📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
6.18 യുദ്ധകാണ്ഡ - അഷ്ടാദശ സര്ഗഃ
6.18 Yuddhakanda - Ashtadasha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ അഷ്ടാദശസ്സര്ഗഃ ।
അഥരാമഃപ്രസന്നാത്മാശൃത്വാവായുസുതസ്യഹ ।
പ്രത്യഭാഷതദുര്ധഷശ്രുതവാനാത്മനിസ്ഥിതമ് ॥ 1 ॥
മമാപിതുവിവക്ഷാഽസ്തികാചിത്പ്രതിവിഭീഷണമ് ।
ശ്രോതുമിച്ഛാമിതത്സര്വമ്ഭവദ്ഭിശ്ശ്രേയസിസ്ഥിതൈഃ ॥ 2 ॥
മിത്രഭാവേനസമ്പ്രാപ്തന്നത്യജേയങ്കഥഞ്ചന ।
ദോഷോയദ്യപിതസ്യസ്യാത്സതാമേതദഗര്ഹിതമ് ॥ 3 ॥
സുഗ്രീസ്ത്വഥതദ്വാക്യമാഭാഷ്യചവിമൃശ്യച ।
തതശ്ശുഭതരംവാക്യമുവാചഹരിപുങ്ഗവഃ ॥ 4 ॥
സുദുഷ്ടോവാപ്യദുഷ്ടോവാകിമേഷരജനീചരഃ ।
ഈദൃശംവ്യസനമ്പ്രാപ്തമ്ഭ്രാതരംയഃപരിത്യജേത് ॥ 5 ॥
കോനാമസഭവേത്തസ്യയമേഷനപരിത്യജേത് ।
വാനരാധിപതേര്വാക്യംശ്രുത്വാസര്വാനുദീക്ഷ്യച ॥ 6 ॥
ഈഷദുത്സ്മയമാനസ്തുലക്ഷ്മണമ്പുണ്യലക്ഷണമ് ।
ഇതിഹോവാചകാകുത്സ്ഥോവാക്യംസത്യപരാക്രമഃ ॥ 7 ॥
അനധീത്യചശാസ്ത്രാണിവൃദ്ധാനനുപസേവ്യച ।
നശക്യമീദൃശംവക്തുംയദുവാചഹരീശ്വരഃ ॥ 8 ॥
അസ്തിസൂക്ഷ്മതരങ്കിഞ്ചിദ്യദത്രപ്രതിഭാതിമേ ।
പ്രത്യക്ഷംലൌകികഞ്ചാപിവിദ്യതേസര്വരാജസു ॥ 9 ॥
അമിത്രാസ്തത്കുലീനാശ്ചപ്രാതിദേശ്യാശ്ചകീര്തിതാഃ ।
വ്യസനേഷുപ്രഹര്താരസ്തസ്മാദയമിഹാഗതഃ ॥ 10 ॥
അപാപാസ്തത്കുലീനാശ്ചമാനയന്തിസ്വകാന്ഹിതാന് ।
ഏഷപ്രായോനരേന്ദ്രാണാംശങ്കനീയസ്തുശോഭനഃ ॥ 11 ॥
യസ്തുദോഷസ്ത്വയാപ്രോക്തോഹ്യാദാനേഽരിബലസ്യച ।
തത്രതേകീര്തയിഷ്യാമിയഥാശാസ്ത്രമിദംശൃണു ॥ 12 ॥
നവയന്തത്കുലീനാശ്ചരാജ്യകാങ് ക്ഷീചരാക്ഷസഃ ।
പണ്ഡിതാഹിഭവിഷ്യന്തിതസ്മാദ്ഗ്രാഹ്യോവിഭീഷണഃ ॥ 13 ॥
അവ്യഗ്രാശ്ചപ്രഹൃഷ്ടാശ്ചനഭവിഷ്യന്തിസങ്ഗതാ ।
പ്രണാദശ്ചമഹാനേഷതതോഽസ്യഭയമാഗതമ് ॥ 14 ॥
ഇതിഭേദങ്ഗമിഷ്യന്തിതസ്മാഗ്രാഹ്യോവിഭീഷണഃ ।
നസര്വേഭ്രാതരസ്താതഭവന്തിഭരതോപമാഃ ।
മദ്വിഥാവാപിതുഃപുത്രാസ്സുഹൃദോനാഭവദ്വിഥാഃ ॥ 15 ॥
ഏവമുക്തസ്തുരാമേണസുഗ്രീവസ്സഹലക്ഷ്മണഃ ।
ഉത്ഥായേദമ്മഹാപ്രാജ്ഞഃപ്രണതോവാക്യമബ്രവീത് ॥ 16 ॥
രാവണേനപ്രണിഹിതന്തമവേഹിവിഭീഷണമ് ।
തസ്യാഹന്നിഗ്രഹമ്മന്യേക്ഷമങ്ക്ഷമവതാംവര ॥ 17 ॥
രാക്ഷസോജിഹ്മയാബുധ്യാസന്ദിഷ്ടോഽയമിഹാഗതഃ ।
പ്രഹര്തുന്ത്വയിവിശ്വസ്തേപ്രച്ഛന്നോമയിവാനഘ ॥ 18 ॥
ലക്ഷ്മണേവാമഹാബാഹോ സവധ്യസ്സചിവൈസ്സഹാ ।
രാവണസ്യനൃശംസസ്യഭ്രാതാഹ്യേഷവിഭീഷണഃ ।
ഏവമുക്ത്വാരഘുശ്രേഷ്ഠംസുഗ്രീവോവാഹിനീപതിഃ ।
വാക്യജ്ഞോവാക്യകുശലന്തതോമൌനമുപാഗമത് ॥ 19 ॥
സുഗ്രീവസ്യതുതദ്വാക്യംരാമശ്രുത്വാവിമൃശ്യച ।
തതശ്ശുഭതരംവാക്യമുവാചഹരിപുങ്ഗവമ് ॥ 20 ॥
സുദുഷ്ടോവാപ്യദുഷ്ടോവാകിമേഷരജനീചരഃ ।
സൂക്ഷ്മമപ്യഹിതങ്കര്തുമ്മമാശക്തഃകഥഞ്ചന ॥ 21 ॥
തതഃ ശുഭതരം വാക്യം ഉവാച ഹരി പുമ്ഗവമ് ।
സുദുഷ്ടോ വാ അപി അദുഷ്ടോ വാ കിം ഏഷ രജനീ ചരഃ ॥ 22 ॥
ശ്രൂയതേഹികപോതേനശത്രുശ്ശരണമാഗതഃ ।
അര്ചിതശ്ചയഥാന്യായംസ്വൈശ്ചമാംസൈര്നിമന്ത്രിതഃ ॥ 23 ॥
സഹിതമ്പ്രതിജഗ്രാഹഭാര്യാഹര്താരമാഗതഃ ।
കപോതോവാനരശ്രേഷ്ഠഃ കിമ്പുനര്മദ്വിധോജനഃ ॥ 24 ॥
ഋഷേഃകണ്വസ്യപുത്രേണകണ്ഡുനാപരമര്ഷിണാ ।
ശൃണുഗാഥാമ്പുരാഗീതാന്ധര്മിഷ്ഠാസത്യവാദിനാ ॥ 25 ॥
ബദ്ധാഞ്ജലിപുടന്ദീനംയാചന്തംശരണാഗതമ് ।
നഹന്യദാനൃശംസ്യാര്ഥമപിശത്രുമ്പരന്തപ ॥ 26 ॥
ആര്തോവായദിവാദൃപ്തഃപരേഷാംശരണാങ്ഗതഃ ।
അരിഃപ്രാണാന്പരിത്യജ്യരക്ഷിതവ്യഃകൃതാത്മനാ ॥ 27 ॥
സചേദ്ഭയാദ്വാമോഹാദ്വാകാമാദ്വാപിനരക്ഷതി ।
സ്വയാശക്ത്യായഥാസത്ത്വന്തത്പാപംലോകഗര്ഹിതമ് ॥ 28 ॥
വിനഷ്ടഃപശ്യതസ്തസ്യാരക്ഷിണശ്ശരണാഗതഃ ।
ആദായസുകൃതന്തസ്യസര്വങ്ഗച്ഛേദരക്ഷിതഃ ॥ 29 ॥
ഏവന്ദോഷോമഹാനത്രപ്രപന്നാനാമരക്ഷണേ ।
അസ്വര്ഗ്യഞ്ചായശസ്യഞ്ചബലവീര്യവിനാശനമ് ॥ 30 ॥
കരിഷ്യാമിയഥാര്ഥന്തുകണ്ഡോര്വചനമുത്തമമ് ।
ധര്മിഷ്ഠഞ്ചയശസ്യഞ്ചസ്വര്ഗ്യംസ്യാത്തുഫലോദയേ ॥ 31 ॥
സകൃദേവപ്രപന്നായതവാസ്മീതിചയാചതേ ।
അഭയംസര്വഭൂതേഭ്യോദദാമ്യേതദ്വ്രതമ്മമ ॥ 32 ॥
അനയൈനംഹരിശ്രേഷ്ഠഃ ദത്തമസ്യാഭയമ്മയാ ।
വിഭീഷണോവാസുഗ്രീവഃ യദിവാരാവണസ്സ്വയമ് ॥ 33 ॥
രാമസ്യതുവച്ശുത്വാസുഗ്രീവഃപ്ലവഗേശ്വരഃ ।
പ്രത്യഭാഷതകാകുത്സ്ഥംസൌഹാര്ദേനപ്രചോദിതഃ ॥ 34 ॥
കിമത്രചിത്രന്ധര്മജ്ഞഃ ലോകനാഥഃ സുഖാവഹാഃ ।
യത്ത്വമാര്യമ്പ്രഭാഷേഥാസ്സത്ത്വവാന് സത്പഥേസ്ഥിതഃ ॥ 35 ॥
മമചാപ്യന്തരാത്മായംശുദ്ധംവേത്തിവിഭീഷണമ് ।
അനുമാനാച്ചഭാവാച്ചസര്വതസ്സുപരീക്ഷിതഃ ॥ 36 ॥
തസ്മാത് ക്ഷിപ്രംസഹാസ്മാഭിസ്തുല്യോഭവതരാഘവഃ ।
വിഭീഷണോമഹാപ്രാജ്ഞസ്സഖിത്വഞ്ചാഭ്യുപൈതുനഃ ॥ 37 ॥
തതസ്തുസുഗ്രീവവചോനിശമ്യതദ്ദരീശ്വരേണാഭിഹിതന്നരേശ്വരഃ ।
വിഭീഷണേനാശുജഗാമസങ്ഗമമ്പതത്ത്രിരാജേനയഥാപുരന്ദരഃ ॥ 38 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ അഷ്ടാദശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha aṣṭādaśassargaḥ |
atharāmaḥprasannātmāśṛtvāvāyusutasyaha |
pratyabhāṣatadurdhaṣaśrutavānātmanisthitam || 1 ||
mamāpituvivakṣā'stikācitprativibhīṣaṇam |
śrotumicchāmitatsarvambhavadbhiśśreyasisthitaiḥ || 2 ||
mitrabhāvenasamprāptannatyajeyaṅkathañcana |
doṣoyadyapitasyasyātsatāmetadagarhitam || 3 ||
sugrīstvathatadvākyamābhāṣyacavimṛśyaca |
tataśśubhataraṃvākyamuvācaharipuṅgavaḥ || 4 ||
suduṣṭovāpyaduṣṭovākimeṣarajanīcaraḥ |
īdṛśaṃvyasanamprāptambhrātaraṃyaḥparityajet || 5 ||
konāmasabhavettasyayameṣanaparityajet |
vānarādhipatervākyaṃśrutvāsarvānudīkṣyaca || 6 ||
īṣadutsmayamānastulakṣmaṇampuṇyalakṣaṇam |
itihovācakākutsthovākyaṃsatyaparākramaḥ || 7 ||
anadhītyacaśāstrāṇivṛddhānanupasevyaca |
naśakyamīdṛśaṃvaktuṃyaduvācaharīśvaraḥ || 8 ||
astisūkṣmataraṅkiñcidyadatrapratibhātime |
pratyakṣaṃlaukikañcāpividyatesarvarājasu || 9 ||
amitrāstatkulīnāścaprātideśyāścakīrtitāḥ |
vyasaneṣuprahartārastasmādayamihāgataḥ || 10 ||
apāpāstatkulīnāścamānayantisvakānhitān |
eṣaprāyonarendrāṇāṃśaṅkanīyastuśobhanaḥ || 11 ||
yastudoṣastvayāproktohyādāne'ribalasyaca |
tatratekīrtayiṣyāmiyathāśāstramidaṃśṛṇu || 12 ||
navayantatkulīnāścarājyakāṅ kṣīcarākṣasaḥ |
paṇḍitāhibhaviṣyantitasmādgrāhyovibhīṣaṇaḥ || 13 ||
avyagrāścaprahṛṣṭāścanabhaviṣyantisaṅgatā |
praṇādaścamahāneṣatato'syabhayamāgatam || 14 ||
itibhedaṅgamiṣyantitasmāgrāhyovibhīṣaṇaḥ |
nasarvebhrātarastātabhavantibharatopamāḥ |
madvithāvāpituḥputrāssuhṛdonābhavadvithāḥ || 15 ||
evamuktasturāmeṇasugrīvassahalakṣmaṇaḥ |
utthāyedammahāprājñaḥpraṇatovākyamabravīt || 16 ||
rāvaṇenapraṇihitantamavehivibhīṣaṇam |
tasyāhannigrahammanyekṣamaṅkṣamavatāṃvara || 17 ||
rākṣasojihmayābudhyāsandiṣṭo'yamihāgataḥ |
prahartuntvayiviśvastepracchannomayivānagha || 18 ||
lakṣmaṇevāmahābāho savadhyassacivaissahā |
rāvaṇasyanṛśaṃsasyabhrātāhyeṣavibhīṣaṇaḥ |
evamuktvāraghuśreṣṭhaṃsugrīvovāhinīpatiḥ |
vākyajñovākyakuśalantatomaunamupāgamat || 19 ||
sugrīvasyatutadvākyaṃrāmaśrutvāvimṛśyaca |
tataśśubhataraṃvākyamuvācaharipuṅgavam || 20 ||
suduṣṭovāpyaduṣṭovākimeṣarajanīcaraḥ |
sūkṣmamapyahitaṅkartummamāśaktaḥkathañcana || 21 ||
tataḥ śubhataraṃ vākyaṃ uvāca hari pumgavam |
suduṣṭo vā api aduṣṭo vā kiṃ eṣa rajanī caraḥ || 22 ||
śrūyatehikapotenaśatruśśaraṇamāgataḥ |
arcitaścayathānyāyaṃsvaiścamāṃsairnimantritaḥ || 23 ||
sahitampratijagrāhabhāryāhartāramāgataḥ |
kapotovānaraśreṣṭhaḥ kimpunarmadvidhojanaḥ || 24 ||
ṛṣeḥkaṇvasyaputreṇakaṇḍunāparamarṣiṇā |
śṛṇugāthāmpurāgītāndharmiṣṭhāsatyavādinā || 25 ||
baddhāñjalipuṭandīnaṃyācantaṃśaraṇāgatam |
nahanyadānṛśaṃsyārthamapiśatrumparantapa || 26 ||
ārtovāyadivādṛptaḥpareṣāṃśaraṇāṅgataḥ |
ariḥprāṇānparityajyarakṣitavyaḥkṛtātmanā || 27 ||
sacedbhayādvāmohādvākāmādvāpinarakṣati |
svayāśaktyāyathāsattvantatpāpaṃlokagarhitam || 28 ||
vinaṣṭaḥpaśyatastasyārakṣiṇaśśaraṇāgataḥ |
ādāyasukṛtantasyasarvaṅgacchedarakṣitaḥ || 29 ||
evandoṣomahānatraprapannānāmarakṣaṇe |
asvargyañcāyaśasyañcabalavīryavināśanam || 30 ||
kariṣyāmiyathārthantukaṇḍorvacanamuttamam |
dharmiṣṭhañcayaśasyañcasvargyaṃsyāttuphalodaye || 31 ||
sakṛdevaprapannāyatavāsmīticayācate |
abhayaṃsarvabhūtebhyodadāmyetadvratammama || 32 ||
anayainaṃhariśreṣṭhaḥ dattamasyābhayammayā |
vibhīṣaṇovāsugrīvaḥ yadivārāvaṇassvayam || 33 ||
rāmasyatuvacśutvāsugrīvaḥplavageśvaraḥ |
pratyabhāṣatakākutsthaṃsauhārdenapracoditaḥ || 34 ||
kimatracitrandharmajñaḥ lokanāthaḥ sukhāvahāḥ |
yattvamāryamprabhāṣethāssattvavān satpathesthitaḥ || 35 ||
mamacāpyantarātmāyaṃśuddhaṃvettivibhīṣaṇam |
anumānāccabhāvāccasarvatassuparīkṣitaḥ || 36 ||
tasmāt kṣipraṃsahāsmābhistulyobhavatarāghavaḥ |
vibhīṣaṇomahāprājñassakhitvañcābhyupaitunaḥ || 37 ||
tatastusugrīvavaconiśamyataddarīśvareṇābhihitannareśvaraḥ |
vibhīṣaṇenāśujagāmasaṅgamampatattrirājenayathāpurandaraḥ || 38 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe aṣṭādaśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever