6.120 Yuddhakanda - Vimshatyadhikashatatama Sargah

ॐ

6.120 യുദ്ധകാണ്ഡ - വിംശത്യധികശതതമ സര്ഗഃ

Valmiki Malayalam

ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।

അഥ വിംശത്യധികശതതമസ്സര്ഗഃ ।

തതോഹിദുര്മനാരാമ്ശ്രുത്വൈവംവദതാങ്ഗിരഃ ।

ദധ്യൌമുഹൂര്തന്ധര്മാത്മാബാഷ്പവ്യാകുലലോചനഃ ॥ 1 ॥

തതോവൈശ്രവണോരാജായമശ്ചപിതൃഭിഃസഹ ।

സഹസ്രാക്ഷശ്ചദേവേശോവരുണശ്ചജലേശ്വരഃ ॥ 2 ॥

ഷഡര്ധനയന്ശ്രീമാന്മഹാദേവോവൃഷധ്വജഃ ।

കര്താസര്വസ്യലോകസ്യബ്രഹ്മാബ്രഹ്മവിദാംവരഃ ॥ 3 ॥

ഏതേസര്വേസമാഗമ്യവിമാനൈസ്സൂര്യസന്നിഭൈഃ ।

ആഗമ്യനഗരീംലങ്കാമഭിജഗ്മുശ്ചരാഘവമ് ॥ 4 ॥

തതഃസഹസ്താഭരണാന്പ്രഗൃഹ്യവിപുലാന്ഭുജാന് ।

അബ്രുവംസ്ത്രിദശശ്രേഷ്ഠാരാഘവമ്പ്രാഞ്ജലിംസ്ഥിതമ് ॥ 5 ॥

കര്താസര്വസ്യലോകസ്യശ്രേഷ്ഠോജ്ഞാനവതാമ്പ്രഭുഃ ।

ഉപേക്ഷസേകഥംസീതാമ്പതന്തീംഹവ്യവാഹനേ ॥ 6 ॥

കഥന്ദേവഗണശ്രേഷ്ഠമാത്മാനന്നാവബുദ്ധ്യസേ ।

ഋതധാമാവസുഃപൂര്വംവസൂനാം ച പ്രജാപതിഃ ॥ 7 ॥

ത്രയാണാമപിലോകാനാമാദികര്താസ്വയമ്പ്രഭുഃ ।

രുദ്രാണാമഷ്ടമോരുദ്രസ്സാധ്യാനാമപിപഞ്ചമഃ ॥ 8 ॥

അശ്വിനൌചാപികര്ണൌതേസൂര്യചന്ദ്രാമസൌദൃശൌ ।

അന്തേചാദൌ ച ലോകാനാന്ദൃശ്യസേ ച പരന്തപ ॥ 9 ॥

ഉപേക്ഷസേ ച വൈദേഹീമ്മാനുഷഃപ്രാകൃതോയഥാ ।

ഇത്യുക്തോലോകപാലൈസ്തൈസ്സ്വാമീലോകസ്യരാഘവഃ ॥ 10 ॥

അബ്രവീത്ത്രിദശശ്രേഷ്ഠാന്രാമധര്മഭൃതാംവരഃ ।

ആത്മാനമ്മാനുഷമ്മന്യേരാമന്ദശരഥാത്മജമ് ॥ 11 ॥

സോഽഹംയസ്യയതശ്ചാഹമ്ഭഗവവംസ്തദ്ഭ്രവീതുമേ ।

ഇതിബ്രുവാണങ്കാകുത്സ്ഥമ്ബ്രഹ്മാബ്രഹ്മവിദാംവരഃ ॥ 12 ॥

അബ്രവീച്ഛ്രുണുമേവാക്യംസത്യംസത്യപരാക്രമ ।

ഭവാന്നാരായണോദേവഃശ്രീമാംശ്ചക്രായുധഃപ്രഭുഃ ॥ 13 ॥

ഏകശൃങ്ഗോവരാഹസ്ത്വമ്ഭൂതഭവ്യസപത്നജിത് ।

അക്ഷരമ്ബ്രഹ്മസത്യം ച മധ്യേചാന്തേ ച രാഘവ ॥ 14 ॥

ലോകാനാന്ത്വമ്പരോധര്മോവിഷ്വക്സേനശ്ചതുര്ഭുജഃ ।

ശാര്ങ്ഗധന്വാഹൃഷീകേശഃപുരുഷഃപുരുഷോത്തമഃ ॥ 15 ॥

അജിതഃഖങ്ഗദൃഗ്വിഷ്ണുഃകൃഷ്ണശ്ചൈവമഹാബലഃ ।

സേനാനീര്ഗ്രാമണീശ്ചത്വന്ത്വമ്ബുദ്ധിസ്ത്വങ്ക്ഷമാദമഃ ॥ 16 ॥

പ്രഭവശ്ചാപ്യയശ്ചത്വമുപേന്ദ്രോമധുസൂദനഃ ।

ഇന്ദ്രകര്മാമഹേന്ദ്രസ്ത്വമ്പദ്മനാഭോരണാന്തകൃത് ॥ 17 ॥

ശരണ്യംശരണം ച ത്വാമാഹുര്ദിവ്യാമഹര്ഷയഃ ।

സഹസ്രശൃങ്ഗോവേദാത്മാശരശീര്ഷോമഹര്ഷഭഃ ॥ 18 ॥

ത്വന്ത്രയാണാംഹിലോകാനാമാദികര്താസ്വയമ്പ്രഭുഃ ।

സിദ്ധാനാമപിസാധ്യാനാമാശ്രയശ്ചാസിപൂര്വജഃ ॥ 19 ॥

ത്വമ്യജ്ഞസ്ത്വംവഷടകാരസ്ത്വമോങ്കാരഃപരാത്പരഃ ॥ 20 ॥

പ്രഭവന്നിധനംവാതേനോവിദുഃകോഭവാനിതി ।

ദൃശ്യസേസര്വഭൂതേഷുഗോഷു ച ബ്രാഹ്മണേഷു ച ॥ 21 ॥

ദിക്ഷുസര്വാസുഗഗനേപര്വതേഷുനദീഷു ച ।

സഹസ്രചരണ്ശ്രീമാന് ശതശീര്ഷസ്സഹസ്രദൃക് ॥ 22 ॥

ത്വന്ധാരയസിഭൂതാനിപൃഥിവീം ച സപര്വതാമ് ।

അന്തേപൃഥിവ്യാഃസലിലേദൃശ്യസേത്വമ്മഹോരഗഃ ॥ 23 ॥

ത്രീന്ലോകാന്ധാരയന് രാമ ദേവഗന്ധര്വദാനവാന് ।

അഹന്തേഹൃദയംരാമജിഹ്വാദേവീസരസ്വതീ ॥ 24 ॥

ദേവാരോമാണിഗാത്രേഷുബ്രഹ്മണാനിര്മിതാഃപ്രഭോ ।

നിമേഷസ്തേസ്മൃതാരാത്രിരുന്മേഷോദിവസസ്തഥാ ॥ 25 ॥

സംസ്കാരാസ്ത്വഭവന്വേദാനൈതദസ്തിത്വയാവിനാ ।

ജഗത്സര്വംശരീരന്തേസ്ഥൈര്യന്തേവസുഥാതലമ് ॥ 26 ॥

അഗ്നിഃകോപഃപ്രസാദസ്തേസോമ്ശ്രീവത്സലക്ഷണഃ ।

ത്വയാലോകാസ്ത്രയഃക്രാന്താഃപുരാസ്വൈര്വിക്രമൈസ്ത്രിഭിഃ ॥ 27 ॥

മഹേന്ധ്രശ്ചകൃതോരാജാബലിമ്ബദ്ധ്വാസുദാരുണമ് ।

സീതാലക്ഷ്മീര്ഭവാന് വിഷ്ണുര്ദേവഃകൃഷ്ണഃപ്രജാപതിഃ ॥ 28 ॥

വധാര്ഥംരാവണസ്യേഹപ്രവിഷ്ടോമാനുഷീന്തനുമ് ।

തദിദന്നസ്ത്വയാകാര്യങ്കൃതന്ധര്മഭൃതാംവര ॥ 29 ॥

നിഹതോരാവണോരാമപ്രഹൃഷ്ടോദിവമാക്രമ ।

അമോഘന്ദേവവീര്യന്തേ ന തേമോഘാഃപരാക്രമാഃ ॥ 30 ॥

അമോഘന്ദര്ശനംരാമാമോഘസ്തവസംസ്തവഃ ।

അമോഘാസ്തേഭവിഷ്യന്തിഭക്തിമന്തോനരാഭുവി ॥ 31 ॥

യേത്വാന്ദേവന്ധ്രുവമ്ഭക്താഃപുരാണമ്പുരുഷോത്തമമ് ।

പ്രാപ്നുവന്തിസദാകാമനിഹലോകേപരത്ര ച ॥ 32 ॥

ഇമമാര്ഷംസ്തവന്ദിവ്യമിതിഹാസമ്പുരാതനമ് ॥ 33 ॥

ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ വിംശത്യധികശതതമസ്സര്ഗഃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha viṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |

tatohidurmanārāmśrutvaivaṃvadatāṅgiraḥ |

dadhyaumuhūrtandharmātmābāṣpavyākulalocanaḥ || 1 ||

tatovaiśravaṇorājāyamaścapitṛbhiḥsaha |

sahasrākṣaścadeveśovaruṇaścajaleśvaraḥ || 2 ||

ṣaḍardhanayanśrīmānmahādevovṛṣadhvajaḥ |

kartāsarvasyalokasyabrahmābrahmavidāṃvaraḥ || 3 ||

etesarvesamāgamyavimānaissūryasannibhaiḥ |

āgamyanagarīṃlaṅkāmabhijagmuścarāghavam || 4 ||

tataḥsahastābharaṇānpragṛhyavipulānbhujān |

abruvaṃstridaśaśreṣṭhārāghavamprāñjaliṃsthitam || 5 ||

kartāsarvasyalokasyaśreṣṭhojñānavatāmprabhuḥ |

upekṣasekathaṃsītāmpatantīṃhavyavāhane || 6 ||

kathandevagaṇaśreṣṭhamātmānannāvabuddhyase |

ṛtadhāmāvasuḥpūrvaṃvasūnāṃ ca prajāpatiḥ || 7 ||

trayāṇāmapilokānāmādikartāsvayamprabhuḥ |

rudrāṇāmaṣṭamorudrassādhyānāmapipañcamaḥ || 8 ||

aśvinaucāpikarṇautesūryacandrāmasaudṛśau |

antecādau ca lokānāndṛśyase ca parantapa || 9 ||

upekṣase ca vaidehīmmānuṣaḥprākṛtoyathā |

ityuktolokapālaistaissvāmīlokasyarāghavaḥ || 10 ||

abravīttridaśaśreṣṭhānrāmadharmabhṛtāṃvaraḥ |

ātmānammānuṣammanyerāmandaśarathātmajam || 11 ||

so'haṃyasyayataścāhambhagavavaṃstadbhravītume |

itibruvāṇaṅkākutsthambrahmābrahmavidāṃvaraḥ || 12 ||

abravīcchruṇumevākyaṃsatyaṃsatyaparākrama |

bhavānnārāyaṇodevaḥśrīmāṃścakrāyudhaḥprabhuḥ || 13 ||

ekaśṛṅgovarāhastvambhūtabhavyasapatnajit |

akṣarambrahmasatyaṃ ca madhyecānte ca rāghava || 14 ||

lokānāntvamparodharmoviṣvaksenaścaturbhujaḥ |

śārṅgadhanvāhṛṣīkeśaḥpuruṣaḥpuruṣottamaḥ || 15 ||

ajitaḥkhaṅgadṛgviṣṇuḥkṛṣṇaścaivamahābalaḥ |

senānīrgrāmaṇīścatvantvambuddhistvaṅkṣamādamaḥ || 16 ||

prabhavaścāpyayaścatvamupendromadhusūdanaḥ |

indrakarmāmahendrastvampadmanābhoraṇāntakṛt || 17 ||

śaraṇyaṃśaraṇaṃ ca tvāmāhurdivyāmaharṣayaḥ |

sahasraśṛṅgovedātmāśaraśīrṣomaharṣabhaḥ || 18 ||

tvantrayāṇāṃhilokānāmādikartāsvayamprabhuḥ |

siddhānāmapisādhyānāmāśrayaścāsipūrvajaḥ || 19 ||

tvamyajñastvaṃvaṣaṭakārastvamoṅkāraḥparātparaḥ || 20 ||

prabhavannidhanaṃvātenoviduḥkobhavāniti |

dṛśyasesarvabhūteṣugoṣu ca brāhmaṇeṣu ca || 21 ||

dikṣusarvāsugaganeparvateṣunadīṣu ca |

sahasracaraṇśrīmān śataśīrṣassahasradṛk || 22 ||

tvandhārayasibhūtānipṛthivīṃ ca saparvatām |

antepṛthivyāḥsaliledṛśyasetvammahoragaḥ || 23 ||

trīnlokāndhārayan rāma devagandharvadānavān |

ahantehṛdayaṃrāmajihvādevīsarasvatī || 24 ||

devāromāṇigātreṣubrahmaṇānirmitāḥprabho |

nimeṣastesmṛtārātrirunmeṣodivasastathā || 25 ||

saṃskārāstvabhavanvedānaitadastitvayāvinā |

jagatsarvaṃśarīrantesthairyantevasuthātalam || 26 ||

agniḥkopaḥprasādastesomśrīvatsalakṣaṇaḥ |

tvayālokāstrayaḥkrāntāḥpurāsvairvikramaistribhiḥ || 27 ||

mahendhraścakṛtorājābalimbaddhvāsudāruṇam |

sītālakṣmīrbhavān viṣṇurdevaḥkṛṣṇaḥprajāpatiḥ || 28 ||

vadhārthaṃrāvaṇasyehapraviṣṭomānuṣīntanum |

tadidannastvayākāryaṅkṛtandharmabhṛtāṃvara || 29 ||

nihatorāvaṇorāmaprahṛṣṭodivamākrama |

amoghandevavīryante na temoghāḥparākramāḥ || 30 ||

amoghandarśanaṃrāmāmoghastavasaṃstavaḥ |

amoghāstebhaviṣyantibhaktimantonarābhuvi || 31 ||

yetvāndevandhruvambhaktāḥpurāṇampuruṣottamam |

prāpnuvantisadākāmanihalokeparatra ca || 32 ||

imamārṣaṃstavandivyamitihāsampurātanam || 33 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe viṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||