📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.29 യുദ്ധകാണ്ഡ - ഏകോനത്രിംശ സര്ഗഃ
6.29 Yuddhakanda - Ekonatrimsha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ ഏകോനത്രിംശസ്സര്ഗഃ ।
ശുകേനതുസമാഖ്യാതാന്ദൃഷ്ട്വാസഹരിയൂഥപാന് ।
സമീപസ്ഥഞ്ചരാമസ്യഭ്രാതരംസ്വംവിഭീഷണമ് ॥ 1 ॥
ലക്ഷ്മണഞ്ചമഹാവീര്യമ്ഭുജംരാമസ്യദക്ഷിണമ് ।
സര്വവാനരരാജഞ്ചസുഗ്രീവമ്ഭീമവിക്രമമ് ॥ 2 ॥
അങ്ഗദഞ്ചാപിബലിനംവജ്രഹസ്താത്മജാത്മജമ് ।
ഹനൂമന്തഞ്ചവിക്രാന്തഞ്ജാമ്ബവന്തഞ്ചദുര്ജയമ് ॥ 3 ॥
സുഷേണങ്കുമുദന്നീലന്നലഞ്ചപ്ലവഗര്ഷഭമ് ।
ഗജങ്ഗവാക്ഷംശരഭമ്മൈന്ദഞ്ചദ്വിവിദന്തഥാ ॥ 4 ॥
കിഞ്ചിദാവിഗ്നഹൃദയോജാതക്രോധശ്ചരാവണഃ ।
ഭര്ത്സയാമാസതൌവീരൌകഥാന്തേശുകസാരണൌ ॥ 5 ॥
അധോമുഖൌതൌപ്രണതാവബ്രവീച്ഛുകസാരണൌ ।
രോഷഗദ്ഗദയാവാചാസംരബ്ധമ്പരുഷംവചഃ ॥ 6 ॥
നതാവത്സദൃശന്നാമസചിവൈരുപജീവിഭിഃ ।
വിപ്രിയന്നൃപതേര്വക്തുന്നിഗ്രഹേപ്രഗ്രഹേപ്രഭോഃ ॥ 7 ॥
രിപൂണാമ്പ്രതികൂലാനാംയുദ്ധാര്ഥമഭിവര്തതാമ് ।
ഉഭാഭ്യാംസദൃശന്നാമവക്തുമപ്രസ്തവേസ്തവമ് ॥ 8 ॥
ആചാര്യാഗുരവോവൃദ്ധാവൃഥാവാമ്പര്യുപാസിതാഃ ।
സാരംയദ്രാജശാസ്ത്രാണാമനുജീവ്യന്നഗൃഹ്യതേ ॥ 9 ॥
ഗൃഹീതോവാനവിജ്ഞാതോഭാരോഽജ്ഞാനസ്യവാഹ്യതേ ।
ഈദൃശൈഃ സചിവൈര്യുക്തോമൂര്ഖൈര്ദിഷ്ട്യധരാമ്യഹമ് ॥ 10 ॥
കിന്നുമൃത്യോര്ഭയന്നാസ്തിവക്തുമ്മാമ്പരുഷംവചഃ ।
യസ്യമേശാസതോജിഹ്വാപ്രയച്ഛതിശുഭാശുഭമ് ॥ 11 ॥
അപ്യേവദഹനംസ്പൃഷ്ടവാവനേതിഷ്ഠന്തിപാദപാഃ ।
രാജദോഷപരാമൃഷ്ടാസ്തിഷ്ഠന്തേനാപരാധിനഃ ॥ 12 ॥
ഹന്യാമഹന്ത്വിമൌപാപൌശത്രുപക്ഷപ്രശംസകൌ ।
യദിപൂര്വോപകാരൈസ്തുനക്രോധോമൃദുതാംവ്രജേത് ॥ 13 ॥
അപധ്വംസത ഗച്ചധ്വം സമ്നികര്ഷാദ് ഇതോ മമ ।
ന ഹി വാം ഹന്തും ഇച്ചാമി സ്മരന്ന് ഉപകൃതാനി വാമ് ॥ 14 ॥
ഹതാവ് ഏവ കൃതഘ്നൌ തൌ മയി സ്നേഹ പരാന് മുഖൌ ।
ഏവം ഉക്തൌ തു സവ്രീഡൌ താവ് ഉഭൌ ശുക സാരണൌ ॥ 15 ॥
അബ്രവീത്സദശഗ്രീവഃ സമീപസ്ഥമ്മഹോദരമ് ।
ഉപസ്താപയമേശീഘ്രഞ്ചാരാന്നീതിവിശാരദാന് ॥ 16 ॥
മഹോദരസ്തഥോക്തസ്തുശീഘ്രമാജ്ഞാപയച്ചരാന് ॥ 17 ॥
തതശ്ചാരാസ്സന്ത്വരിതാഃപ്രാപ്താഃപാര്ഥിവശാസനാത് ।
ഉപസ്ഥിതാഃപ്രാഞ്ജലയോവര്ധയിത്വാജയശിഷാഃ ॥ 18 ॥
താനബ്രവീത്തതോവാക്യംരാവണോരാക്ഷസാധിപഃ ।
ചാരാന്പ്രത്യായിതാന് ശൂരാന്ഭക്താന്വിഗതസാധ്വസാന് ॥ 19 ॥
ഇതോഗച്ഛതരാമസ്യവ്യവസായമ്പരീക്ഷഥ ।
മന്ത്രിഷ്വഭ്യന്തരായേഽസ്യപ്രീത്യാതേനസമാഗതാഃ ॥ 20 ॥
കഥംസ്വപിതിജാഗര്തികിമന്യച്ചകരിഷ്യതി ।
വിജ്ഞായനിപുണംസര്വമാഗന്തവ്യമശേഷതഃ ॥ 21 ॥
ചാരേണവിദിതശ്ശത്രുഃപണ്ഡിതൈര്വസുധാധിപൈഃ ।
യുദ്ധേസ്വല്പേനയത്നേനസമാസാദ്യനിരസ്യതേ ॥ 22 ॥
ചാരാസ്തുതേതഥേത്യുക്ത്വാപ്രഹൃഷ്ടാരാക്ഷസേശ്വരമ് ।
ശാര്ദൂലമഗ്രതഃകൃത്വാതതശ്ചക്രുഃപ്രദക്ഷിണമ് ॥ 23 ॥
തതസ്തേതമ്മഹാത്മാനഞ്ചാരാരാക്ഷസസത്തമമ് ।
കൃത്വാപ്രദക്ഷിണഞ്ജഗ്മുര്യത്രരാമസ്സലക്ഷ്മണഃ ॥ 24 ॥
തേസുവേലസ്യശൈലസ്യസമീപേരാമലക്ഷ്മണൌ ।
പ്രച്ഛന്നാദദൃശുര്ഗത്വാസസുഗ്രീവവിഭീഷണൌ ॥ 25 ॥
പ്രേക്ഷമാണാശ്ചമൂന്താന്തുബഭൂവുര്ഭയവിക്ലബാഃ ।
തേതുധര്മാത്മനാദൃഷ്ടാരാക്ഷസേന്ദ്രേണരാക്ഷസാ ॥ 26 ॥
വിഭീഷണേനതത്രസ്ഥാനിഗൃഹീതായദൃച്ഛയാ ।
ശാര്ദൂലോഗ്രാഹിതസ്ത്വേകഃപാപോഽയമിതിരാക്ഷസഃ ॥ 27 ॥
മോചിതസ്സോഽപിരാമേണവധ്യമാനഃപ്ലവങ്ഗമൈഃ ।
അനൃശംസ്യേനരാമേണമോചിതാരാക്ഷസാഃപരേ ॥ 28 ॥
വാനരൈരര്ദിതാസ്തേതുവിക്രാന്തൈര്ലഘുവിക്രമൈഃ ।
പുനര്ലങ്കാമനുപ്രാപ്താശ്വസന്തോനഷ്ടചേതസഃ ॥ 29 ॥
തതോദശഗ്രീവമുപസ്ഥിതാസ്തേചാരാബഹിര്നിത്യചരാനിശാചരാഃ ।
ഗിരേസ്സുവേലസ്യസമീപവാസിനന്ന്യവേദയന്ഭീമബലമ്മഹാബലാഃ ॥ 30 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ഏകോനത്രിംശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekonatriṃśassargaḥ |
śukenatusamākhyātāndṛṣṭvāsahariyūthapān |
samīpasthañcarāmasyabhrātaraṃsvaṃvibhīṣaṇam || 1 ||
lakṣmaṇañcamahāvīryambhujaṃrāmasyadakṣiṇam |
sarvavānararājañcasugrīvambhīmavikramam || 2 ||
aṅgadañcāpibalinaṃvajrahastātmajātmajam |
hanūmantañcavikrāntañjāmbavantañcadurjayam || 3 ||
suṣeṇaṅkumudannīlannalañcaplavagarṣabham |
gajaṅgavākṣaṃśarabhammaindañcadvividantathā || 4 ||
kiñcidāvignahṛdayojātakrodhaścarāvaṇaḥ |
bhartsayāmāsatauvīraukathānteśukasāraṇau || 5 ||
adhomukhautaupraṇatāvabravīcchukasāraṇau |
roṣagadgadayāvācāsaṃrabdhamparuṣaṃvacaḥ || 6 ||
natāvatsadṛśannāmasacivairupajīvibhiḥ |
vipriyannṛpatervaktunnigrahepragraheprabhoḥ || 7 ||
ripūṇāmpratikūlānāṃyuddhārthamabhivartatām |
ubhābhyāṃsadṛśannāmavaktumaprastavestavam || 8 ||
ācāryāguravovṛddhāvṛthāvāmparyupāsitāḥ |
sāraṃyadrājaśāstrāṇāmanujīvyannagṛhyate || 9 ||
gṛhītovānavijñātobhāro'jñānasyavāhyate |
īdṛśaiḥ sacivairyuktomūrkhairdiṣṭyadharāmyaham || 10 ||
kinnumṛtyorbhayannāstivaktummāmparuṣaṃvacaḥ |
yasyameśāsatojihvāprayacchatiśubhāśubham || 11 ||
apyevadahanaṃspṛṣṭavāvanetiṣṭhantipādapāḥ |
rājadoṣaparāmṛṣṭāstiṣṭhantenāparādhinaḥ || 12 ||
hanyāmahantvimaupāpauśatrupakṣapraśaṃsakau |
yadipūrvopakāraistunakrodhomṛdutāṃvrajet || 13 ||
apadhvaṃsata gaccadhvaṃ samnikarṣād ito mama |
na hi vāṃ hantuṃ iccāmi smarann upakṛtāni vām || 14 ||
hatāv eva kṛtaghnau tau mayi sneha parān mukhau |
evaṃ uktau tu savrīḍau tāv ubhau śuka sāraṇau || 15 ||
abravītsadaśagrīvaḥ samīpasthammahodaram |
upastāpayameśīghrañcārānnītiviśāradān || 16 ||
mahodarastathoktastuśīghramājñāpayaccarān || 17 ||
tataścārāssantvaritāḥprāptāḥpārthivaśāsanāt |
upasthitāḥprāñjalayovardhayitvājayaśiṣāḥ || 18 ||
tānabravīttatovākyaṃrāvaṇorākṣasādhipaḥ |
cārānpratyāyitān śūrānbhaktānvigatasādhvasān || 19 ||
itogacchatarāmasyavyavasāyamparīkṣatha |
mantriṣvabhyantarāye'syaprītyātenasamāgatāḥ || 20 ||
kathaṃsvapitijāgartikimanyaccakariṣyati |
vijñāyanipuṇaṃsarvamāgantavyamaśeṣataḥ || 21 ||
cāreṇaviditaśśatruḥpaṇḍitairvasudhādhipaiḥ |
yuddhesvalpenayatnenasamāsādyanirasyate || 22 ||
cārāstutetathetyuktvāprahṛṣṭārākṣaseśvaram |
śārdūlamagrataḥkṛtvātataścakruḥpradakṣiṇam || 23 ||
tatastetammahātmānañcārārākṣasasattamam |
kṛtvāpradakṣiṇañjagmuryatrarāmassalakṣmaṇaḥ || 24 ||
tesuvelasyaśailasyasamīperāmalakṣmaṇau |
pracchannādadṛśurgatvāsasugrīvavibhīṣaṇau || 25 ||
prekṣamāṇāścamūntāntubabhūvurbhayaviklabāḥ |
tetudharmātmanādṛṣṭārākṣasendreṇarākṣasā || 26 ||
vibhīṣaṇenatatrasthānigṛhītāyadṛcchayā |
śārdūlogrāhitastvekaḥpāpo'yamitirākṣasaḥ || 27 ||
mocitasso'pirāmeṇavadhyamānaḥplavaṅgamaiḥ |
anṛśaṃsyenarāmeṇamocitārākṣasāḥpare || 28 ||
vānarairarditāstetuvikrāntairlaghuvikramaiḥ |
punarlaṅkāmanuprāptāśvasantonaṣṭacetasaḥ || 29 ||
tatodaśagrīvamupasthitāstecārābahirnityacarāniśācarāḥ |
giressuvelasyasamīpavāsinannyavedayanbhīmabalammahābalāḥ || 30 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekonatriṃśassargaḥ ||