📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.20 യുദ്ധകാണ്ഡ - വിംശ സര്ഗഃ
6.20 Yuddhakanda - Vimsha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ വിംശസ്സര്ഗഃ ।
തതോനിവിഷ്ടാന്ധ്വജിനീംസുഗ്രീവേണാഭിപാലിതാമ് ।
ദദര്ശരാക്ഷസോഽഭ്യേത്യശാര്ദൂലോനാമവീര്യവാന് ॥ 1 ॥
ചാരോരാക്ഷസരാജസ്യരാവണസ്യദുരാത്മനഃ ।
താന്ദൃഷ്ട്വാസര്വതോവ്യഗ്രമ്പ്രതിഗമ്യസരാക്ഷസഃ ॥ 2 ॥
ആവിശ്യ ലങ്കാം വേഗേന രാജാനമിദമബ്രവീത് ।
ഏഷ വൈ വാനരര്ക്ഷഘോ ലങ്കാം സമഭിവര്തതേ ॥ 3 ॥
പുത്രൌദശരഥസ്യേമൌഭ്രാതരൌരാമലക്ഷ്മണൌ ॥ 4 ॥
ഉത്തമൌരൂപസമ്പന്നൌസീതായാഃപദമാഗതൌ ।
ഏതൌസാഗരമാസാദ്യസന്നിവിഷ്ടൌമഹാദ്യുതീ ॥ 5 ॥
ബലഞ്ചാമാകാശമാവൃത്യസര്വതോദശയോജനമ് ।
തത്ത്വഭൂതമ്മഹാരാജ ക്ഷിപ്രംവേദിതുമര്ഹസി ॥ 6 ॥
തവദൂതാമഹാരാജക്ഷിപ്രമര്ഹന്ത്യവേക്ഷിതുമ് ।
ഉപപ്രദാനംസാന്ത്വംവാഭേദോവാത്രപ്രയുജ്യതാമ് ॥ 7 ॥
ശാര്ദൂലസ്യവചശ്ശ്രുത്വാരാവണോരാക്ഷസേശ്വരഃ ।
ഉവാചസഹസാവ്യഗ്രസ്സമ്പ്രധാര്യാര്ഥമാത്മനഃ ॥ 8 ॥
ശുകന്നാമതദാരക്ഷോവാക്യമര്ഥവിദാംവരമ് ।
സുഗ്രീവമ്ബ്രൂഹിഗത്വാശുരാജാനംവചനാന്മമ ।
യഥാസന്ദേശമക്ലീബംശ്ലക്ഷ്ണയാപരയാഗിരാ ॥ 9 ॥
ത്വംവൈമഹാരാജകുലപ്രസൂതോമഹാബലശ്ചര് ക്ഷരജസ്സുതശ്ച ।
നകശ്ചിദാര്ഥസ്തവനാസ്ത്യനര്ഥസ്തഥാഹിമേഭ്രാതൃസമോഹരീശ ॥ 10 ॥
അഹംയദ്യഹരമ്ഭാര്യാംരാജപുത്രസ്യധീമതഃ ।
കിന്തത്രതവസുഗ്രീവഃ കിഷ്കിന്ധാമ്പ്രതിഗമ്യതാമ് ॥ 11 ॥
നഹീയംഹരിഭിര്ലങ്കാശക്യാപ്രാപ്തുങ്കഥഞ്ചന ।
ദേവൈരപിസഗന്ധര്വൈഃകിമ്പുനര്നരവാനരൈഃ ॥ 12 ॥
സതഥാരാക്ഷസേന്ദ്രേണസന്ദിഷ്ടോരജനീചരഃ ।
ശുകോവിഹങ്ഗമോഭൂത്വാതൂര്ണമാപ്ലുത്യചാമ്ബരമ് ॥ 13 ॥
സഗത്വാദൂരമധ്വാനമുപര്യുപരിസാഗരമ് ।
സംസ്ഥിതോഹ്യമ്ബരേവാക്യംസുഗ്രീവമിദമബ്രവീത് ॥ 14 ॥
സര്വമുക്തംയഥാദിഷ്ടംരാവണേനദുരാത്മനാ ।
തമ്പ്രാപയന്തംവചനന്തൂര്ണമാപ്ലുത്യവാനരാഃ ॥ 15 ॥
പ്രാപദ്യന്തദിവങ്ക്ഷിപ്രംലോപ്തുംഹന്തുഞ്ചമുഷ്ടിഭിഃ ।
സതൈഃപ്ലവങ്ഗൈഃപ്രസഭന്നിഗൃഹീതോനിശാചരഃ ।
ഗഗനാദ്ഭൂതലേചാശുപരിഗൃഹ്യനിപാതിതഃ ॥ 16 ॥
വാനരൈഃപീഡ്യമാനസ്തുശുകോവചനമബ്രവീത് ।
നദൂതാന്ഘ്നന്തികാകുത്സ്ഥ വാര്യന്താംസാധുവാനരാഃ ॥ 17 ॥
യസ്തുഹിത്വാമതമ്ഭര്തുസ്സ്വമതംസമ്പ്രഭാഷതേ ।
അനുക്തവാദീദൂതസ്സന് സദൂതോവധമര്ഹതി ॥ 18 ॥
ശുകസ്യവചനംശ്രുത്വാരാമസ്തുപരിദേവിതമ് ।
ഉവാചമാവധിഷ്ടേതിഘ്നതശ്ശാഖാമൃഗര്ഷഭാന് ॥ 19 ॥
സചപത്രലഘുര്ഭൂത്വാഹരിഭിര്ദര്ശിതേഭയേ ।
അന്തരിക്ഷേസ്ഥിതോഭൂത്വാപുനര്വചനമബ്രവീത് ॥ 20 ॥
സുഗ്രീവഃസ ത്ത്വസമ്പന്നഃ മഹാബലപരാക്രമഃ ।
കിമ്മയാഖലുവക്തവ്യോരാവണോലോകരാവണഃ ॥ 21 ॥
സഏവമുക്തഃപ്ലവഗാധിപസ്തദാപ്ലവങ്ഗമാനാമൃഷഭോമഹാബലഃ ।
ഉവാചവാക്യംരജനീചരസ്യചാരംശുകന്തൂര്ണമദീനസത്ത്വഃ ॥ 22 ॥
നമേഽസിമിത്രന്നതഥാനുകമ്പ്യോനചോപകര്താപിനമേപ്രിയോഽസി ।
അരിശ്ചരാമസ്യസഹാനുബന്ധസ്തതോഽസിവാലീവവധാര്ഹവധ്യഃ ॥ 23 ॥
നിഹ്നന്മ്യഹന്ത്വാംസസുതംസബന്ധുംസജ്ഞാതിവര്ഗരജനീചരേശ ।
ലങ്കാഞ്ചസര്വാമ്മഹതാബലേനക്ഷിപ്രങ്കരിഷ്യാമിസമേത്യഭസ്മ ॥ 24 ॥
നമോക്ഷയസേരാവണഃ രാഘവസ്യസുരൈസ്സഹേന്ദ്രൈദപിമൂഢഗുപ്തഃ ।
അന്തര്ഹിതസ്സൂര്യപഥങ്ഗതോഽവാ ।
തഥൈവപാതാലമനുപ്രവിഷ്ടഃ ॥ 25 ॥
ഗിരീശപാദമ്ബുജസങ്ഗതോവാഹതോഽസിരാമേണസഹാനുജസ്ത്വമ് ॥ 26 ॥
തസ്യതേത്രിഷുലോകേഷുനപിശാചന്നരാക്ഷസമ് ।
ത്രാതാരമനുപശ്യാമിനഗന്ധര്വന്നചാസുരമ് ॥ 27 ॥
അവധീര്യജരാവൃദ്ദങ്ഗൃധ്രരാജഞ്ജടായുഷമ് ।
കിന്നുതേരാമസാന്നിധ്യേസകാശേലക്ഷ്മണസ്യവാ ॥ 28 ॥
ഹൃതാസീതാവിശാലാക്ഷീയാന്ത്വങ്ഗൃഹ്യനബുധ്യസേ ।
മഹാബലമ്മഹാത്മാനന്ദുര്ധര്ഷമമരൈരപി ।
നബുധ്യസേരഘുശ്രേഷ്ഠംയസ്തേപ്രാണാന്ഹരിഷ്യതി ॥ 29 ॥
തതോഽബ്രവീദ്വാലിസുതസ്ത്വങ്ഗദോഹരിസത്തമഃ ।
നായന്ദൂതോമഹാരാജചാരികഃപ്രതിഭാതിമേ ॥ 30 ॥
തുലിതംഹിബലംസര്വമനേനാത്രൈവതിഷ്ഠതാ ।
ഗൃഹ്യതാമ്മാഗമല്ലങ്കാമേതദ്ദിമമരോചതേ ॥ 31 ॥
തതോരാജ്ഞാസമാദിഷ്ടാസ്സമുത്പത്യവലീമുഖാഃ ।
ജഗൃഹുശ്ചബബന്ധുശ്ചവിലപന്തമനാഥവത് ॥ 32 ॥
ശുകസ്തുവാനരൈശ്ചണ്ഡൈസ്തത്രതൈസ്സമ്പ്രപീഡിതഃ ।
വ്യാചുക്രോശമഹാത്മാനംരാമന്ദശരഥാത്മജമ് ॥ 33 ॥
ലുപ്യേതേമേബലാത്പക്ഷൌഭിദ്യേതേമേതഥാഽക്ഷിണീ ॥ 34 ॥
യാഞ്ചരാത്രിമ്മരിഷ്യാമിജായേരാത്രിഞ്ചയാമഹമ് ।
ഏതസ്മിന്നന്തരേകാലേയന്മയാഹ്യശുഭങ്കൃതമ് ॥ 35 ॥
സര്വന്ത്വമുപപദ്യേധാജഹ്യാഞ്ചേദ്യദിജീവിതമ് ।
നാഘാതയത്തദാരാമശ്ശ്രുത്വാതത്പരിദേവനമ് ।
വാനരാനബ്രവീദ്രാമോമുച്യതാന്ദൂതആഗതഃ ॥ 36 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ വിംശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha viṃśassargaḥ |
tatoniviṣṭāndhvajinīṃsugrīveṇābhipālitām |
dadarśarākṣaso'bhyetyaśārdūlonāmavīryavān || 1 ||
cārorākṣasarājasyarāvaṇasyadurātmanaḥ |
tāndṛṣṭvāsarvatovyagrampratigamyasarākṣasaḥ || 2 ||
āviśya laṅkāṃ vegena rājānamidamabravīt |
eṣa vai vānararkṣagho laṅkāṃ samabhivartate || 3 ||
putraudaśarathasyemaubhrātaraurāmalakṣmaṇau || 4 ||
uttamaurūpasampannausītāyāḥpadamāgatau |
etausāgaramāsādyasanniviṣṭaumahādyutī || 5 ||
balañcāmākāśamāvṛtyasarvatodaśayojanam |
tattvabhūtammahārāja kṣipraṃveditumarhasi || 6 ||
tavadūtāmahārājakṣipramarhantyavekṣitum |
upapradānaṃsāntvaṃvābhedovātraprayujyatām || 7 ||
śārdūlasyavacaśśrutvārāvaṇorākṣaseśvaraḥ |
uvācasahasāvyagrassampradhāryārthamātmanaḥ || 8 ||
śukannāmatadārakṣovākyamarthavidāṃvaram |
sugrīvambrūhigatvāśurājānaṃvacanānmama |
yathāsandeśamaklībaṃślakṣṇayāparayāgirā || 9 ||
tvaṃvaimahārājakulaprasūtomahābalaścar kṣarajassutaśca |
nakaścidārthastavanāstyanarthastathāhimebhrātṛsamoharīśa || 10 ||
ahaṃyadyaharambhāryāṃrājaputrasyadhīmataḥ |
kintatratavasugrīvaḥ kiṣkindhāmpratigamyatām || 11 ||
nahīyaṃharibhirlaṅkāśakyāprāptuṅkathañcana |
devairapisagandharvaiḥkimpunarnaravānaraiḥ || 12 ||
satathārākṣasendreṇasandiṣṭorajanīcaraḥ |
śukovihaṅgamobhūtvātūrṇamāplutyacāmbaram || 13 ||
sagatvādūramadhvānamuparyuparisāgaram |
saṃsthitohyambarevākyaṃsugrīvamidamabravīt || 14 ||
sarvamuktaṃyathādiṣṭaṃrāvaṇenadurātmanā |
tamprāpayantaṃvacanantūrṇamāplutyavānarāḥ || 15 ||
prāpadyantadivaṅkṣipraṃloptuṃhantuñcamuṣṭibhiḥ |
sataiḥplavaṅgaiḥprasabhannigṛhītoniśācaraḥ |
gaganādbhūtalecāśuparigṛhyanipātitaḥ || 16 ||
vānaraiḥpīḍyamānastuśukovacanamabravīt |
nadūtānghnantikākutstha vāryantāṃsādhuvānarāḥ || 17 ||
yastuhitvāmatambhartussvamataṃsamprabhāṣate |
anuktavādīdūtassan sadūtovadhamarhati || 18 ||
śukasyavacanaṃśrutvārāmastuparidevitam |
uvācamāvadhiṣṭetighnataśśākhāmṛgarṣabhān || 19 ||
sacapatralaghurbhūtvāharibhirdarśitebhaye |
antarikṣesthitobhūtvāpunarvacanamabravīt || 20 ||
sugrīvaḥsa ttvasampannaḥ mahābalaparākramaḥ |
kimmayākhaluvaktavyorāvaṇolokarāvaṇaḥ || 21 ||
saevamuktaḥplavagādhipastadāplavaṅgamānāmṛṣabhomahābalaḥ |
uvācavākyaṃrajanīcarasyacāraṃśukantūrṇamadīnasattvaḥ || 22 ||
name'simitrannatathānukampyonacopakartāpinamepriyo'si |
ariścarāmasyasahānubandhastato'sivālīvavadhārhavadhyaḥ || 23 ||
nihnanmyahantvāṃsasutaṃsabandhuṃsajñātivargarajanīcareśa |
laṅkāñcasarvāmmahatābalenakṣipraṅkariṣyāmisametyabhasma || 24 ||
namokṣayaserāvaṇaḥ rāghavasyasuraissahendraidapimūḍhaguptaḥ |
antarhitassūryapathaṅgato'vā |
tathaivapātālamanupraviṣṭaḥ || 25 ||
girīśapādambujasaṅgatovāhato'sirāmeṇasahānujastvam || 26 ||
tasyatetriṣulokeṣunapiśācannarākṣasam |
trātāramanupaśyāminagandharvannacāsuram || 27 ||
avadhīryajarāvṛddaṅgṛdhrarājañjaṭāyuṣam |
kinnuterāmasānnidhyesakāśelakṣmaṇasyavā || 28 ||
hṛtāsītāviśālākṣīyāntvaṅgṛhyanabudhyase |
mahābalammahātmānandurdharṣamamarairapi |
nabudhyaseraghuśreṣṭhaṃyasteprāṇānhariṣyati || 29 ||
tato'bravīdvālisutastvaṅgadoharisattamaḥ |
nāyandūtomahārājacārikaḥpratibhātime || 30 ||
tulitaṃhibalaṃsarvamanenātraivatiṣṭhatā |
gṛhyatāmmāgamallaṅkāmetaddimamarocate || 31 ||
tatorājñāsamādiṣṭāssamutpatyavalīmukhāḥ |
jagṛhuścababandhuścavilapantamanāthavat || 32 ||
śukastuvānaraiścaṇḍaistatrataissamprapīḍitaḥ |
vyācukrośamahātmānaṃrāmandaśarathātmajam || 33 ||
lupyetemebalātpakṣaubhidyetemetathā'kṣiṇī || 34 ||
yāñcarātrimmariṣyāmijāyerātriñcayāmaham |
etasminnantarekāleyanmayāhyaśubhaṅkṛtam || 35 ||
sarvantvamupapadyedhājahyāñcedyadijīvitam |
nāghātayattadārāmaśśrutvātatparidevanam |
vānarānabravīdrāmomucyatāndūtaāgataḥ || 36 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe viṃśassargaḥ ||