസ്യദുര്നയൈഃ ॥ 18 ॥
സുരുഷ്ടേനാപിവീരേണലക്ഷ്മണേനനസംസ്മരേ ।
പരുഷംവിപ്രിയംവാപിശ്രാവിതന്നകദാചന ॥ 19 ॥
വിസസര്ജൈകവേഗേനപഞ്ചബാണശതാനിയഃ ।
ഇഷ്വസ്ത്രഷ്വധികസ്തസ്മാത്കാര്തവീര്യാച്ചലക്ഷ്മണഃ ॥ 20 ॥
അസ്സ്രൈരസ്ത്രാണിയോഹന്യാച്ഛക്രസ്യാപിമഹാത്മനഃ ।
സോഽയമുര്വ്യാംഹതശ്ശേതേമഹാര്ഹശയനോചിതഃ ॥ 21 ॥
തച്ചമിഥ്യാപ്രലപ്തമ്മാമ്പ്രധക്ഷ്യതിനസംശയഃ ।
യന്മയാനകൃതോരാജാരാക്ഷസാനാംവിഭീഷണഃ ॥ 22 ॥
അസ്മിന്മുഹൂര്തേസുഗ്രീവ പ്രതിയാതുമിതോഽര്ഹസി ।
മത്വാഹീനംരാജന് രാവണോഽഭിദ്രവേദ്ബലീ ॥ 23 ॥
അങ്ഗദന്തുപുരസ്കത്യസസൈന്യസ്സപരിച്ഛദമ് ।
സാഗരന്തരസുഗ്രീവ നീലേനചനലേനച ॥ 24 ॥
കൃതംഹനുമതാകാര്യംയദന്യൈര്ദുഷ്കരംരണേ ।
ഋക്ഷരാജേനതുഷ്യാമിഗോലാങ്ഗൂലാധിപേനച ॥ 25 ॥
അങ്ഗദേനകൃതങ്കര്മമൈന്ദേനദ്വിവിദേനച ।
യുദ്ധങ്കേസരിണാസങ് ഖ്യേഘോരംസമ്പാതിനാകൃതമ് ॥ 26 ॥
ഗവയേനഗവാക്ഷേണശരഭേണഗജേനച ।
അന്യൈശ്ചഹരിഭിര്യുദ്ധമ്മദര്ഥേത്യക്തജീവിതൈഃ ॥ 27 ॥
നചാതിക്രമിതുംശക്യന്ദൈവംസുഗ്രീവ മാനുഷൈഃ ।
യത്തുശക്യംവയസ്യേനസുഹൃദാചപരന്തപ ॥ 28 ॥
കൃതംസുഗ്രീവ തത്സര്വമ്ഭവതാധര്മഭീരുണാ ।
മിത്രകാര്യങ്കൃതമിദമ്ഭവദ്ഭിര്വാനരര്ഷഭാഃ ॥ 29 ॥
അനുജ്ഞാതാമയാസര്വേയഥേഷ്ടങ്ഗന്തുമര്ഹഥ ।
ശുശ്രുവുസ്തസ്യതേസര്വേവാനരാഃപരിദേവനമ് ॥ 30 ॥
വര്തയാഞ്ചക്രൂരശ്രൂണിനേത്രൈഃകൃഷ്ണേതരേക്ഷണാഃ ।
തതസ്സര്വാണ്യനീകാനിസ്ഥാപയിത്വാവിഭീഷണഃ ॥ 31 ॥
ആജഗാമഗദാപാണിസ്ത്വരിതംയത്രരാഘവഃ ।
തന്ദൃഷ്ടവാത്വരിതംയാന്തന്നീലാഞ്ജനചയോപമമ് ॥ 32 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ഏകോനപഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekonapañcāśassargaḥ |
ghoreṇaśarabandhenabaddhaudaśarathātmajau |
niḥśvasantauyathānāgauśayānaurudhirokṣitau || 1 ||
sarvetevānaraśreṣṭhāssasugrīvāmahābalāḥ |
parivāryamahātmānautasthuśśokapariplutāḥ || 2 ||
etasminnantarerāmaḥpratyabudhyatavīryavān |
sthiratvātsattvayogāccaśaraissandānito'pisan || 3 ||
tatodṛṣṭavāsarudhiranniṣaṇṇaṅgāḍhamarpitam |
bhrātarandīnavadanamparyadevayadāturaḥ || 4 ||
kinnumesītayākāryaṅkiṅkāryañjīvitenavā |
śayānaṃyo'dyapaśyāmibhrātaraṃyudhinirjitam || 5 ||
śakyāsītāsamānārīmartyalokevicinvatā |
nalakṣmaṇasamobhrātāsacivassāmpaparāyikaḥ || 6 ||
parityakṣāmyahamprāṇānvānarāṇāntupaśyātām |
yadipañcatvamāpannassumitrānandavardhanaḥ || 7 ||
kinnuvakṣyāmikausalyāmmātaraṅkinnukaikayīm |
kathamambāṃsumitrāñcaputradarśanalālasām || 8 ||
vivatsāṃvepamānāñcakrośantīṅkurarīmiva |
kathamāśvāsayiṣyāmiyadiyāsyāmitaṃvinā || 9 ||
kathaṃvakṣyāmiśatrughnambharatañcayaśasvinam |
mayāsahavanaṃyātovinātenāpunamāgataḥ || 10 ||
upālambannaśakṣyāmisoḍhumbatasumitrayā |
ihaivadehantyakṣyāminahijīvitumutsahe || 11 ||
dhiṅmānduṣkṛtakarmāṇamanāryammatkṛtehyasau |
lakṣmaṇaḥpatitaśśeteśaratalpegatāsuvat || 12 ||
tvannityaṃsuviṣaṇṇammāmāśvāsayasilakṣmaṇa |
gatāsurnādyaśakto'simāmārtamabhibhāṣitum || 13 ||
yenādyabahavoyuddhenihatārākṣasāvinipātitāḥ |
tasyāmevādyaśūrastvaṃśeṣevinihataḥparaiḥ || 14 ||
śayānaḥśaratalpe'smin saśoṇitapariplutaḥ |
śarajālaicaśitobhāsibhāskaro'stamivavrajan || 15 ||
bāṇābhihatamarmatvānnaśaknotyabhibhāṣitum |
rujācābruvato'pyasyadṛṣṭirāgeṇasūcyate || 16 ||
yathaivamāṃvanaṃyāntamanuyātomahādyutiḥ |
ahamapyanuyāsyāmitathaivainaṃyamakṣyam || 17 ||
iṣṭabandhujanonityammāñcanityamanuvrataḥ |
imāmadyagato'vasthāmmamānāryasyadurnayaiḥ || 18 ||
suruṣṭenāpivīreṇalakṣmaṇenanasaṃsmare |
paruṣaṃvipriyaṃvāpiśrāvitannakadācana || 19 ||
visasarjaikavegenapañcabāṇaśatāniyaḥ |
iṣvastraṣvadhikastasmātkārtavīryāccalakṣmaṇaḥ || 20 ||
assrairastrāṇiyohanyācchakrasyāpimahātmanaḥ |
so'yamurvyāṃhataśśetemahārhaśayanocitaḥ || 21 ||
taccamithyāpralaptammāmpradhakṣyatinasaṃśayaḥ |
yanmayānakṛtorājārākṣasānāṃvibhīṣaṇaḥ || 22 ||
asminmuhūrtesugrīva pratiyātumito'rhasi |
matvāhīnaṃrājan rāvaṇo'bhidravedbalī || 23 ||
aṅgadantupuraskatyasasainyassaparicchadam |
sāgarantarasugrīva nīlenacanalenaca || 24 ||
kṛtaṃhanumatākāryaṃyadanyairduṣkaraṃraṇe |
ṛkṣarājenatuṣyāmigolāṅgūlādhipenaca || 25 ||
aṅgadenakṛtaṅkarmamaindenadvividenaca |
yuddhaṅkesariṇāsaṅ khyeghoraṃsampātinākṛtam || 26 ||
gavayenagavākṣeṇaśarabheṇagajenaca |
anyaiścaharibhiryuddhammadarthetyaktajīvitaiḥ || 27 ||
nacātikramituṃśakyandaivaṃsugrīva mānuṣaiḥ |
yattuśakyaṃvayasyenasuhṛdācaparantapa || 28 ||
kṛtaṃsugrīva tatsarvambhavatādharmabhīruṇā |
mitrakāryaṅkṛtamidambhavadbhirvānararṣabhāḥ || 29 ||
anujñātāmayāsarveyatheṣṭaṅgantumarhatha |
śuśruvustasyatesarvevānarāḥparidevanam || 30 ||
vartayāñcakrūraśrūṇinetraiḥkṛṣṇetarekṣaṇāḥ |
tatassarvāṇyanīkānisthāpayitvāvibhīṣaṇaḥ || 31 ||
ājagāmagadāpāṇistvaritaṃyatrarāghavaḥ |
tandṛṣṭavātvaritaṃyāntannīlāñjanacayopamam || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekonapañcāśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever