📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.124 യുദ്ധകാണ്ഡ - ചതുര്വിംശത്യധികശതതമ സര്ഗഃ
6.124 Yuddhakanda - Chaturvimshatyadhikashatatama Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ ചതുര്വിംശത്യധികശതതമസ്സര്ഗഃ ।
താംരാത്രിമുഷിതംരാമംസുഖോത്ഥിമരിന്ദമമ് ।
അബ്രവീത്പ്രാഞ്ജലിര്വാക്യഞ്ജയമ്പൃഷ്ടവാവിഭീഷണഃ ॥ 1 ॥
സ്നാനാനിചാങ്ഗരാഗാണിവസ്ത്രാണ്യാഭരണാനി ച ।
ചന്ദനാനി ച ദിവ്യാനിമാല്യാനിവിവിധാനി ച ॥ 2 ॥
അലങ്കാരവിദശ്ചേമാനാര്യഃപദ്മനിഭേക്ഷണാഃ ।
ഉപസ്ഥിതാസ്ത്വാംവിധവത്സ്നാപയിഷ്യന്തിരാഘവ ॥ 3 ॥
ഏവമുക്തസ്തുകാകുത്സ്ഥഃ പ്രത്യുവാചവിഭീഷണമ് ।
ഹരീന്സുഗ്രീവമുഖ്യാംസ്ത്വംസ്നാനേനോപനിമന്ത്രയ ॥ 4 ॥
സ തുതാമ്യതിധര്മാത്മാമമഹേതോസ്സുഖോചിതഃ ।
സുകുമാരോമഹാബാഹോകുമാരഃ സത്യസംശ്രയഃ ॥ 5 ॥
തംവിനാകൈകയീപുത്രമ്ഭരതന്ധര്മചാരിണമ് ।
ന മേസ്നാനമ്ബഹുമതംവസ്ത്രാണ്യാഭരണാനി ച ॥ 6 ॥
ഏതത്പശ്യയഥാക്ഷിപ്രമ്പ്രതിഗച്ഛാമതാമ്പുരീമ് ।
അയോധ്യാങ്ഗച്ഛതോഹ്യേഷപന്ഥാഃപരമദുര്ഗമഃ ॥ 7 ॥
ഏവമുക്തസ്തുകാകുത്സ്ഥമ്പ്രത്യുവാചവിഭീഷണഃ ।
അഹ്നാത്വാമ്പ്രാപയിഷ്യാമിതാമ്പുരീമ്പാര്ഥിവാത്മജ ॥ 8 ॥
പുഷ്പകന്നാമഭദ്രന്തേവിമാനംസൂര്യസന്നിഭമ് ।
മമഭ്രാതുഃകുബേരസ്യരാവണേനബലീയസാ ॥ 9 ॥
ഹൃതന്നിര്ജിത്യസങ്ഗ്രാമേകാമഗന്ദിവ്യമുത്തമമ് ।
ത്വദര്ഥമ്പാലിതഞ്ചേദന്തിഷ്ഠത്യതുലവിക്രമ ॥ 10 ॥
തദിദമ്മേഘസങ്കാശംവിമാനമിഹതിഷ്ഠതി ।
തേനയാസ്യസിയാനേനത്വമയോധ്യാങ്ഗതജ്വരഃ ॥ 11 ॥
അഹന്തേയുദ്യനുഗ്രാഹ്യോയദിസ്മരസിമേഗുണാന് ।
വസതാവദിഹപ്രാജ്ഞ യദ്യസ്തിമയിസൌഹൃദമ് ॥ 12 ॥
ലക്ഷ്മണേനസഹഭ്രാത്രാവൈദേഹ്യാഭാര്യയാസഹ ।
അര്ചിതസ്സര്വകാമൈസ്ത്വന്തതോരാമ ഗമിഷ്യസി ॥ 13 ॥
പ്രീതിയുക്തസ്യവിഹിതാംസസൈന്യഃസസുഹൃദ്ഗണഃ ।
സക്രതിയാംരാമമേതാവദ്ഗൃഹേണത്വമ്മയോദ്യതാമ് ॥ 14 ॥
പ്രണയാദ്ഭഹുമാനാച്ചസൌഹാര്ദേന ച രാഘവ ।
പ്രസാദായാമിപ്രേഷ്യോഽഹം ന ഖല്വാജ്ഞാപയാമിതേ ॥ 15 ॥
ഏവമുക്തസ്തതോരാമഃപ്രത്യുവാചവിഭീഷണമ് ।
രക്ഷസാംവാനരാണാം ച സര്വേഷാമേവശൃണ്വതാമ് ॥ 16 ॥
പൂജിതോഽസ്മിത്വയാവീര സാചിവ്യേനപരന്തപ ।
സര്വാത്മനാ ച ചേഷ്ടാഭിഃസൌഹാര്ദേനപരേണ ച ॥ 17 ॥
ന ഖല്വേതന്നകുര്യാന്തേവചനംരാക്ഷസേശ്വര ।
തന്തുമേഭ്രാതരന്ദ്രഷ്ടുമ്ഭരതന്ത്വരതേമനഃ ॥ 18 ॥
മാന്നിവര്തയിതുംയോഽസൌചിത്രകൂടമുപാഗതഃ ।
ശിരസായാചതോയസ്യവചനം ന കൃതമ്മയാ ॥ 19 ॥
കൌസല്യാം ച സുമിത്രാം ച കൈകേയീം ച യശസ്വിനീമ് ।
ഗുഹം ച സുഹൃദഞ്ചൈവപൌരാന്ജനപദൈസ്സഹ ॥ 20 ॥
അനുജാനീഹമാംസൌമ്യ പൂജിതോഽസ്മിവിഭീഷണ ।
മന്യുര്നഖലുകര്തവ്യഃസഖേത്വാഞ്ചാനുമാനയേ ॥ 21 ॥
ഉപസ്ഥാപയമേശീഘ്രംവിമാനംരാക്ഷസേശ്വര ।
കൃതകാര്യസ്യമേവാസഃകഥംസ്യാദിഹസമ്മതഃ ॥ 22 ॥
ഏവമുക്തസ്തുരാമേണരാക്ഷസേന്ദ്രോവിഭീഷണഃ ।
വിമാനസൂര്യസങ്കാശമാജുഹാവത്വരാന്വിതഃ ॥ 23 ॥
തതഃകാഞ്ചനചിത്രാങ്ഗംവൈദൂര്യമണിവേദികമ് ।
കൂടാഗാരൈഃപരിക്ഷിപ്തംസര്വതോരജതപ്രഭമ് ॥ 24 ॥
പാണ്ഡുരാഭിഃപതാകാഭിര്ധ്വജൈശ്ചസമലങ്കൃതമ് ।
ശോഭിതങ്കാഞ്ചനൈര്ഹര്മ്യൈര്ഹേമപദ്മവിഭൂഷിതൈഃ ॥ 25 ॥
പ്രകീര്ണങ്കിങ്കിണീജാലൈര്മുക്താമണിഗവാക്ഷകമ് ।
ഘണ്ടാജാലൈഃപരിക്ഷിപ്തംസര്വതോമധുരസ്വനമ് ॥ 26 ॥
യന്മേരുശിഖരാകാരന്നിര്മിതംവിശ്വകര്മണാ ।
ബൃഹഭിര്ഭൂഷിതംഹര്മ്യൈര്മുക്താരജതശോഭിതൈഃ ॥ 27 ॥
തലൈസ്സ്ഫടികചിത്രാങ്ഗൈദൂര്യൈശ്ചവരാസനൈഃ ।
മഹാര്ഹാസ്തരണോപേതൈരുപപന്നമ്മഹാധനൈഃ ॥ 28 ॥
ഉപസ്ഥിതമനാധൃഷ്യന്തദ്വിമാനമ്മനോജവമ് ।
നിവേദയിത്വാരാമായതസ്ഥൌതത്രവിഭീഷണഃ ॥ 29 ॥
തത്പുഷ്പകങ്കാമഗമംവിമാനമുപസ്ഥിതമ്ഭൂധരസന്നികാശമ് ।
ദൃഷ്ടവാതദാവിസ്മയമാജഗാമരാമസ്സസൌമിത്രിരുദാരസത്ത്വഃ ॥ 30 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ചതുര്വിംശത്യധികശതതമസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha caturviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |
tāṃrātrimuṣitaṃrāmaṃsukhotthimarindamam |
abravītprāñjalirvākyañjayampṛṣṭavāvibhīṣaṇaḥ || 1 ||
snānānicāṅgarāgāṇivastrāṇyābharaṇāni ca |
candanāni ca divyānimālyānivividhāni ca || 2 ||
alaṅkāravidaścemānāryaḥpadmanibhekṣaṇāḥ |
upasthitāstvāṃvidhavatsnāpayiṣyantirāghava || 3 ||
evamuktastukākutsthaḥ pratyuvācavibhīṣaṇam |
harīnsugrīvamukhyāṃstvaṃsnānenopanimantraya || 4 ||
sa tutāmyatidharmātmāmamahetossukhocitaḥ |
sukumāromahābāhokumāraḥ satyasaṃśrayaḥ || 5 ||
taṃvinākaikayīputrambharatandharmacāriṇam |
na mesnānambahumataṃvastrāṇyābharaṇāni ca || 6 ||
etatpaśyayathākṣiprampratigacchāmatāmpurīm |
ayodhyāṅgacchatohyeṣapanthāḥparamadurgamaḥ || 7 ||
evamuktastukākutsthampratyuvācavibhīṣaṇaḥ |
ahnātvāmprāpayiṣyāmitāmpurīmpārthivātmaja || 8 ||
puṣpakannāmabhadrantevimānaṃsūryasannibham |
mamabhrātuḥkuberasyarāvaṇenabalīyasā || 9 ||
hṛtannirjityasaṅgrāmekāmagandivyamuttamam |
tvadarthampālitañcedantiṣṭhatyatulavikrama || 10 ||
tadidammeghasaṅkāśaṃvimānamihatiṣṭhati |
tenayāsyasiyānenatvamayodhyāṅgatajvaraḥ || 11 ||
ahanteyudyanugrāhyoyadismarasimeguṇān |
vasatāvadihaprājña yadyastimayisauhṛdam || 12 ||
lakṣmaṇenasahabhrātrāvaidehyābhāryayāsaha |
arcitassarvakāmaistvantatorāma gamiṣyasi || 13 ||
prītiyuktasyavihitāṃsasainyaḥsasuhṛdgaṇaḥ |
sakratiyāṃrāmametāvadgṛheṇatvammayodyatām || 14 ||
praṇayādbhahumānāccasauhārdena ca rāghava |
prasādāyāmipreṣyo'haṃ na khalvājñāpayāmite || 15 ||
evamuktastatorāmaḥpratyuvācavibhīṣaṇam |
rakṣasāṃvānarāṇāṃ ca sarveṣāmevaśṛṇvatām || 16 ||
pūjito'smitvayāvīra sācivyenaparantapa |
sarvātmanā ca ceṣṭābhiḥsauhārdenapareṇa ca || 17 ||
na khalvetannakuryāntevacanaṃrākṣaseśvara |
tantumebhrātarandraṣṭumbharatantvaratemanaḥ || 18 ||
mānnivartayituṃyo'saucitrakūṭamupāgataḥ |
śirasāyācatoyasyavacanaṃ na kṛtammayā || 19 ||
kausalyāṃ ca sumitrāṃ ca kaikeyīṃ ca yaśasvinīm |
guhaṃ ca suhṛdañcaivapaurānjanapadaissaha || 20 ||
anujānīhamāṃsaumya pūjito'smivibhīṣaṇa |
manyurnakhalukartavyaḥsakhetvāñcānumānaye || 21 ||
upasthāpayameśīghraṃvimānaṃrākṣaseśvara |
kṛtakāryasyamevāsaḥkathaṃsyādihasammataḥ || 22 ||
evamuktasturāmeṇarākṣasendrovibhīṣaṇaḥ |
vimānasūryasaṅkāśamājuhāvatvarānvitaḥ || 23 ||
tataḥkāñcanacitrāṅgaṃvaidūryamaṇivedikam |
kūṭāgāraiḥparikṣiptaṃsarvatorajataprabham || 24 ||
pāṇḍurābhiḥpatākābhirdhvajaiścasamalaṅkṛtam |
śobhitaṅkāñcanairharmyairhemapadmavibhūṣitaiḥ || 25 ||
prakīrṇaṅkiṅkiṇījālairmuktāmaṇigavākṣakam |
ghaṇṭājālaiḥparikṣiptaṃsarvatomadhurasvanam || 26 ||
yanmeruśikharākārannirmitaṃviśvakarmaṇā |
bṛhabhirbhūṣitaṃharmyairmuktārajataśobhitaiḥ || 27 ||
talaissphaṭikacitrāṅgaidūryaiścavarāsanaiḥ |
mahārhāstaraṇopetairupapannammahādhanaiḥ || 28 ||
upasthitamanādhṛṣyantadvimānammanojavam |
nivedayitvārāmāyatasthautatravibhīṣaṇaḥ || 29 ||
tatpuṣpakaṅkāmagamaṃvimānamupasthitambhūdharasannikāśam |
dṛṣṭavātadāvismayamājagāmarāmassasaumitrirudārasattvaḥ || 30 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe caturviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||