6.123 Yuddhakanda - Trayovimshatyadhikashatatama Sargah

ॐ

6.123 യുദ്ധകാണ്ഡ - ത്രയോവിംശത്യധികശതതമ സര്ഗഃ

Valmiki Malayalam

ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।

അഥ ത്രയോവിംശത്യധികശതതമസ്സര്ഗഃ ।

പ്രതിപ്രയാതേകാകുത്സ്ഥേമഹേന്ദ്രഃപാകശാസനഃ ।

അബ്രവീത്പരമപ്രീതോരാഘവമ്പ്രാഞ്ജലിംസ്ഥിതമ് ॥ 1 ॥

അമോഘന്ദര്ശനംരാമ തവാസ്മാകന്നരര്ഷഭ ।

പ്രീതിയുക്താഃസ്മതേനത്വമ്ബ്രൂഹിയന്മനസേപ്സിതമ് ॥ 2 ॥

ഏവമുക്തോമഹേന്ദ്രേണപ്രസന്നേനമഹാത്മനാ ।

സുപ്രസന്നമനാഹൃഷ്ടോവചനമ്പ്രാഹരാഘവഃ ॥ 3 ॥

യദിപ്രീതിസ്സമുത്പന്നാമയിതേവിബുധേശ്വര ।

വക്ഷ്യാമികുരുമേസത്യംവചനംവദതാംവര ॥ 4 ॥

മമഹേതോഃപരാക്രാന്തായേഗതായമസാദനമ് ।

തേസര്വേജീവിതമ്പ്രാപ്യസമുതതിഷ്ഠന്തുവാനരാഃ ॥ 5 ॥

മത്കൃതേവിപ്രയുക്തായേപുത്രൈര്ദാരൈശ്ചവാനരാഃ ।

താന്പ്രീതമനസഃസര്വാന്ദ്രഷ്ടുമിച്ഛാമിമാനദ ॥ 6 ॥

വിക്രാന്താശ്ചാപിശൂരാശ്ച ന മൃത്യുങ്ഗണയന്തി ച ।

കൃതയത്നാവിപന്നാശ്ചജീവയൈനാന് പുരന്ദര ॥ 7 ॥

മത്പ്രിയേഷ്വഭിരക്താശ്ച ന മൃത്യുങ്ഗണയന്തിയേ ।

ത്വത്പ്രസാദാത്സമേയുസ്തേവരമേതമഹംവൃണേ ॥ 8 ॥

നീരുജോനിര്വ്രണാംശ്ചൈവസമ്പന്നബലപൌരുഷാന് ।

ഗോലാങ്ഗൂലാംസ്തഥൈവര്ക്ഷാന്ന്ദ്രഷ്ടുമിച്ഛാമിമാനദ ॥ 9 ॥

അകാലേചാപിപുഷ്പാണിമൂലാനി ച ഫലാനി ച ।

നദ്യശ്ചവിമലാസ്തത്രതിഷ്ഠേയുര്യത്രവാനരാഃ ॥ 10 ॥

ശ്രുത്വാതുവചനന്തസ്യരാഘവസ്യമഹാത്മനഃ ।

മഹേന്ദ്രഃപ്രത്യുവാചേദംവചനമ്പ്രീതിസംയുതമ് ॥ 11 ॥

മഹാനയംവരസ്താതയസ്ത്വയോക്തോരഘൂത്തമ ।

വദിര്മയാനോക്തപൂര്വം ച തസ്മാദേതദ്ഭവിഷ്യതി ॥ 12 ॥

സമുത്തിഷ്ഠന്തുതേസര്വേഹതായേയുധിരാക്ഷസൈഃ ।

ഋക്ഷാശ്ചസഹഗോപുച്ഛൈര്നികൃത്താനനബാഹവഃ ॥ 13 ॥

നീരുജോനിര്വ്രണാശ്ചൈവസമ്പന്നബലപൌരുഷാഃ ।

സമുത്ഥാസ്യന്തിഹരയസ്സുപ്താനിദ്രാക്ഷ്യേയഥാ ॥ 14 ॥

സുഹൃദ്ഭിര്ബാന്ധവൈശ്ചൈവജ്ഞാതിഭിഃസ്വജനേന ച ।

സര്വഏവസമേഷ്യന്തിസമ്യുക്താഃപരയാമുദാ ॥ 15 ॥

അകാലേപുഷ്പശബലാഃഫലവന്തശ്ചപാദപാഃ ।

ഭവിഷ്യന്തിമഹേഷ്വാസ നദ്യശ്ചസലിലായുതാഃ ॥ 16 ॥

സവ്രണൈഃപ്രഥമങ്ഗാത്രൈരിദാനീന്നിര്വ്രണൈസ്സമൈഃ ।

തതസ്സമുത്ഥിതാസ്സര്വേസുപ്ത്വേവഹരിയൂഥപാഃ ॥ 17 ॥

ബഭൂവുര്വാനരാസ്സര്വേകിന്ന്വേതദിതിവിസ്മിതാഃ ।

കാകുത്സ്ഥമ്പരിപൂര്ണാര്ഥന്ദൃഷ്ടവാസര്വേസുരോത്തമാഃ ॥ 18 ॥

അബ്രുവന്പരമപ്രീതാസ്സ്തുത്വാരാമംസലക്ഷ്മണമ് ।

ഗച്ഛായോധ്യാമിതോരാജന്വിസര്ജയ ച വാനരാന് ॥ 19 ॥

മൈഥിലീംസാന്ത്വയസ്വൈനാമനുരക്താംയശസ്വിനീമ് ।

ഭ്രാരാതരമ്ഭരതമ്പശ്യത്വച്ഛോകാദ്വ്രതചാരിണമ് ॥ 20 ॥

ശത്രുഘ്നം ച മഹാത്മാനമ്മാത്രൂഃസര്വാഃപരന്തപ ।

അഭിഷേചയചാത്മാനമ്പൌരാന്ഗത്വാപ്രഹര്ഷയ ॥ 21 ॥

ഏവമുക്ത്വാസഹസ്രാക്ഷോരാമംസൌമിത്രിണാസഹ ।

വിമാനൈഃസൂര്യസങ്കാശൈര്യയൌഹൃഷ്ടഃസുരൈഃസഹ ॥ 22 ॥

അഭിവാദ്യ ച കാകുത്സ്ഥഃ സര്വാംസ്താംസ്ത്രിദശോത്തമാന് ।

ലക്ഷ്മണേനസഹഭ്രാത്രാവാസമാജ്ഞാപയത്തദാ ॥ 23 ॥

തതസ്തുസാലക്ഷ്മണരാമപാലിതാമഹാചമൂര്ഹൃഷ്ടജനായശസ്വിനീ ।

ശ്രിയാജ്വലന്തീവിരരാജസര്വതോനിശാപ്രണീതേവഹിശീതരശ്മിനാ ॥ 24 ॥

ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ത്രയോവിംശത്യധികശതതമസ്സര്ഗഃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha trayoviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |

pratiprayātekākutsthemahendraḥpākaśāsanaḥ |

abravītparamaprītorāghavamprāñjaliṃsthitam || 1 ||

amoghandarśanaṃrāma tavāsmākannararṣabha |

prītiyuktāḥsmatenatvambrūhiyanmanasepsitam || 2 ||

evamuktomahendreṇaprasannenamahātmanā |

suprasannamanāhṛṣṭovacanamprāharāghavaḥ || 3 ||

yadiprītissamutpannāmayitevibudheśvara |

vakṣyāmikurumesatyaṃvacanaṃvadatāṃvara || 4 ||

mamahetoḥparākrāntāyegatāyamasādanam |

tesarvejīvitamprāpyasamutatiṣṭhantuvānarāḥ || 5 ||

matkṛteviprayuktāyeputrairdāraiścavānarāḥ |

tānprītamanasaḥsarvāndraṣṭumicchāmimānada || 6 ||

vikrāntāścāpiśūrāśca na mṛtyuṅgaṇayanti ca |

kṛtayatnāvipannāścajīvayainān purandara || 7 ||

matpriyeṣvabhiraktāśca na mṛtyuṅgaṇayantiye |

tvatprasādātsameyustevarametamahaṃvṛṇe || 8 ||

nīrujonirvraṇāṃścaivasampannabalapauruṣān |

golāṅgūlāṃstathaivarkṣānndraṣṭumicchāmimānada || 9 ||

akālecāpipuṣpāṇimūlāni ca phalāni ca |

nadyaścavimalāstatratiṣṭheyuryatravānarāḥ || 10 ||

śrutvātuvacanantasyarāghavasyamahātmanaḥ |

mahendraḥpratyuvācedaṃvacanamprītisaṃyutam || 11 ||

mahānayaṃvarastātayastvayoktoraghūttama |

vadirmayānoktapūrvaṃ ca tasmādetadbhaviṣyati || 12 ||

samuttiṣṭhantutesarvehatāyeyudhirākṣasaiḥ |

ṛkṣāścasahagopucchairnikṛttānanabāhavaḥ || 13 ||

nīrujonirvraṇāścaivasampannabalapauruṣāḥ |

samutthāsyantiharayassuptānidrākṣyeyathā || 14 ||

suhṛdbhirbāndhavaiścaivajñātibhiḥsvajanena ca |

sarvaevasameṣyantisamyuktāḥparayāmudā || 15 ||

akālepuṣpaśabalāḥphalavantaścapādapāḥ |

bhaviṣyantimaheṣvāsa nadyaścasalilāyutāḥ || 16 ||

savraṇaiḥprathamaṅgātrairidānīnnirvraṇaissamaiḥ |

tatassamutthitāssarvesuptvevahariyūthapāḥ || 17 ||

babhūvurvānarāssarvekinnvetaditivismitāḥ |

kākutsthamparipūrṇārthandṛṣṭavāsarvesurottamāḥ || 18 ||

abruvanparamaprītāsstutvārāmaṃsalakṣmaṇam |

gacchāyodhyāmitorājanvisarjaya ca vānarān || 19 ||

maithilīṃsāntvayasvaināmanuraktāṃyaśasvinīm |

bhrārātarambharatampaśyatvacchokādvratacāriṇam || 20 ||

śatrughnaṃ ca mahātmānammātrūḥsarvāḥparantapa |

abhiṣecayacātmānampaurāngatvāpraharṣaya || 21 ||

evamuktvāsahasrākṣorāmaṃsaumitriṇāsaha |

vimānaiḥsūryasaṅkāśairyayauhṛṣṭaḥsuraiḥsaha || 22 ||

abhivādya ca kākutsthaḥ sarvāṃstāṃstridaśottamān |

lakṣmaṇenasahabhrātrāvāsamājñāpayattadā || 23 ||

tatastusālakṣmaṇarāmapālitāmahācamūrhṛṣṭajanāyaśasvinī |

śriyājvalantīvirarājasarvatoniśāpraṇītevahiśītaraśminā || 24 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe trayoviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||