📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
6.24 യുദ്ധകാണ്ഡ - ചതുര്വിംശ സര്ഗഃ
6.24 Yuddhakanda - Chaturvimsha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ ചതുര്വിംശസ്സര്ഗഃ ।
സാവീരസമിതീരാജ്ഞാവിരരാജവ്യവസ്ഥിതാ ।
ശശിനാശുഭനക്ഷത്രാപൌര്ണമാസീവശാരദീ ॥ 1 ॥
പ്രചചാലചവേഗേനത്രസ്താചൈവവസുന്ധരാ ।
പീഡ്യമാനാബലൌഘേനതേനസാഗരവര്ചസാ ॥ 2 ॥
തതശ്ശുശ്രുവുരാക്രുഷ്ടംലങ്കായാങ്കാനനൌകസഃ ।
ഭേരീമൃദങ്ഗസങ്ഘുഷ്ടന്തുമുലംരോമഹര്ഷണമ് ॥ 3 ॥
ബഭൂവുസ്തേനഘോഷേണസംഹൃഷ്ടാഹരിയൂഥപാഃ ।
അമൃഷ്യമാണാസ്തങ്ഘോഷംവിനേദുര്ഘോഷവത്തരമ് ॥ 4 ॥
രാക്ഷസാസ്തുപ്ലവങ്ഗാനാംശുശ്രുവുശ്ചാഽപിഗര്ജിതമ് ।
നര്ദതാമിവദൃപ്താനാമ്മേഘാനാമമ്ബരേസ്വനമ് ॥ 5 ॥
ദൃഷ്ടവാദാശരഥിര്ലങ്കാഞ്ചിത്രധ്വജപതാകിനീമ് ।
ജഗാമമനസാസീതന്ദൂയമാനേനചേതസാ ॥ 6 ॥
അത്രസാമൃഗശാബാക്ഷീരാവണേനോപരുധ്യതേ ।
അഭിഭൂതാഗ്രഹേണേവലോഹിതാങ്ഗേനരോഹിണീ ॥ 7 ॥
ദീര്ഘമുഷ്ണഞ്ചനിശ്വസ്യസമുദ്വീക്ഷ്യചലക്ഷ്മണമ് ।
ഉവാചവചനംവീരസ്തത്കാലഹിതമാത്മനഃ ॥ 8 ॥
ആലിഖന്തീമിവാകാശമുത്ഥിതാമ്പശ്യലക്ഷ്മണ ।
മനസേവകൃതാംലങ്കാന്നഗാഗ്രേവിശ്വകര്മണാ ॥ 9 ॥
വിമാനൈര്ബഹുഭിര്ലങ്കാസങ്കീര്ണാഭുവിരാജതേ ।
വിഷ്ണോഃപദമിവാകാശഞ്ഛാദിതമ്പാണ്ഡുഭിര്ഘനൈഃ ॥ 10 ॥
പുഷ്പിതൈശ്ശോഭിതാലങ്കാവനൈശ്ചത്രരഥോപമൈഃ ।
നാനാപതഗസങ്ഘുഷ്ടൈഃ ഫലപുഷ്പോപഗൈശ്ശുഭൈഃ ॥ 11 ॥
പശ്യമത്തവിഹാങ്ഗാനിപ്രലീനഭ്രമരാണിച ।
കോകിലാകുലഷണ്ഡാനിദോധവീതിശിവോഽനിലഃ ॥ 12 ॥
ഇതിദാശരഥീരാമോലക്ഷ്മണംസമഭാഷത ।
ബലഞ്ചതദ്വൈവിഭജന് ശാസ്ത്രദൃഷ്ടേനകര്മണാ ॥ 13 ॥
ശശാസകപിസേനായാമ്ബലമാദായവീര്യവാന് ।
അങ്ഗദസ്സഹനീലേനതിഷ്ഠേദുരസിദുര്ജയഃ ॥ 14 ॥
തിഷ്ഠേദ്വാനരവാഹിന്യാവാനരൌഘസമാവൃതഃ ।
ആശ്രിത്യദക്ഷിണമ്പാര്ശ്വമൃഷഭോവാനരര്ഷഭഃ ॥ 15 ॥
ഗന്ധഹസ്തീവദുര്ധര്ഷസ്തരസ്വീഗന്ധമാദനഃ ।
തിഷ്ഠേദ്വാനരവാഹിന്യാസ്സവ്യമ്പാര്ശ്വംസമാശ്രിതഃ ॥ 16 ॥
മൂര്ധ്നിസ്ഥാസ്യാമ്യഹംയുക്തോലക്ഷ്മണേനസമന്വിതഃ ।
ജാമ്ബവാംശ്ചസുഷേണശ്ചവേഗദര്ശീചവാനരഃ ॥ 17 ॥
ഋക്ഷമുഖ്യാമഹാത്മാനഃകുക്ഷിംരക്ഷന്തുതേത്രയഃ ।
ജഘനങ്കപിസേനായാഃകപിരാജോഽഭിരക്ഷതു ।
പശ്ചാര്ധമിവലോകസ്യപ്രചേതാസ്തേജസാവൃതഃ ॥ 18 ॥
സുവിഭക്തമഹാവ്യൂഹാമഹാവാനരരക്ഷിതാ ।
അനീകിനീസാവിബഭൌയഥാദ്യൌസ്സാഭ്രസമ്പ്ലവാ ॥ 19 ॥
പ്രഗൃഹ്യഗിരിശൃങ്ഗാണിമഹാതശ്ചമഹീരുഹന് ।
ലങ്കാംവിമര്ദയിഷവോരണേ ॥ 20 ॥
ശിഖരൈര്വികിരാമൈനാംലങ്കാമ്മുഷ്ടഭിരേവവാ ।
ഇതിസ്മദധിരേസര്വേമനാംസിഹരിപുങ്ഗവാഃ ॥ 21 ॥
തതോരാമോമഹാതേജാസ്സുഗ്രീവമിദമബ്രവീത് ।
സുവിഭക്താനിസൈന്യാനിശുകഏഷവിമുച്യതാമ് ॥ 22 ॥
രാമസ്യതുവചശ്ശ്രുത്വാവാനരേന്ദ്രോമഹാബലഃ ।
മോചയാമാസതന്ദൂതംശുകംരാമസ്യശാസനാത് ॥ 23 ॥
മോചിതോരാമവാക്യേനവാനരൈശ്ചനിപീഡിതഃ ।
ശുകഃപരമസന്ത്രസ്തോരക്ഷോധിപമുപാഗമത് ॥ 24 ॥
രാവണഃപ്രഹസന്നേവശുകംവാക്യമുവാചഹ ॥ 25 ॥
കിമിമൌതേസിതൌപക്ഷൌലൂനപക്ഷശ്ചദൃശ്യസേ ।
കച്ചിന്നാനേകചിത്താനാന്തേഷാന്ത്വംവശമാഗതഃ ॥ 26 ॥
തതസ്സഭയസംവിഗ്നസ്തദാരാജ്ഞാഭിചോദിതഃ ।
വചനമ്പ്രത്യുവാചേദംരാക്ഷസാധിപമുത്തമമ് ॥ 27 ॥
സാഗരസ്യോത്തരേതീരേഽബ്രവന്തേവചനന്തഥാ ।
യഥാസന്ധേശമക്ലിഷ്ടംസാന്ത്വയന് ശ്ലക്ഷ്ണയാഗിരാ ॥ 28 ॥
ക്രുദ്ധൈസ്സൈരഹമുത്പ്ലുതദൃഷ്ടമാത്രഃപ്ലവങ്ഗമൈഃ ।
ഗൃഹീതോഽസ്മ്യപിചാരബ്ദോഹന്തുംലോപ്തുഞ്ചമുഷ്ടിഭി ॥ 29 ॥
നൈവസമ്ഭാഷിതുംശക്യാസ്സമ്പ്രശ്നോഽത്രനലഭ്യതേ ।
പ്രകൃത്യാകോപനാസ്തീക്ഷ്ണാനാനരാരാക്ഷസാധിപ ॥ 30 ॥
സചഹന്താവിരാധസ്യകബന്ധസ്യഖരസ്യച ।
സുഗ്രീവസഹിതോരാമസ്സീതായാഃ പദമാഗതഃ ॥ 31 ॥
സകൃത്വാസാഗരേസേതുന്തീര്ത്വാചലവണോദധിമ് ।
ഏഷരക്ഷാംസിനിര്ദൂയധന്വീതിഷ്ഠതിരാഘവഃ ॥ 32 ॥
ഋക്ഷവാനരസങ്ഘാനാമനീകാനിസഹസ്രശഃ ।
ഗിരിമേഘനികാശാനാഞ്ഛാദയന്തിവസുന്ധരാമ് ॥ 33 ॥
രാക്ഷസാനാമ്ബലൌഘസ്യവാനരേന്ദ്രബലസ്യച ।
നൈതയോര്വിദ്യതേസന്ധിര്ദേവദാനവയോരിവ ॥ 34 ॥
പുരാപ്രാകാരമായാന്തിക്ഷിപ്രമേകതരങ്കുരു ।
സീതാംവാസ്മൈപ്രയച്ഛാശുസുയുദ്ധംവാപിപ്രദീയതാമ് ॥ 35 ॥
ശുകസ്യവചനംശ്രുത്വാരാവണോവാക്യമബ്രവീത് ।
രോഷസംരക്തനയനോനിര്ദഹന്നിനചക്ഷുഷാ ॥ 36 ॥
യദിമാമ്പ്രതിയുധ്യേരന് ദേവഗന്ധര്വദാനവാഃ ।
നൈവസീതാമ്പ്രദാസ്യാമിസര്വലോകഭയാദപി ॥ 37 ॥
കദാസമഭിധാവന്തിരാഘവമ്മാമകാശ്ശരാഃ ।
വസന്തേപുഷ്പിതമ്മത്താഭ്രമരാഇവപാദപമ് ॥ 38 ॥
കദാതൂണീയശൈര്ദീപ്തൈര്ഗണശഃ കാര്മുകച്യുതൈഃ ।
ശരൈരാദീപയാമ്യേനമുല്കാഭിരിവകുഞ്ജരമ് ॥ 39 ॥
തച്ചാസ്യബലമാദാസ്യേബലേനമഹതാവൃതഃ ।
ജ്യോതിഷാമിവസര്വേഷാമ്പ്രഭാമുദ്യന്ദിവാകരഃ ॥ 40 ॥
സാഗരസ്യേവമേവേഗോമാരുതസ്യേവമേഗതിഃ ।
നഹിദാശരഥിര്വേദതേനമാംയോദ്ധുമിച്ഛതി ॥ 41 ॥
നമേതൂണീശയാന്ബാണാന് സവിഷാനിവപന്നഗാന് ।
രാമഃപശ്യതിസങ്ഗ്രാമേതേനമാംയോധ്ദുമിച്ഛതി ॥ 42 ॥
നജാനാതിപുരാവീര്യമമയുദ്ധേസരാഘവഃ ।
മമചാപമയീംവീണാംശരകോണൈഃപ്രവാദിതാമ് ॥ 43 ॥
ജ്യാശബ്ദതുമുലാങ്ഘോരാമാര്തഭീതമഹാസ്വനാമ് ।
നാരാചതലസന്നാദാന്താമ്മമാഹിതവാഹിനീമ് ॥ 44 ॥
അവഗാഹ്യമഹാരങ്ഗംവാദയിഷ്യാമ്യഹംരണേ ।
നവാസവേനാപിസഹസ്രചക്ഷുഷായഥാസ്മിശക്യോവരുണേനവാസ്വയമ് ।
യമേനവാധര്ഷയിതുംശരാഗ്നിനാമഹാഹവേവൈശ്രവണേനവാപുനഃ ॥ 45 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ചതുര്വിംശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha caturviṃśassargaḥ |
sāvīrasamitīrājñāvirarājavyavasthitā |
śaśināśubhanakṣatrāpaurṇamāsīvaśāradī || 1 ||
pracacālacavegenatrastācaivavasundharā |
pīḍyamānābalaughenatenasāgaravarcasā || 2 ||
tataśśuśruvurākruṣṭaṃlaṅkāyāṅkānanaukasaḥ |
bherīmṛdaṅgasaṅghuṣṭantumulaṃromaharṣaṇam || 3 ||
babhūvustenaghoṣeṇasaṃhṛṣṭāhariyūthapāḥ |
amṛṣyamāṇāstaṅghoṣaṃvinedurghoṣavattaram || 4 ||
rākṣasāstuplavaṅgānāṃśuśruvuścā'pigarjitam |
nardatāmivadṛptānāmmeghānāmambaresvanam || 5 ||
dṛṣṭavādāśarathirlaṅkāñcitradhvajapatākinīm |
jagāmamanasāsītandūyamānenacetasā || 6 ||
atrasāmṛgaśābākṣīrāvaṇenoparudhyate |
abhibhūtāgraheṇevalohitāṅgenarohiṇī || 7 ||
dīrghamuṣṇañcaniśvasyasamudvīkṣyacalakṣmaṇam |
uvācavacanaṃvīrastatkālahitamātmanaḥ || 8 ||
ālikhantīmivākāśamutthitāmpaśyalakṣmaṇa |
manasevakṛtāṃlaṅkānnagāgreviśvakarmaṇā || 9 ||
vimānairbahubhirlaṅkāsaṅkīrṇābhuvirājate |
viṣṇoḥpadamivākāśañchāditampāṇḍubhirghanaiḥ || 10 ||
puṣpitaiśśobhitālaṅkāvanaiścatrarathopamaiḥ |
nānāpatagasaṅghuṣṭaiḥ phalapuṣpopagaiśśubhaiḥ || 11 ||
paśyamattavihāṅgānipralīnabhramarāṇica |
kokilākulaṣaṇḍānidodhavītiśivo'nilaḥ || 12 ||
itidāśarathīrāmolakṣmaṇaṃsamabhāṣata |
balañcatadvaivibhajan śāstradṛṣṭenakarmaṇā || 13 ||
śaśāsakapisenāyāmbalamādāyavīryavān |
aṅgadassahanīlenatiṣṭhedurasidurjayaḥ || 14 ||
tiṣṭhedvānaravāhinyāvānaraughasamāvṛtaḥ |
āśrityadakṣiṇampārśvamṛṣabhovānararṣabhaḥ || 15 ||
gandhahastīvadurdharṣastarasvīgandhamādanaḥ |
tiṣṭhedvānaravāhinyāssavyampārśvaṃsamāśritaḥ || 16 ||
mūrdhnisthāsyāmyahaṃyuktolakṣmaṇenasamanvitaḥ |
jāmbavāṃścasuṣeṇaścavegadarśīcavānaraḥ || 17 ||
ṛkṣamukhyāmahātmānaḥkukṣiṃrakṣantutetrayaḥ |
jaghanaṅkapisenāyāḥkapirājo'bhirakṣatu |
paścārdhamivalokasyapracetāstejasāvṛtaḥ || 18 ||
suvibhaktamahāvyūhāmahāvānararakṣitā |
anīkinīsāvibabhauyathādyaussābhrasamplavā || 19 ||
pragṛhyagiriśṛṅgāṇimahātaścamahīruhan |
laṅkāṃvimardayiṣavoraṇe || 20 ||
śikharairvikirāmaināṃlaṅkāmmuṣṭabhirevavā |
itismadadhiresarvemanāṃsiharipuṅgavāḥ || 21 ||
tatorāmomahātejāssugrīvamidamabravīt |
suvibhaktānisainyāniśukaeṣavimucyatām || 22 ||
rāmasyatuvacaśśrutvāvānarendromahābalaḥ |
mocayāmāsatandūtaṃśukaṃrāmasyaśāsanāt || 23 ||
mocitorāmavākyenavānaraiścanipīḍitaḥ |
śukaḥparamasantrastorakṣodhipamupāgamat || 24 ||
rāvaṇaḥprahasannevaśukaṃvākyamuvācaha || 25 ||
kimimautesitaupakṣaulūnapakṣaścadṛśyase |
kaccinnānekacittānānteṣāntvaṃvaśamāgataḥ || 26 ||
tatassabhayasaṃvignastadārājñābhicoditaḥ |
vacanampratyuvācedaṃrākṣasādhipamuttamam || 27 ||
sāgarasyottaretīre'bravantevacanantathā |
yathāsandheśamakliṣṭaṃsāntvayan ślakṣṇayāgirā || 28 ||
kruddhaissairahamutplutadṛṣṭamātraḥplavaṅgamaiḥ |
gṛhīto'smyapicārabdohantuṃloptuñcamuṣṭibhi || 29 ||
naivasambhāṣituṃśakyāssampraśno'tranalabhyate |
prakṛtyākopanāstīkṣṇānānarārākṣasādhipa || 30 ||
sacahantāvirādhasyakabandhasyakharasyaca |
sugrīvasahitorāmassītāyāḥ padamāgataḥ || 31 ||
sakṛtvāsāgaresetuntīrtvācalavaṇodadhim |
eṣarakṣāṃsinirdūyadhanvītiṣṭhatirāghavaḥ || 32 ||
ṛkṣavānarasaṅghānāmanīkānisahasraśaḥ |
girimeghanikāśānāñchādayantivasundharām || 33 ||
rākṣasānāmbalaughasyavānarendrabalasyaca |
naitayorvidyatesandhirdevadānavayoriva || 34 ||
purāprākāramāyāntikṣipramekataraṅkuru |
sītāṃvāsmaiprayacchāśusuyuddhaṃvāpipradīyatām || 35 ||
śukasyavacanaṃśrutvārāvaṇovākyamabravīt |
roṣasaṃraktanayanonirdahanninacakṣuṣā || 36 ||
yadimāmpratiyudhyeran devagandharvadānavāḥ |
naivasītāmpradāsyāmisarvalokabhayādapi || 37 ||
kadāsamabhidhāvantirāghavammāmakāśśarāḥ |
vasantepuṣpitammattābhramarāivapādapam || 38 ||
kadātūṇīyaśairdīptairgaṇaśaḥ kārmukacyutaiḥ |
śarairādīpayāmyenamulkābhirivakuñjaram || 39 ||
taccāsyabalamādāsyebalenamahatāvṛtaḥ |
jyotiṣāmivasarveṣāmprabhāmudyandivākaraḥ || 40 ||
sāgarasyevamevegomārutasyevamegatiḥ |
nahidāśarathirvedatenamāṃyoddhumicchati || 41 ||
nametūṇīśayānbāṇān saviṣānivapannagān |
rāmaḥpaśyatisaṅgrāmetenamāṃyodhdumicchati || 42 ||
najānātipurāvīryamamayuddhesarāghavaḥ |
mamacāpamayīṃvīṇāṃśarakoṇaiḥpravāditām || 43 ||
jyāśabdatumulāṅghorāmārtabhītamahāsvanām |
nārācatalasannādāntāmmamāhitavāhinīm || 44 ||
avagāhyamahāraṅgaṃvādayiṣyāmyahaṃraṇe |
navāsavenāpisahasracakṣuṣāyathāsmiśakyovaruṇenavāsvayam |
yamenavādharṣayituṃśarāgnināmahāhavevaiśravaṇenavāpunaḥ || 45 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe caturviṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever