📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.19 യുദ്ധകാണ്ഡ - ഏകോനവിംശ സര്ഗഃ
6.19 Yuddhakanda - Ekonavimsha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ ഏകോനവിംശസ്സര്ഗഃ ।
രാഘവേണാഭയേദത്തേസന്നതോരാവണാനുജഃ ।
വിഭീഷണോമഹാപ്രാജ്ഞോഭൂമിംസമവലോകയന് ॥ 1 ॥
ഖാത്പപാതാവനീംഹൃഷ്ടോഭക്തേരനുചരൈസ്സഹ ।
സതരാമസ്യപരമാത്മാനിപപാതവിഭീഷണഃ ॥ 2 ॥
പാദയോശ്ശരണാന്വേഷീചതുര്ഭിസ്സഹരാക്ഷസൈഃ ।
അബ്രവീച്ചതദാവാക്യംരാമമ്പ്രതിവിഭീഷണഃ ॥ 3 ॥
ധര്മയുക്തഞ്ചയുക്തഞ്ചസാമ്പ്രതംസമ്പ്രഹര്ഷണമ് ।
അനുജോരാവണസ്യാഹന്തേനചാപ്യവമാനിതഃ ।
ഭവന്തംസര്വഭൂതാനാംശരണ്യംശരണാഗതഃ ॥ 4 ॥
പരിത്യക്താമയാലങ്കമിത്രാണിചധനാനിച ।
ഭവദ്ഗതംഹിമേരാജ്യഞ്ജീവിതഞ്ചസുഖാനിച ॥ 5 ॥
തഥ്യതദ്വചനംശ്രുത്വാരാമോവചനമബ്രവീത് ॥ 6 ॥
വചസാസാന്ത്വയിത്വൈനംലോചനാഭ്യാമ്പിബന്നിവ ।
ആഖ്യാഹിമമതത്ത്വേനരാക്ഷസാനാമ്ബലാബലമ് ॥ 7 ॥
ഏവമുക്തന്തദാരക്ഷോരാമേണാക്ലിഷ്ടകര്മണാ ।
രാവണസ്യബലംസര്വമാഖ്യാതുമുപചക്രമേ ॥ 8 ॥
അവധ്യസ്സര്വഭൂതാനാങ്ഗന്ധര്വോരഗരക്ഷസാമ് ।
രാജപുത്രദശഗ്രീവോവരദാനാത്സ്വയമ്ഭുവഃ ॥ 9 ॥
രാവണാനന്തരോഭ്രാതാമമജ്യേഷ്ഠശ്ചവീര്യവാന് ।
കുമ്ഭകര്ണോമഹാതേജാശ്ശക്രപ്രതിബലോയുധി ॥ 10 ॥
രാമസേനാപതിസ്തസ്യപ്രഹാസ്തോയദിവാശ്രുതഃ ।
കൈലാസേയേനസങ്ഗ്രാമേമണിഭദ്രഃപരാജിതഃ ॥ 11 ॥
ബദ്ദഗോധാങ്ഗുലിത്രശ്ച അവധ്യകവചോ യുധി ।
ധനുരാദായ യസ്തിഷ്ഠന്നദൃശ്യോ ഭവതീന്ദ്രജിത് ॥ 12 ॥
സങ്ഗ്രാമസമയവ്യൂഹേതര്പയിത്വാഹുതാശനമ് ।
അന്തര്ധാനഗതശ്ശത്രൂനിന്ദ്രജിദ് ഹന്തിരാഘവഃ ॥ 13 ॥
മഹോദരമഹാപാര്ശ്വൌരാക്ഷസശ്ചാപ്യകമ്പനഃ ।
അനീകസ്ഥാസ്തുതസ്യൈതേലോകപാലസമായുധി ॥ 14 ॥
ദശകോടിസഹസ്രാണിരക്ഷസാങ്കാമരൂപിണാമ് ।
മാംസശോണിതഭക്ഷ്യാണാംലങ്കാപുരനിവാസിനാമ് ॥ 15 ॥
സതൈസ്തുസഹിതോരാജാലോകപാലാനയോധയത് ।
സഹദേവൈസ്തുതേഭഗ്നാരാവണേനമഹാത്മനാ ॥ 16 ॥
വിഭീഷണവചഃ ശ്രുത്വാരാമോദൃഢപരാക്രമഃ ।
അന്വീക്ഷ്യമനസാസര്വമിദംവചനമബ്രവീത് ॥ 17 ॥
യാനികര്മാപദാനാനിരാവണസ്യവിഭീഷണഃ ।
അഖ്യാതാനിചതത്ത്വേനഹ്യവഗച്ഛാമിതാന്യഹമ് ॥ 18 ॥
അഹംഹത്വാദശഗ്രീവംസപ്രഹസ്തംസബാന്ധവമ് ।
രാജാനന്ത്വാങ്കരിഷ്യാമിസത്യമേതദ്ബ്രവീമിതേ ॥ 19 ॥
രസാതലം വാ പ്രവിശേത്പാതാലം വാപി രാവണഃ ।
പിതാമഹസകാശം വാ ന മേ ജീവന്വിമോക്ഷ്യതേ ॥ 20 ॥
അഹത്വാരാവണംസങ് ഖ്യേസപുത്രജനബാന്ധവമ് ।
അയോധ്യാന്നപ്രവേക്ഷ്യാമിത്രിഭിസ്തൈര്ഭ്രാതൃഭിശ്ശപേ ॥ 21 ॥
ശ്രുത്വാതുവചനന്തസ്യരാമസ്യാക്ലിഷ്ടകര്മണഃ ।
ശിരസാവന്ദ്യധര്മാത്മാവക്തുമേവോപചക്രമേ ॥ 22 ॥
രാക്ഷസാനാംവധേസാഹ്യംലങ്കായാശ്ചപ്രധര്ഷണേ ।
കരിഷ്യാമിയഥാപ്രാണമ്പ്രവേക്ഷ്യാമിചവാഹിനീമ് ॥ 23 ॥
ഇതിബ്രുവാണാംരാമസ്തുപരിഷ്വജ്യവിഭീഷണമ് ।
അബ്രവീല്ലക്ഷ്മണമ്പ്രീതസ്സമുദ്രാജ്ജലമാനയ ॥ 24 ॥
തേനചേമമ്മഹാപ്രാജ്ഞമഭിഷിഞ്ചവിഭീഷണമ് ।
രാജാനംരക്ഷസാങ്ക്ഷിപ്രമ്പ്രസന്നേമയിമാനദ ॥ 25 ॥
ഏവമുക്തസ്തുസൌമിത്രിരഭ്യഷിഞ്ചദ്വിഭീഷണമ് ।
മധ്യേവാനരമുഖ്യാനാംരാജാനംരാമശാസനാത് ॥ 26 ॥
തമ്പ്രസാദന്തുരാമസ്യദൃഷ്ടവാസദ്യഃപ്ലവങ്ഗമാഃ ।
പ്രചുക്രുശുര്മഹാത്മാനംസാധുസാധ്വിതിചാബ്രുവന് ॥ 27 ॥
അഥാബ്രവീദ് ഹനൂമാംശ്ചസുഗ്രീവശ്ചവിഭീഷണമ് ।
കഥംസാഗരമക്ഷോഭ്യന്തരാമവരുണാലയമ് ॥ 28 ॥
സൈന്യൈഃപരിവൃതാസ്സര്വേവാനരാണാമ്മഹൌജസാമ് ।
ഉപായന്നാധിഗച്ഛാമോയഥാനദനദീപതിമ് ।
തരാമതരസാസര്വേസസൈന്യാവരുണാലയമ് ॥ 29 ॥
ഏവമുക്തസ്തുധര്മജ്ഞഃപ്രത്യുവാചവിഭീഷണഃ ।
സമുദ്രംരാഘവോരാജാശരണങ്ഗന്തുമര്ഹതി ॥ 30 ॥
ഖാനിതസ്സഗരേണായമപ്രമേയോമഹോദധിഃ ।
കര്തുമര്ഹതിരാമസ്യജ്ഞാതേഃ കാര്യമ്മഹാമതിഃ ॥ 31 ॥
ഏവംവിഭീഷണേനോക്തോരാക്ഷസേനവിപശ്ചിതാ ।
അജഗാമാഥസുഗ്രീവോയത്രരാമസ്സലക്ഷ്മണഃ ॥ 32 ॥
തതശ്ചാഖ്യാതുമാരേഭേവിഭീഷണവചശ്ശുഭമ് ।
സുഗ്രീവോവിപുലഗ്രീവോസ്സാഗരസ്യോപവേശനമ് ॥ 33 ॥
പ്രകൃത്യാധര്മശീലസ്യരാഘവസ്യാപ്യരോചത ॥ 34 ॥
വിഭീഷണസ്യമന്ത്രോഽയമ്മമലക്ഷ്മണ രോചതേ ।
സുഗ്രീവഃപണ്ഡിതോനിത്യമ്ഭവാന്മന്ത്രവിചക്ഷണഃ ॥ 35 ॥
ഉഭാഭ്യാംസമ്പ്രധാര്യാര്ഥംരോചതേയത്തദുച്യതാമ് ।
ഏവമുക്തൌതതോവീരാവുഭൌസുഗ്രീവലക്ഷ്മണൌ ।
സമുദാചാരസംയുക്തമിദംവചനമൂചതുഃ ॥ 36 ॥
കിമര്ഥനൌനരവ്യാഘ്രഃ നരോചിഷ്യതിരാഘവഃ ।
വിഭീഷണേനയച്ചോക്തമസ്മിന് കാലേസുഖാവഹമ് ॥ 37 ॥
അബധ്വാസാഗരേസേതുങ്ഘോരേഽസ്മിന്വരുണാലയേ ।
ലങ്കാനാസാദിതുംശക്യാസേന്ദ്രൈരപിസുരാസുരൈഃ ॥ 38 ॥
വിഭീഷണസ്യശൂരസ്യയഥാര്ഥങ്ക്രിയതാംവചഃ ॥ 39 ॥
അലങ്കാലാത്യയങ്കൃത്വാസാഗരോഽയന്നിയുജ്യതാമ് ।
യഥാസൈന്യേനഗച്ഛാമപുരീംരാവണപാലിതാമ് ॥ 40 ॥
ഏവമുക്തഃകുശാസ്തീര്നോതീരേനദനദീപതേഃ ।
സംവിവേശതദാരാമോവേദ്യാമിവഹുതാശനഃ ॥ 41 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ഏകോനവിംശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekonaviṃśassargaḥ |
rāghaveṇābhayedattesannatorāvaṇānujaḥ |
vibhīṣaṇomahāprājñobhūmiṃsamavalokayan || 1 ||
khātpapātāvanīṃhṛṣṭobhakteranucaraissaha |
satarāmasyaparamātmānipapātavibhīṣaṇaḥ || 2 ||
pādayośśaraṇānveṣīcaturbhissaharākṣasaiḥ |
abravīccatadāvākyaṃrāmamprativibhīṣaṇaḥ || 3 ||
dharmayuktañcayuktañcasāmprataṃsampraharṣaṇam |
anujorāvaṇasyāhantenacāpyavamānitaḥ |
bhavantaṃsarvabhūtānāṃśaraṇyaṃśaraṇāgataḥ || 4 ||
parityaktāmayālaṅkamitrāṇicadhanānica |
bhavadgataṃhimerājyañjīvitañcasukhānica || 5 ||
tathyatadvacanaṃśrutvārāmovacanamabravīt || 6 ||
vacasāsāntvayitvainaṃlocanābhyāmpibanniva |
ākhyāhimamatattvenarākṣasānāmbalābalam || 7 ||
evamuktantadārakṣorāmeṇākliṣṭakarmaṇā |
rāvaṇasyabalaṃsarvamākhyātumupacakrame || 8 ||
avadhyassarvabhūtānāṅgandharvoragarakṣasām |
rājaputradaśagrīvovaradānātsvayambhuvaḥ || 9 ||
rāvaṇānantarobhrātāmamajyeṣṭhaścavīryavān |
kumbhakarṇomahātejāśśakrapratibaloyudhi || 10 ||
rāmasenāpatistasyaprahāstoyadivāśrutaḥ |
kailāseyenasaṅgrāmemaṇibhadraḥparājitaḥ || 11 ||
baddagodhāṅgulitraśca avadhyakavaco yudhi |
dhanurādāya yastiṣṭhannadṛśyo bhavatīndrajit || 12 ||
saṅgrāmasamayavyūhetarpayitvāhutāśanam |
antardhānagataśśatrūnindrajid hantirāghavaḥ || 13 ||
mahodaramahāpārśvaurākṣasaścāpyakampanaḥ |
anīkasthāstutasyaitelokapālasamāyudhi || 14 ||
daśakoṭisahasrāṇirakṣasāṅkāmarūpiṇām |
māṃsaśoṇitabhakṣyāṇāṃlaṅkāpuranivāsinām || 15 ||
sataistusahitorājālokapālānayodhayat |
sahadevaistutebhagnārāvaṇenamahātmanā || 16 ||
vibhīṣaṇavacaḥ śrutvārāmodṛḍhaparākramaḥ |
anvīkṣyamanasāsarvamidaṃvacanamabravīt || 17 ||
yānikarmāpadānānirāvaṇasyavibhīṣaṇaḥ |
akhyātānicatattvenahyavagacchāmitānyaham || 18 ||
ahaṃhatvādaśagrīvaṃsaprahastaṃsabāndhavam |
rājānantvāṅkariṣyāmisatyametadbravīmite || 19 ||
rasātalaṃ vā praviśetpātālaṃ vāpi rāvaṇaḥ |
pitāmahasakāśaṃ vā na me jīvanvimokṣyate || 20 ||
ahatvārāvaṇaṃsaṅ khyesaputrajanabāndhavam |
ayodhyānnapravekṣyāmitribhistairbhrātṛbhiśśape || 21 ||
śrutvātuvacanantasyarāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ |
śirasāvandyadharmātmāvaktumevopacakrame || 22 ||
rākṣasānāṃvadhesāhyaṃlaṅkāyāścapradharṣaṇe |
kariṣyāmiyathāprāṇampravekṣyāmicavāhinīm || 23 ||
itibruvāṇāṃrāmastupariṣvajyavibhīṣaṇam |
abravīllakṣmaṇamprītassamudrājjalamānaya || 24 ||
tenacemammahāprājñamabhiṣiñcavibhīṣaṇam |
rājānaṃrakṣasāṅkṣipramprasannemayimānada || 25 ||
evamuktastusaumitrirabhyaṣiñcadvibhīṣaṇam |
madhyevānaramukhyānāṃrājānaṃrāmaśāsanāt || 26 ||
tamprasādanturāmasyadṛṣṭavāsadyaḥplavaṅgamāḥ |
pracukruśurmahātmānaṃsādhusādhviticābruvan || 27 ||
athābravīd hanūmāṃścasugrīvaścavibhīṣaṇam |
kathaṃsāgaramakṣobhyantarāmavaruṇālayam || 28 ||
sainyaiḥparivṛtāssarvevānarāṇāmmahaujasām |
upāyannādhigacchāmoyathānadanadīpatim |
tarāmatarasāsarvesasainyāvaruṇālayam || 29 ||
evamuktastudharmajñaḥpratyuvācavibhīṣaṇaḥ |
samudraṃrāghavorājāśaraṇaṅgantumarhati || 30 ||
khānitassagareṇāyamaprameyomahodadhiḥ |
kartumarhatirāmasyajñāteḥ kāryammahāmatiḥ || 31 ||
evaṃvibhīṣaṇenoktorākṣasenavipaścitā |
ajagāmāthasugrīvoyatrarāmassalakṣmaṇaḥ || 32 ||
tataścākhyātumārebhevibhīṣaṇavacaśśubham |
sugrīvovipulagrīvossāgarasyopaveśanam || 33 ||
prakṛtyādharmaśīlasyarāghavasyāpyarocata || 34 ||
vibhīṣaṇasyamantro'yammamalakṣmaṇa rocate |
sugrīvaḥpaṇḍitonityambhavānmantravicakṣaṇaḥ || 35 ||
ubhābhyāṃsampradhāryārthaṃrocateyattaducyatām |
evamuktautatovīrāvubhausugrīvalakṣmaṇau |
samudācārasaṃyuktamidaṃvacanamūcatuḥ || 36 ||
kimarthanaunaravyāghraḥ narociṣyatirāghavaḥ |
vibhīṣaṇenayaccoktamasmin kālesukhāvaham || 37 ||
abadhvāsāgaresetuṅghore'sminvaruṇālaye |
laṅkānāsādituṃśakyāsendrairapisurāsuraiḥ || 38 ||
vibhīṣaṇasyaśūrasyayathārthaṅkriyatāṃvacaḥ || 39 ||
alaṅkālātyayaṅkṛtvāsāgaro'yanniyujyatām |
yathāsainyenagacchāmapurīṃrāvaṇapālitām || 40 ||
evamuktaḥkuśāstīrnotīrenadanadīpateḥ |
saṃviveśatadārāmovedyāmivahutāśanaḥ || 41 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekonaviṃśassargaḥ ||