📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
6.48 യുദ്ധകാണ്ഡ - അഷ്ടചത്വാരിംശ സര്ഗഃ
6.48 Yuddhakanda - Ashtachatvarimsha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ അഷ്ടചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ।
ഭര്താരന്നിഹതന്ദൃഷ്ടവാലക്ഷ്മണഞ്ചമഹാബലമ് ।
വിലലാപഭൃശംസീതാകരുണംശോകകര്ശിതാ ॥ 1 ॥
ഊചുര്ലക്ഷണികായേമാമ്പുത്രിണ്യവിധവേതിച ।
തേഽദ്യസര്വേഹതേരാമേജ്ഞാനിനോഽനൃതവാദിനഃ ॥ 2 ॥
യജ്വനോമഹിഷീംയേമാമൂചുഃപത്നീഞ്ചസത്ത്രിണഃ ।
തേഽദ്യസര്വേഹതേരാമേജ്ഞാനിനോഽനൃതവാദിനഃ ॥ 3 ॥
ഊചുസ്സംശ്രവണേയേമാന്ദ്വിജാഃകാര്താന്തികാശ്ശുഭാമ് ।
തേഽദ്യസര്വേഹതേരാമേജ്ഞാനിനോഽനൃതവാദിനഃ ॥ 4 ॥
വീരപാര്ഥിവപത്നീത്വാംയേവിദുര്ഭര്തൃപൂജിതാമ് ।
തേഽദ്യസര്വേഹതേരാമേജ്ഞാനിനോഽനൃതവാദിനഃ ॥ 5 ॥
ഇമാനിഖലുപദ്മാനിപാദയോര്യൈഃകുലസ്ത്രിയഃ ।
അധിരാജ്യേഽഭിഷിച്യന്തേനരേന്ദ്രൈഃപതിഭിഃസഹ ॥ 6 ॥
വൈധവ്യംയാന്തിയൈര്നാര്യോഽലക്ഷണൈര്ഭാഗ്യദുര്ലഭാഃ ।
നാത്മനന്താനിപശ്യാമിപശ്യന്തീഹതലക്ഷണാ ॥ 7 ॥
സത്യനാമാനിപദ്മാനിസ്ത്രീണാമുക്താനിലക്ഷണൈഃ ।
താന്യദ്യനിഹതേരാമേവിതഥാനിഭവന്തിമേ ॥ 8 ॥
കേശാഹ് സൂക്ഷ്മാഹ് സമാ നീലാ ഭ്രുവൌ ച അസമ്ഗതേ മമ ।
വൃത്തേ ച അലോമശേ ജന്ഘേ ദന്താശ് ച അവിരലാ മമ ॥ 9 ॥
ശങ്ഖേനേത്രേകരൌപാദൌഗുല്ഫാവൂരൂചമേചിതൌ ।
അനുവൃത്തനഖാസ്സ്നിഗ്ധാസ്സമാശ്ചാങ്ഗുലയോമമ ॥ 10 ॥
സ്തനൌ ച അവിരലൌ പീനൌ മമ ഇമൌ മഗ്ന ചൂചുകൌ ।
മഗ്നാ ച ഉത്സന്ഗിനീ നാഭിഹ് പാര്ശ്വ ഉരസ്കം ച മേ ചിതമ് ॥ 11 ॥
മമവര്ണോമണിനിഭോമൃദൂന്യങ്ഗരുഹാണിച ।
പ്രതിഷ്ഠിതാന്ദ്വാദശഭിര്മാമൂചുശ്ശുഭലക്ഷണാമ് ॥ 12 ॥
സമഗ്രയവമച്ഛ്രിദ്രപാണിപാദഞ്ചവര്ണവത് ।
മന്ദസ്മിതേത്യേവചമാങ്കന്യാലാക്ഷണിനോദ്വിജാഃ ॥ 13 ॥
ആധിരാജ്യേഽഭിഷേകോമേബ്രാഹ്മണൈഃപതിനാസഹ ।
കൃതാന്തകുശലൈരുക്തന്തത്സര്വംവിതഥീകൃതമ് ॥ 14 ॥
ശോധയിത്വാജനസ്ഥാനമ്പ്രവൃതതിമുപലഭ്യച ।
തീര്ത്വാസാഗരമക്ഷോഭ്യമ്ഭ്രാതരൌഗോഷ്പദേഹതൌ ॥ 15 ॥
നനുവാരുണമാഗ്നേയമൈന്ദ്രംവായവ്യമേവച ।
അസ്ത്രമ്ബ്രഹ്മശിരശ്ചൈവപ്രത്യപദ്യതാമ് ॥ 16 ॥
അദൃശ്യമാനേനരണേമായയാവാസവോപമൌ ।
മമനാഥാവനാഥായാനിഹതൌരാമലക്ഷ്മണൌ ॥ 17 ॥
നഹിദൃഷ്ടിപഥമ്പ്രാപ്യരാഘവസ്യരണേരിപുഃ ।
ജീവന്പ്രന്തിവര്തേതയദ്യപിസ്യാന്മനോജവഃ ॥ 18 ॥
നകലസ്യാതിഭാരോഽസ്തികൃതാന്തശ്ചസുദുര്ജയഃ ।
യത്രരാമഃസഹഭ്രാത്രാശേതേയുധിനിപാതിതഃ ॥ 19 ॥
നശോചാമിതഥാരാമംലക്ഷ്മണഞ്ചമഹാരഥമ് ।
വാത്മാനഞ്ജനനീഞ്ചാപിയഥാശ്വശ്രൂന്തപസ്വിനീമ് ॥ 20 ॥
സാതുചിന്തയതേനിത്യംസമാപ്തവ്രതമാഗതമ് ।
കദാദ്രക്ഷ്യാമിസീതാഞ്ചലക്ഷ്മണഞ്ചസരാഘവമ് ॥ 21 ॥
പരിദേവയമാനാന്താംരാക്ഷസീത്രിജടാബ്രവീത് ।
മാവിഷാദങ്കൃഥാദേവീ ഭര്താഽയന്തവജീവതി ॥ 22 ॥
കാരണാനിചവക്ഷ്യാമിമഹാന്തിസദൃശാനിച ।
യഥേമൌജീവതോദേവീഭ്രാതരൌരാമലക്ഷ്മണൌ ॥ 23 ॥
നഹികോപപരീതാനിഹര്ഷപര്യുത്സുകാനിച ।
ഭവന്തിയുധിയോധാനാമ്മുഖാനിനിഹതേപതൌ ॥ 24 ॥
ഇദംവിമാനംവൈദേഹീ പുഷ്പകന്നാമനാമതഃ ।
ദിവ്യന്ത്വാന്ദാരയന്നൈവംയദ്യേതൌഗതജീവിതൌ ॥ 25 ॥
ഹതവീരപ്രധാനാഹിഗതോത്സാഹാനിരുദ്യമാ ।
സേനാഭ്രമതിസങ് ഖ്യേഷുഹതകര്ണേവനൌര്ജലേ ॥ 26 ॥
ഇയമ്പുനരസമ്ഭ്രാന്താനിരുദ്വിഗ്നാതരസ്വിനീ ।
സേനാരക്ഷതികാകുത്സ്ഥൌമയാപ്രീത്യാനിവേദിതൌ ॥ 27 ॥
സാത്വമ്ഭവസുവിസ്രബ്ധാഅനുമാനൈസ്സുഖോദയൈഃ ।
അഹതൌപശ്യകാകുത്സ്ഥൌസ്നേഹാദേതദ്ബ്ര്രവീമിതേ ॥ 28 ॥
അനൃതന്നോക്തപൂര്വമ്മേനചവക്ഷ്യേകദാചന ।
ചാരിത്രസുഖശീലത്വാത് പ്രവിഷ്ടാഅസിമനഃമമ ॥ 29 ॥
നേമൌശക്യാരണേജേതുംസേന്ദ്രൈരപിസുരാസുരൈഃ ।
താദൃശന്ദര്ശനന്ദൃഷ്ടവാമയാചാവേദിതന്തവ ॥ 30 ॥
ഇദഞ്ചസുമഹചചിത്രംശരൈഃപശ്യസ്വമൈഥിലി ।
നിസ്സഞ്ജ്ഞാവപ്യുഭാവേതൌനൈവലക്ഷ്മീര്വിമുഞ്ചതി ॥ 31 ॥
പ്രായേണഗതസത്ത്വാനാമ്പുരുഷാണാങ്ഗതായുഷാമ് ।
ദൃശ്യമാനേഷുവക്ത്രേഷുപരമ്ഭവതിവൈകൃതമ് ॥ 32 ॥
ത്യജശോകഞ്ചമോഹഞ്ചദുഃഖഞ്ചജനകാത്മജേ ।
രാമലക്ഷ്മണയോരര്ഥേനാദ്യശക്യമജീവിതുമ് ॥ 33 ॥
ശുത്വാതുവചനന്തസ്യാഃസീതാസുരസുതോപമാ ।
കൃതാഞ്ജലിരുവാചേമാമേവമസ്ത്വിതിമൈഥിലി ॥ 34 ॥
വിമാനമ്പുഷ്പകന്തത്തുസന്നിവര്ത്യമനോജവമ് ।
ദീനാത്രിജടയാസീതാലങ്കാമേവപ്രവേശിതാ ॥ 35 ॥
തതസ്ത്രിജടയാസാര്ഥമ്പുഷ്പകാദവരുഹ്യസാ ।
അശോകവനികാമേവരാക്ഷസീഭിഃപ്രവേശിതാ ॥ 36 ॥
പ്രവിശ്യസീതാബഹുവൃക്ഷഷണ്ഡാന്താംരാക്ഷസേന്ദ്രസ്യവിഹാരഭൂമിമ് ।
സമ്പ്രേക്ഷ്യസഞ്ചിന്ത്യചരാജപുത്രൌപരംവിഷാദംസമുപാജഗാമ ॥ 37 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ അഷ്ടചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha aṣṭacatvāriṃśassargaḥ |
bhartārannihatandṛṣṭavālakṣmaṇañcamahābalam |
vilalāpabhṛśaṃsītākaruṇaṃśokakarśitā || 1 ||
ūcurlakṣaṇikāyemāmputriṇyavidhavetica |
te'dyasarvehaterāmejñānino'nṛtavādinaḥ || 2 ||
yajvanomahiṣīṃyemāmūcuḥpatnīñcasattriṇaḥ |
te'dyasarvehaterāmejñānino'nṛtavādinaḥ || 3 ||
ūcussaṃśravaṇeyemāndvijāḥkārtāntikāśśubhām |
te'dyasarvehaterāmejñānino'nṛtavādinaḥ || 4 ||
vīrapārthivapatnītvāṃyevidurbhartṛpūjitām |
te'dyasarvehaterāmejñānino'nṛtavādinaḥ || 5 ||
imānikhalupadmānipādayoryaiḥkulastriyaḥ |
adhirājye'bhiṣicyantenarendraiḥpatibhiḥsaha || 6 ||
vaidhavyaṃyāntiyairnāryo'lakṣaṇairbhāgyadurlabhāḥ |
nātmanantānipaśyāmipaśyantīhatalakṣaṇā || 7 ||
satyanāmānipadmānistrīṇāmuktānilakṣaṇaiḥ |
tānyadyanihaterāmevitathānibhavantime || 8 ||
keśāh sūkṣmāh samā nīlā bhruvau ca asamgate mama |
vṛtte ca alomaśe janghe dantāś ca aviralā mama || 9 ||
śaṅkhenetrekaraupādaugulphāvūrūcamecitau |
anuvṛttanakhāssnigdhāssamāścāṅgulayomama || 10 ||
stanau ca aviralau pīnau mama imau magna cūcukau |
magnā ca utsanginī nābhih pārśva uraskaṃ ca me citam || 11 ||
mamavarṇomaṇinibhomṛdūnyaṅgaruhāṇica |
pratiṣṭhitāndvādaśabhirmāmūcuśśubhalakṣaṇām || 12 ||
samagrayavamacchridrapāṇipādañcavarṇavat |
mandasmitetyevacamāṅkanyālākṣaṇinodvijāḥ || 13 ||
ādhirājye'bhiṣekomebrāhmaṇaiḥpatināsaha |
kṛtāntakuśalairuktantatsarvaṃvitathīkṛtam || 14 ||
śodhayitvājanasthānampravṛtatimupalabhyaca |
tīrtvāsāgaramakṣobhyambhrātaraugoṣpadehatau || 15 ||
nanuvāruṇamāgneyamaindraṃvāyavyamevaca |
astrambrahmaśiraścaivapratyapadyatām || 16 ||
adṛśyamānenaraṇemāyayāvāsavopamau |
mamanāthāvanāthāyānihataurāmalakṣmaṇau || 17 ||
nahidṛṣṭipathamprāpyarāghavasyaraṇeripuḥ |
jīvanprantivartetayadyapisyānmanojavaḥ || 18 ||
nakalasyātibhāro'stikṛtāntaścasudurjayaḥ |
yatrarāmaḥsahabhrātrāśeteyudhinipātitaḥ || 19 ||
naśocāmitathārāmaṃlakṣmaṇañcamahāratham |
vātmānañjananīñcāpiyathāśvaśrūntapasvinīm || 20 ||
sātucintayatenityaṃsamāptavratamāgatam |
kadādrakṣyāmisītāñcalakṣmaṇañcasarāghavam || 21 ||
paridevayamānāntāṃrākṣasītrijaṭābravīt |
māviṣādaṅkṛthādevī bhartā'yantavajīvati || 22 ||
kāraṇānicavakṣyāmimahāntisadṛśānica |
yathemaujīvatodevībhrātaraurāmalakṣmaṇau || 23 ||
nahikopaparītāniharṣaparyutsukānica |
bhavantiyudhiyodhānāmmukhāninihatepatau || 24 ||
idaṃvimānaṃvaidehī puṣpakannāmanāmataḥ |
divyantvāndārayannaivaṃyadyetaugatajīvitau || 25 ||
hatavīrapradhānāhigatotsāhānirudyamā |
senābhramatisaṅ khyeṣuhatakarṇevanaurjale || 26 ||
iyampunarasambhrāntānirudvignātarasvinī |
senārakṣatikākutsthaumayāprītyāniveditau || 27 ||
sātvambhavasuvisrabdhāanumānaissukhodayaiḥ |
ahataupaśyakākutsthausnehādetadbrravīmite || 28 ||
anṛtannoktapūrvammenacavakṣyekadācana |
cāritrasukhaśīlatvāt praviṣṭāasimanaḥmama || 29 ||
nemauśakyāraṇejetuṃsendrairapisurāsuraiḥ |
tādṛśandarśanandṛṣṭavāmayācāveditantava || 30 ||
idañcasumahacacitraṃśaraiḥpaśyasvamaithili |
nissañjñāvapyubhāvetaunaivalakṣmīrvimuñcati || 31 ||
prāyeṇagatasattvānāmpuruṣāṇāṅgatāyuṣām |
dṛśyamāneṣuvaktreṣuparambhavativaikṛtam || 32 ||
tyajaśokañcamohañcaduḥkhañcajanakātmaje |
rāmalakṣmaṇayorarthenādyaśakyamajīvitum || 33 ||
śutvātuvacanantasyāḥsītāsurasutopamā |
kṛtāñjaliruvācemāmevamastvitimaithili || 34 ||
vimānampuṣpakantattusannivartyamanojavam |
dīnātrijaṭayāsītālaṅkāmevapraveśitā || 35 ||
tatastrijaṭayāsārthampuṣpakādavaruhyasā |
aśokavanikāmevarākṣasībhiḥpraveśitā || 36 ||
praviśyasītābahuvṛkṣaṣaṇḍāntāṃrākṣasendrasyavihārabhūmim |
samprekṣyasañcintyacarājaputrauparaṃviṣādaṃsamupājagāma || 37 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe aṣṭacatvāriṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever